VATANDASLIK - yurutme (Bölüm 2)

1. Millî Güvenlik Kurulu'nun başkanı kimdir?

• A) Cumhurbaşkanı ✓
• B) İçişleri Bakanı
• C) Millî Savunma Bakanı
• D) Başbakan
• E) Genelkurmay Başkanı

Anayasa'nın 118. maddesine göre Millî Güvenlik Kurulu'na Cumhurbaşkanı başkanlık eder. Kurul; Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, ilgili bakanlar ve Genelkurmay Başkanı ile kuvvet komutanlarından oluşur.

2. Cumhurbaşkanı, kanunları kaç gün içinde onaylayarak yayımlamak zorundadır?

• A) 7 gün
• B) 15 gün ✓
• C) 30 gün
• D) 10 gün
• E) 20 gün

Anayasa'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen kanunları 15 gün içinde Resmî Gazete'de yayımlar. Uygun bulmadığı kanunları aynı süre içinde TBMM'ye geri gönderebilir.

3. Cumhurbaşkanı TBMM'ye geri gönderdiği bir kanunu, TBMM aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı ne yapabilir?

• A) Anayasa Mahkemesi'nden iptal kararı ister
• B) Kanunu yayımlamak zorundadır ✓
• C) Referanduma gönderebilir
• D) Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yürürlüğü durdurabilir
• E) Kanunu tekrar geri gönderebilir

Anayasa'nın 89. maddesine göre TBMM, Cumhurbaşkanı'nın geri gönderdiği kanunu aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır. Ancak Cumhurbaşkanı bu durumda Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açabilir.

4. Cumhurbaşkanının atadığı yargı organı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bölge Adliye Mahkemeleri
• B) Asliye Hukuk Mahkemeleri
• C) Yargıtay
• D) Anayasa Mahkemesi üyelerinin bir kısmı ✓
• E) Danıştay

Anayasa'nın 146. maddesine göre Anayasa Mahkemesi 12 üyeden oluşur ve bu üyelerin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Üyeler TBMM, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay (kaldırıldı) ve yükseköğretim kurumları gibi çeşitli kaynaklardan belirlenerek Cumhurbaşkanı'nca atanır.

5. Türkiye'de yürütme organının yapısını en doğru biçimde tanımlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yürütme, Bakanlar Kurulu ve Cumhurbaşkanı arasında paylaşılmıştır
• B) Yürütme ve yasama yetkileri TBMM'de birleşmiştir
• C) Yürütme yetkisi TBMM adına Başbakan tarafından kullanılır
• D) Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı ve Başbakan tarafından birlikte kullanılır
• E) Yürütme yetkisi tek başına Cumhurbaşkanı'na aittir ✓

2017 anayasa değişiklikleriyle 2018'de yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme yetkisi tek başına ve doğrudan Cumhurbaşkanı'na verilmiştir. Başbakanlık makamı kaldırılmış, bakanlar Cumhurbaşkanı'na karşı sorumlu hâle getirilmiştir.

6. Türkiye Cumhurbaşkanı, bir kanunu bir kez daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderdiğinde aşağıdaki durumlardan hangisi gerçekleşirse kanun kesinlikle yürürlüğe girer?

• A) TBMM Genel Kurulu'nda toplantıya katılanların salt çoğunluğu kanunu aynen kabul ederse
• B) TBMM üye tam sayısının üçte ikisi kanunu aynen kabul ederse
• C) TBMM üye tam sayısının beşte üçü kanunu aynen kabul ederse
• D) TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğu kanunu aynen kabul ederse ✓
• E) TBMM üye tam sayısının dörtte üçü kanunu aynen kabul ederse

Anayasa'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı kanunları bir daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderebilir. TBMM geri gönderilen kanunu üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (301 oyla) aynen kabul ederse kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanmak zorundadır. Bu durumda Cumhurbaşkanı'nın ikinci kez veto yetkisi yoktur. Dikkat: Burada 'toplantı yeter sayısı' değil, 'üye tam sayısının salt çoğunluğu' aranmaktadır.

