Ticaret 1
Türkiye'de serbest ticaret bölgelerinin en yoğun olduğu bölge hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türkiye'de serbest ticaret bölgelerinin en yoğun olduğu bölge hangisidir?
- A) Ege Bölgesi
- B) Marmara Bölgesi ✓
- C) Akdeniz Bölgesi
- D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Türkiye'de serbest ticaret bölgelerinin (STB) ticari hacim ve faaliyet yoğunluğu açısından merkezi, özellikle İstanbul ve Kocaeli'deki STB'ler ile **Marmara Bölgesi**'dir.
2. Liman hizmetleri ve dış ticaret hacmi baz alındığında, Ege Bölgesi'nin en büyük ihracat ve konteyner yük yükleme limanı hangisidir?
- A) Aliağa Limanı
- B) Çandarlı Limanı
- C) Marmaris Yat Limanı
- D) Alsancak Limanı ✓
İzmir'deki Alsancak Limanı, geniş hinterlandı, demiryolu bağlantısı ve köklü ticaret geçmişiyle Ege Bölgesi'nin en büyük asli yük ve konteyner liman kapısıdır.
3. Türkiye'nin sanayi ihracatında büyük yer tutan ağır demir-çelik metalürji tesisleri en çok hangi kıyı/havza bölgelerimizde yoğunlaşmıştır?
- A) Doğu Anadolu
- B) İç Anadolu
- C) Marmara
- D) Karadeniz ve Akdeniz ✓
Büyük demir-çelik fabrikaları yakıta yakınlık amacıyla Batı Karadeniz'de (Ereğli/Karabük), liman ve ithalat kolaylığı amacıyla ise Akdeniz (İskenderun) ile Ege (İzmir) kıyılarında kurulmuştur.
4. Marmara'da üretilen binek ve ticari araçların deniz aşırı pazarlara gönderilmesinde (Otomotiv ihracatında) en yoğun kullanılan iki kilit Ro-Ro limanı hangisidir?
- A) Bandırma ve Mudanya
- B) Haydarpaşa ve Ambarlı
- C) İskenderun ve Mersin
- D) Gemlik ve Derince ✓
Bursa fabrikalarını destekleyen Gemlik Limanı ile Kocaeli/Sakarya üretimini dünyaya bağlayan Derince Limanı, otomotiv lojistiği ve Ro-Ro gemi yanaşmalarında ülkenin ana terminalleridir.
5. Türkiye genel sanayi imalatının yarıdan fazlasını barındıran Marmara Bölgesi'nde, aşağıdaki spesifik endüstri kollarından hangisinin faal olduğu söylenemez?
- A) Şeker sanayisi
- B) Gemi yapımı (Tersaneler)
- C) Ferro-krom metalürji tesisleri ✓
- D) Kimya ve ilaç sanayisi
Krom cevherini yüksek ısıda işleyen ferro-krom tesisleri Türkiye'de yalnızca Elazığ ve Antalya'da kuruludur; sanayileşmiş Marmara Bölgesi sınırlarında bu metalürji kolu yer almaz.
6. Türkiye'nin sanayileşme tarihi incelendiğinde; ilk cam fabrikası, ilk demir-çelik fabrikası ve ilk petrol rafinerisinin kurulduğu şehirler arasında hangisi yer almaz?
- A) İstanbul
- B) Batman
- C) Karabük
- D) Ankara ✓
İlk cam fabrikası İstanbul Paşabahçe/Beykoz'da, ilk ağır metalürji Karabük'te ve ilk yerli petrol rafinerisi Batman'da açılmıştır. Ankara savunma ve makine sanayisinde devleşse de bu spesifik ilk tesislere ev sahipliği yapmamıştır.
7. Artvin Murgul ve Kastamonu Küre'den çıkarılan ham metalik cevherin deniz yoluyla getirilip işlendiği Samsun'daki sanayi tesislerinde hangi maden izabe edilir?
- A) Bor
- B) Krom
- C) Bakır ✓
- D) Demir
Elazığ ve Artvin'de bakır çıkarıldığı için hammaddeye yakın tesisler kurulmuştur. Samsun'da ise bakır çıkmaz ancak liman sayesinde bu illerden gelen bakırın işlenmesi (izabe) için tesis kurulmuştur.
8. Türkiye'nin hem ithal ettiği ara mamulleri barındıran hem de yerli üretimle dış dünyaya satıp 'net dış ticaret fazlası' (ihracatın ithalatı geçmesi) sağladığı sembol endüstri kolları hangileridir?
- A) Petrol ve Doğal gaz
- B) Metal Sanayi
- C) Kağıt ve Orman Ürünleri
- D) Otomotiv ve Tekstil endüstrisi ✓
Fosil yakıtlarda ve selülozda dışa bağımlı açık veren bir yapı söz konusuyken; otomotiv montaj/yan sanayisi ile hazır giyim-konfeksiyon tekstil hatları ülkeye net dış ticaret fazlası kazandırır.
