Yasama 8

1. 1982 Anayasası'na göre, seçilen milletvekilleri hukuki açıdan kimi veya hangi kesimi temsil etmekle yükümlüdür?

• A) Türkiye Cumhuriyeti devlet organlarını
• B) Üyesi oldukları siyasi parti tüzel kişiliğini
• C) Kendi siyasi partilerinin yerel seçmenlerini
• D) Bütün Türk milletini ✓
• E) Kendilerini meclise gönderen seçim bölgesini

Anayasaya göre milletvekilleri, sadece seçildikleri bölgeyi veya partiyi değil, bütün milleti temsil ederler.

2. 1982 Anayasası'nda yapılan son değişikliklere göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM Başkanı'nın görev veya yetkileri arasında yer almaz?

• A) Meclisin güvenliğini, idari ve kolluk işlerini sevk ve idare etmek
• B) İçtüzük ve anayasa ile kendisine verilen idari görevleri yerine getirmek
• C) Cumhurbaşkanının makamda bulunmadığı sürede ona vekâlet etmek ✓
• D) Genel Kurul toplantılarına ve görüşmelere başkanlık etmek
• E) Yurt içinde ve yurt dışında Meclisi resmi olarak temsil etmek

Cumhurbaşkanına vekalet etme yetkisi Cumhurbaşkanı yardımcısına aittir. TBMM Başkanının bu görevi kaldırılmıştır.

3. 1982 Anayasası'na göre, Meclis ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesine (erken seçim kararı alınmasına) karar verme yetkisi kime veya hangi mercilere aittir?

• A) TBMM Başkanı ve TBMM Genel Kuruluna
• B) Cumhurbaşkanı ve Adalet Bakanlığına
• C) TBMM Başkanlık Divanı ve Yüksek Seçim Kuruluna
• D) Cumhurbaşkanı ve TBMM Genel Kuruluna ✓
• E) Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı yardımcısına

TBMM seçimlerinin yenilenmesine Cumhurbaşkanı veya TBMM Genel Kurulu karar verebilir. TBMM'nin bu kararı alabilmesi için üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu gerekir.

4. Yasamanın, bir alanı düzenlemek için yürütme veya başka bir devlet organının ön iznine veya ön işlemine gerek duymadan doğrudan kural koyabilmesi hangi yasama özelliğidir?

• A) Yasamanın devredilmezliği ilkesi
• B) Yasama yetkisinin özerkliği
• C) Yasamanın asliliği (ilk eldenliği) ilkesi ✓
• D) Yasamanın genelliği ilkesi
• E) Yasamanın mutlaklığı ilkesi

Yasamanın başka bir organın ön işlemine gerek kalmadan doğrudan ve ilk elden hukuki kural koyabilme yeteneğine yasamanın asliliği denir.

5. Hukuk sistemimizde, aşağıdaki kanun veya düzenleme türlerinden hangisi doğrudan halk oylamasına (referanduma) götürülebilir?

• A) Vergi düzenlemelerinde değişiklik yapan kanunlar
• B) Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması kanunları
• C) Genel veya özel af ilan edilmesini içeren kanunlar
• D) Bütçe ve kesin hesapların kabul edilmesine dair kanunlar
• E) Anayasa değişikliklerinin kabul edilmesine ilişkin kanunlar ✓

1982 Anayasası, kanunlar bakımından halkoyuna başvurma yolunu Anayasa değişikliğine ilişkin kanunlar için öngörmüştür.

6. Anayasa'ya göre, milletvekilleri tarafından hazırlanan yazılı soru önergeleri aşağıdaki makamların hangilerine yöneltilebilir?

• A) Cumhurbaşkanı yardımcılarına ve TBMM başkanına
• B) Cumhurbaşkanına ve Cumhurbaşkanı yardımcılarına
• C) Doğrudan Cumhurbaşkanı yardımcılarına
• D) Bakanlara ve Cumhurbaşkanı yardımcılarına ✓
• E) Yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanına

Yazılı soru, milletvekilleri tarafından Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yöneltilebilir.

7. Bir kişinin seçilme yeterliliğine (yaş, mahkumiyet vb.) sahip olmadığı halde milletvekili seçildiği sonradan tespit edilirse, milletvekilliği sıfatının sona erdirilmesi amacıyla hangi hukuki prosedür işletilir?

• A) Milletvekilinin cezası yasama dönemi sonuna kadar ertelenir ve görevine devam etmesi sağlanır.
• B) Seçimi gerçekleştiren Yüksek Seçim Kurulu tarafından adayın mazbatası iptal edilerek geçersiz sayılır. ✓
• C) Seçim iptal edilir ve aday bir sonraki genel seçime doğrudan katılma hakkı kazanır.
• D) Milletvekilliğinin düşürülmesi kararı TBMM Genel Kurulu tarafından alınır.
• E) Milletvekilliği doğrudan Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilir.

Milletvekili seçilme yeterliliğine başlangıçta sahip olmadığı halde seçilenlerin mazbatası, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından iptal edilir.

