Genel Tekrar Testi - 77
1955'te Sovyet Rusya'nın Ortadoğu'da yayılmasını önlemek amacıyla Türkiye'nin önderliğinde aşağıdakilerden hangisi kurulmuştur?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. 1955'te Sovyet Rusya'nın Ortadoğu'da yayılmasını önlemek amacıyla Türkiye'nin önderliğinde aşağıdakilerden hangisi kurulmuştur?
- A) Bağdat Paktı ✓
- B) SEATO
- C) NATO
- D) Balkan Antantı
- E) Sadabat Paktı
Bağdat Paktı, Sovyetlerin Orta Doğu'ya yayılmasını önlemek amacıyla 1955'te Türkiye'nin öncülüğünde kurulmuştur. Daha sonra CENTO adını almıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Bağdat Paktı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
2. Büyük Taarruz sonrası TBMM ile İtilaf Devletleri temsilcileri arasında imzalanan Mudanya Ateşkes Anlaşması'nı doğurduğu sonuçlar arasında aşağıdakilerden hangisi _yer almaz_?
- A) Türk-Yunan savaşı sona ermiştir.
- B) Boğazlar Bölgesi'nin yönetimi başkanı Türk olan uluslararası bir komisyonun yönetimine bırakılmıştır. ✓
- C) Doğu Trakya ve İstanbul savaş yapılmadan kurtarılmıştır.
- D) İngiltere Başbakanı Lloyd George görevinden ayrılmak zorunda kalmıştır
- E) Osmanlı Devleti hukuken yok sayılmıştır.
Boğazlar Bölgesi'nin yönetimi başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılması Mudanya Ateşkesi'nin değil, Lozan Barış Antlaşması'nın bir sonucudur (Mudanya'da ise Boğazlar ve çevresinin barış antlaşması imzalanana kadar İtilaf Devletleri denetiminde kalması ancak idaresinin TBMM'ye bırakılması kabul edilmiştir). Diğer seçenekler Mudanya'nın doğrudan sonuçlarındandır.
3. TBMM Londra Konferansı'na katılmakla; I. itilaf Devletleri tarafından tanınmak II. barıştan yana olduğunu göstermek III. İstanbul Hükümeti'ni yok saymak Durumlarından hangilerini amaçlamıştır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) I ve III
TBMM, Londra Konferansı'na katılmakla İtilaf Devletleri tarafından hukuken tanınmayı (I) ve Türk milletinin haklı davasını dünyaya duyurarak 'Türkler barış istemiyor' propagandasını çürütmeyi (II) amaçlamıştır. Konferansa İstanbul Hükümeti ile birlikte çağrılmış olsalar da amaç İstanbul Hükümeti'ni yok saymaktan ziyade Türk milletinin tek meşru temsilcisi olduğunu göstermektir.
4. I. Tekâlif-i Milliye Emirlerinin yayınlanması II. Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkarılması III. Takrir-i Sükûn Kanunu'nun çıkarılması Yukarıdakilerden hangileri I.TBMM'nin çıkardığı kanunlar arasındadır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II ✓
- C) I ve II
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Hıyanet-i Vataniye Kanunu (29 Nisan 1920), I. TBMM döneminde ayaklanmaları bastırmak ve otoriteyi sağlamak amacıyla çıkarılmış ilk kanunlardandır (II). Tekâlif-i Milliye Emirleri (I) bir kanun olmayıp, Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrası başkomutanlık yetkisini alan Mustafa Kemal Paşa'nın yayınladığı kişisel genelgelerdir. Takrir-i Sükûn Kanunu (III) ise Şeyh Sait İsyanı üzerine 1925 yılında II. TBMM döneminde çıkarılmıştır.
5. 1930’lu yıllarda ABD’de yaşanan ekonomik bunalım, tarım kesiminde yoksullaşmaya ve geniş kitlelerin iş aramak için göç etmesine yol açmıştır. John Steinbeck’in “Gazap Üzümleri” romanında da bu toplumsal ortam işlenmiştir. Bu roman dünya tarihindeki hangi dönemle ilişkilidir?
- A) Sovyetlerin Orta Asya'yı istilası
- B) Nazi katliamı
- C) II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye
- D) 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı ve sonrası ✓
- E) Soğuk Savaş Dönemi
John Steinbeck, 'Gazap Üzümleri' (The Grapes of Wrath) adlı ünlü romanında, 1929 yılında ABD'de başlayıp tüm dünyayı sarsan Büyük Depresyon (Büyük Ekonomik Buhran) döneminde tarım işçilerinin ve yoksul halkın yaşadığı derin sefaleti, açlığı ve göç dramını anlatmıştır.
