Paragraf Test 12
(I) 1980’den sonra Türkçenin bir gerileme içine girdiği düşüncesindeyim. (II) Temelde öğretimde dil eğitiminin bir kenara bırakılması bizi ana dilini konuşamayan insanların ülkesi durumuna getirdi. (III) Bunun yanında yeni kuşak sanatçıların da bundan nasibini alması bizi ciddi bir dil yoksunluğuyla karşı karşıya bıraktı. (IV) Dil beğenisinin gelişmesi uzun bir süreç ister. (V) Dil bilinci ancak önemli yazarların özenle yazılmış yapıtları okunarak gelişir. (VI) Ben Sabahattin Eyüboğlu’nu, Nurullah Ataç’ı biraz da güzel Türkçe öğrenmek için okumuşumdur. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. (I) 1980’den sonra Türkçenin bir gerileme içine girdiği düşüncesindeyim. (II) Temelde öğretimde dil eğitiminin bir kenara bırakılması bizi ana dilini konuşamayan insanların ülkesi durumuna getirdi. (III) Bunun yanında yeni kuşak sanatçıların da bundan nasibini alması bizi ciddi bir dil yoksunluğuyla karşı karşıya bıraktı. (IV) Dil beğenisinin gelişmesi uzun bir süreç ister. (V) Dil bilinci ancak önemli yazarların özenle yazılmış yapıtları okunarak gelişir. (VI) Ben Sabahattin Eyüboğlu’nu, Nurullah Ataç’ı biraz da güzel Türkçe öğrenmek için okumuşumdur. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?
- A) V.
- B) IV. ✓
- C) III.
- D) II.
İlk üç cümlede Türkiye'deki dil gerilemesi ve nedenleri üzerinde durulurken, IV. cümleden itibaren dil beğenisinin nasıl gelişeceği konusuna geçilmiştir.
2. (I) Dilin belli bir topluluğun kişileri arasında bir anlaşma aracı olduğu yadsınamaz bir gerçektir. (II) Onun eksiksiz bir anlaşma aracı olmaktan çok uzak kaldığı da aynı şekilde yadsınamaz. (III) Dilin sözcük sayısı ne kadar fazlaysa, dil o kadar iyi sağlar anlaşmayı. (IV) Nedenini biliyoruz, dil toplumsal bir varlık olmakla birlikte sözdür, bireyseldir. (V) Bunun sonucu olarak sözcükler somut anlamlarını dilde değil sözde, yer aldıkları özel bütün içinde kazanırlar. Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisi, düşüncenin akışını bozmaktadır?
- A) II.
- B) IV.
- C) I.
- D) III. ✓
Metin genelinde dilin toplumsal ve bireysel yönü ve anlaşma tam mükemmel olamayışı üzerinde durulurken, III. cümlede sözcük sayısının anlaşmayı kolaylaştıracağı gibi farklı bir teknik detaydan bahsedilmiştir.
3. (I) Erenköy Köprüsü’nden Bağdat Caddesi’ne inerken sağda solda geniş bahçeler vardır. (II) Bu bahçeler manolya ve çam ağaçlarıyla kaplıdır. (III) Bahçeye girince insan bir renk cennetine girmiş gibi olur. (IV) Giriş yolu boyunca yediveren gülleri, ortancalar, akşamsefaları insana gülümser. (V) Huzur ve sessizlik dolu bir görüntüdür bu. (VI) İnsan kentin boğucu havasından çıkmış, ağaçların dostluğuna kendini bırakmış gibi olur. Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde insana ait özellikler doğaya aktarılmıştır?
- A) IV. ve VI. ✓
- B) I. ve II.
- C) II. ve III.
- D) II. ve IV.
IV. cümlede çiçeklerin 'gülümsemesi' ve VI. cümlede ağaçların 'dostluğu' ifadeleriyle insana özgü nitelikler doğadaki varlıklara aktarılmıştır (kişileştirme yapılmıştır).
4. Poe’nun önemli özelliklerinden biri öykülerindeki konu çeşitliliğidir. “Morg Sokağı Cinayeti”nde inanılmaz gibi görünen bir cinayetler toplamını mantıksal çözümlemeye yaslanarak kurgular. Bu eserinde yazarımız en küçük bir büyüye, mistik olana şans tanımaz. “Morella” adlı öyküsünde ise kahramanının ölen karısının ruhunun doğan kızında yaşadığını anlatmaktan çekinmez. “Hans Pfaall’ın Duyulmadık Serüveni” adlı öyküsünde ise Jules Verne’den yıllar önce aya yolculuğu anlatmıştır. Kısacası hangi konuyu arasanız bulursunuz Poe’da. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?