7. Cumhurbaşkanı seçimlerinde birinci turda geçerli oyların salt çoğunluğunu alamayan adaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) İlk turda en fazla oy alan iki aday arasında otuz gün sonra ikinci tur oylaması yapılır.
• B) İlk turda en fazla oy alan iki aday arasında on dört gün sonra ikinci tur yapılır; bu turda salt çoğunluk aranmaz, en fazla oyu alan seçilir. ✓
• C) İlk turda en fazla oy alan iki aday arasında on dört gün sonra ikinci tur oylaması yapılır.
• D) İlk turda en fazla oy alan tek aday ikinci tura kalır, diğerleri elenir.
• E) İkinci turda da salt çoğunluk sağlanamazsa en yüksek oyu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş sayılır.

Anayasa'nın 101. maddesine göre, birinci oylamada geçerli oyların salt çoğunluğunu alamayan aday varsa, ilk oylamadan on dört gün sonra ikinci oylama yapılır. İkinci oylamaya en fazla oy almış iki aday katılır. İkinci oylamada salt çoğunluk aranmaz; en fazla oyu alan aday Cumhurbaşkanı seçilir. Şıklarda yanıltıcı unsur olarak 'otuz gün' ve 'salt çoğunluk' gibi yanlış bilgiler verilmiştir.

8. Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumluluğuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Cumhurbaşkanı, göreviyle ilgili suçlar için Yargıtay'da yargılanır.
• B) Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılmasını TBMM üye tam sayısının beşte üçü isteyebilir; soruşturmayı Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesi yürütür. ✓
• C) Cumhurbaşkanı, görevi sırasında işlediği suçlar nedeniyle yargılanabilmesi için TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğunun açık oyuyla soruşturma açılması gerekir.
• D) Cumhurbaşkanı'nın görevi sırasında işlediği suçlar nedeniyle yargılanabilmesi için TBMM üye tam sayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılması gerekir.
• E) Cumhurbaşkanı, görevdeyken hiçbir suçlama ve yargılama ile karşılaşamaz; görevi bittikten sonra olağan mahkemelerde yargılanır.

Anayasa'nın 105. maddesine göre Cumhurbaşkanı hakkında suç işlediği iddiasıyla soruşturma açılması için TBMM üye tam sayısının beşte birinin (120 milletvekili) önergesiyle teklif verilmesi; soruşturma açılabilmesi için üye tam sayısının beşte üçünün (360 milletvekili) gizli oyuyla karar alınması gerekir. Soruşturma açıldıktan sonra Yüce Divan sıfatıyla yargılamayı Anayasa Mahkemesi yürütür. D şıkkı, soruşturma açma eşiğini ve yargı merciini doğru vermektedir.

9. Olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Bu kararnameler hiçbir yargısal denetime tabi tutulamaz.
• B) Bu kararnameler Resmî Gazete'de yayımlanır ve hemen yürürlüğe girer; ancak TBMM tarafından onaylanmazsa üç ay içinde yürürlükten kalkar. ✓
• C) Bu kararnameler TBMM'ye sunulmak zorunda değildir; yürütmenin münhasır alanını düzenler.
• D) Bu kararnameler Danıştay tarafından denetlenir ve yürütmesinin durdurulmasına karar verilebilir.
• E) Bu kararnameler Anayasa Mahkemesi'nin denetimine tabi olup iptal davası açılabilir.

Anayasa'nın 119. maddesine göre olağanüstü hal kapsamında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri Resmî Gazete'de yayımlanır ve aynı gün TBMM'nin onayına sunulur. TBMM, gerekli görürse bu süreyi kısaltabilir. Meclis tarafından onaylanmayan kararnameler üç ay geçmeden yürürlükten kalkar. Bu kararnamelerin anayasal denetime tabi olup olmadığı tartışmalı olmakla birlikte, olağan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (md. 104) Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.

10. Bakanlar hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Bakanlar milletvekilleri ya da milletvekili seçilme yeterliliğine sahip kişiler arasından atanır. ✓
• B) Bakanların atanması Cumhurbaşkanı tarafından yapılır, ancak TBMM güven oylamasına sunulmaları zorunludur.
• C) Bakanlar milletvekili olamaz; atanmalarının ardından milletvekilliği sıfatları kendiliğinden sona erer.
• D) Bakanlar yalnızca siyasi parti üyeleri arasından atanabilir.
• E) Bakanlar, TBMM üyeleri arasından seçilmek zorundadır.