6. I. İnönü Savaşı’ndan sonra TBMM Londra Konferansı’na çağrılmış, Sakarya Savaşı’ndan sonra ise TBMM’ye ateşkes ve barış önerileri sunulmuştur. Bu gelişmeler TBMM hakkında; I. Siyasi ve askeri bakımdan güç kazandığı, II. Anadolu’daki işgalleri kesin olarak sona erdirdiği, III. Askeri başarılarla varlığını kabul ettirdiği Yorumlarından hangilerine ulaşılmasını sağlar?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III ✓
- E) I, II ve III
İtilaf Devletlerinin kazanılan askeri zaferlerin (I. İnönü ve Sakarya) ardından TBMM'yi diplomatik masaya davet etmesi ve barış teklif etmesi; askeri zaferlerin diplomatik/siyasi güç kazandırdığını (I) ve askeri başarılar sayesinde TBMM'nin varlığının düşman devletlerce kabul edildiğini (III) gösterir. Ancak düşman işgalinin Anadolu'dan kesin olarak temizlenmesi bu savaşlarla değil, Büyük Taarruz zaferi ve Mudanya/Lozan antlaşmaları ile gerçekleşmiştir (II. öncüle bu aşamada ulaşılamaz). Dolayısıyla doğru yorumlar I ve III'tür.
7. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş Dönemi’nde SSCB ile birlikte Doğu Bloku ‘nu oluşturan devletlerden biri _değildir_?
- A) Romanya
- B) Çekoslovakya
- C) Çin
- D) Yunanistan ✓
- E) Polonya
Romanya, Polonya, Çekoslovakya ve Çin (özellikle ilk dönemlerinde) Soğuk Savaş'ta Doğu Bloku / komünist ittifak içerisinde yer almışlardır. Yunanistan ise Truman Doktrini ve Marshall Planı yardımlarıyla Batı Bloku'nda kalmış, ardından 1952 yılında Türkiye ile birlikte NATO'ya üye olmuştur.
8. Sakarya Savaşı sonunda; I. Fransa II. Ukrayna III. Kafkas Cumhuriyetleri Devletlerinden hangileri TBMM Hükümeti'ni tanımışlardır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
Sakarya Savaşı sonunda Fransa, Ukrayna ve Kafkas Cumhuriyetleri TBMM Hükümeti'ni tanıyan gelişmeler içinde yer almıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
9. I.TBMM Dönemi'nde çıkarılan kanunlar arasında aşağıdakilerden hangisi _yer almaz_?
- A) Takrir-i Sükûn Kanunu ✓
- B) Men-i Müskirat Kanunu
- C) Hiyanet-i Vataniye Kanunu
- D) Men-i İsrafat Kanunu
- E) Nisab-ı Müzakere Kanunu
Takrir-i Sükûn Kanunu, Şeyh Sait İsyanı'nın çıkması üzerine Mart 1925'te II. TBMM Dönemi'nde çıkarılmış ve hükümete geniş yetkiler tanıyan bir asayiş kanunudur. Diğer kanunlar (Men-i Müskirat - içki yasağı, Men-i İsrafat - düğün vb. israfın önlenmesi, Nisab-ı Müzakere - içtüzük/toplantı nisabı, Hıyanet-i Vataniye - vatana ihanet) I. TBMM döneminde çıkarılmıştır.
10. 1945 San Francisco Konferansı ile BM anayasası hazırlanmıştır. BM anayasasını hazırlayan devletlere veto hakkı tanınmıştır. Aşağıda verilen devletlerden hangisinin BM'de veto etme hakkı yoktur?
- A) Fransa
- B) Çin
- C) Rusya
- D) İtalya ✓
- E) İngiltere
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde daimi veto hakkına sahip beş büyük ülke 'FİRÇA' (Fransa, İngiltere, Rusya, Çin, ABD) olarak kodlanır. İtalya (E) ise II. Dünya Savaşı'nın mağluplarından (mihver devlet) biri olduğu için bu daimi kurucu üyeler ve veto hakkı olan devletler arasında yer almaz.
11. Saltanatın kaldırılmasıyla, devlet başkanlığı sorunu ortaya çıkmıştır. Bu sorun aşağıdakilerden hangisiyle çözüme kavuşmuştur?
- A) Teşkilat-ı Esasiye ‘in kabulü
- B) Cumhuriyet'in ilanı ✓
- C) 1924 Anayasasının kabulü
- D) Halifeliğin kaldırılması
- E) TBMM'nin açılması
1902'de Saltanatın kaldırılması ile devletin rejimi ve devlet başkanının kim olacağı (devlet başkanlığı sorunu) tartışmaya açılmıştır. Bu sorun, 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilan edilmesi (A) ve cumhurbaşkanlığı makamının kurulmasıyla (Mustafa Kemal Paşa'nın ilk cumhurbaşkanı seçilmesiyle) kesin olarak çözüme kavuşturulmuştur.
