TARIH - i dunya savasi (Bölüm 1)

1. I. Dünya Savaşı hangi yıllar arasında yaşanmıştır?

• A) 1916-1920
• B) 1914-1919
• C) 1912-1916
• D) 1910-1914
• E) 1914-1918 ✓

I. Dünya Savaşı, Avusturya-Macaristan Arşidükü Franz Ferdinand'ın 28 Haziran 1914'te Saraybosna'da suikaste uğramasıyla başlamış ve 11 Kasım 1918'de Almanya'nın ateşkes imzalamasıyla sona ermiştir.

2. I. Dünya Savaşı'nın başlamasına doğrudan neden olan olay aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Osmanlı Devleti'nin savaşa girmesi
• B) Rusya'nın seferberlik ilan etmesi
• C) Fransa ile Almanya arasındaki Fas krizi
• D) Almanya'nın Belçika'yı işgal etmesi
• E) Avusturya-Macaristan Arşidükü Franz Ferdinand'ın suikaste uğraması ✓

Arşidük Franz Ferdinand, 28 Haziran 1914'te Saraybosna'da Sırp milliyetçisi Gavrilo Princip tarafından öldürülmüştür. Bu olay, ittifak sistemleri aracılığıyla tüm Avrupa'yı savaşa sürüklemiştir.

3. I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri arasında yer alan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Avusturya-Macaristan
• B) Bulgaristan
• C) Fransa ✓
• D) Osmanlı Devleti
• E) Almanya

İtilaf Devletleri; İngiltere, Fransa, Rusya ve sonradan katılan İtalya, ABD gibi ülkelerden oluşmaktadır. Almanya, Avusturya-Macaristan, Osmanlı Devleti ve Bulgaristan ise İttifak Devletleri (Merkez Devletleri) grubunda yer almıştır.

4. Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı'na hangi tarafta katılmıştır?

• A) Önce İtilaf, sonra İttifak yanında
• B) İttifak Devletleri (Merkez Devletleri) yanında ✓
• C) BM kararıyla belirlenen tarafta
• D) İtilaf Devletleri yanında
• E) Tarafsız kalmayı tercih etmiştir

Osmanlı Devleti, Almanya ile gizli bir ittifak antlaşması imzalayarak İttifak Devletleri (Merkez Devletleri) safında savaşa girmiştir. Osmanlı Devleti, Ekim 1914'te Rus limanlarını bombalamasıyla fiilen savaşa dahil olmuştur.

5. I. Dünya Savaşı'nı sona erdiren ve Almanya'nın imzaladığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Sevr Antlaşması
• B) Brest-Litovsk Antlaşması
• C) Lozan Antlaşması
• D) Saint-Germain Antlaşması
• E) Versay Antlaşması ✓

Almanya, 28 Haziran 1919'da Versay Antlaşması'nı imzalamıştır. Bu antlaşmayla Almanya ağır tazminat yükümlülükleri, toprak kayıpları ve askerî kısıtlamalarla karşı karşıya kalmıştır. Sevr ise Osmanlı Devleti ile imzalanan antlaşmadır.

6. ABD, I. Dünya Savaşı'na hangi yıl resmen katılmıştır?

• A) 1917 ✓
• B) 1915
• C) 1918
• D) 1916
• E) 1914

ABD, uzun süre tarafsızlığını korumaya çalışmıştır. Almanya'nın kısıtlamasız denizaltı savaşı politikası ve Zimmermann Telgrafı'nın ortaya çıkması üzerine Nisan 1917'de İtilaf Devletleri safında savaşa girmiştir.

7. I. Dünya Savaşı sırasında Rusya'nın savaştan çekilmesine neden olan iç gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Japonya'nın Rusya'ya savaş açması
• B) 1917 Bolşevik (Ekim) Devrimi ✓
• C) Çar'ın savaşa devam kararı alması
• D) İngiltere ile yapılan ikili antlaşma
• E) Rus ordusunun büyük bir zafer kazanması

1917 Bolşevik Devrimi ile Lenin önderliğindeki Bolşevikler yönetimi ele geçirmiş ve Almanya ile Brest-Litovsk Antlaşması'nı (Mart 1918) imzalayarak savaştan çekilmiştir. Bu gelişme, Rusya'nın Doğu Cephesi'ni kapatmasına yol açmıştır.

