Hukukun Temel Kavramları 10

1. Bireylerin kendi iradeleriyle aksini kararlaştıramayacağı ve mutlaka uymak zorunda olduğu hukuk kuralları hangileridir?

• A) Yorumlayıcı hukuk kuralları
• B) Yedek hukuk kuralları
• C) Tamamlayıcı hukuk kuralları
• D) Emredici hukuk kuralları ✓
• E) Tanımlayıcı hukuk kuralları

Tarafların aksini kararlaştıramadığı ve iradeleriyle değiştiremediği kurallara emredici hukuk kuralları denir. Bu kurallara aykırı işlemler hukuki sonuç doğurmaz.

2. Tarafların aksini kararlaştırabildiği, ancak sözleşmede boş bıraktıkları kısımların doldurulmasında uygulanan kurallar hangileridir?

• A) Tanımlayıcı hukuk kuralları
• B) Tamamlayıcı hukuk kuralları ✓
• C) Yorumlayıcı hukuk kuralları
• D) Emredici hukuk kuralları
• E) Yedek hukuk kuralları

Tarafların sözleşmede düzenlemediği ikinci derecedeki noktaları tamamlayan ve aksinin kararlaştırılması mümkün olan kurallara tamamlayıcı hukuk kuralları denir.

3. Bir kişinin bizzat veya görevlendirdiği temsilcisi aracılığıyla dava açabilmesi ve davayı yürütebilmesi yeteneğine ne ad verilir?

• A) Fiil ehliyeti
• B) Hak ehliyeti
• C) Dava ehliyeti ✓
• D) Ceza ehliyeti
• E) Taraf ehliyeti

Dava ehliyeti, kişinin bir davayı kendisinin veya temsilcisi aracılığıyla takip etme ve usul işlemlerini yapma yeteneğidir. Fiil ehliyetine sahip kişiler dava ehliyetine de sahiptir.

4. Aşağıdakilerden hangisi yazılı hukuk kaynaklarından oluşan mevzu hukuk kapsamında yer almaz?

• A) Yönetmelik
• B) Cumhurbaşkanı Kararnamesi
• C) Uluslararası antlaşmalar
• D) Anayasa
• E) Örf ve âdetler ✓

Mevzu hukuk yetkili makamlarca oluşturulan yazılı hukuk kurallarından oluşur. Örf ve âdet hukuku toplum içinde kendiliğinden oluşan yazısız bir kaynak olduğundan mevzu hukuk kapsamında değildir.

5. Kamu düzenini, genel ahlakı ve zayıf tarafları koruyan ve taraflarca aksi kesinlikle kararlaştırılamayan hukuk kuralları hangisidir?

• A) Yetki verici hukuk kuralları
• B) Emredici hukuk kuralları ✓
• C) Tanımlayıcı hukuk kuralları
• D) Yorumlayıcı hukuk kuralları
• E) Tamamlayıcı hukuk kuralları

Toplumsal yararı ve zayıf durumdakileri koruyan, tarafların aksine bir düzenleme yapamayacağı hukuk kuralları emredici nitelikteki kurallardır.

6. Türk Ceza Kanunu'na göre, aşağıdakilerden hangisi kısa süreli hapis cezası kapsamındadır?

• A) Beş yıl veya daha az süreli hapis cezaları
• B) Altı ay veya daha az süreli hapis cezaları
• C) Bir yıl veya daha az süreli hapis cezaları ✓
• D) Üç yıl veya daha az süreli hapis cezaları
• E) İki yıl veya daha az süreli hapis cezaları

TCK Madde 49'a göre, hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır.

7. Aşağıdaki normlardan hangisi hukukun yazılı asli kaynakları kapsamında yer almaz?

• A) İçtihat ✓
• B) Milletlerarası antlaşmalar
• C) Cumhurbaşkanı Kararnamesi
• D) Sirküler
• E) Genelge

İçtihat, yargı organlarının kararlarından oluşan yardımcı hukuk kaynağıdır. Diğer seçenekler yazılı düzenlemeler arasında yer alır.

8. Kanunda somut uyuşmazlığa dair yazılı bir kural bulunmasına karşın, bu kuralın tatmin edici ve adil bir çözüm sunmaması durumunda hangi boşluk türü oluşur?

