Genel Tekrar Testi - 47
OHAL ilanı kararları, kararnamelerin meclis onayı ve süre uzatımları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi anayasaya aykırıdır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. OHAL ilanı kararları, kararnamelerin meclis onayı ve süre uzatımları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi anayasaya aykırıdır?
- A) Cumhurbaşkanı OHAL durumunun gerektirdiği konularda OHAL kararnamesi çıkarabilir.
- B) Çıkarılan OHAL kararnameleri yayımlandıkları gün meclisin onayına sunulur.
- C) TBMM gerekli gördüğünde ilan edilen OHAL süresini kısaltabilir veya tamamen kaldırabilir.
- D) OHAL ilanı kararı Resmi Gazete'de yayımlandığı gün meclisin onayına götürülür.
- E) Meclis, cumhurbaşkanı talebi üzerine süreyi her defasında en fazla altı ay uzatabilir. ✓
TBMM olağanüstü hâli, Cumhurbaşkanının talebiyle her defasında altı değil dört ayı geçmemek üzere uzatabilir. Savaş hâlinde bu dört aylık süre aranmaz.
2. Anayasa sistemimize göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar yürüttükleri işlemlerden ötürü siyasi ve hukuki açıdan kime karşı sorumludur?
- A) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına
- B) Cumhurbaşkanı yardımcılığı makamına
- C) Cumhurbaşkanına ✓
- D) Türkiye Büyük Millet Meclisine
- E) Anayasa Mahkemesi Genel Kuruluna
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.
3. Hakkında meclis soruşturması açılmasına karar verilmiş olan bir Cumhurbaşkanının, bu süreç devam ederken kullanamayacağı anayasal yetki hangisidir?
- A) Devlet başkanı olarak Türkiye Cumhuriyeti'ni resmi temsil etmek
- B) Kendi yetki alanına giren idari yönetmelikleri çıkarmak
- C) Gerek gördüğünde TBMM'yi olağanüstü toplantıya çağırmak
- D) Kabineye yeni bir cumhurbaşkanı yardımcısı atamak
- E) Meclis ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesine karar vermek ✓
Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı seçimlerin yenilenmesine karar veremez.
4. Vatandaşların doğrudan katılımı kapsamında, en az kaç seçmen bir araya gelerek (yazılı teklif sunarak) Cumhurbaşkanı adayı gösterebilir?
- A) 75.000 seçmen
- B) 5.000 seçmen
- C) 25.000 seçmen
- D) 750.000 seçmen
- E) 100.000 seçmen ✓
En az yüz bin seçmen Cumhurbaşkanı adayı gösterebilir.
5. Anayasal düzen uyarınca Hâkimler ve Savcılar Kurulu'na (HSK) üye seçmeye ve atamaya yetkili organlar hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
- A) TBMM, Cumhurbaşkanı ve Danıştay
- B) Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanı ✓
- C) TBMM, Cumhurbaşkanı ve Yargıtay
- D) Cumhurbaşkanı, Yargıtay ve Danıştay
- E) Cumhurbaşkanı ve Yargıtay
HSK'nin Adalet Bakanı ve Adalet Bakanı yardımcısı dışındaki üyelerinin bir bölümü Cumhurbaşkanı, bir bölümü TBMM tarafından seçilir. Yargıtay ve Danıştay HSK'ye doğrudan üye seçmez. Cumhurbaşkanı dört, TBMM yedi üye seçer; Adalet Bakanı ile yardımcısı Kurulda görevleri nedeniyle yer alır.
6. Yargı yetkisini bağımsızca kullanan hâkim ve savcılar, yürüttükleri idari görevleri ve özlük işlerinin yönetimi bakımından hangi makama bağlı kılınmışlardır?