12. Üyelerinin, genellikle "Kalpaklılar", "Sarıklılar" ve "Fesliler" diye anıldığı ve kabaca 3 ana gruba ayrıldığı kurum aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
- B) II. TBMM
- C) Son Osmanlı Mebusan Meclisi
- D) Temsil Heyeti
- E) I.TBMM ✓
Kalpaklılar, Sarıklılar ve Fesliler şeklindeki gruplandırma I. TBMM üyeleri için kullanılan bir tasniftir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "I.TBMM" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
13. Türkiye'de Meclis sisteminden kabine sistemine geçiş aşağıdakilerden hangisiyle başlamıştır?
- A) Cumhuriyetin İlanı ✓
- B) Saltanatın kaldırılması
- C) Halifeliğin kaldırılması
- D) Çok partili sisteme geçiş
- E) TBMM'nin açılması
Cumhuriyetin ilanıyla devlet başkanı ve hükümet kurma usulü netleşmiş, meclis hükümeti sisteminden kabine sistemine geçiş başlamıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Cumhuriyetin İlanı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
14. Aşağıdakilerden hangisi I. TBMM'nin varlığına yönelik tehditleri önlemek amacı ile yaptığı çalışmalardan biri _değildir_?
- A) İstiklal Mahkemeleri kanununu çıkarma
- B) Hıyanet-i Vataniye Kanununu çıkarma
- C) İstanbul Hükümeti ile tüm ilişkileri kesme
- D) Düzenli ordu kanununu çıkarma
- E) Takrir-i Sükûn Kanunu çıkarma ✓
Takrir-i Sükûn Kanunu (C), 1925 yılında Şeyh Sait İsyanı üzerine II. TBMM döneminde çıkarılmış olağanüstü bir asayiş kanunudur; I. TBMM (1920-1923) dönemi gelişmelerinden ve çalışmalarından biri değildir. Diğer tüm çalışmalar (Hıyanet-i Vataniye, İstiklal Mahkemeleri, İstanbul ile haberleşmeyi kesme ve düzenli ordunun kurulması) I. TBMM döneminde iç ve dış tehditleri önlemek için yapılmıştır.
15. I. Kısa surede kapatılmış olmaları II. Yenilik karşıtları tarafından kurulmaları III. Mustafa Kemal'e karşı olanlar tarafından kurulmaları IV. Ekonomide liberal görüşü benimsemeleri V. TBMM kararıyla kapatılmaları Yukarıdakilerden hangileri, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasıyla, Serbest Cumhuriyet Fırkasının ortak özellikleri arasında gösterilebilir?
- A) I ve II
- B) I ve III
- C) I ve IV ✓
- D) I, II ve IV
- E) I, II, IV ve V
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası kısa sürede kapatılmış, ekonomik alanda liberal görüşleri savunmuştur. Diğer maddeler iki parti için ortak özellik sayılmaz.
16. Aşağıdakilerden hangisi, Kütahya-Eskişehir Savaşlarının sonuçlarından biri _değildir_?
- A) Türk ordusunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi
- B) Tekâlif-i Milliye Emirlerinin yayımlanması
- C) İsmet Bey'in generalliğe yükseltilmesi ✓
- D) TBMM'de Mustafa Kemal'e karşı tepkilerin artması
- E) TBMM'nin, Başkomutanlık Kanunu ile yetkilerini geçici bir süre için Mustafa Kemal'e devretmesi
İsmet Bey'in generalliğe yükseltilmesi I. İnönü Savaşı sonrasındadır. Kütahya-Eskişehir Savaşlarının sonucu değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "İsmet Bey'in generalliğe yükseltilmesi" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
17. Aşağıda I. TBMM'ne yönelik çıkan isyan ve çıktığı bölge eşleştirmesi yapılmıştır. Bu eşleştirmelerden hangisi yanlış verilmiştir?
- A) Ali Batı isyanı - Mardin
- B) Çopur Musa isyanı - Afyon
- C) Ahmet Anzavur isyanı – Marmara
- D) Koçgiri Aşireti isyanı - Bayburt ✓
- E) Milli Aşiret isyanı - Urfa
Koçgiri Aşireti isyanı Bayburt'ta değil, Erzincan-Sivas (Tunceli ve çevresi) bölgesinde çıkmış etnik ve ayrılıkçı nitelikli bir isyandır. Diğer eşleştirmeler (Çopur Musa - Afyon, Milli Aşiret - Urfa, Ali Batı - Mardin, Ahmet Anzavur - Balıkesir/Marmara) doğrudur.