8. I. Dünya Savaşı'nda kullanılan ve modern savaş tarihine ilk kez kitlesel olarak giren silah/araç aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Zehirli gaz ve tank ✓
• B) Süvari birlikleri
• C) Kılıç ve süngü
• D) Deniz mayınları
• E) Topçu obüsleri

I. Dünya Savaşı, modern silahların kitlesel kullanımıyla öne çıkmaktadır. Zehirli gaz (kimyasal silah) ilk kez Almanlar tarafından 1915'te Ypres'te kullanılmış; tank ise İngilizler tarafından 1916 Somme Muharebesi'nde savaş alanına sokulmuştur.

9. I. Dünya Savaşı'nın ardından toplanan ve yeni dünya düzenini şekillendiren konferans aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yalta Konferansı
• B) Münih Konferansı
• C) Potsdam Konferansı
• D) Paris Barış Konferansı ✓
• E) Cenevre Konferansı

Savaşın ardından Ocak 1919'da Paris Barış Konferansı toplanmıştır. Bu konferansta ABD Başkanı Wilson'ın 14 İlkesi de tartışılmış; Almanya ile Versay, Osmanlı ile Sevr başta olmak üzere yenik devletlerle çeşitli antlaşmalar imzalanmıştır.

10. Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girişini hızlandıran en önemli gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

• A) İngiltere'nin Osmanlı'ya ait savaş gemilerine el koyması
• B) Balkanlarda Bulgaristan'ın İttifak Devletleri'ne katılması
• C) Almanya'nın Rusya'ya savaş ilan etmesi
• D) Osmanlı-Alman ittifak antlaşmasının imzalanması
• E) Goeben ve Breslau'nun Karadeniz'de Rus limanlarını bombalaması ✓

Goeben ve Breslau adlı Alman savaş gemileri, Osmanlı bayrağı taşıyarak Ekim 1914'te Karadeniz'de Rus limanlarını bombaladı. Bu olay, Rusya'nın Osmanlı'ya savaş ilan etmesine zemin hazırladı ve Osmanlı'nın fiilen savaşa girmesini sağladı. İngiltere'nin gemilere el koyması Osmanlı kamuoyunun Almanya'ya yakınlaşmasını sağlasa da bu olay savaşa girişi hızlandıran doğrudan gelişme değildir.

11. I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri'nin Çanakkale Cephesi'ni açmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Rusya'ya Boğazlar üzerinden ikmal yolu açarak Doğu Cephesi'ndeki baskıyı azaltmak ✓
• B) Almanya'nın ham madde ve erzak ikmal yollarını kesmek
• C) Anadolu'dan geçerek Kafkas Cephesi'ndeki Rus kuvvetlerine ulaşmak
• D) Osmanlı Devleti'ni savaş dışı bırakarak İstanbul'u işgal etmek
• E) Balkan devletlerini İtilaf Devletleri safına çekerek yeni bir cephe oluşturmak

Çanakkale Cephesi'nin açılmasındaki temel amaç, donma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Rusya'ya Boğazlar üzerinden cephane ve ikmal yardımı ulaştırmak ve Rusya'nın Doğu Cephesi'nde tutunmasını sağlamaktı. Bunun yanı sıra Almanya'yı iki cephede sıkıştırma ve Balkan devletlerini etkileme gibi yan amaçlar da bulunmaktaydı; ancak birincil stratejik hedef Rusya'nın takviye edilmesiydi.

12. Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi I. Dünya Savaşı'nı resmen sona erdiren ana antlaşmadır ve hangi devletle imzalanmıştır?

