Genel Tekrar Testi - 21
Aşağıdakilerden hangisi hukuk kurallarının ihlali durumunda karşılaşılan yaptırımlardan (müeyyidelerden) biri değildir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdakilerden hangisi hukuk kurallarının ihlali durumunda karşılaşılan yaptırımlardan (müeyyidelerden) biri değildir?
- A) Kınama ve dışlama ✓
- B) Cebri icra
- C) Hükümsüzlük
- D) Tazminat
2. Hukuk kurallarına aykırı davranılması durumunda, devlet gücüyle karşılaşılacak olan tepkiye veya zorlamaya ne ad verilir?
- A) Norm
- B) İrade
- C) Ehliyet
- D) Yaptırım (Müeyyide) ✓
3. Anayasa'ya göre, Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday gösterme hakkına sahip olanların tam listesi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A) Son genel seçimde yüzde beş oy alan partiler ile kayıtlı seçmenler
- B) Meclis grupları ile en az yüz bin seçmenin imzası
- C) Meclis Genel Kurulu'ndaki tüm siyasi parti grupları
- D) Son milletvekili seçimlerinde yüzde beş oy alan partiler ve meclis grupları
- E) Siyasi parti grupları, son seçimde yüzde beş oy alan partiler ve 100.000 seçmen ✓
Siyasi parti grupları, son milletvekili genel seçiminde tek başına veya birlikte en az yüzde beş oy alan siyasi partiler ve en az 100.000 seçmen aday gösterebilir.
4. Olağanüstü hal (OHAL) dönemlerinde yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin özellikleri hakkında hangisi yanlıştır?
- A) OHAL ilanı sonrasında doğrudan cumhurbaşkanı tarafından çıkarılır.
- B) Çekirdek haklara dokunmamak şartıyla temel hakları düzenleyebilirler.
- C) Bu kararnamelerin çıkarılması için meclisten yetki kanunu alınmaz.
- D) Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün doğrudan yürürlüğe girerler.
- E) Alınan OHAL kararnamelerinin meclis onayına sunulma zorunluluğu yoktur. ✓
Olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnameleri Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün TBMM'nin onayına sunulur.
5. Aşağıdaki haklardan hangisi olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesine konu olamaz?
- A) Toprak mülkiyeti
- B) Kamu hizmetlerine girme hakkı ✓
- C) Grev ve lokavt hakkı
- D) Çalışma ve sözleşme hürriyeti
- E) Eğitim ve öğrenim hakkı
Kamu hizmetlerine girme hakkı siyasi hak ve ödevler arasındadır ve olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez.
6. Yasal çerçeve ve anayasal statü dikkate alındığında, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından alınan kararlar hukuki nitelik açısından nasıldır?
- A) Yürütmeye sunulan tavsiye niteliğindedir ✓
- B) Yasal güçte kanun hükmünde kararlardır
- C) Yönetmelikleri tamamlayıcı niteliktedir
- D) Cumhurbaşkanlığı için doğrudan bağlayıcı kararlardır
- E) Bakanlıklar için kesin emir niteliğindedir
Millî Güvenlik Kurulu millî güvenlik siyasetine ilişkin tavsiye kararlarını ve görüşlerini Cumhurbaşkanına bildirir.
7. Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle sadece sosyal ve ekonomik hakların düzenlenebileceği kuralı dikkate alındığında, aşağıdaki haklardan hangisi kararname ile düzenlenebilir?
- A) Seçimlere katılma, seçme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı
- B) Bireylerin çalışma hakkı ve çalışma ödevine ilişkin konular ✓
- C) Kişilerin şahsi hürriyetleri ve kişi güvenliği sınırları
- D) Toplantı yapma ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakları
- E) Vatandaşların vatan hizmeti ve askerlik yapma ödevi
Çalışma hakkı ve ödevi sosyal ve ekonomik haklar bölümündedir ve diğer anayasal sınırlara uyulmak şartıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenebilir.
8. Yüce Divanda yargılanan Cumhurbaşkanı hakkındaki yargılama en fazla kaç ay içinde kesin olarak tamamlanmalıdır?
- A) 6 ay ✓
- B) 4 ay
- C) 3 ay
- D) 2 ay
- E) 5 ay
Yüce Divan yargılaması üç ay içinde tamamlanır; gerekirse bir defaya mahsus üç aylık ek süre verilir. Toplam azami süre altı aydır.
9. Yönetmeliklerin yapısı, hazırlayan makamlar ve Resmi Gazete'de yayımlanma koşulları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Bakanlıklar, yürüttükleri hizmetlerin işleyişi hakkında yönetmelik hazırlayabilir.