- A) İçişleri Bakanlığı
- B) Cumhurbaşkanı
- C) Türkiye Büyük Millet Meclisi
- D) Adalet Bakanlığı ✓
- E) Hâkimler ve Savcılar Kurulu
Hâkimler ve savcılar yargısal görevlerinde bağımsızdır; ancak idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdır. Bu idari bağlılık, görülmekte olan davalarda hâkimlere emir veya talimat verilebileceği anlamına gelmez. Yargısal bağımsızlık ile personel ve idare işlerine ilişkin kurumsal bağlılık birbirinden ayrılmalıdır.
7. Anayasa Mahkemesi nezdinde bir siyasi partinin kapatılması veya devlet yardımından yoksun bırakılması davasını açma yetkisi kime aittir?
- A) Cumhurbaşkanı yardımcısı
- B) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ✓
- C) İçişleri Bakanı
- D) Adalet Bakanı
- E) Cumhurbaşkanı
Siyasi partilerin kapatılması, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının açacağı dava üzerine Anayasa Mahkemesince kesin olarak karara bağlanır. Siyasi parti kapatma kararı için toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğu gerekir. Davayı açan makam Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, davayı karara bağlayan mahkeme ise Anayasa Mahkemesidir.
8. Kabul edilen kanunların veya anayasa değişikliklerinin usul ve şekil hataları taşıdığı gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'nde doğrudan şekil yönünden iptal davası açmaya yetkili olanlar hangileridir?
- A) Cumhurbaşkanı ile TBMM üye tam sayısının beşte biri ✓
- B) Yalnızca Cumhurbaşkanı
- C) Yalnızca Cumhurbaşkanı yardımcısı
- D) Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı yardımcısı
- E) Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcısı, meclis beşte biri ve Adalet Bakanı
Kanunların şekil bakımından denetlenmesini Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tam sayısının en az beşte biri isteyebilir. Anayasa değişikliklerine ilişkin şekil denetiminde de başvuru yetkisi bu iki gruba aittir. Cumhurbaşkanı yardımcısı ile Adalet Bakanının bu sıfatları nedeniyle doğrudan iptal davası açma yetkisi bulunmaz. Bu nedenle I ve III birlikte alınır.
9. Görevleriyle ilgili suçlardan ötürü Yüce Divan sıfatıyla yargılanacak makam sahipleri göz önüne alındığında, aşağıdaki isimlerden hangisi bu listede yer almaz?
- A) Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanı
- B) Cumhurbaşkanı yardımcısı
- C) Jandarma Genel Komutanı ✓
- D) Anayasa Mahkemesi Başkanı
- E) Cumhurbaşkanı
Jandarma Genel Komutanı 2017 Anayasa değişikliği sonrasında Yüce Divanda yargılanacak kişiler arasında yer almaz. Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, Anayasa Mahkemesi Başkanı ve HSK Başkanı ise göreve ilişkin suçlar bakımından Yüce Divan kapsamındadır. Yüce Divanda yargılanacak kişiler Anayasa'da sınırlı biçimde sayılmıştır; yorumla bu liste genişletilemez.
10. Anayasal kurallara göre, görevleriyle ilgili işledikleri iddia edilen suçlardan ötürü Yüce Divan sıfatıyla yargılanacak üst düzey görevliler arasında yer almayanlar hangisidir?
- A) Kara Kuvvetleri Komutanı
- B) Cumhurbaşkanı yardımcısı
- C) Yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı
- D) Yasama organı üyesi sıfatıyla milletvekilleri ✓
- E) Bakanlar kurulu üyesi sıfatıyla Adalet Bakanı
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar ve kuvvet komutanları göreve ilişkin suçları bakımından Yüce Divanda yargılanabilir. Milletvekilleri ise yalnız milletvekili sıfatları nedeniyle Yüce Divan kapsamına girmez ve genel görevli mahkemelerde yargılanır. Yüce Divanda yargılanacak kişiler Anayasa'da sınırlı olarak sayılmıştır. Milletvekilliği bu listede yer alan bir sıfat değildir.
