Yasama 1

1. Milletlerarası antlaşmaların usulüne uygun şekilde yürürlüğe girebilmesi için 'onaylanmayı uygun bulma' yetkisi hangi anayasal organa aittir?

• A) Cumhurbaşkanı yardımcısı
• B) Cumhurbaşkanı
• C) Türkiye Büyük Millet Meclisi ✓
• D) TBMM Başkanı
• E) Dışişleri Bakanı

Milletlerarası antlaşmaları kanunla uygun bulma yetkisi TBMM'ye, bunları onaylama ve yayımlama yetkisi ise Cumhurbaşkanı'na aittir.

2. Mecliste yapılan oylama usulleri dikkate alındığında, TBMM'nin aldığı aşağıdaki kararların hangisinde anayasal olarak gizli oylama yapılması zorunlu değildir?

• A) Uluslararası hukuka uygun olarak savaş ilan edilmesinde ✓
• B) Kamu Başdenetçisi (Ombudsman) makamının belirlenmesinde
• C) Anayasa değişiklik tekliflerinin genel kurulda kabul edilmesinde
• D) Meclis genel kurulu bünyesinde TBMM Başkanı seçilmesinde
• E) Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) üyelerinin seçilmesinde

Savaş ilanı kararı için gizli oylama şartı bulunmaz. Diğer seçeneklerdeki işlemler gizli oyla yapılır.

3. Aşağıde belirtilen durumlardan hangisi, milletvekilinin üyeliğinin kendiliğinden (hiçbir ek Meclis kararı gerekmeden) sona erdiği hallerden biri değildir?

• A) Bakan olarak görevlendirilme
• B) Milletvekili hakkında gaiplik kararı verilmesi
• C) Türk vatandaşlığının kaybedilmesi
• D) Milletvekilinin istifa etmesi ✓
• E) Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak görevlendirilme

Milletvekilinin istifası durumunda üyelik kendiliğinden düşmez; istifanın geçerliliği Meclis Genel Kurulunun kararına bağlıdır. Diğer hallerde ise üyelik doğrudan sona erer.

4. Anayasa değişiklik tekliflerinin görüşülmesi, onaylanması ve geri gönderilmesi süreci ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) Kabul için en az üye tam sayısının beşte üçünün oyu aranır.
• B) Üye tam sayısının üçte iki çoğunluğuyla kabul edilen değişiklikleri Cumhurbaşkanı Meclise geri gönderemez. ✓
• C) Görüşmelerin ardındaki oylamalar gizli oylama ile yapılır.
• D) Anayasa'nın değiştirilmesi yasaklanmış ilk üç maddesi değiştirilemez.
• E) Teklif edilen maddeler Genel Kurulda ikişer defa görüşülür.

Cumhurbaşkanı, üye tam sayısının üçte ikisi veya daha fazlasıyla kabul edilen Anayasa değişikliği kanununu da yeniden görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderebilir.

5. TBMM bünyesinde bir siyasi parti grubu oluşturulabilmesi ve meclis çalışmalarında grup olarak temsil edilebilmek için en az kaç milletvekilinin bir araya gelmesi anayasal bir zorunluluktur?

• A) 40
• B) 10
• C) 50
• D) 30
• E) 20 ✓

TBMM'de siyasi parti grubu kurulabilmesi için en az 20 milletvekili gerekir.

6. TBMM Genel Kurulunda gerçekleştirilen aşağıdaki oylama veya parlamento kararlarından hangisinde 'açık oylama' usulü uygulanmakta olup, gizli oy şartı aranmamaktadır?

• A) Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hâl kararının onaylanması ✓
• B) Kamu Başdenetçisi seçimi oylaması
• C) Anayasa değişiklik tekliflerinin oylanması
• D) Bakanlar hakkındaki Meclis soruşturması oylaması
• E) TBMM Başkanlık Divanı seçimi oylaması

Olağanüstü hâl (OHAL) kararlarının onaylanması, süresinin uzatılması veya kaldırılmasına dair kararlar açık oylama ile alınır; gizli oylama yapılmaz.

7. Milletvekili seçilebilme yeterliliği şartları değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi mevcut anayasal kurallara göre tam olarak doğru değildir veya bu şekliyle yer almaz?

• A) Rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymemiş olmak
• B) Kasıtlı bir suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezası almamış olmak ✓
• C) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olup kısıtlı bulunmamak
• D) Oylamanın yapıldığı tarihte 18 yaşını doldurmuş olmak
• E) En az ilkokul diplomasına sahip olmak

Bir yıl veya daha fazla hapis engeli taksirli suçlar dışındaki mahkûmiyetler için geçerlidir. Herhangi bir suç ifadesi bu nedenle yanlıştır.