9. Türkiye'nin jeopolitik makro konumu, Ortadoğu ve Hazar basenindeki hangi emtianın küresel ticaretinde ülkeyi stratejik bir transit koridor haline getirmiştir?
- A) LNG
- B) Nükleer Yakıt
- C) Elektrik Enerjisi
- D) Petrol ve Doğal Gaz Boru Hatları ✓
Türkiye; TANAP, BTC, Mavi Akım ve TürkAkım gibi devasa boru hatları altyapısıyla, doğudaki zengin petrol ve doğalgaz kaynaklarını batıdaki Avrupa pazarlarına taşıyan stratejik enerji köprüsüdür.
10. Türkiye'de petrol rafinaj imalatı yapan tesisler düşünüldüğünde, aşağıdaki illerin hangisinde aktif bir petrol rafinerisi mevcut değildir?
- A) Batman
- B) İstanbul ✓
- C) İzmir
- D) Kırıkkale
Batman, İzmir (Aliağa), İzmit ve Kırıkkale'de dev rafineriler faaldir; fakat mega kent İstanbul mülki idari sınırları içerisinde günümüzde işletilen aktif petrol rafinerisi yoktur.
11. Türkiye'nin Rusya Federasyonu'ndan gerçekleştirdiği yıllık ithalat faturasında, parasal değer bazında en büyük aslan payını alan emtia grubu hangisidir?
- A) Hububat ürünleri
- B) Ağır demir-çelik
- C) Doğal gaz ve petrol ✓
- D) Endüstriyel kimyasallar
Rusya'dan ithal ettiğimiz buğday ve metal miktarı yüksek olsa da, boru hatlarıyla sevk edilen doğal gaz ile ham petrol tankeri sevkiyatları ithalat faturamızın en devasa kalemi oluşturur.
12. Dış ticaret bilançomuzda petrol ve doğalgaz faturalarının hemen ardından en yüksek ithalat ödemesi gerçekleştirilen stratejik ürün grubu hangisidir?
- A) Yüksek teknolojili makineler ✓
- B) Tekstil ham kumaşları
- C) İnşaat malzemeleri
- D) Lüks tüketim ürünleri
Fosil yakıtlardan sonra en çok döviz ödenen grup; yerli fabrikaların üretim çarklarında kullanılacak olan ağır sanayi makineleri, elektronik çipler, bilgi işlem cihazları ve gelişmiş teknolojik aksamlardır.
13. Türkiye'nin Asya ve Avrupa arasında bir 'transit ticaret' koridoru olmasının en önemli nedeni nedir?
- A) Nüfus yoğunluğu
- B) Coğrafi konumu ✓
- C) Tarım ürünleri
- D) Yeraltı kaynakları
Türkiye'nin üç kıtanın kesişim noktasında bulunması (coğrafi konum), onu doğal bir transit ticaret köprüsü yapmaktadır.
14. Tüketici nüfusun satın alma paritesine ve pazar hacmine göre yer seçimi yapan mobilya fabrikaları, aşağıdaki illerin hangisinde gelişmiş bir endüstri kolu oluşturamaz?
- A) İstanbul
- B) İzmir
- C) Kayseri
- D) Kütahya ✓
Kayseri, İstanbul, İzmir ve Bursa mobilya imalatında küresel pazar payına sahiptir. Kütahya ise pazar hacminden ziyade, hammadde altyapısıyla seramik ve porselen üretimine odaklanmış bir merkezdir.
15. Türkiye'nin ihracatında lider olan tarım ürünü hangisidir?
- A) Fındık ✓
- B) Pamuk
- C) Buğday
- D) Zeytin
Fındık, Türkiye'nin (geleneksel) tarım ürünleri ihracatında lider konumdadır.
16. Aşağıda verilen imalat sanayi tesislerinin hangisinde, fabrikanın kurulduğu lokasyonda tarımsal hammaddeye erişim kolaylığı (hammaddeye yakınlık) temel etkendir?
- A) Edirne - Bitkisel Yağ Sanayisi ✓
- B) Ereğli - Demir-Çelik Sanayisi
- C) Kütahya - Gübre Sanayisi
- D) Bursa - Otomotiv Sanayisi
Edirne ve çevresi (Trakya) ayçiçeği üretiminde lider tarım sahasıdır. Bu yüzden bitkisel yağ fabrikaları nakliye maliyetini düşürmek adına hammadde kaynağının (tarlanın) kalbine kurulmuştur.
17. Türkiye, dış ticaret partnerlerinden Rusya Federasyonu'ndan doğal gaz ve petrol haricinde en çok hangi tarımsal endüstri ürününü ithal etmektedir?
- A) Buğday ve Ayçiçeği ✓
- B) Mısır ve Pirinç
- C) Zeytin ve Zeytinyağı
- D) Fındık ve Çay
Rusya, un ve sıvı yağ sanayimizin çarklarını döndüren bitkisel hammaddelerden buğday ile yağlık ayçiçeği tedarikinde Türkiye'nin en büyük dış ticaret kaynağı durumundadır.