2017 Anayasa değişikliklerine göre (md. 106) bakanlar, milletvekilleri veya milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olan kişiler arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Bakanların milletvekili olması zorunlu değildir; milletvekili olmayan biri de bakan olabilir. Ayrıca güven oylaması mecburiyeti de kaldırılmıştır. Dolayısıyla A, B, D ve E seçenekleri yanlıştır.

11. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kanunlar arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülmeyen her konuda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılabilir ve kanunla çelişmesi hâlinde kararname esas alınır.
• B) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kanundan üstündür; kanunlar kararnameyle değiştirilebilir.
• C) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, kanunla çelişmesi hâlinde kanun hükmü uygulanır. ✓
• D) Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yalnızca yürütme organının iç işleyişini düzenler; vatandaşları bağlayan kural koyamaz.
• E) Kanunla düzenlenmiş bir konuda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılabilir; kararname kanunun hükmünü askıya alır.

Anayasa'nın 104. maddesine göre Cumhurbaşkanlığı kararnameleri; Anayasa'da yalnızca kanunla düzenleneceği belirtilen konularda çıkarılamaz, kanuna aykırı olamaz ve kanunla düzenlenmiş bir alanda çıkarılan kararname kanunla çelişirse kanun uygulanır. Yani kanun, kararname karşısında her zaman üstündür. A, C ve D şıkları bu hiyerarşiyi tersine çevirdiğinden yanlıştır.

12. Türkiye'de Cumhurbaşkanı'nın görev süresi ve seçilme sayısıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Cumhurbaşkanı beş yıllık görev süresiyle en fazla iki kez seçilebilir; TBMM tarafından seçimlerin yenilenmesi hâlinde ikinci dönemindeki kişi de dahil olmak üzere herkes aday olabilir.
• B) Cumhurbaşkanı beş yıllık görev süresiyle en fazla iki kez seçilebilir; ancak TBMM seçimleri yenilenirse aynı dönemde aday olabilir.
• C) Cumhurbaşkanı yedi yıllık görev süresiyle yalnızca bir kez seçilebilir.
• D) Cumhurbaşkanı beş yıllık görev süresiyle en fazla iki kez seçilebilir; TBMM seçimleriyle birlikte yapılan erken seçimlerde ikinci dönemi bitmemişse tekrar aday olabilir. ✓
• E) Cumhurbaşkanı beş yıllık görev süresiyle en fazla iki kez seçilebilir; ikinci döneminde TBMM, seçimleri yenilemesine rağmen aday olamaz.

Anayasa'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanı beş yıllık görev süresiyle en fazla iki kez seçilebilir. Ancak ikinci döneminde görev yapan Cumhurbaşkanı, TBMM'nin seçimleri yenilemesi hâlinde bir kez daha aday olabilir. Buradaki kritik nokta, ikinci dönemdeki kişinin TBMM'nin seçim kararıyla üçüncü kez aday olabilmesidir. Bu düzenleme, ikinci dönem kısıtının TBMM kararıyla aşılabilmesine imkân tanır.

13. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevine son verilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, suç işlediği iddia edilen bakanları doğrudan görevden uzaklaştırabilir.
• B) Bakanların görevden alınması için TBMM üye tam sayısının üçte ikisinin onayı gerekir.
• C) Cumhurbaşkanı yardımcıları TBMM'nin güven oylamasıyla görevde kalabilir; Cumhurbaşkanı tek başına görevden alamaz.
• D) Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar yalnızca Cumhurbaşkanı tarafından görevden alınabilir. ✓
• E) TBMM, güvensizlik oyuyla bakanların görevine son verebilir.

2017 anayasa değişiklikleriyle birlikte parlamenter sistemin güven mekanizmaları kaldırılmıştır. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar yalnızca Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır (Anayasa md. 106). TBMM'nin bu kişileri doğrudan görevden alma yetkisi bulunmamaktadır. TBMM'nin Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma başlatma yetkisi saklıdır; ancak bu yetki bakanlar için doğrudan uygulanmaz.