• A) Gerçek olmayan boşluk
• B) Kural içi boşluk
• C) Hukuk boşluğu
• D) Kanun boşluğu
• E) Örtülü boşluk ✓

Kanunda bir hüküm bulunmasına rağmen hükmün somut olayı adil ve yeterli biçimde çözmemesi örtülü boşluk olarak adlandırılır.

9. Bir alacaklının, borçlusuyla anlaşarak alacağından vazgeçmesi ve borçluyu borcundan kurtarması durumunu ifade eden hukuki kavram hangisidir?

• A) Temerrüt
• B) Tecdit
• C) İbra ✓
• D) Ahde vefa
• E) Emprevizyon

Alacaklıyla borçlunun anlaşarak mevcut borcu tamamen veya kısmen sona erdirmesine ibra denir. Ahmet'in kira alacağından vazgeçmesi borçluyu borçtan kurtaran bir ibra sözleşmesidir.

10. Medeni Kanun sistematiğinde, aşağıdakilerden hangisi aile hukuku bölümü kapsamında düzenlenen konulardan biri değildir?

• A) Hısımlık ✓
• B) Soybağı
• C) Evlenme
• D) Velayet ve vesayet
• E) Nişanlanma

hısımlık kişilik hukukunun konusu olarak sınıflandırılmış; evlenme, nişanlanma, velayet, vesayet ve soybağı aile hukuku kapsamında sayılmıştır.

11. Suç profesine göre, aşağıdakilerden hangisi bir fiilin suç oluşturabilmesi için gereken genel unsurlar arasında yer almaz?

• A) Hareket
• B) Süreklilik ✓
• C) İhmal
• D) Kanuni unsur
• E) Taksir

Suçun kanuni, maddi ve manevi unsurları vardır. Hareket ve ihmal maddi unsurla, taksir ise manevi unsurla ilişkilidir. Süreklilik suçun zorunlu unsurlarından değildir.

12. Türk Borçlar Kanunu'na göre, kanunda özel bir süre belirtilmemiş alacaklar için geçerli olan genel zamanaşımı süresi kaç yıldır?

• A) 12 yıl
• B) 1 yıl
• C) 5 yıl
• D) 10 yıl ✓
• E) 3 yıl

Türk Borçlar Kanunu'nda başka bir süre öngörülmedikçe alacaklar için genel zamanaşımı süresi on yıldır.

13. Medeni Kanun'a göre veli/vasi rızasıyla evlenebilmek için doldurulması gereken olağan yaş ile hâkim izniyle evlenebilmek için doldurulması gereken olağanüstü yaş sırasıyla kaçtır?

• A) 16 - 16 - 15
• B) 18 - 18 - 17
• C) 17 - 16 - 15
• D) 18 - 18 - 16
• E) 17 - 17 - 16 ✓

Erkek ve kadın on yedi yaşını doldurmadıkça evlenemez. Olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple hâkim, on altı yaşını doldurmuş kişinin evlenmesine izin verebilir.

14. Kanun ve hukuk boşluğu türleri ile bu boşlukların doldurulması yöntemlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• A) Kanun koyucunun bilerek bıraktığı boşluk kural içi boşluktur ve hâkim takdir yetkisini kullanır.
• B) Bir hukuki durum hakkında kanunda hüküm bulunması gerektiği hâlde hiçbir hüküm öngörülmemişse gerçek kanun boşluğu vardır.
• C) Gerçek kanun boşluğu yalnızca yazılı kaynaklarda hüküm bulunmamasıdır; bu durumda yazısız kaynaklara bakılır.
• D) Hukuk boşluğunda hâkim önce örf ve âdete bakar; örf ve âdet de yoksa kanun boşluğu oluşur. ✓
• E) Hukuk boşluğu hâkimin hukuk yaratmasıyla doldurulur.

Hukuk boşluğu, somut olaya uygulanabilecek hem kanun hükmünün hem de örf ve âdet kuralının zaten bulunmaması durumudur. Bu nedenle hukuk boşluğu oluştuktan sonra yeniden örf ve âdete bakıldığı ve ardından kanun boşluğu oluştuğu ifadesi yanlıştır.

15. Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, mahkeme kararı (hâkim izni) ile evlenmeyi mümkün kılan olağanüstü evlenme yaşı kaçtır?

• A) 16 ✓
• B) 12
• C) 17
• D) 15
• E) 18

Hâkim, olağanüstü durumda ve pek önemli bir sebeple on altı yaşını doldurmuş kişinin evlenmesine izin verebilir. Olağan evlenme yaşı ise on yedidir.