Genel Tekrar Testi - 61
I. Balkan Savaşı'nı sona erdiren 1913 Londra Antlaşması'nın hükümleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. I. Balkan Savaşı'nı sona erdiren 1913 Londra Antlaşması'nın hükümleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Doğu Trakya (Edirne ve Kırklareli) Osmanlı Devleti'ne bırakılacaktır. ✓
- B) Osmanlı Devleti'nin batı sınırı Midye-Enez hattı olacaktır.
- C) Selanik, Güney Makedonya ve Girit Yunanistan'a bırakılacaktır.
- D) Arnavutluk ve Ege Adaları'nın geleceğini büyük devletler belirleyecektir.
2. Osmanlı Devleti'nin I. Balkan Savaşı'nda kaybedip II. Balkan Savaşı'ndaki karışıklıklardan yararlanarak geri aldığı yerler nerelerdir?
- A) Selanik ve Manastır
- B) Batı Trakya ve Kavala
- C) Yanya ve İşkodra
- D) Edirne ve Kırklareli ✓
3. Aşağıdakilerden hangisi II. Balkan Savaşı'nın sonuçlarından biri değildir?
- A) Osmanlı Devleti'nin Edirne ve Kırklareli'yi geri alması
- B) Balkanlar'da Türk azınlığı sorununun ortaya çıkması
- C) Arnavutluk'un bağımsızlığını ilan etmesi ✓
- D) Bulgaristan'ın I. Balkan Savaşı'ndaki kazanımlarının büyük kısmını kaybetmesi
Arnavutluk, I. Balkan Savaşı sırasında (1912) bağımsızlığını ilan etmiştir, II. Balkan Savaşı'nın bir sonucu değildir.
4. XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’ni ilgilendiren bazı sorunlar ve antlaşmalar şu şekilde eşleştirilmiştir: I. Ermeni meselesinin uluslararası gündeme taşınması - Berlin Antlaşması II. Boğazlar meselesinin ortaya çıkması - Hünkâr İskelesi Antlaşması III. Osmanlı’nın Avrupa devleti sayılması - Balta Limanı Antlaşması IV. Yunanistan’ın bağımsızlığını kazanması - Edirne Antlaşması V. Sırbistan’ın özerklik elde etmesi - Bükreş Antlaşması Bu eşleştirmelerden hangileri doğru _değildir_?
- A) Yalnız III
- B) I ve III
- C) III ve V ✓
- D) II ve IV
- E) III ve IV
Eşleştirmeler incelendiğinde; Ermeni meselesi ilk kez 1878 Berlin Antlaşması ile uluslararası bir antlaşma metninde yer alarak uluslararası gündeme taşınmıştır (I. öncül doğrudur). Boğazlar meselesi 1833 Hünkâr İskelesi Antlaşması ile ortaya çıkmıştır (II. öncül doğrudur). Yunanistan, 1829 Edirne Antlaşması ile bağımsızlığını kazanmıştır (IV. öncül doğrudur). Ancak, Osmanlı Devleti'nin Avrupa devleti sayılması 1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile değil, 1856 Paris Antlaşması ile olmuştur (III. öncül yanlıştır). Sırbistan ise özerkliğini 1812 Bükreş Antlaşması ile değil (burada sadece imtiyaz almıştır), 1829 Edirne Antlaşması ile elde etmiştir (V. öncül yanlıştır). Dolayısıyla doğru olmayan eşleştirmeler III ve V'tir.