- B) Yönetmeliklerin hangilerinin Resmi Gazete'de yayımlanacağı kanunla düzenlenir.
- C) Tüm kamu tüzel kişileri (üniversiteler, belediyeler vb.) yönetmelik çıkarabilir.
- D) Cumhurbaşkanı, kendi görev alanlarıyla ilgili konularda yönetmelik çıkarabilir.
- E) Yönetmelikler, mahkeme kararlarının fiilen uygulanmasını sağlamak amacıyla çıkarılır. ✓
Yönetmelikler, kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla çıkarılır. Mahkeme kararlarının uygulanması için çıkarılmaları öngörülmemiştir.
10. Anayasa'ya göre, bir kimsenin kabinede bakan olarak görevlendirilebilmesi için sahip olması gereken seçilme yeterliliği kuralları hangisinde birlikte doğru verilmiştir?
- A) 18 yaşını doldurmuş olmak ve askerlikle ilişiği bulunmamak ✓
- B) En az dört yıllık üniversite mezuniyet belgesine sahip olmak
- C) 18 yaşını doldurmuş ve yükseköğretim mezunu olmak
- D) Askerliğini fiilen yapmış olmak ve kamu haklarından yasaklı olmamak
- E) 18 yaşını doldurmuş olmak, askerliğini yapmış olmak ve üniversite mezunu olmak
Bakanlar milletvekili seçilme yeterliliğine sahip kişiler arasından atanır. Bu nedenle on sekiz yaşını doldurma ve askerlikle ilişiği bulunmama şartları aranır; yükseköğretim mezuniyeti zorunlu değildir.
11. Normal anayasal sınırlar dahilinde, bir kişi en fazla kaç defa Cumhurbaşkanı seçilebilir?
- A) 4 kez
- B) 5 kez
- C) 3 kez
- D) 2 kez ✓
- E) 1 kez
Bir kişi kural olarak en fazla iki kez Cumhurbaşkanı seçilebilir.
12. Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle temel hak ve ödevlerin düzenlenmesine ilişkin anayasal sınırlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi kararname ile düzenlenebilir?
- A) Bireylerin kamu hizmetine (devlet memurluğuna) girme hakları
- B) Çalışanların sosyal güvenlik hakları ve bu alandaki yardımlar ✓
- C) Vatandaşların devlete ödemekle yükümlü olduğu vergi ödevleri
- D) Kişilerin mülkiyet hakları ve taşınmaz mallarının korunması
- E) Türk vatandaşlığının kazanılması veya kaybedilmesi hakkı
Sosyal güvenlik hakkı sosyal ve ekonomik haklar arasında yer alır ve diğer anayasal sınırlara uyulmak şartıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenebilir.
13. İdarenin hukuka uygunluğunu, düzen ve verimliliğini denetleyen Devlet Denetleme Kurulu (DDK) hangi anayasal makama doğrudan bağlı olarak çalışır?
- A) Milli Savunma Bakanlığına
- B) Cumhurbaşkanı birinci yardımcılığına
- C) TBMM Başkanlığı makamına
- D) Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğine
- E) Cumhurbaşkanlığı makamına ✓
Devlet Denetleme Kurulu Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulmuştur.
14. Yüce Divan yargılama süresi dikkate alındığında, hakkında soruşturma açılan Cumhurbaşkanının yargılaması ek süre dahil en geç kaç ay içinde tamamlanmak zorundadır?
- A) 4 ay
- B) 2 ay
- C) 1 ay
- D) 6 ay ✓
- E) 3 ay
Yüce Divan yargılaması üç ay içinde tamamlanır; tamamlanamazsa bir defaya mahsus üç aylık ek süre verilir. Böylece azami süre altı aydır.
15. Aşağıdakilerden hangisi, doğrudan Cumhurbaşkanı'nın atama veya seçim yapacağı görevler arasında yer almaz?
- A) Uluslararası antlaşmaları resmi olarak onaylamak ve yayımlamak
- B) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) üyelerini seçip atamak ✓
- C) Devlet başkanı olarak Türkiye Cumhuriyeti ve milletinin birliğini temsil etmek
- D) Bakanları göreve atamak ve gerektiğinde görevlerine son vermek
- E) Meclise ülkenin iç ve dış siyasi hedefleri hakkında mesajlar vermek
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyelerini TBMM seçer. Diğer seçeneklerdeki görevler Cumhurbaşkanına aittir.
16. 2017 anayasa değişiklikleri ile birlikte, Devlet Denetleme Kurulu'na (DDK) mevcut denetim yetkilerine ek olarak ilk defa hangi yetki verilmiştir?