• A) Trianon Antlaşması – Macaristan
• B) Neuilly Antlaşması – Bulgaristan
• C) Saint-Germain Antlaşması – Avusturya
• D) Sevr Antlaşması – Osmanlı Devleti
• E) Versailles Antlaşması – Almanya ✓

I. Dünya Savaşı'nı resmen sona erdiren temel antlaşma, Haziran 1919'da Almanya ile imzalanan Versailles Antlaşması'dır. Diğer seçeneklerde yer alan antlaşmalar da savaşı bitiren Paris Barış Konferansı sürecinde imzalanmış olmakla birlikte bunlar yenik düşen diğer devletlerle yapılmıştır. Versailles, savaşın bütünü açısından belirleyici belgedir.

13. I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin savaştığı cepheler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

• A) Kafkas Cephesi
• B) Kanal Cephesi
• C) Hicaz-Yemen Cephesi
• D) Irak Cephesi
• E) Makedonya Cephesi ✓

Makedonya Cephesi, Osmanlı Devleti'nin değil ağırlıklı olarak Bulgaristan, Sırbistan, Yunanistan ve İtilaf Devletleri'nin mücadele ettiği bir cephedir. Osmanlı Devleti; Kafkas, Çanakkale, Kanal (Süveyş), Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen ve Galiçya cephelerinde savaşmıştır. Makedonya Cephesi Osmanlı'nın doğrudan mücadele verdiği cepheler arasında yer almaz.

14. Woodrow Wilson'ın 14 İlkesi'nin I. Dünya Savaşı sonrası barış düzenine en önemli somut katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Almanya'ya uygulanan savaş tazminatlarının belirlenmesi
• B) Milletler Cemiyeti'nin kurulmasına zemin hazırlaması ✓
• C) Osmanlı topraklarının İtilaf Devletleri arasında paylaşılması
• D) Sömürge topraklarının yönetiminde eşit hak ilkesinin uygulanması
• E) Orta Avrupa'da yeni devlet sınırlarının kesin biçimde çizilmesi

Wilson'ın 14 İlkesi'nin en somut ve kalıcı kurumsal yansıması Milletler Cemiyeti'nin (Cemiyet-i Akvam) kurulmasıdır. Bu ilkelerin öngördüğü self-determinasyon ve açık diplomasi ilkeleri Versailles sürecinde tam anlamıyla uygulanamamış; tazminatlar ve sınırlar büyük güçlerin çıkarlarına göre şekillenmiştir. Wilson sömürgeler konusunda da ilkelerini hayata geçirememiştir.

15. I. Dünya Savaşı'nda Almanya'nın iki cephede birden savaşmamak için geliştirdiği strateji aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Tirpitz Planı
• B) Hindenburg Programı
• C) Falkenhausen Planı
• D) Schlieffen Planı ✓
• E) Moltke Doktrini

Schlieffen Planı, Genelkurmay Başkanı Alfred von Schlieffen tarafından hazırlanan ve Almanya'nın Fransa'yı Batı'da hızla çökertip ardından tüm kuvvetleri Doğu Cephesi'ne kaydırmasını öngören stratejik plandır. Plan, Belçika üzerinden Fransa'ya kısa sürede girilmesini hedefliyordu; ancak Batı Cephesi'ndeki direniş planın başarısız olmasına yol açtı ve Almanya iki cepheli savaşa mahkûm oldu.

16. Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı'nın uzamasının ve milyonlarca insanın hayatını kaybetmesinin temel nedenlerinden biri olarak değerlendirilemez?

• A) Komuta kademelerinin taktik anlayışının teknolojik değişime uyum sağlayamaması
• B) Siperlerin uzun süreli savunmaya elverişli yapısı
• C) Telgraf ve demiryollarının savunma hatlarının takviyesini kolaylaştırması
• D) Savunma teknolojilerinin saldırı teknolojilerinin önüne geçmesi
• E) Kimyasal silah kullanımının savaşın seyrini belirlemesi ✓

Kimyasal silahlar (özellikle klor ve hardal gazı) I. Dünya Savaşı'nda kullanılmış ve büyük acılara yol açmıştır; ancak savaşın uzamasını veya kayıpların bu denli artmasını belirleyen temel etken değildir. Savaşın uzamasının asıl nedenleri; makineli tüfek, dikenli tel ve topçunun savunmayı güçlendirmesi, siperleşme, komuta anlayışının geri kalması ve demiryollarının takviye imkânı tanımasıdır. Kimyasal silahlar belirleyici bir taktik üstünlük sağlamamıştır.