5. 1929 yılında dünyada görülen ekonomik bunalımın Türkiye'ye etkilerini azaltmak amacıyla; I. Planlı ekonomiye geçilmesi II. Büyük sanayi kuruluşlarının desteklenmesi III. Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulması gelişmelerinden hangileri gerçekleştirilmiştir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) I, II ve III
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın olumsuz etkilerini hafifletmek amacıyla Türkiye'de korumacı-devletçi politikalara hız verilmiş, bu doğrultuda I. Beş Yıllık Sanayi Planı hazırlanarak planlı ekonomiye geçilmiş (I) ve devlet eliyle büyük sanayi kuruluşları desteklenmiştir (II). Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulması (III) ise krizin yarattığı toplumsal memnuniyetsizliği gidermek ve hükûmeti denetlemek amacıyla atılmış siyasi bir adımdır; krizin etkilerini azaltmaya yönelik doğrudan bir ekonomik tedbir değildir. Bu nedenle doğru cevap I ve II'dir.
6. Aşağıdakilerden hangisi ile boğazlar uluslararası bir statüye sahip olmuştur?
- A) 1829 Edirne Antlaşması
- B) 1792 Yaş Antlaşması
- C) 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması
- D) 1833 Hünkâr İskelesi Antlaşması
- E) 1841 Londra Sözleşmesi ✓
1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi (Londra Konferansı) ile Boğazlar konusu ilk kez çok uluslu ve uluslararası bir platformda ele alınarak kurallara bağlanmış ve uluslararası bir statü kazanmıştır. Bu sözleşmeyle birlikte Osmanlı Devleti'nin Boğazlar üzerindeki tek taraflı mutlak egemenlik ve karar verme hakkı sona ermiştir. Hünkar İskelesi (A) ise Boğazlar üzerinde Osmanlı'nın tek başına egemen olarak imzaladığı son antlaşmadır.
7. Orhan Bey döneminde beylikten devlete doğru yapılan teşkilatlanma çalışmaları arasında; I. İlk kez vergi alındı. II. İlk kez Vezirlik makamı oluşturuldu. III. İlk kez Kadı ve Subaşı tayin ettirildi. IV. İlk Divan Teşkilatı oluşturuldu. Gibi gelişmelerden hangisinin gerçekleştirildiği _savunulamaz_?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız III
- C) I ve III ✓
- D) I, II ve III
- E) II ve IV
Orhan Bey döneminde vezirlik ve divan teşkilatı oluşturulmuştur. İlk vergi ve ilk kadı-subaşı ataması Osman Bey dönemiyle ilişkilendirilir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "I ve III" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
8. Aşağıdaki şehirlerden hangisi Osmanlı İmparatorluğuna merkezlik yapmamıştır?
- A) Bilecik
- B) Konya ✓
- C) Bursa
- D) Edirne
- E) İstanbul
Konya Osmanlı Devleti'ne başkentlik yapmamıştır. Bilecik, Bursa, Edirne ve İstanbul Osmanlı merkezleri arasında sayılır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Konya" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
9. Osmanlı Devleti, Kuruluş ve Yükseliş Dönemlerinde Anadolu Türk siyasi birliğini sağlamaya yönelik faaliyetlerde bulunmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu doğrultuda yapılan faaliyetlerden biri _değildir_?
- A) Hamitoğulları Beyliği'nin topraklarının bir kısmının satın alınması
- B) 1461 Trabzon'un Fethi ✓
- C) Germiyanoğlu topraklarının çeyiz yolu ile alınması
- D) 1473 Otlukbeli Savaşı
- E) 1515 Turnadağ Savaşı
Anadolu Türk siyasi birliğini (ATSB) sağlama faaliyetleri, Anadolu'daki diğer Müslüman-Türk beyliklerinin ve devletlerinin Osmanlı topraklarına katılmasıyla ilgilidir. Germiyanoğulları'ndan çeyiz yoluyla toprak alınması (A), Hamitoğulları'ndan parayla toprak satın alınması (E), Turnadağ Savaşı (D) ve Otlukbeli Savaşı (C) ATSB çalışmalarıdır. Ancak 1461 Trabzon'un Fethi (B) Rum Pontus İmparatorluğu'na (Türk-İslam olmayan devlete) karşı yapılmış bir fetihtir; bu durum Anadolu siyasi birliğini kurmaya yönelik olsa da, Türk siyasi birliği kapsamında değil, Hristiyan varlığına son verme/Anadolu'nun fethi kapsamındadır.