11. Sayıştay, kamu kurumlarının bütçelerini, gelir ve giderlerini kimin adına denetlemek ve raporlamakla görevlendirilmiştir?
- A) Hazine ve Maliye Bakanlığı
- B) Danıştay
- C) Cumhurbaşkanı yardımcısı
- D) Türkiye Büyük Millet Meclisi ✓
- E) Cumhurbaşkanı
Sayıştay kamu idareleri ve sosyal güvenlik kurumlarının gelir, gider ve mallarını TBMM adına denetler; sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlar. Başkan ve üyeleri de TBMM tarafından seçilir. Sayıştayın yürüttüğü mali denetim yürütme organı adına değil, yasama organı olan TBMM adına yapılır.
12. Ülkemizde yeni bir köy kurulması, sınırlarının belirlenmesi veya adının değiştirilmesi işlemi kimin kararıyla gerçekleşir?
- A) İçişleri Bakanının kararıyla ✓
- B) Valinin çıkaracağı genel emirle
- C) Yayımlanacak bir Cumhurbaşkanı kararıyla
- D) Türkiye Büyük Millet Meclisi kanunuyla
- E) Cumhurbaşkanı onaylı müşterek kararnameyle
Bir yerleşim yerinde köy kurulması, köyün kaldırılması, birleştirilmesi, ayrılması veya adının değiştirilmesi ilgili mevzuat çerçevesinde İçişleri Bakanının kararıyla gerçekleştirilir. İl ve ilçe kuruluşundaki kanun usulü köy için uygulanmaz. Köy bakımından yetkili makam İçişleri Bakanıdır.
13. Taşra teşkilatının mülki amirlerinden biri olan ilçe kaymakamı yasal olarak hangi usulle göreve atanır?
- A) İçişleri Bakanının önerisi ve Cumhurbaşkanının kararıyla
- B) İl Valisinin teklifi ve Cumhurbaşkanı kararıyla
- C) Doğrudan Cumhurbaşkanı onayı ile ✓
- D) Cumhurbaşkanı yardımcısının önerisi üzerine Cumhurbaşkanı kararıyla
- E) Valinin önerisi üzerine İçişleri Bakanının kararıyla
Kaymakamlar ilgili Cumhurbaşkanlığı düzenlemeleri uyarınca Cumhurbaşkanının onayıyla atanır. Valiler ise Cumhurbaşkanı kararıyla atanan üst kademe kamu yöneticileridir. Bu iki atama usulü birbirinden farklıdır. Kaymakam için Cumhurbaşkanı onayı, vali için Cumhurbaşkanı kararı aranır.
14. Cumhurbaşkanlığı teşkilat yapısı içerisinde doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı ve bağımsız kamu tüzel kişiliği bulunan ofis hangisidir?
- A) Politika ve Strateji Ofisi
- B) Dijital Dönüşüm Ofisi
- C) Yatırım ve Finans Ofisi ✓
- D) Cumhurbaşkanı Özel Kalem Ofisi
- E) İnsan Kaynakları Ofisi
2025 yılında yapılan teşkilat düzenlemesiyle Yatırım Ofisi ile Finans Ofisi birleştirilerek Cumhurbaşkanlığına bağlı, kamu tüzel kişiliğine ve özel bütçeye sahip Yatırım ve Finans Ofisi kurulmuştur. İnsan Kaynakları Ofisi ile Dijital Dönüşüm Ofisi kaldırılmıştır; Özel Kalem ise ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip bir ofis değildir. Güncel teşkilat yapısında kamu tüzel kişiliğini sürdüren seçenek Yatırım ve Finans Ofisidir.
15. İl genel idaresinin başı olan valilerin görev sürelerinin sınırı veya görevden alınma takdiri kime aittir?