- A) Örneklendirme ✓
- B) Öyküleme
- C) Betimleme
- D) Tanık gösterme
Yazar, Poe'nun konu çeşitliliğini kanıtlamak için onun farklı eserlerinden (Morg Sokağı Cinayeti, Morella vb.) bahsederek 'örneklendirme' yapmıştır.
5. Cemal Süreya’nın çalışmaları, kendisinden önceki sanatçıların yapıtları ile rahatça ve güvenle karşılaştırılabilir. Açıkçası o, önceki kuşak şairlerin dize kurma çabası, okuyucuya yaklaşabilme, ona seslenebilme yetisi gibi birçok yararlı özelliklerini benimsemiştir. Kendinden öncekileri yadsımayan, aksine, onlardan faydalanmayı bir sanat hâline getiren biridir o. Bu parçada Cemal Süreya ile ilgili olarak anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Okuyucuyla diyaloğunun oldukça iyi olduğu
- B) Kendine özgü bir üslubunun bulunduğu
- C) Kendinden sonraki şairleri etkilediği
- D) Geçmiş sanat birikiminden ve sanatçılardan birçok yönden yararlandığı ✓
Cemal Süreya'nın gelenekten kopmadığı, aksine geçmişteki sanatçıların teknik ve yaklaşımlarından ustaca faydalandığı anlatılmaktadır.
6. Bu parçada vurgulanan temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir? 'Başarı tesadüf değildir; emek, disiplin ve sürekli çabanın ürünüdür. Çalışmadan ve sabretmeden başarıya ulaşmak mümkün değildir.'
- A) Başarı şansa bırakılmalıdır.
- B) Başarı için şans gereklidir.
- C) Başarı yalnızca zekâya bağlıdır.
- D) Başarı ancak sabır ve çalışmayla mümkündür. ✓
Doğru cevap D seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, Parçada başarıya ulaşmada sabır ve çalışmanın zorunlu olduğu belirtilmiştir. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
7. Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir? 'Çocukların oyun oynaması sadece eğlenceli bir etkinlik değildir; aynı zamanda onların sosyal becerilerini geliştiren, paylaşmayı ve iş birliğini öğreten bir süreçtir.'
- A) Çocuklarda beslenme alışkanlıkları
- B) Çocuklarda teknoloji bağımlılığı
- C) Çocuklarda oyun ve gelişim ✓
- D) Çocuklarda ders çalışma yöntemleri
Parçada çocukların oyun aracılığıyla geliştirdiği sosyal beceriler üzerinde durulmaktadır.
8. Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir? 'İnsanların doğaya karşı duyarsız davranışları, sadece çevreyi değil geleceğimizi de tehlikeye atmaktadır. Doğaya zarar veren her davranış, aslında kendimize zarar vermektir.'
- A) Doğaya zarar vermek geleceğimizi tehlikeye atar. ✓
- B) Doğayı korumak sadece devletin görevidir.
- C) İnsan doğaya hâkim olmalıdır.
- D) Doğa insanın en yakın dostudur.
Parçada doğaya verilen zararın aslında geleceğimizi tehlikeye attığı vurgulanmıştır.
9. Bu parçadan çıkarılabilecek en genel yargı aşağıdakilerden hangisidir? 'Teknoloji hayatımızı kolaylaştırsa da, bilinçsiz kullanıldığında bağımlılığa yol açabilir. İnsan teknolojiyi yönetmeli, teknolojinin kölesi olmamalıdır.'
- A) Teknoloji hayatı zorlaştırır.
- B) Teknoloji sadece eğlence aracıdır.
- C) Teknoloji insanlara zarar verir.
- D) Teknoloji bilinçli kullanılmalıdır. ✓
Doğru cevap D seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, Parçada teknolojiye karşı bilinçli kullanımın önemi vurgulanmıştır. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
10. Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir? 'Gerçek dost, sadece mutlu günlerde değil, zor zamanlarda da yanımızda olandır. Zor anlarda yanımızda olmayan, dostluğun hakkını veremez.'
- A) Gerçek dost zor günlerde belli olur. ✓
- B) Gerçek dostluk artık kalmamıştır.
- C) Dostlukta çıkar ilişkisi ön plandadır.
- D) Dostluk sadece eğlenceli günlerde yaşanır.
Doğru cevap A seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, Parçada dostluğun ölçütünün zor günlerde yanında olmak olduğu belirtilmiştir. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
11. Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir? 'Yazar, eserlerinde insan ruhunun derinliklerini, iç çatışmalarını ve yalnızlığını işlemiştir. Onun kahramanları genellikle kendi iç dünyalarıyla mücadele eder.'