10. I. Bozkurt - Lotus Olayı II. Nüfus mübadelesi III. Adana - Mersin demiryolu IV. Bursa Olayı Yukarıdakilerden hangileri Atatürk Dönemi'nde Fransa ile sorun yaşanan konulardan _değildir_?
- A) Yalnız III
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) Yalnız IV
- E) II ve IV ✓
Bozkurt-Lotus Olayı (gemi kazası davası) ve Adana-Mersin demiryolunun millileştirilmesi Fransa ile yaşanan sorunlardandır. Nüfus mübadelesi ise Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanmış bir sorundur. Bursa Olayı ise 1933 yılında ezanın Türkçe okunmasına karşı çıkan iç politik bir gelişmedir, Fransa ile ilgisi yoktur. Bu nedenle II ve IV Fransa ile yaşanan sorunlardan değildir.
11. Aşağıdakilerden hangisi ile Osmanlı ilk kez Avrupa Hukukundan yararlanma hakkı kazanmıştır?
- A) 1878 Berlin Antlaşması
- B) 1840 Londra Konferansı
- C) 1838 Balta Limanı Ticaret Sözleşmesi
- D) 1829 Edirne Antlaşması
- E) 1856 Paris Antlaşması ✓
Kırım Savaşı sonrasında imzalanan 1856 Paris Antlaşması ile Osmanlı Devleti ilk kez bir Avrupa devleti sayılmış ve Avrupa devletler hukukundan yararlanma hakkı elde etmiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "1856 Paris Antlaşması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
12. Osmanlı Devleti; Kars, Ardahan, Batum illerini aşağıdaki antlaşmalardan hangisi ile Ruslardan geri almıştır?
- A) İstanbul Antlaşması
- B) Kars Antlaşması
- C) Brest-Litowsk Antlaşması ✓
- D) Edirne Antlaşması
- E) Berlin Antlaşması
Osmanlı Devleti Kars, Ardahan ve Batum'u Brest-Litowsk Antlaşması ile Ruslardan geri almıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Brest-Litowsk Antlaşması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
13. Aşağıdakilerden hangisi Milli Cemiyetlerin ortak özelliği _değildir_?
- A) Ulusal egemenlik fikrini gerçekleştirmek istemişlerdir ✓
- B) İşgallere karşı tepki olarak ortaya çıkmışlardır
- C) Bölgesel kurtuluş amacı ile oluşturulmuşlardır
- D) Kuruluşlarında Mustafa Kemal'in bir etkisi yoktur
- E) İşgallere Osmanlı hükümetinin sessiz kalması ile ortaya çıkmışlardır
Milli (yararlı) cemiyetlerin temel önceliği ve ortak amacı ulusal bağımsızlığı kazanmak ve vatanı işgallerden kurtarmaktır; kuruluş aşamalarında padişah ve halifelik makamını da korumayı beyan ettiklerinden doğrudan ve öncelikli olarak "ulusal egemenlik" (saltanatı kaldırma/cumhuriyeti kurma) (A) fikrini gerçekleştirmek gibi ortak bir hedefleri yoktur (bu hedef daha sonra meclisin açılmasıyla netleşmiştir). Diğer özellikler (işgallere ve Osmanlı hükümetinin teslimiyetçi tavrına tepki olmaları, başlangıçta bölgesel olmaları ve Mustafa Kemal'in doğrudan müdahalesi olmadan kurulmuş olmaları) doğrudur.
14. Günümüz Danıştay'ının temeli sayılan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Divan-ı Ahkâmı Adliye
- B) Meclis-i Vala'yı Ahkâm-ı Adliye
- C) Şura'yı Devlet ✓
- D) Meclis-i Ali-i Tanzimat
- E) Dar'üş Şura'yı Bab-ı Ali
Sultan Abdülaziz döneminde 1868 yılında kurulan Şura-yı Devlet, günümüz Danıştay'ının (idari yargı ve danışma organı) temeli sayılır. Aynı dönemde kurulan Divan-ı Ahkâm-ı Adliye ise günümüz Yargıtay'ının (adli yargı organı) temeli kabul edilmektedir.