- A) Cumhurbaşkanı ✓
- B) Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı
- C) Türkiye Büyük Millet Meclisi
- D) İçişleri Bakanı
- E) Cumhurbaşkanı yardımcısı
Valiler Cumhurbaşkanı kararıyla atanır ve görev süreleri için kanunda sabit bir süre öngörülmemiştir. Bu nedenle valilerin görevde kalma süresi Cumhurbaşkanının takdirine bağlıdır. Valiyi atayan ve görev süresini takdir eden makam Cumhurbaşkanıdır.
16. Mevzuatımıza göre, ülke genelinde emniyet, asayiş ve kamu düzeninin sağlanmasından birinci derecede sorumlu olan makam hangisidir?
- A) Milli Savunma Bakanı
- B) İçişleri Bakanı ✓
- C) Cumhuriyet Başsavcısı
- D) Cumhurbaşkanı
- E) Emniyet Genel Müdürü
Ülkenin genel emniyet ve asayişinin sağlanmasından İçişleri Bakanı sorumludur. Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bu alandaki görevlerini İçişleri Bakanlığı bünyesinde yürütür. Ülke çapındaki genel emniyet ve asayiş sorumluluğu İçişleri Bakanına aittir.
17. Tek bir kamu tüzel kişiliği içerisindeki ast-üst denetim ilişkisi olan hiyerarşik yapıya uygun örnek eşleştirmesi hangisidir?
- A) Cumhurbaşkanı ile Cumhurbaşkanı yardımcısı arasındaki ilişki
- B) Bakan ile bakan yardımcısı arasındaki ilişki
- C) Bakanlık ile bağlı kuruluş niteliğindeki TCDD arasındaki ilişki
- D) Odalar ve Borsalar Birliği ile yerel ticaret odası arasındaki ilişki
- E) Cumhurbaşkanı - yardımcısı ile bakan - bakan yardımcısı ilişkileri ✓
Hiyerarşi, aynı kamu tüzel kişiliği içindeki üst ile ast arasındaki denetim ilişkisidir. Cumhurbaşkanı ile Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan ile bakan yardımcısı aynı teşkilat içindeki üst-ast ilişkisine örnektir. TCDD ile Bakanlık ve ticaret odası ile TOBB ise ayrı kamu tüzel kişilikleri arasındaki ilişkilerdir. Aynı tüzel kişilik içindeyse hiyerarşi, farklı kamu tüzel kişileri arasındaysa kanunun öngördüğü ölçüde idari vesayet söz konusudur.
18. Taşra teşkilatının mülki idare amirleri olan vali ve kaymakamın ortak yetki ve görevleri arasında yer alan durumlar hangileridir?
- A) Genel emir çıkarma, askeri yardım isteme ve vesayet denetimi yetkileri
- B) Cumhurbaşkanını temsil etme, genel emir çıkarma ve askeri yardım isteme yetkileri
- C) Belirtilen tüm görev ve yetkilerin tamamı
- D) Cumhurbaşkanını temsil etme ve kanunda belirtilen vesayet denetimini kullanma yetkisi ✓
- E) İlçede veya ilde Cumhurbaşkanını temsil etme görevi
Vali ilde, kaymakam ilçede Cumhurbaşkanını temsil eder ve kanunun verdiği durumlarda mahallî idareler üzerinde vesayet yetkisi kullanabilir. Genel emir çıkarma, askerî birliklerden doğrudan yardım isteme ve komşu devletlerin sınır makamlarıyla ilişki kurma yetkileri ise valiye özgüdür. Ortak görevler yalnız I ve IV'tür.
19. Devlet tüzel kişiliği bünyesindeki merkezden yönetim (başkent teşkilatı) kapsamında yer almayan kurumsal yapı veya makam hangisidir?
- A) Cumhurbaşkanlığı Makamı
- B) Müstakil kamu tüzel kişiliğine sahip genel müdürlükler ✓
- C) Cumhurbaşkanı yardımcıları
- D) Bakanlık teşkilatları
- E) Bakan yardımcıları
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlıklar ve bakan yardımcıları devlet tüzel kişiliği içindeki merkezî yönetimin başkent teşkilatında yer alır. Ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip müdürlükler ise devlet tüzel kişiliğinden ayrı örgütlenir ve hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşları arasında değerlendirilir. Ayrı kamu tüzel kişiliği bulunması, kuruluşu merkezî idarenin hiyerarşisi dışına çıkarır.