- A) Yazarın dil bilgisi kullanımı
- B) Yazarın edebiyat anlayışına karşı çıkışlar
- C) Yazarın eserlerinde işlediği temalar ✓
- D) Yazarın hayatı
Doğru cevap C seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Parçada yazarın eserlerinde işlediği temaların ruhsal yönleri vurgulanmıştır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
12. Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmiştir? 'Seyahat etmek insanın farklı kültürleri tanımasına, önyargılarından kurtulmasına ve kendini geliştirmesine yardımcı olur.'
- A) Seyahatin sadece dinlenme amacı taşıması
- B) Seyahatin kişiye kattığı değerler ✓
- C) Seyahatin insanı yalnızlaştırması
- D) Seyahatin zaman kaybı olması
Parçada seyahatin kişisel gelişime ve kültürel tanımaya katkısı üzerinde durulmuştur.
13. Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir? 'Tarih bilmek sadece geçmişi öğrenmek değildir; aynı zamanda geleceğe ışık tutmaktır. Geçmişini bilmeyen toplumlar, aynı hataları tekrarlamaya mahkûmdur.'
- A) Tarih sadece kahramanlıkları anlatır.
- B) Tarih sadece geçmişi anlatır.
- C) Tarih öğrenmek zaman kaybıdır.
- D) Tarih bilmek geleceği doğru kurmak için gereklidir. ✓
Doğru cevap D seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, Parçada tarihin geleceğe yön vermedeki önemi vurgulanmıştır. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
14. Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir? 'Dil, insanlar arasında iletişimi sağlayan en önemli araçtır. Dil sayesinde kültür aktarılır, düşünceler ifade edilir ve toplum kimliğini bulur.'
- A) Dil zenginliği
- B) Dilin toplumsal işlevi ✓
- C) Yabancı dil öğrenmenin önemi
- D) Dil bilgisi kuralları
Doğru cevap B seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, Parçada dilin toplumdaki iletişim ve kültür aktarımı işlevi anlatılmıştır. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
15. Bu parçada anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? 'Kış sabahıydı. Kar her yeri beyaz bir örtü gibi kaplamış, ağaçların dalları buz tutmuştu. Hava soğuk ama oldukça güzeldi.'
- A) Açıklama
- B) Tartışma
- C) Öyküleme
- D) Betimleme ✓
Doğru cevap D seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, Parçada çevrenin görsel ayrıntılarla tasvir edilmesi betimlemedir. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
16. Bu parçada aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır? 'Okumak sadece bilgi edinmek değildir; aynı zamanda hayal gücünü geliştirmek, empati kurmak ve düşünce ufkunu genişletmektir.'
- A) Okumanın sadece bilgi edinmek için olduğunu belirtmek
- B) Okumanın çok yönlü faydalarını göstermek ✓
- C) Okumanın zaman kaybı olduğunu vurgulamak
- D) Okumanın bireyi yalnızlaştırdığını göstermek
Parçada okumanın farklı faydaları anlatılarak okuyucuyu bilinçlendirmek amaçlanmıştır.
17. Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir? 'Çalışma hayatında başarı sadece bilgiyle değil, aynı zamanda iletişim becerileriyle de mümkündür. İyi bir iletişimci olmayan kişi bilgilerini aktaramaz.'
- A) Başarı için sadece bilgi yeterlidir.
- B) Başarı iletişim becerisiyle desteklenmelidir. ✓
- C) Başarıda iletişimin önemi yoktur.
- D) Başarı tamamen şansa bağlıdır.
Doğru cevap B seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, Parçada bilgiyle iletişimin birleşmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
18. Bu parçada yazarın amacı aşağıdakilerden hangisidir? 'İnsan sağlığını korumak için dengeli beslenmeli, düzenli spor yapmalı ve stresten uzak durmalıdır.'
- A) Sağlık sorunlarını artırmak
- B) Sağlığın önemsiz olduğunu belirtmek
- C) Sporun zararlarını anlatmak
- D) Sağlığı koruma yollarını öğretmek ✓
Doğru cevap D seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, Parçada sağlığı koruma yolları öğretici bir üslupla verilmiştir. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
19. Bu parçada kullanılan anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? 'Makale, yazarın herhangi bir konu hakkındaki görüşlerini ispatlamak amacıyla yazdığı bilgi verici yazılardır. Bu türde amaç okuyucuyu bilgilendirmek olduğu için genellikle sade ve anlaşılır bir dil kullanılır.'