17. Rusya'nın I. Dünya Savaşı'ndan çekilmesine yol açan ve Almanya ile imzaladığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bükreş Antlaşması
• B) Rapallo Antlaşması
• C) Brest-Litovsk Antlaşması ✓
• D) Locarno Antlaşması
• E) Riga Antlaşması

Mart 1918'de Bolşevik Rusya ile Almanya arasında imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması, Rusya'nın I. Dünya Savaşı'ndan resmen çekilmesini sağlamıştır. Bu antlaşmayla Rusya; Polonya, Ukrayna, Finlandiya ve Baltık ülkeleri üzerindeki haklarından vazgeçmiştir. Almanya, bu antlaşmayla doğu sınırını güvence altına alarak tüm kuvvetlerini Batı Cephesi'ne kaydırmayı hedeflemiştir.

18. I. Dünya Savaşı sonrasında imzalanan Versailles Antlaşması'nın Almanya açısından en ağır ve tartışmalı maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Alsace-Lorraine'in Fransa'ya bırakılması
• B) Almanya'nın savaşın tek sorumlusu ilan edilmesi ve buna dayalı tazminat yükümlülüğü ✓
• C) Saar Bölgesi'nin Milletler Cemiyeti denetimine bırakılması
• D) Alman ordusunun 100.000 kişiyle sınırlandırılması
• E) Almanya'nın sömürgelerinin İtilaf Devletleri'ne devredilmesi

Versailles Antlaşması'nın 231. maddesi 'Savaş Suçu Maddesi' olarak bilinir ve Almanya'yı savaşın tek sorumlusu ilan ederek bu gerekçeyle ağır tazminat ödeme yükümlülüğü getirir. Almanya bu maddeyi büyük bir ulusal aşağılanma olarak algılamış; bu durum Weimar Cumhuriyeti'nin istikrarsızlaşmasına ve aşırı milliyetçi hareketlerin güçlenmesine zemin hazırlayarak II. Dünya Savaşı'nın dolaylı nedenlerinden biri haline gelmiştir.

19. Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan çekilmesini sağlayan Mondros Mütarekesi'nin (1918) hangi maddesi ilerleyen süreçte Türk millî hareketini doğrudan tetikleyen gelişmelere yol açmıştır?

• A) İtilaf Devletleri'nin güvenliklerini tehdit ettiklerini düşündükleri bölgeleri işgal edebileceklerine dair 7. madde ✓
• B) Osmanlı ordusunun terhis edilmesi
• C) Osmanlı savaş gemilerinin İtilaf Devletleri'ne teslim edilmesi
• D) Osmanlı'nın elindeki savaş esirlerini serbest bırakması
• E) Boğazların İtilaf Devletleri'ne açılması

Mondros Mütarekesi'nin 7. maddesi, İtilaf Devletleri'ne kendi güvenliklerini tehdit ettiklerini düşündükleri herhangi bir bölgeyi işgal etme hakkını tanıyordu. Bu muğlak ve geniş kapsamlı madde doğrultusunda Yunan kuvvetlerinin İzmir'i işgali (Mayıs 1919) ve ardından başlayan diğer işgaller, Mustafa Kemal önderliğinde Türk Millî Mücadelesi'nin fitilini ateşledi. Diğer maddeler de ağırdı; ancak işgallerin hukuki gerekçesi 7. maddeye dayandırıldı.

20. I. Dünya Savaşı'nın ardından imzalanan Versay Antlaşması'nda Almanya'ya yüklenen savaş tazminatı ve toprak kayıpları incelendiğinde, bu antlaşmanın ilerleyen dönemde Almanya'da milliyetçi hareketlerin güçlenmesine zemin hazırladığı görülmektedir. Bu durumu, aynı dönemde Anadolu'daki gelişmelerle karşılaştıran bir tarihçi, iki coğrafya arasındaki temel ortaklık olarak aşağıdakilerden hangisini öne sürebilir?