14. Aşağıdaki makamlardan hangisi Cumhurbaşkanı'nın atama yetkisi kapsamında değildir?

• A) Anayasa Mahkemesi üyeleri
• B) Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyeleri
• C) Sayıştay Başkanı ✓
• D) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı
• E) Danıştay üyelerinin dörtte üçü

Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanı; Anayasa Mahkemesi üyelerini (md. 146), Danıştay üyelerinin dörtte üçünü (md. 155), Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyelerini (md. 159), Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcıvekilini (md. 154) atar. Sayıştay Başkanı ise Sayıştay üyeleri tarafından kendi aralarından seçilir; Cumhurbaşkanı'nın doğrudan atama yetkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle D şıkkı doğru yanıttır.

15. Olağanüstü hal en fazla kaç ay ilan edilebilir ve TBMM bu süreyi nasıl uzatabilir?

• A) En fazla altı ay ilan edilir; TBMM her seferinde altı aya kadar uzatabilir.
• B) En fazla altı ay ilan edilir; TBMM her seferinde dört aya kadar uzatabilir.
• C) En fazla iki ay ilan edilir; TBMM her seferinde dört aya kadar uzatabilir.
• D) En fazla üç ay ilan edilir; TBMM her seferinde dört aya kadar uzatabilir.
• E) En fazla altı ay ilan edilir; TBMM her seferinde dört aya kadar uzatabilir; ancak uzatma sayısında sınır yoktur. ✓

Anayasa'nın 119. maddesine göre olağanüstü hal en fazla altı ay süreyle ilan edilebilir. TBMM bu süreyi her seferinde dört ayı geçmemek üzere uzatabilir. Uzatma sayısında herhangi bir anayasal sınır öngörülmemiştir. Savaş hâlinde ise bu dört aylık uzatma sınırı da aranmaz. Şıklarda en yanıltıcı unsur ilan süresi (altı ay) ve uzatma süresi (dört ay) arasındaki farktır.

16. Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması hâlinde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

• A) Cumhurbaşkanı yardımcısı görevi devralır; ancak TBMM güven oylamasıyla bu kişiyi onaylamak zorundadır.
• B) Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığı görevini üstlenir ve kalan süreyi tamamlar; kalan süre bir yıldan az ise yeni seçim yapılmaz.
• C) TBMM Başkanı Cumhurbaşkanlığı görevini üstlenir ve en geç otuz gün içinde seçim yapılır.
• D) Cumhurbaşkanlığı görevi boşaldığında TBMM derhal seçim kararı almak zorundadır; Cumhurbaşkanı yardımcısı yalnızca seçim sürecini yönetir.
• E) Cumhurbaşkanı yardımcısı görevi devralır ve kırk beş gün içinde Cumhurbaşkanlığı seçimi yapılır. ✓

Anayasa'nın 106. maddesine göre Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması hâlinde Cumhurbaşkanı yardımcısı görevi üstlenir. Kırk beş gün içinde Cumhurbaşkanlığı seçimi yapılır. Seçilen kişi kalan dönem için değil, yeni bir beş yıllık dönem için göreve başlar. TBMM güven oylaması gerekmez; seçim süreci zorunludur.

17. Türkiye'de yürütme yetkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi 2017 Anayasa değişiklikleri sonrasındaki durumu doğru yansıtmaktadır?

• A) Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı ile TBMM arasında anayasal dengeye dayalı biçimde paylaşılmıştır.
• B) Yürütme yetkisi ve görevi Cumhurbaşkanı'na aittir. ✓
• C) Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı ile Bakanlar Kurulu arasında paylaşılmıştır.
• D) Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı'na ait olmakla birlikte Başbakan koordinasyonu zorunludur.
• E) Yürütme yetkisi Başbakan başkanlığındaki Bakanlar Kurulu'na aittir.

2017 anayasa referandumunun ardından 2018'de yürürlüğe giren değişikliklerle Türkiye parlamenter sistemden cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçmiştir. Anayasa'nın 8. maddesi değiştirilerek 'Yürütme yetkisi ve görevi Cumhurbaşkanı tarafından kullanılır ve yerine getirilir' hükmü benimsenmiştir. Bakanlar Kurulu ve Başbakanlık makamı kaldırılmıştır.