- A) Açıklama ✓
- B) Öyküleme
- C) Betimleme
- D) Tartışma
Parçada makale türü hakkında bilgi verilmesi ve öğretme amacı güdülmesi nedeniyle açıklama anlatım biçimi kullanılmıştır.
20. Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmiştir? 'Bilimsel çalışmalar, toplumların ilerlemesini sağlayan en önemli araçtır. Bilim olmadan gelişme olmaz.'
- A) Bilimin eğlence yönü
- B) Bilimin zararları
- C) Bilimin bireysel faydaları
- D) Bilimin toplumların gelişmesindeki rolü ✓
Doğru cevap D seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, Parçada bilimin toplumların gelişmesindeki rolü üzerinde durulmuştur. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
21. Bu parçada anlatılan temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir? 'Özgürlük, insanın en temel hakkıdır. Özgürlük olmadan düşünce, yaratıcılık ve gelişme olamaz.'
- A) Özgürlük bireyi yalnızlaştırır.
- B) Özgürlük birey için önemsizdir.
- C) Özgürlük insan yaşamının temel şartıdır. ✓
- D) Özgürlük yalnızca sanatçılar için gereklidir.
Doğru cevap C seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, Parçada özgürlüğün insan yaşamındaki temel rolü anlatılmıştır. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
22. Bu parçada aşağıdakilerden hangisine vurgu yapılmıştır? 'Çalışkanlık, zekâdan daha değerlidir. Çünkü çalışkan kişi zekâsını da geliştirir ve başarıya ulaşır.'
- A) Zekâ çalışkanlıktan daha önemlidir.
- B) Çalışkanlık başarının temelidir. ✓
- C) Zekâ çalışkanlığı gereksiz kılar.
- D) Başarı tesadüfen elde edilir.
Parçada çalışkan olan birinin zekâsını bile geliştirebileceği ve sonunda başarıya ulaşacağı belirtilerek, başarının asıl temelinin çalışkanlık olduğu vurgulanmıştır.
23. Bu parçada ağır basan anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? 'Eski, ahşap konağın boyaları dökülmüş, tahta kapısı çürümeye yüz tutmuştu. Bahçesindeki sararmış otlar rüzgârda hüzünle hışırdarken, etrafa terk edilmişliğin o ağır ve nemli kokusu yayılıyordu.'
- A) Açıklama
- B) Öyküleme
- C) Betimleme ✓
- D) Tartışma
Parçada varlıklar (konak, kapı, otlar) okuyucunun zihninde canlanacak şekilde, ayırt edici özellikleriyle kelimelerle resmedildiği için betimleme yapılmıştır.
24. Bu parçada vurgulanan ana düşünce aşağıdakilerden hangisidir? 'İyi bir öğretmen, öğrencilerine sadece ders anlatmaz; aynı zamanda onlara yaşamı, değerleri ve insanlığı öğretir.'
- A) Öğretmenlik sadece bilgi aktarmaktır.
- B) Öğretmenlik artık değerini yitirmiştir.
- C) Öğretmen sadece ders anlatır.
- D) İyi öğretmen yaşamı da öğretir. ✓
Parçada öğretmenliğin bilgi vermenin ötesinde değer öğretmek olduğu anlatılmıştır.
25. Gerçek sanatçı kendine özgü bir deyişe, bir anlatıma, bir biçime ulaşmalıdır. Bu anlatım, bu deyiş değişmez olmalıdır. Sanatçılar uzun uzun kişiliklerini ararlar. Bu sürede yalpalar durur, şunun bunun etkisine kapılırlar. Sonunda kişilikleri meydana çıkar. Kendilerine özgü bir anlatıma, bir yapıya ulaşır, belirli bir hale gelirler. Söz gelişi bir Cahit Sıtkı, bir Fazıl Hüsnü böyle kişiliğini bulmuş, eserine damgasını basmış sanatçılardır. Onların bir şiirine bir yerde rastlasak… Bu parçanın sonuna aşağıdaki cümlelerin hangisi getirilmelidir?
- A) onun hangi şairin şiirine benzediğini hemen anlarız.
- B) başarılı bir şiirin nasıl olduğunu kolaylıkla anlarız.
- C) hemen etkilenir, şiirin büyülü dünyasına dalar gideriz.
- D) altındaki imzayı görmesek bile onun hangisine ait olduğunu rahatlıkla anlarız. ✓
Parçada sanatçının kendine özgü bir üslup yakalamasından ve esere damgasını vurmasından bahsedildiği için, son cümle de bu özgünlüğü pekiştiren D seçeneği olmalıdır.