8. Milletvekillerine sağlanan mali haklar kapsamında, yolluk ve ödeneklerin en fazla kaç aylık tutarı peşin (önceden) ödenebilir?

• A) 3 aylık tutarı ✓
• B) 8 aylık tutarı
• C) 4 aylık tutarı
• D) 2 aylık tutarı
• E) 6 aylık tutarı

Milletvekillerinin ödenek ve yolluklarının en çok üç aylığı önceden ödenebilir.

9. Aşağıda belirtilen durumlardan hangisinde, milletvekilliğinin sona ermesi doğrudan bir 'yargı (mahkeme) kararı' neticesinde ve bu kararın meclise bildirilmesiyle gerçekleşir?

• A) Vekilin Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak görevlendirilmesi
• B) Milletvekilinin kısıtlanmasına (vesayet altına alınmasına) karar verilmesi ✓
• C) Vekilin doğrudan Cumhurbaşkanı seçilmesi
• D) Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi
• E) Bir ay içinde mazeretsiz beş birleşim günü devamsızlık yapılması

Milletvekilinin kısıtlanması veya kesin mahkumiyeti mahkeme kararı ile gerçekleşir ve bu kararın Meclis Genel Kuruluna bildirilmesiyle vekillik düşer.

10. TBMM Genel Kurulu'nun belirli bir günde, resmi çağrı veya içtüzük gereği açtığı günlük toplantılerin her birine ne ad verilir?

• A) Grup toplantısı
• B) Yasama yılı
• C) Birleşim ✓
• D) Oturum
• E) Yasama dönemi

TBMM'nin belirli bir günde açılan toplantısı birleşim; birleşimin ara ile bölünen kısımları oturumdur.

11. Meclis, olağan veya olağanüstü dönemlerde çalışmalarına bir kerede en fazla kaç gün ara verme (çalışmaları erteleme) kararı alabilir?

• A) 2 gün
• B) 5 gün
• C) 7 gün
• D) 10 gün
• E) 15 gün ✓

Meclis çalışmalarına her defasında en fazla 15 günü geçmemek üzere ara verilebilir.

12. Meclise sunulan bir kanun teklifinin Genel Kurul oylamasında, aşağıda belirtilen kişilerden hangisinin doğrudan oy kullanma hakkı bulunmaktadır?

• A) Kendi seçim bölgesini temsil eden bağımsız milletvekilleri ✓
• B) Seçildiği halde henüz kürsüde ant içmemiş milletvekilleri
• C) Mevcut birleşimin ilgili oturumunu yöneten TBMM başkan vekilleri
• D) Oylamayı takip etmekte olan cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlar
• E) Genel kurul oturumunda hazır bulunan Meclis Başkanı

Seçilmiş ve ant içmiş bağımsız milletvekilleri Genel Kurul çalışmalarına ve oylamalara katılabilir. Diğer seçeneklerde belirtilen kişiler bu oylamada oy kullanamaz.

13. Milletlerarası antlaşmaların hukuki niteliği, onaylanması ve iç hukuktaki yeri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş olan antlaşmalar hukuken kanun gücündedir.
• B) İçeriğine göre bazı milletlerarası antlaşmalar için Meclisin uygun bulma kanunu çıkarması aranmaz.
• C) Antlaşmaların onaylanması, kural olarak TBMM'nin kanunla uygun bulmasına bağlıdır.
• D) Temel haklara ilişkin antlaşmalar ile kanunlar çatışırsa antlaşma hükümleri esas alınır.
• E) Ekonomik veya teknik ilişkileri düzenleyen ve süresi iki yılı aşmayan antlaşmalar yayımlanmakla doğrudan yürürlüğe girebilir. ✓

Uygun bulma kanunu aranmayan bu tür anlaşmalar için süre iki yıl değil, bir yıldır.

14. Meclisin karar alabilmesi için gereken kabul oyu sayısı, Genel Kurul katılımı ne kadar düşük olursa olsun anayasal olarak hangi asgari sayıdan daha az olamaz?

• A) Meclis üye tam sayısının üçte ikisinden (400 kabul)
• B) Meclis üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından (151 kabul) ✓
• C) Genel Kurul toplantısına katılanların salt çoğunluğundan
• D) Meclis üye tam sayısının üçte birinden (200 kabul)
• E) Meclis üye tam sayısının salt çoğunluğundan (301 kabul)

Karar yeter sayısı kural olarak katılanların salt çoğunluğudur; ancak hiçbir durumda üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından, yani 151'den az olamaz.

15. Genel Kurulun yasal olarak açılabilmesi ve görüşmelere başlayabilmesi için aranan asgari toplantı yeter sayısı kaçtır?

• A) Üye tam sayısının en az üçte biri (200 milletvekili) ✓
• B) Toplantıya katılanların salt çoğunluğu
• C) Üye tam sayısının en az dörtte biri (150 milletvekili)
• D) Üye tam sayısının en az beşte biri (120 milletvekili)
• E) Üye tam sayısının en az üçte ikisi (400 milletvekili)

TBMM Genel Kurulunun toplanabilmesi için üye tam sayısının en az üçte birinin (200 milletvekili) salonda bulunması şarttır.