Hukukun Temel Kavramları 6

1. İnsan aklıyla ulaşılabileceği kabul edilen, olanı değil olması gereken ideal kuralları gösteren hukuk türü hangisidir?

• A) Müspet hukuk
• B) Pozitif hukuk
• C) Tarihî hukuk
• D) Doğal hukuk ✓
• E) Mevzu hukuk

Doğal veya tabii hukuk, yürürlükteki kurallardan bağımsız olarak akılla ulaşılabileceği kabul edilen, olması gereken ideal hukuku ifade eder.

2. Medeni Kanun'un 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük (objektif iyi niyet) kuralı, aşağıdaki alanların hangisinde uygulanma alanı bulmaz?

• A) Borçların ifası
• B) Hakların kazanılması ✓
• C) Sözleşmelerin yorumlanması
• D) Sözleşme öncesi ilişkiler
• E) Sözleşmelerdeki boşlukların doldurulması

Hakların kazanılmasında subjektif iyi niyet ilkesi uygulanır. Sözleşmelerin yorumlanması, boşlukların doldurulması, borçların ifası ve sözleşme öncesi ilişkilerde ise dürüstlük kuralı esas alınır.

3. Aşağıda yer alan kuralların nitelik türleri sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak eşleştirilmiştir? I. Bireyin borcundan doğan sorumluluğundan önceden feragat edememesi II. Sözleşmede vade yoksa ifanın makul sürede yapılması III. İkametgâh tanımının kanunda açıkça yapılması

• A) Yorumlayıcı - Emredici - Tanımlayıcı
• B) Emredici - Yorumlayıcı - Tanımlayıcı
• C) Emredici - Tamamlayıcı - Tanımlayıcı ✓
• D) Tamamlayıcı - Yorumlayıcı - Emredici
• E) Yorumlayıcı - Tanımlayıcı - Emredici

Sorumluluktan önceden feragat edilememesi emredici, tarafların belirlemediği teslim zamanını kanunun tamamlaması tamamlayıcı, yerleşim yeri kavramının açıklanması ise tanımlayıcı kuraldır.

4. Karine türleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangileri aksi ispatlanamayan kesin karine grubuna girmektedir? I. Babalık karinesi II. Ölüm karinesi III. Çocuğu doğuran kadının anne sayılması (Analık karinesi) IV. Tapu sicilindeki tescillerin herkesçe bilindiği karinesi

• A) I ve II
• B) III ve IV ✓
• C) II ve III
• D) Yalnız III
• E) Yalnız IV

Çocuğu doğuran kadının anne olduğu karinesi ile tapu sicilindeki kayıtların herkesçe bilindiği karinesi aksi ispatlanamayan kesin karinelerdir. Babalık ve ölüm karineleri ise aksi ispat edilebilen adi karinelerdir.

5. Normlar hiyerarşisine göre, aşağıda verilen yazılı kaynakların en üstten en alta doğru sıralanışı hangisidir? I. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi II. Anayasa III. Yönetmelik

• A) I - II - III
• B) I - III - II
• C) II - III - I
• D) III - I - II
• E) II - I - III ✓

Normlar hiyerarşisinde Anayasa en üsttedir. Cumhurbaşkanı Kararnamesi Anayasa'nın, yönetmelik de Cumhurbaşkanı Kararnamesinin altında yer alır. Doğru sıralama II - I - III'tür.

6. Kurucu unsuru eksik olan bir hukuki işlemin hiç yapılmamış gibi kabul edilmesi durumunu ifade eden kavram hangisidir?

• A) Keenlemyekün ✓
• B) Galat-ı meşhur
• C) Nispi butlan
• D) Mutlak butlan
• E) Hükm-i asıl

Hiç yapılmamış sayılma durumunu klasik dilde ifade etmek için 'hiç olmamış gibi' anlamına gelen 'keenlemyekün' terimi kullanılır.

7. Aşağıdakilerden hangisi bir toplumsal uygulamanın örf ve âdet hukuku kuralı haline gelmesi için gereken unsurlardan biri değildir?

• A) Maddi unsur
• B) Maddi yaptırım
• C) Manevi unsur
• D) Yerel yaptırım ✓
• E) Hukuki unsur

Örf ve âdet hukukunun oluşması için süreklilik ve tekrar anlamındaki maddi unsur, toplumdaki genel inanış anlamındaki manevi unsur ve devlet desteğini ifade eden hukuki unsur gerekir. Yerel yaptırım adıyla ayrı bir unsur yoktur.

8. Bir kişinin baba bir kız kardeşinin kızı (yeğeni) ile arasındaki hısımlığın derecesi, kan bağı niteliği ve yönü hangisinde doğru olarak verilmiştir?