15. Aşağıdaki Osmanlı Sarayı ve Sarayın yapıldığı Padişah dönemi eşleştirmelerinden hangisi _yanlıştır_?
- A) Dolmabahçe Sarayı - Abdülmecit
- B) Çırağan Sarayı-Abdülaziz
- C) Topkapı Sarayı - II. Mehmet
- D) Yıldız Sarayı - II. Abdülhamid ✓
- E) Edirne Sarayı - I.Murat
Yıldız Sarayı'nın ilk çekirdeği daha eski dönemlere dayanır; yalnızca II. Abdülhamid döneminde yapılmış bir saray olarak eşleştirilmesi doğru değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Yıldız Sarayı - II. Abdülhamid" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
16. 1876-1948 yılları arasında yaşayan ve Pakistan'ın kuruluş sürecinde Müslüman Milliyetçiliği Hareketi'nin liderliğini yapan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Navaz Şerif
- B) Muhammed Ali Cinnah ✓
- C) Inder Kumar Gujral
- D) Jawaharlal Nehru
- E) Mahatma Gandhi
Pakistan'ın kurucusu ve ilk devlet başkanı olarak kabul edilen lider Muhammed Ali Cinnah'tır. Müslüman Milliyetçiliği Hareketi'nin de önde gelen ismidir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Muhammed Ali Cinnah" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
17. Aşağıdaki gelişmelerden hangisi XIV. yüzyıl Osmanlı Askeri faaliyetleri arasında değerlendirilemez?
- A) II. Çirmen savaşı
- B) Ankara Savaşı ✓
- C) Bursa'nın fethi
- D) Koyunhisar Savaşı
- E) Palekanon Savaşı
Ankara Savaşı 1402'de yaşanmıştır ve XIV. yüzyıl Osmanlı askeri faaliyetleri arasında değerlendirilemez. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Ankara Savaşı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
18. I. Sadabat Paktı II. Milletler Cemiyeti III. Balkan Antantı Türkiye Cumhuriyeti'nin yukarıdaki kuruluşlara üye olma sırası aşağıdakilerden hangisidir?
- A) I, II, III
- B) I, III, II
- C) II, I, III
- D) II, III, I ✓
- E) III, II, I
Türkiye önce 1932'de Milletler Cemiyeti'ne girmiş, ardından 1934'te Balkan Antantı'na, 1937'de Sadabat Paktı'na katılmıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "II, III, I" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
19. Merkezi Ankara'da bulunan, Türk dünyasında kültür, sanat ve bilim alanlarında ortak çalışmalar yürütmeyi amaçlayan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
- A) OPEC
- B) NATO
- C) Türk Kültürü ve Sanatları Ortak Yönetimi ✓
- D) D-8
- E) Asya Konfederasyonu
Genel merkezi Ankara olan ve Türk dünyasında kültürel, sanatsal ve bilimsel iş birliğini geliştirmeyi amaçlayan kuruluş TÜRKSOY'dur. Soruda bu yapı 'Türk Kültürü ve Sanatları Ortak Yönetimi' olarak verilmiştir.
20. Birleşmiş Milletler Teşkilatı içerisinde aşağıdaki kuruluşlardan hangisi _yer almaz_?
- A) Çevre Sorunları Programı
- B) Uzay Çalışmaları Merkezi ✓
- C) Dünya Sağlık Örgütü
- D) Mültecilere Yardım Kuruluşu
- E) Atom Enerjisi Ajansı
Birleşmiş Milletler bünyesinde Dünya Sağlık Örgütü, mülteci kuruluşları ve çevre programları gibi birimler bulunur. Ancak 'Uzay Çalışmaları Merkezi' BM'nin temel kuruluşları arasında yer almaz.
21. Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluş Döneminde Balkanlarda tutunmasında; I. Hristiyanlar arasındaki Katolik-Ortodoks ayrılığı II. Krallar ve Feodal Beyler arasındaki mücadele III. Fransız İhtilalinin olumsuz etkileri Gelişmelerinden hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II ✓
- D) I ve III
- E) I, II ve III
Kuruluş döneminde Balkanlarda Katolik-Ortodoks ayrılığı ve feodal mücadeleler Osmanlı'nın tutunmasını kolaylaştırmıştır. Fransız İhtilali çok daha sonraki bir gelişmedir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
22. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) kuruluşuna üye ülkeler arasında; I. Romanya II. Özbekistan III. Azerbaycan Hangileri yer alır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
TİKA, başta Türk Cumhuriyetleri olmak üzere gelişmekte olan ülkelerle kalkınma yardımları ve kültürel iş birliğini yürütmek amacıyla kurulmuştur. Romanya, Özbekistan ve Azerbaycan TİKA'nın iş birliği yaptığı ve projeler yürüttüğü ülkeler arasında yer almaktadır. Soru bankasının cevap anahtarına göre doğru cevap I, II ve III (E seçeneği) olarak kabul edilmiştir.
23. I. İskân II. Esham III. İstimalet IV. Fütüvvet Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi’nde, yukarıdaki politikalardan hangilerini uygulamıştır?
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) I ve III ✓
- D) I, III ve IV
- E) II, III ve IV
Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi'nde, Rumeli'de fethedilen toprakları Türkleştirmek için İskân (yerleştirme) politikasını (I) ve bölgedeki gayrimüslim halkı devlete ısındırmak amacıyla hoşgörü ve adalet temelli İstimalet politikasını (III) başarıyla uygulamıştır. Esham (iç borçlanma) Gerileme Dönemi'nde (XVIII. yüzyıl) ortaya çıkmıştır (II). Fütüvvet ise esnaf teşkilatı felsefesi olup doğrudan devletin izlediği yayılma/idari politikalardan ziyade sosyal-iktisadi bir yapıdır. Cevap anahtarına göre doğru seçenek I ve III'tür.
24. I. Tekirdağ II. Karaağaç III. Edirne IV. Dimetoka Yukarıdakilerden hangileri Mudanya Ateşkes Anlaşmasıyla TBMM Hükümeti'ne teslim edilecek yerlerden _değildir_?
- A) I ve III
- B) Yalnız IV
- C) II ve III
- D) II ve IV ✓
- E) I, II ve IV
Mudanya Ateşkes Antlaşması ile Doğu Trakya (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli vb.) savaşılmadan TBMM Hükümeti'ne teslim edilmiştir. Ancak Karaağaç (II) Lozan Antlaşması ile savaş tazminatı olarak Türkiye'ye verilmiştir. Dimetoka (IV) ise Meriç'in batısında yer alıp Türkiye sınırları dışında (Yunanistan'da) kalmıştır. Dolayısıyla II ve IV, Mudanya ile teslim edilen yerlerden değildir.
25. Aşağıdakilerden hangisinin kuruluşunda 1929 Dünya Ekonomik bunalımının doğrudan etkisi vardır?
- A) Cumhuriyet Halk Fırkası
- B) Ahali Fırkası
- C) Amele ve Çiftçi Fırkası
- D) Serbest Cumhuriyet Fırkası ✓
- E) Terakkiperver Cumhuriyet Halk Fırkası
1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın Türkiye üzerindeki olumsuz ekonomik etkilerini aşmak, mecliste hükümetin ekonomi politikalarını denetleyecek alternatif bir parti kurmak ve halkın sıkıntılarını dile getirmek amacıyla, bizzat Atatürk'ün isteği ve Ali Fethi Okyar'ın liderliğinde 1930 yılında Serbest Cumhuriyet Fırkası kurulmuştur.