18. 1996 yılında yürürlüğe giren Gümrük Birliği mevzuatı, Avrupa Birliği (AB) ile olan gümrüksüz ticarette hangi stratejik ürün grubunu yasal olarak kapsam dışı bırakmıştır?
- A) Sanayi ürünleri
- B) İşlenmiş tarım ürünleri
- C) Tekstil ve Konfeksiyon ürünleri
- D) Geleneksel tarım ürünleri ✓
Gümrük Birliği sanayi mamullerini ve işlenmiş gıdayı kapsar. Ülke korumacılık politikaları gereği canlı hayvan, et, süt ve tahıl gibi geleneksel birincil tarım ürünleri bu muafiyet anlaşmasının dışındadır.
19. Fındık haricinde, Türkiye'nin küresel tarım ticaretinde marka değeri taşıyan ve yoğun ihraç ettiği ürün grubu hangisidir?
- A) Kuru meyveler ✓
- B) Tropikal meyveler
- C) Baklagiller
- D) Kahve çekirdeği
Türkiye; kuru incir, kuru kayısı, narenciye türleri ve çekirdeksiz kuru üzüm gibi katma değerli ürünlerin küresel arzında ve ihracatında dünya liderleri arasındadır.
20. Söküldükten sonra hızla işlenmesi gereken şeker pancarına dayalı fabrikaların özellikleri hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Hammaddeye yakın kurulurlar
- B) Kıyılarda fabrikaları azdır
- C) İlk fabrika Konya'da açılmıştır ✓
- D) Çevresinde besi hayvancılığı gelişir
Türkiye'nin ilk şeker fabrikaları Alpullu (Kırklareli) ve Uşak'ta işletmeye açılmıştır; Konya'da değil. Fabrika yan ürünü olan küspenin besi sığırcılığında yem olarak tüketilmesi kuralı doğrudur.
21. Ülke sınırları içerisinde özel gümrük muafiyet rejimine tabi tutulan 'Serbest Ticaret Bölgeleri'nin birincil kuruluş felsefesi hangisidir?
- A) İhracatı artırmak ✓
- B) İthalat vergisini yükseltmek
- C) İç piyasaya mal sağlamak
- D) Geleneksel tarımı korumak
Serbest bölgeler, gümrük vergisi, KDV ve stopaj muafiyetleri sunarak küresel sermayeli üreticileri ülkeye çekmeyi ve dış satıma (ihracata) yönelik imalat kapasitesi yaratmayı amaçlar.
22. Türkiye genelinde canlı hayvan varlığının protein ve fenni yem girdisini karşılamak adına dış piyasalardan ithal edilen kilit tarımsal hammaddeler hangileridir?
- A) Şeker pancarı
- B) Buğday, soya ve mısır ✓
- C) Arpa ve çavdar
- D) Üzüm ve elma
Hayvancılık sektörünün fenni yem rasyonlarında protein zenginliği için tüketilen soya fasulyesi ve dane mısır, üretim yetersizliğinden ötürü yüksek oranda ithal edilen tarım emtialarıdır.
23. Küçükbaş hayvancılık yün ve yapağı üretimine bağlı olarak gelişen halı dokuma sanayisi, aşağıdaki illerimizin hangisinde gelişmiş bir endüstri kolu oluşturamaz?
- A) Bartın ✓
- B) Isparta
- C) Uşak
- D) Kayseri
Isparta, Uşak ve Kayseri (Bünyan) halı dokumacılığında tarihi ve endüstriyel merkezlerdir. Bartın ise ormanlık yapısı ve küçükbaş hayvan azlığından dolayı yün tekstil sanayisine sahip değildir.
24. Karadeniz iklim şartlarına bağlı olarak üretilen fındıkta, küresel ticaret ağları ve dünya ihracat portföyü düşünüldüğünde Türkiye'nin pazar payı ortalama yüzde kaçtır?
- A) %40-50
- B) %50-60
- C) %20-30
- D) %60-70 ✓
Türkiye, dünya fındık üretim ve arzının yaklaşık %60 ila %70'ini tek başına domine ederek küresel fındık borsasını belirleyen mutlak dünya lideridir.
25. Aşağıdaki şehir çiftlerinin hangisinde, her iki kentin de benzer iklim kuşağında olması nedeniyle aralarındaki tarımsal ürün ticareti en az seviyetedir?
- A) Antalya - Hatay ✓
- B) Trabzon - Ankara
- C) Kars - İzmir
- D) Konya - Samsun
Antalya ve Hatay benzer Akdeniz makro iklimine sahiptir. Her iki kentte de narenciye, pamuk ve erken sebze hasat edildiğinden, aralarında bu ürünlere dayalı iç ticari döngü son derece zayıftır.