• A) Birinci dereceden alt soy kan hısımlığı
• B) İkinci dereceden tam kan yan soy hısımlığı
• C) İkinci dereceden kayın hısımlığı
• D) Üçüncü dereceden yarım kan alt soy hısımlığı
• E) Üçüncü dereceden yarım kan yan soy hısımlığı ✓

Aysel ile Ayşe baba bir kardeş oldukları için yarım kan yan soy hısımlarıdır. Ayşe'nin kızı Zeynep, Aysel'in üçüncü dereceden yarım kan yan soy hısmıdır.

9. Mahkemelerce verilen kararların veya vadesinde ödenmeyen borçların devlet eliyle zorla yerine getirilmesi usullerini düzenleyen hukuk dalı hangisidir?

• A) İcra hukuku ✓
• B) Ceza hukuku
• C) Vergi hukuku
• D) İflas hukuku
• E) Anayasa hukuku

İcra hukuku, özel hukuk alanındaki borçların ve mahkeme kararlarının devlet gücü kullanılarak zorla yerine getirilmesine ilişkin usulleri düzenler.

10. Devletler genel hukukunun (uluslararası kamu hukuku) asli ve yardımcı kaynakları arasında hangileri yer alır? I. Uluslararası antlaşmalar II. Uluslararası içtihatlar III. Uluslararası teamül IV. Hukukun genel ilkeleri

• A) I ve II
• B) Yalnız II
• C) I, II, III ve IV ✓
• D) III ve IV
• E) Yalnız I

Uluslararası antlaşmalar, teamül kuralları, hukukun genel ilkeleri ve uluslararası yargı kararları devletler genel hukukunun kaynakları arasında yer alır.

11. Medeni Kanun'a göre, evli eşlerin birlikte bir çocuğu evlat edinebilmeleri için her ikisinin de en az kaç yaşını doldurmuş olması aranır?

• A) 35
• B) 18
• C) 40
• D) 30 ✓
• E) 25

Kaynak metindeki kurala göre eşlerin birlikte evlat edinebilmesi için otuz yaşını doldurmuş veya en az beş yıldır evli olmaları gerekir.

12. Medeni Kanun'un 1. maddesine göre; 'Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa hâkim ---- hukukuna göre, bu da yoksa ---- gibi karar verir; karar verirken ---- ve yargı kararlarından yararlanır.' Boşluklara sırasıyla hangileri getirilmelidir?

• A) Teamül - Danıştay - Hukuk kuralları
• B) Örf ve âdet - Kanun koyucu - Bilimsel görüşler ✓
• C) Öğreti - Yasama organı - Doktrin
• D) İçtihat - Bilim adamı - Örf ve âdet
• E) Mevzuat - Yargıtay - Bilirkişi raporu

Medeni Kanun'un ilk maddesine göre hâkim, yazılı kaynaklarda hüküm yoksa örf ve âdet hukukuna göre karar verir. Orada da hüküm bulamazsa kanun koyucu gibi kural koyar; bilimsel görüşler (doktrin) ve yargı kararlarından (içtihat) ise yardımcı kaynak olarak yararlanır.

13. Basın yoluyla kişilik hakları ihlal edilen bir kişinin, Medeni Kanun koruması kapsamında saldırgan aleyhine açabileceği davalardan biri değildir?

• A) İptal davası ✓
• B) Önleme davası
• C) Men davası
• D) Tazminat davası
• E) Tespit davası

Kişilik hakkına saldırıya karşı önleme, durdurma, tespit ve koşulları varsa tazminat davaları açılabilir. İptal davası ise idari işlemlere karşı kullanılan bir dava türüdür.

14. Bir normun, normlar hiyerarşisinde kendisinden daha üst düzeydeki bir norma içerik (esas) bakımından uyumluluğunun denetlenmesine ne ad verilir?

• A) Şekil denetimi
• B) Yargı denetimi
• C) İçerik denetimi ✓
• D) Usul denetimi
• E) Somut denetim

Bir normun içeriğinin üst hukuk normuna uygunluğunun incelenmesi içerik, diğer adıyla esas denetimidir. Örneğin bir kanun hükmünün Anayasa'ya içerik bakımından uygunluğu bu kapsamda denetlenir.

15. Hukuk kurallarının genel özellikleri ve nitelikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangileri bu kuralların özelliklerinden biri değildir? I. Genel olması II. Somut olması III. Dogmatik olması IV. Normatif olması

• A) II, III ve IV
• B) I, II ve IV
• C) III ve IV
• D) Yalnız II
• E) II ve III ✓

Hukuk kuralları genel, soyut, değişken ve normatiftir. Bu nedenle somut ve dogmatik olduklarını belirten II ile III hukuk kurallarının özelliklerinden değildir.