18. Cumhurbaşkanı'nın TBMM seçimlerini yenileyebilmesi için aşağıdaki koşullardan hangisi gereklidir?

• A) TBMM üye tam sayısının dörtte üçünün seçim kararı alması gereklidir; Cumhurbaşkanı seçimleri tek başına yenileyemez.
• B) TBMM üye tam sayısının üçte ikisinin seçim kararı alması ya da Cumhurbaşkanı'nın tek taraflı kararıyla seçimler yenilenebilir. ✓
• C) TBMM üye tam sayısının beşte üçünün seçim kararı alması ya da Cumhurbaşkanı'nın kendi kararıyla seçimler yenilenebilir.
• D) Yalnızca Cumhurbaşkanı'nın kendi kararıyla seçimler yenilenebilir; TBMM'nin onayına gerek yoktur.
• E) TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğunun seçim kararı alması ya da Cumhurbaşkanı'nın kendi kararıyla seçimler yenilenebilir.

Anayasa'nın 116. maddesine göre TBMM, üye tam sayısının beşte üçüyle seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Bunun yanı sıra Cumhurbaşkanı da TBMM seçimlerini yenileyebilir; ancak bu durumda Cumhurbaşkanlığı seçimi de birlikte yenilenir. Seçimler yenilendiğinde hem TBMM hem de Cumhurbaşkanlığı seçimleri aynı anda yapılır. A şıkkı, iki farklı yolun (TBMM üçte iki kararı veya Cumhurbaşkanı'nın tek başına kararı) her ikisini de doğru biçimde yansıtmaktadır.

19. Cumhurbaşkanı'nın milletlerarası antlaşmaları onaylamasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Milletlerarası antlaşmaların onaylanması TBMM'nin uygun bulma kanununa bağlıdır; ekonomik ve ticari antlaşmalar bu zorunluluktan muaftır.
• B) Tüm milletlerarası antlaşmalar yalnızca Cumhurbaşkanı kararnamesiyle onaylanır; TBMM'ye sunulmaları zorunlu değildir.
• C) Milletlerarası antlaşmaların onaylanması TBMM'nin uygun bulma kanununa bağlıdır; yalnızca teknik ve idari konuları düzenleyen antlaşmalar TBMM onayı aranmaksızın Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle onaylanabilir. ✓
• D) Milletlerarası antlaşmalar önce Danıştay'ın görüşüne sunulur, ardından TBMM onayından geçer.
• E) Tüm antlaşmalar Cumhurbaşkanı tarafından onaylanır; TBMM daha sonra iptal kararı alabilir.

Anayasa'nın 90. maddesine göre milletlerarası antlaşmaların onaylanması TBMM'nin uygun bulma kanununa bağlıdır. Ancak yalnızca teknik veya idari konuları düzenleyen ve kanun hükmü taşımayan antlaşmalar, TBMM onayı aranmaksızın Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle onaylanabilir ve bu antlaşmalar Resmî Gazete'de yayımlanır. Ekonomik ve ticari antlaşmalar bu muafiyetin kapsamında değildir; TBMM onayı gerektirir.

20. Türkiye Cumhurbaşkanı, Anayasa'nın 104. maddesi uyarınca kanunları kaç gün içinde Resmî Gazete'de yayımlar ya da bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne geri gönderir?

• A) 10 gün
• B) 7 gün
• C) 20 gün
• D) 15 gün ✓
• E) 30 gün

Anayasa'nın 89. maddesi gereğince Cumhurbaşkanı, TBMM'ce kabul edilen kanunları 15 gün içinde yayımlar ya da bir daha görüşülmek üzere Meclise iade eder. Bu süre Anayasa değişikliklerinde de aynıdır.

21. 2017 Anayasa değişikliğiyle cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmesiyle birlikte aşağıdakilerden hangisi yürütme alanında gerçekleşen değişikliklerden biri DEĞİLDİR?