18. SSCB, 1949'da NATO'nun kurulmasına tepki olarak aşağıdakilerden hangisini yapmıştır?
- A) Kore'yi işgal etme
- B) Doğu Almanya'yı kendisine katma
- C) Batı Almanya'ya savaş ilan etme
- D) Varşova Paktı'nı kurma ✓
- E) Berlin Buhranını çıkarma
SSCB, NATO'nun kurulmasına karşı Doğu Bloku ülkelerini askeri olarak bir araya getiren Varşova Paktı'nı kurmuştur. Bu yapı NATO'ya karşı denge unsuru olmuştur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Varşova Paktı'nı kurma" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
19. Winston Churchill, II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’nın doğu ve batı blokları arasında ayrıldığını anlatmak için “Demirperde” ifadesini kullanmıştır. Bu ifade aşağıdaki kavramlardan hangisini karşılar?
- A) Soğuk Savaş Dönemi
- B) Doğu Bloku Ülkeleri ✓
- C) Bağlantısızlar Hareketi
- D) Yumuşama Dönemi
- E) Batı Bloku Ülkeleri
İngiltere Başbakanı Winston Churchill, II. Dünya Savaşı sonrasında Doğu Avrupa'da komünist rejimlerin kurulması ve SSCB nüfuz alanının oluşmasını tasvir etmek için 'Demir Perde' (Iron Curtain) tabirini kullanmıştır. Bu kavram, doğrudan SSCB liderliğindeki 'Doğu Bloku Ülkeleri'ni (B) ve aralarındaki aşılmaz siyasi/ideolojik sınırı ifade eder.
20. Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun temeli aşağıdaki gelişmelerin hangisinden sonra atılmıştır?
- A) Schuman Planı'nın yayımlanması ✓
- B) Eisenhower Doktrininin yayımlanması
- C) COMECON'un kurulması
- D) NATO'nun kurulması
- E) Marshall Planı'nın hazırlanması
Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun temelleri Schuman Planı ile atılmıştır. Plan, Avrupa'da ekonomik iş birliğini geliştirme ve kalıcı barışı sağlama amacını taşımıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Schuman Planı'nın yayımlanması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
21. I. Türkiye'nin NATO'ya üye olması II. Hatay'ın bağımsızlığını kazanması III. Hatay'ın Türkiye'ye katılması IV. Bağdat Paktı'nın imzalanması V. Sadâbad Paktı'nın imzalanması VI. Ankara Paktı'nın imzalanması Yukarıdaki siyasi gelişmelerden hangisi Atatürk döneminde meydana gelmiştir?
- A) II ve V ✓
- B) II, V ve VI
- C) II, III ve IV
- D) I, III, V ve VI
- E) III, IV ve V
Hatay'ın bağımsızlığını kazanması ve Sadabat Paktı Atatürk döneminde gerçekleşmiştir. Hatay'ın Türkiye'ye katılması ise Atatürk'ün vefatından sonradır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "II ve V" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
22. Tekâlif-i Milliye Yasasının çıkarılmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tasarruf kültürünü geliştirmek
- B) Devleti ekonomik açıdan güçlendirmek
- C) Ordunun ihtiyaçlarını karşılamak ✓
- D) TBMM Hükümeti'ni siyasi açıdan güçlendirmek
- E) Mali giderleri kontrol altına almak
Tekalif-i Milliye Emirleri'nin temel amacı, Sakarya Savaşı öncesinde ordunun araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılamaktır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Ordunun ihtiyaçlarını karşılamak" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
23. Cumhuriyetin ilan edilmesinden önce çıkan devlet başkanlığı sorununda aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?
- A) Ankara'nın başkent ilan edilmesi
- B) Erkan-ı Harbiyeyi Umumiye Kanunu'nun çıkarılması
- C) Halifeliğin kaldırılmamış olması
- D) Saltanatın kaldırılması ✓
- E) TBMM'nin farklı grupları içinde barındırması
Saltanatın kaldırılmasıyla devlet başkanlığı makamı boş kalmış, bu durum cumhuriyetin ilanı öncesindeki devlet başkanlığı sorununu ortaya çıkarmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Saltanatın kaldırılması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
24. 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nın hangi maddesi, Rusya'nın Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışmasına doğrudan zemin hazırlamıştır?
- A) Kırım'ın bağımsız olması
- B) Rusya'nın Osmanlı Ortodokslarını himaye edebilmesi ✓
- C) Rus ticaret gemilerinin boğazlardan serbestçe geçebilmesi
- D) Osmanlı Devleti'nin Rusya'ya savaş tazminatı ödemesi
25. Rusya ve Avusturya'nın Osmanlı topraklarını paylaşmak amacıyla hazırladığı, Eflak ve Boğdan'da ortak bir devlet kurmayı hedefleyen proje hangisidir?
- A) Dakya Projesi ✓
- B) Grek Projesi
- C) Şark Meselesi
- D) Panslavizm Projesi