- A) İdari faaliyetleri denetleme yetkisi
- B) Adli savcılık kovuşturması açma yetkisi
- C) Memurlar hakkında idari soruşturma yürütme yetkisi ✓
- D) Kurumlarda inceleme yapma yetkisi
- E) Bilimsel araştırma komisyonu kurma yetkisi
2017 Anayasa değişikliğiyle Devlet Denetleme Kuruluna idari soruşturma yapma yetkisi de verilmiştir.
17. Cumhurbaşkanı hakkında meclis soruşturması açılmasına Genel Kurulda gizli oylama ile karar verilebilmesi için üye tam sayısının en az hangi oranı aranmaktadır?
- A) Meclis üye tam sayısının beşte üçü (360 kabul) ✓
- B) Meclis üye tam sayısının üçte biri (200 kabul)
- C) Meclis üye tam sayısının üçte ikisi (400 kabul)
- D) Meclis üye tam sayısının dörtte üçü (450 kabul)
- E) Meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu (301 kabul)
TBMM, üye tam sayısının beşte üçünün gizli oyuyla Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılmasına karar verebilir.
18. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, aşağıdaki hukuki işlemlerden hangisinin iptali hakkındaki kararları üye tam sayısının üçte iki çoğunluğuyla almak zorundadır?
- A) Genel Kurulda kabul edilen anayasa değişikliğinin şekil yönünden iptalini ✓
- B) TBMM tarafından çıkarılan olağan kanunların iptalini
- C) Vatandaşlar tarafından sunulan bireysel başvuru dosyalarının karara bağlanmasını
- D) Yüce Divan yargılamaları sonucunda verilecek ceza hükümlerini
- E) Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karşı yapılan itiraz kararlarını
Anayasa Mahkemesi kural olarak toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla karar verir. Anayasa değişikliğinin iptali ile siyasi parti kapatma veya devlet yardımından yoksun bırakma kararlarında ise toplantıya katılan üyelerin üçte iki oy çoğunluğu aranır. Nitelikli çoğunluk istisnadır. Seçenekler arasında üçte iki çoğunluk gerektiren işlem anayasa değişikliğinin iptalidir.
19. Anayasa Mahkemesi'nin yargılama faaliyetleri, çalışma düzeni ve kararlarının hukuki sonuçları hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Mahkeme iki daire/bölüm ve bir Genel Kurul halinde teşkilatlanmıştır.
- B) İptal edilen yasa maddesi, iptal hükmünün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren geçerliliğini yitirir.
- C) Mahkeme, Yüce Divan sıfatıyla yürüttüğü ceza davaları da dahil tüm incelemelerini dosya üzerinden yapar. ✓
- D) Alınan kararlar kesindir ve iptal kararları gerekçesiyle birlikte açıklanmak zorundadır.
- E) Kararlar Resmi Gazete'de yayımlanır; tüm devlet organlarını ve kişileri bağlar.
Anayasa Mahkemesi kural olarak işlerini dosya üzerinden inceler; ancak Yüce Divan sıfatıyla yaptığı yargılamalar duruşmalı yürütülür. Mahkeme iki bölüm ve Genel Kurul hâlinde çalışır, kararları kesin ve bağlayıcıdır. Yüce Divan yargılaması bir ceza yargılamasıdır ve dosya üzerinden inceleme kuralının temel istisnasını oluşturur. Bu nedenle ilgili seçenek yanlıştır.
20. Anayasa'da yargıç bağımsızlığını desteklemek üzere getirilen hâkimlik ve savcılık teminatları hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Yasama ve yürütme organları ile idare, yüksek mahkemelerin kararlarına uymak zorunda değildir. ✓
- B) Aylık, ödenek ve diğer kazanılmış özlük haklarından yoksun bırakılamazlar.
- C) Görevi başındaki hâkim ve savcılar hiçbir şekilde azledilemez.
- D) Meslekten ihraç edilmeyi gerektiren suçlardan hüküm giyenlere dair yasal istisnalar saklı tutulur.
- E) Kendi talepleri bulunmadıkça 65 yaşından önce emekliye sevk edilemez.
Yasama ve yürütme organları ile idare mahkeme kararlarına uymak zorundadır; kararları değiştiremez ve uygulanmasını geciktiremez. Hâkimlerin azledilememesi, istekleri dışında erken emekliye ayrılamaması ve özlük haklarının korunması hâkimlik teminatının unsurlarıdır. ilgili seçenek hem yargı kararlarının bağlayıcılığına hem de yargı bağımsızlığına açıkça aykırıdır.