20. İlçe idaresinin başı olan kaymakamların yetki, görev ve atama usulleri hakkında hangileri doğrudur?
- A) Genel emir çıkarma ve askeri birliklerden yardım isteme yetkileri
- B) Genel emir çıkaramama, Cumhurbaşkanını temsil etme ve Cumhurbaşkanı onayıyla atanma ✓
- C) Askeri birliklerden doğrudan yardım isteyip emir verme yetkisi
- D) Askeri birlikten yardım isteme, Cumhurbaşkanını temsil etme ve Cumhurbaşkanı onayıyla atanma
- E) Genel emir çıkarma, askeri yardım isteme ve Cumhurbaşkanını temsil etme yetkileri
Kaymakam ilçede Cumhurbaşkanının temsilcisidir, Cumhurbaşkanının onayıyla atanır ve valinin emir ve talimatlarını uygular. Genel emir çıkaramaz ve olağanüstü durumda askerî birliklerden doğrudan yardım isteme yetkisi bulunmaz. Bu nedenle II, III ve IV doğrudur. Askerî birlikten doğrudan yardım isteme ve genel emir çıkarma yetkileri valiye özgüdür.
21. Üst düzey kamu görevlilerinin atama usulleri dikkate alındığında, doğrudan Cumhurbaşkanı kararıyla değil, Cumhurbaşkanının onayıyla atanan görevli hangisidir?
- A) TRT Genel Müdürü
- B) Bakan yardımcıları
- C) İlçe Kaymakamları ✓
- D) İl Valileri
- E) Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı
Valiler, TRT Genel Müdürü, MİT Başkanı ve bakan yardımcıları Cumhurbaşkanı kararıyla atanır. Kaymakamların atanması ise Cumhurbaşkanı kararıyla değil, Cumhurbaşkanının onayıyla gerçekleştirilir. Vali için Cumhurbaşkanı kararı, kaymakam için Cumhurbaşkanı onayı söz konusudur.
22. İl İdaresi Kanunu uyarınca, ülkemizde yeni bir ilçenin kurulması veya mevcut bir ilçenin kaldırılması hangi işlemle gerçekleştirilir?
- A) İçişleri Bakanlığı teklifi ve Cumhurbaşkanı kararıyla
- B) Çıkarılacak bir kanunla ✓
- C) Danıştay görüşü alındıktan sonra çıkarılacak Cumhurbaşkanı kararıyla
- D) Cumhurbaşkanı kararıyla
- E) İçişleri Bakanı önerisi ve Cumhurbaşkanı yardımcısı onayıyla
İlçelerin kurulması, kaldırılması, adlarının ve merkezlerinin belirlenmesi veya değiştirilmesi kanunla yapılır. İlçe, merkezî idarenin taşra teşkilatı içindeki mülki idare bölümlerinden biridir. İlçe idari kararla değil doğrudan kanunla kurulur.
23. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı kimdir?
- A) Fevzi Çakmak
- B) Mustafa Kemal Atatürk ✓
- C) Celal Bayar
- D) İsmet İnönü
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'tür.
24. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme yetkisi kim tarafından kullanılır?
- A) Başbakan ve Bakanlar Kurulu
- B) Anayasa Mahkemesi
- C) Cumhurbaşkanı ✓
- D) TBMM
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından kullanılır.
25. Aşağıdakilerden hangisi laik devlet ilkesinin temel gereklerinden veya şartlarından biri değildir?
- A) Devletin resmi bir dininin bulunmaması
- B) Din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması
- C) Devletin tüm inançlara eşit mesafede olması
- D) Dini ibadetlerin devlet tarafından zorunlu tutulması ✓