8. Meclisin tatilde veya ara vermede olduğu dönemlerde, TBMM'yi başka hiçbir aracı işlem olmaksızın doğrudan (re'sen) olağanüstü toplantıya çağırma yetkisi olan ikili hangisidir?

• A) Meclis Başkanı ve Meclis ihtisas komisyonları
• B) Cumhurbaşkanı ve Kamu Başdenetçisi
• C) Meclis Başkanı ve Cumhurbaşkanı ✓
• D) Cumhurbaşkanı yardımcısı ve Meclis Başkanı
• E) Meclis Başkanı ve 120 milletvekili

Ara verme veya tatil sırasında Cumhurbaşkanı ve TBMM Başkanı Meclisi doğrudan toplantıya çağırabilir. Üyelerin beşte biri ise TBMM Başkanından çağrı yapılmasını yazılı olarak ister.

9. Mevcut sistemde, TBMM'nin her yıl herhangi bir çağrı yapılmaksızın kendiliğinden açıldığı yasama yılı başlangıç tarihi hangisidir?

• A) 1 Ocak
• B) 1 Temmuz
• C) 30 Ağustos
• D) 1 Şubat
• E) 1 Ekim ✓

TBMM her yıl 1 Ekim günü kendiliğinden toplanır.

10. Milletvekillerinin meclis çalışmalarında ve genel kurulda açıkladıkları düşünceler, yaptıkları konuşmalar ve kullandıkları oylar nedeniyle cezai takibata uğramamasını sağlayan mutlak güvence hangisidir?

• A) Yasama sorumsuzluğu ✓
• B) Yasama dokunulmazlığı
• C) Yasama uyumsuzluğu
• D) Yasamanın devredilmezliği
• E) Yasamanın ilkelliği

Milletvekilinin meclis kürsüsündeki sözleri, oyları ve fikir açıklamaları nedeniyle yargılanmasını engelleyen mutlak korumaya yasama sorumsuzluğu denir.

11. Milletvekilliği adaylığı başvurusu yapabilmek için görevdeki kamu vazifesinden istifa etmesi (çekilmesi) kanunen zorunlu olan meslek grupları hangi seçenekte eksiksiz verilmiştir?

• A) Hâkimler, savcılar, kamu görevlileri ve öğretim elemanları
• B) Devlet dairelerinde çalışan tüm memurlar
• C) Yüksek mahkeme hâkimleri ve Cumhuriyet savcıları
• D) Memurlar, hâkimler, savcılar, öğretim elemanları ve ordu mensupları ✓
• E) Yargı çalışanları, memurlar ve üniversite rektörleri

Devlet memurları, yüksek yargı mensupları, hâkimler, savcılar, öğretim elemanları ve ordu mensuplarının milletvekili adayı olabilmesi için görevlerinden çekilmeleri zorunludur.

12. Bütçe kanunlarının denetimi kapsamında, meclise sunulmak üzere 'Genel Uygunluk Bildirimi' raporunu hazırlayan ve sunan yetkili kurum hangisidir?

• A) Anayasa Mahkemesi
• B) Cumhurbaşkanlığı
• C) Sayıştay ✓
• D) Hazine ve Maliye Bakanlığı
• E) Danıştay Başkanlığı

Genel uygunluk bildirimi Sayıştay tarafından TBMM'ye sunulur.

13. Anayasa'da yer alan 'TBMM, çalışmalarını kendi yaptığı İçtüzük hükümlerine göre yürütür' ifadesi, yasama organının sahip olduğu hangi anayasal ilkeyi doğrudan tanımlar?

• A) Meclis çalışmalarının sürekliliği ilkesi
• B) Yasama organının yöntemsel (yöntem) bağımsızlığı ilkesi ✓
• C) Yasama yetkisinin asliliği ilkesi
• D) Başkanlık Divanının özerk kuruluşu
• E) Yasamanın kanunilik özelliği

Meclisin kendi çalışma kurallarını, süreçlerini ve oylama yöntemlerini dışarıdan bir müdahale olmadan kendi içtüzüğü ile belirleyebilmesi 'yöntemsel bağımsızlık' ilkesidir.

14. 1982 Anayasası'na göre, TBMM'deki toplam milletvekili sandalye sayısı (üye tam sayısı) kaçtır?

• A) 550
• B) 450
• C) 400
• D) 600 ✓
• E) 500

1982 Anayasası'na göre TBMM genel oyla seçilen altı yüz milletvekilinden oluşur.

15. Hem yasama ve hem de yürütme organının görev süreleri tamamlanmadan seçimlerin yenilenmesinin kararlaştırılmasına ne ad verilir?

• A) Yerel seçim
• B) Genel seçim
• C) Kanuni seçim
• D) Ara seçim
• E) Erken seçim ✓

Meclisin ve Cumhurbaşkanının normal görev süresi dolmadan seçimlerin öne alınması ve yenilenmesi işlemi erken seçimdir.