• A) Cumhurbaşkanının Millî Güvenlik Kurulu'na başkanlık etmesi
• B) Cumhurbaşkanının kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisinin kaldırılması ✓
• C) Bakanların Cumhurbaşkanı tarafından atanması ve görevden alınması
• D) Başbakanlık makamının kaldırılması
• E) Cumhurbaşkanının yürütme yetkisini tek başına kullanır hale gelmesi

2017 değişikliğiyle KHK yetkisi kaldırılmamış; aksine Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarma yetkisi getirilmiştir. Başbakanlık kaldırılmış, bakanlar Cumhurbaşkanı tarafından atanıp görevden alınmakta, yürütme yetkisi tek elde toplanmaktadır. MGK başkanlığı ise değişiklik öncesinde de Cumhurbaşkanına aitti.

22. Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, kanunla çeliştiğinde kararname hükmü uygulanır.
• B) Temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenebilir.
• C) Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aynı konuyu kanunla düzenlemesi hâlinde Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir. ✓
• D) Anayasa'da münhasıran kanunla düzenleneceği belirtilen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılabilir.
• E) Cumhurbaşkanlığı kararnameleri Anayasa Mahkemesi denetimine tabi değildir.

Anayasa'nın 104. maddesine göre TBMM'nin aynı konuyu kanunla düzenlemesi hâlinde Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir. Temel haklar ve kişi hakları kararname ile düzenlenemez; anayasada kanunla düzenleneceği belirtilen konularda kararname çıkarılamaz; kanunla çelişen kararname uygulanamaz; Cumhurbaşkanlığı kararnameleri de Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.

23. Cumhurbaşkanı seçilebilmek için aşağıdaki koşulların hangisi Anayasa'da yer ALMAMAKTADIR?

• A) Türk vatandaşı olmak
• B) En az bir dönem daha önce milletvekilliği yapmış olmak ✓
• C) Yükseköğrenim yapmış olmak
• D) Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak
• E) Kırk yaşını doldurmuş olmak

Anayasa'nın 101. maddesinde Cumhurbaşkanı seçilme yeterlilikleri şöyle sayılmıştır: Türk vatandaşı olmak, 40 yaşını doldurmuş olmak, yükseköğrenim yapmış olmak ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak. 'Daha önce milletvekilliği yapmış olmak' şartı Anayasa'da yer almamaktadır.

24. Cumhurbaşkanının görev süresiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• A) İkinci döneminde görev yapan Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından seçim kararı alınması hâlinde bir dönem daha aday olabilir. ✓
• B) Cumhurbaşkanlığı seçimi genel oyla yapılır.
• C) Bir kişi en fazla iki dönem Cumhurbaşkanı seçilebilir.
• D) Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır.
• E) Cumhurbaşkanlığı seçiminde geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday birinci turda seçilmiş olur.

Anayasa'nın 101. maddesine göre ikinci döneminde görev yapan Cumhurbaşkanı, TBMM'nin salt çoğunluğuyla seçime karar vermesi hâlinde bir kez daha aday olabilir; ancak bu, 'TBMM tarafından seçim kararı' alınması değil, TBMM'nin salt çoğunluğuyla erken seçim kararı alması durumudur. Sorudaki ifade 'TBMM tarafından seçim kararı' şeklinde eksik verilmiş, koşul 'salt çoğunluk' olmadığı için bu seçenek yanlıştır.

25. Cumhurbaşkanının Anayasa'yı ihlal etmesi nedeniyle yargılanabilmesi için TBMM'de hangi çoğunlukla karar alınması gerekmektedir?

• A) Üye tam sayısının salt çoğunluğuyla soruşturma açılması, üçte iki çoğunluğuyla Yüce Divan'a sevk
• B) Üye tam sayısının salt çoğunluğuyla soruşturma açılması, beşte üç çoğunluğuyla Yüce Divan'a sevk
• C) Üye tam sayısının dörtte üç çoğunluğuyla hem soruşturma açılması hem Yüce Divan'a sevk
• D) Üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla soruşturma açılması, dörtte üç çoğunluğuyla Yüce Divan'a sevk ✓
• E) Üye tam sayısının üçte iki çoğunluğuyla soruşturma açılması, dörtte üç çoğunluğuyla Yüce Divan'a sevk

Anayasa'nın 105. maddesine göre Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılması için TBMM üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı, Yüce Divan'a sevk için ise dörtte üç çoğunluğunun kararı gerekmektedir.