• A) Her iki ülkede de mağlubiyet sonrası imzalanan antlaşmaların yeni siyasi hareketlerin doğuşunu tetiklemesi ✓
• B) Her iki ülkenin de galip devletlerle ikili ittifaklar kurarak toprak bütünlüğünü koruması
• C) Her iki ülkenin de savaş tazminatlarını uluslararası tahkim yoluyla eşit biçimde paylaştırması
• D) Her iki ülkede de savaş sonrası dönemde monarşik yönetimlerin güç kazanması
• E) Her iki ülkede de ekonomik çöküşün ardından sosyalist devrimlerin yaşanması

Almanya'da Versay Antlaşması'nın ağır koşulları Nazi hareketinin yükselişine ortam hazırlamış; Anadolu'da ise Mondros Mütarekesi ve Sevr Antlaşması'nın dayattığı koşullar Mustafa Kemal önderliğinde Millî Mücadele hareketini doğurmuştur. Her iki örnekte de 'mağlup devlete dayatılan ağır antlaşma koşulları → güçlü milliyetçi/siyasi hareket' nedensellik zinciri ortaktır. Diğer şıklar tarihsel gerçeklerle örtüşmemektedir: monarşiler savaş sonrasında büyük ölçüde çökmüş, sosyalist devrimler her iki ülkede de başarılı olamamış, tazminatlar tahkim yoluyla paylaştırılmamıştır.

21. I. Dünya Savaşı öncesinde Avrupa'daki ittifak sistemleri incelendiğinde, İtalya'nın başlangıçta Üçlü İttifak (Almanya, Avusturya-Macaristan, İtalya) içinde yer aldığı, ancak savaşın patlak vermesiyle önce tarafsızlığını ilan ettiği, ardından 1915'te İtilaf Devletleri safına geçtiği görülmektedir. Bu gelişme aşağıdaki yargılardan hangisiyle doğrudan açıklanamaz?

• A) İtalya'nın Avusturya-Macaristan'dan toprak talepleri konusunda tatmin edici güvence alamaması
• B) İtalya'nın Osmanlı Devleti ile Trablusgarp'ta yaşanan toprak anlaşmazlığını savaşa giriş gerekçesi sayması ✓
• C) İtilaf Devletleri'nin deniz gücü sayesinde İtalya'nın dış ticaretini ve hammadde temini üzerinde belirleyici baskı kurabilmesi
• D) İtalya'nın ittifak yükümlülüğünün yalnızca savunma savaşları için geçerli olduğunu öne sürmesi
• E) Londra Antlaşması ile İtilaf Devletleri'nin İtalya'ya Avusturya topraklarından pay vaat etmesi

İtalya'nın İtilaf safına geçişini açıklayan temel etkenler şunlardır: Avusturya'dan toprak güvencesi alamaması (A), Londra Antlaşması'nın toprak vaatleri (B), savunma savaşı şartının oluşmadığı iddiası (C) ve İtilaf'ın deniz gücüne dayalı ekonomik baskısı (E). Trablusgarp meselesi ise I. Dünya Savaşı öncesinde 1911-1912 yıllarında gerçekleşmiş ve İtalya-Osmanlı arasında imzalanan Uşi Antlaşması ile çözüme kavuşturulmuştu. Dolayısıyla Trablusgarp anlaşmazlığı, İtalya'nın 1915'teki tercihini doğrudan açıklayan bir etken değil, daha önceki bir süreçte kapanmış bir meseledir.

22. I. Dünya Savaşı sürecinde cephe dışı etkenler değerlendirildiğinde, deniz ablukasının savaşın sonucunu belirlemedeki rolü tartışmalı bir konu olmuştur. İngiltere'nin Almanya'ya uyguladığı kıta ablukası ile Almanya'nın İngiltere'ye yönelik denizaltı savaşı (Kısıtlı/Sınırsız Denizaltı Harekâtı) karşılaştırıldığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi her iki abluka politikası için de geçerlidir?