21. Adli yargı kolunda kurulan ilk derece mahkemeleri incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi ceza yargılaması yürüten mahkemelerden biri değildir?
- A) Asliye Ceza Mahkemesi
- B) Çocuk Mahkemesi
- C) Ağır Ceza Mahkemesi
- D) Fikrî ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi
- E) Aile Mahkemesi ✓
Çocuk, ağır ceza, asliye ceza ve fikrî ve sınaî haklar ceza mahkemeleri adli yargının ceza kolunda görev yapar. Aile mahkemeleri ise aile hukukundan doğan özel hukuk uyuşmazlıklarına bakan hukuk mahkemeleridir. Aile Mahkemesi adli yargıda yer alsa da ceza mahkemesi değildir. Yargı kolu ile mahkemenin hukuk veya ceza niteliği ayrı değerlendirilmelidir.
22. Anayasa Mahkemesi, somut norm denetimi yoluyla önüne getirilen bir kanun ya da kararname maddesini esastan inceleyip reddederse, aynı yasa maddesi aleyhine en az kaç yıl geçmedikçe tekrar itiraz başvurusunda bulunulamaz?
- A) 5 yıl
- B) 10 yıl ✓
- C) 1 yıl
- D) 2 yıl
- E) 3 yıl
Anayasa Mahkemesi bir hükme ilişkin itirazı işin esasına girerek reddederse, ret kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı hükmün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla yeniden başvurulamaz. On yıllık yasak yalnızca işin esasına girilerek verilen ret kararlarında uygulanır. Usule ilişkin ret kararları aynı sonucu doğurmaz.
23. Danıştay'ın anayasal ve yasal görevleri incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu kurumun yerine getirdiği görevlerden biridir?
- A) Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin anayasaya uygunluğunu denetlemek
- B) Kararnameleri denetlemek, imtiyaz sözleşmesi hakkında görüş bildirmek ve belediye başkanlarını uzaklaştırmak
- C) Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini denetlemek ve imtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek
- D) Kamu hizmetlerine ilişkin imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde görüş bildirmek ✓
- E) Hakkında soruşturma açılan belediye başkanlarını geçici olarak görevden uzaklaştırmak
Danıştay kamu hizmetleriyle ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirir. Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin anayasal denetimini Anayasa Mahkemesi yapar; belediye başkanlarını geçici olarak görevden uzaklaştırma yetkisi ise İçişleri Bakanına aittir. Üç öncülden yalnız II Danıştayın görevidir. İptal denetimi ile idari görüş bildirme görevleri birbirine karıştırılmamalıdır.
24. Türkiye'deki mahkeme ağları ve yargılama kolları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangileri idari yargı teşkilatı içerisinde yer alan mahkemelerdendir?
- A) Yalnızca İdare Mahkemesi
- B) Vergi Mahkemesi ve Sulh Hukuk Mahkemesi
- C) İdare Mahkemesi, Vergi Mahkemesi, Sulh Hukuk Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesi
- D) İdare Mahkemesi, Vergi Mahkemesi ve Sulh Hukuk Mahkemesi
- E) İdare Mahkemesi, Vergi Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesi ✓
İdare ve vergi mahkemeleri idari yargının ilk derece mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ise istinaf mercileridir. Sulh hukuk mahkemesi adli yargının hukuk kolunda yer alır. I, II ve IV idari yargıya; III numaralı Sulh Hukuk Mahkemesi adli yargıya aittir.
25. Anayasa yargısındaki soyut norm denetimi (iptal davası) hak düşürücü süreleri ve denetim sınırları hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Yasalaşan kanunların esastan iptali için dava açma süresi yayımdan itibaren 60 gündür.
- B) TBMM İçtüzüğü'nün esastan iptali için dava açma süresi yayımdan itibaren 60 gündür.
- C) Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil yönünden iptali için dava açma süresi yayımdan itibaren 60 gündür.
- D) Anayasa değişikliklerinin esastan denetlenmesi için dava açma süresi yayımdan itibaren 10 gündür. ✓
- E) Kanunların şekil yönünden denetlenmesi amacıyla dava açma süresi yayımdan itibaren 10 gündür.
Anayasa değişiklikleri Anayasa Mahkemesi tarafından yalnızca şekil bakımından denetlenebilir; esas bakımından denetlenmeleri mümkün değildir. Kanunların şekil denetiminde süre on gün, esas denetiminde ise altmış gündür. ilgili seçenek yalnız süreyi değil denetimin türünü de yanlış vermektedir. Anayasa değişikliği için “esas yönünden iptal davası” açılamaz.