• A) Her iki politikanın da yalnızca savaşın ilk yılında etkin biçimde sürdürülmesi
• B) ABD'nin her iki abluka politikasına karşı eşit düzeyde sert diplomatik tepki göstermesi
• C) Uygulandığı ülkenin savaştan çekilmesini doğrudan ve kısa sürede sağlaması
• D) Uluslararası tarafsız devletlerin diplomatik tepkisini hiçbir aşamada tetiklememesi
• E) Doğrudan askeri kayıplardan çok sivil halkı ve ekonomiyi hedef alması ✓

İngiliz kıta ablukası Almanya'nın gıda ve hammadde ithalatını kısıtlayarak sivil halkı ciddi biçimde etkiledi; savaş boyunca yüz binlerce Alman sivilin yetersiz beslenme kaynaklı nedenlerle hayatını kaybettiği tahmin edilmektedir. Alman denizaltı harekâtı ise İngiltere'nin deniz yoluyla gelen ikmal hatlarını kesmek için ticaret gemilerini batırdı; bu durum hem sivil kayıplara hem ekonomik aksaklıklara yol açtı. Her iki politika da doğrudan askeri çatışmadan çok ekonomik boğma ve sivil etki üzerine kuruluydu. Diğer şıklar yanıltıcıdır: ablukalar hızlı teslimiyete yol açmadı; tarafsız devletler (özellikle ABD) her iki politikadan da rahatsız oldu; ABD denizaltı savaşına karşı çok daha sert tepki verdi ve bu nedenle savaşa girdi.

23. Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girişini belirleyen iç ve dış faktörler değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi tarihsel açıdan en az desteklenen yorumu içermektedir?

• A) Goeben ve Breslau'nun Osmanlı bayrağına geçmesinin savaşa girişi fiilen kaçınılmaz hale getirmesinde belirleyici bir rol oynaması
• B) Osmanlı'nın savaşa girmesinin Balkan Savaşları'nın açtığı derin psikolojik ve siyasi yaralarla bağlantılı olması
• C) Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri ile ittifak görüşmelerinde somut güvenceler elde etmiş olmasına karşın bilerek Almanya safını tercih etmesi ✓
• D) İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin savaşa girerek kapitülasyonları fiilen ortadan kaldırma ve toprak kayıplarını telafi etme beklentisi taşıması
• E) Enver Paşa'nın Almanya yanlısı tutumunun İttihatçı liderlik içindeki belirleyici etkisinin Osmanlı'nın savaş kararında rol oynaması

Tarihsel kanıtlar, Osmanlı'nın İtilaf Devletleri ile yürüttüğü ittifak görüşmelerinde somut ve bağlayıcı güvenceler elde edemediğini ortaya koymaktadır. İngiltere Osmanlı'nın talep ettiği kapitülasyonların kaldırılması, toprak güvencesi ve Yunanistan ile Bulgaristan'a karşı destek konularında olumlu yanıt vermedi. Dolayısıyla C şıkkındaki 'somut güvenceler elde etmiş olmasına karşın' ifadesi tarihsel gerçeklikle bağdaşmamaktadır. Osmanlı aslında İtilaf'tan istediğini alamadığı için Almanya ile ittifaka yöneldi; bu durum bilinçli bir tercihten çok yapısal bir zorunluluk olarak da yorumlanabilir. Diğer şıklar tarih yazımında geniş ölçüde kabul görmektedir.

24. I. Dünya Savaşı'nda kullanılan yeni savaş teknolojileri (zehirli gaz, tank, uçak, denizaltı) ile bu teknolojilere karşı geliştirilen savunma önlemleri arasındaki ilişki düşünüldüğünde, savaş tarihçilerinin 'savunmanın taarruz karşısındaki üstünlüğü' tezi ile aşağıdaki gelişmelerden hangisi doğrudan çelişmektedir?

• A) Verdun Muharebesi'nde her iki tarafın da aylarca süren çatışmalara rağmen cephede kayda değer bir değişim sağlayamaması
• B) Somme Muharebesi'nde İngiliz kuvvetlerinin ilk gün yaklaşık 57.000 kayıp vermesine rağmen hedeflenen cephe gediklerini açamaması
• C) Passchendaele Muharebesi'nde İtilaf kuvvetlerinin çamur içinde yüz binlerce kayıp vererek yalnızca birkaç kilometre ilerleyebilmesi
• D) 1918 Bahar Taarruzları'nda (Kaiserschlacht) Alman kuvvetlerinin sızma taktikleriyle savunma hatlarını birden fazla noktada yararak hızlı ilerleme kaydetmesi ✓
• E) Siper savaşının yıllarca statik bir cephe yapısı oluşturması ve büyük taarruzların sınırlı toprak kazanımıyla sonuçlanması

'Savunmanın taarruz karşısında üstünlüğü' tezi, I. Dünya Savaşı'nın büyük bölümünde siper savaşı ve savunma mimarisi sayesinde saldıran tarafın büyük kayıplar verip sınırlı ilerleme sağlamasıyla örneklendirilir. A, B, D ve E şıkları bu tezi destekleyen olaylardır. Buna karşın C şıkkındaki 1918 Bahar Taarruzları (Kaiserschlacht), Almanya'nın Hutier/sızma taktiklerini kullanarak İtilaf savunma hatlarını hızla delebildiğini, dolayısıyla taarruzun savunma üzerinde geçici de olsa üstünlük kurabildiğini göstermektedir. Bu durum söz konusu tezle doğrudan çelişir; nitekim bu taarruzlar savaşın son yılında stratejik dengeyi geçici olarak değiştirmiştir.

25. 1917 yılı, I. Dünya Savaşı'nın seyrini köklü biçimde değiştiren iki kritik gelişmeye sahne olmuştur: ABD'nin savaşa girmesi ve Rusya'nın savaştan çekilmesi. Bu iki gelişmenin eş zamanlı gerçekleşmesi, savaşın stratejik dengesi açısından aşağıdaki yorumlardan hangisini en güçlü biçimde desteklemektedir?

• A) ABD'nin savaşa girişinin Rusya'nın çekilmesine doğrudan neden olması ve bu iki gelişme arasında nedensellik bağı bulunması
• B) Her iki gelişmenin de İngiltere ve Fransa'yı savaştan çekilerek ayrı barış antlaşmaları yapmaya zorlaması
• C) 1917 sonrasında savaşın salt deniz gücüne dayalı bir mücadeleye dönüşmesi nedeniyle kara cephelerinin önemini yitirmesi
• D) Rusya'nın çekilmesinin Almanya'ya sağladığı avantajın ABD'nin savaşa girmesinin yarattığı dezavantajı kalıcı olarak ortadan kaldırması
• E) Almanya'nın Doğu Cephesi'nde kazandığı stratejik avantajı Batı Cephesi'ne aktarma fırsatını ABD'nin devreye girmesinden önce tam olarak kullanamaması ✓

Almanya, Brest-Litovsk Antlaşması (Mart 1918) ile Doğu Cephesi'ni kapatarak ciddi kuvvet transferi imkânı buldu; ancak ABD askerleri (AEF) 1918 yılı boyunca hızla Batı Cephesi'ne akmaya başladı. Alman komutanlığı, 1918 Bahar Taarruzları ile bu pencereyi değerlendirmeye çalıştı; fakat cepheyi kalıcı olarak yaramadı ve ABD katkısının tam hissedilmesiyle İtilaf kuvvetleri Yüz Gün Taarruzu'nda üstünlüğü ele geçirdi. Dolayısıyla 'Almanya'nın Doğu avantajını Batı'ya tam yansıtma fırsatını ABD'nin devreye girmesinden önce kullanamaması' yorumu stratejik tabloyu en doğru özetleyen ifadedir. B şıkkı yanlıştır çünkü Almanya sonunda yenildi. C şıkkı nedensellik bakımından hatalıdır; Rusya iç dinamiklerle çekildi. D ve E şıkları tarihsel gerçeklikle bağdaşmamaktadır.