Ticaret 3
Türkiye'nin İran ile ticaretinde kullandığı en önemli sınır kapısı hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türkiye'nin İran ile ticaretinde kullandığı en önemli sınır kapısı hangisidir?
- A) Habur
- B) Kapıkule
- C) Sarp
- D) Gürbulak ✓
Ağrı'daki Gürbulak Sınır Kapısı, Türkiye'nin İran'a açılan ana ticaret ve transit yoludur.
2. İthalatın ihracattan fazla olması durumuna ne ad verilir?
- A) Dış ticaret fazlası
- B) Gümrük Birliği
- C) Dış ticaret açığı ✓
- D) Serbest bölge
Bir ülkenin dışarıdan aldığı malların (ithalat) değeri, sattığı malların (ihracat) değerinden fazlaysa buna 'dış ticaret açığı' denir.
3. Demiryolu ulaşım lokomotifleri ve vagon araçları imalatı (TÜRASAŞ) aşağıdaki şehirlerimizin hangisinde bir üretim merkezine sahip değildir?
- A) Eskişehir
- B) Adapazarı
- C) Sivas
- D) Çankırı ✓
Eskişehir, Sivas, Ankara ve Sakarya (Adapazarı) demiryolu sanayisinin lokomotif ve vagon imalatı yapan tarihi üsleridir. Çankırı ise bu sektörel üretim ağında yer almaz.
4. Türkiye fiziki ve askeri coğrafyasında deniz yolu araçları imalatına, büyük tonajlı gemi yapımı ve bakımına (Tersane endüstrisine) yön veren kilit hat hangisidir?
- A) Antalya Körfezi
- B) İzmit ve Tuzla-Pendik hattı ✓
- C) İskenderun Körfezi
- D) Kuşadası sahili
Türkiye'de askeri ve sivil tersane inşa sanayisinin (gemi metalürjisinin) devasa kapasiteli ana üsleri İstanbul Tuzla-Pendik koridoru ile Kocaeli Gölcük askeri deniz limanı hattında toplanmıştır.
5. Türkiye genel imalat sanayisinin hammadde ve üretim döngüsünü korumak için dış piyasalardan ithal ettiği en büyük fatura payına sahip emtia grubu hangisidir?
- A) Demir-çelik, kimyasallar ve makineler ✓
- B) Elektronik Cihazlar
- C) Otomotiv bileşenleri
- D) Lüks Tüketim Malları
Türkiye'nin ithalat faturasının çok büyük kısmı, yerli sanayide işlenip katma değerli ürüne dönüştürülecek olan ara malı, metalürjik hammadde, makine aksamı ve endüstriyel kimyasallardır.
6. Türkiye'nin Amerika Birleşik Devletleri (ABD) pazarına gerçekleştirdiği dış satımda, döviz girdisi en yüksek olan sanayi ihracat kalemleri hangileridir?
- A) Enerji
- B) Otomotiv, Makine, Halı ve Çelik ✓
- C) Taze Meyve Sebze
- D) Orman emtiaları
ABD pazarına dönük ihracat stratejimizde makine aksamları, makine halıları, binek araç parçaları ve yüksek dayanımlı yapısal çelik ürünleri aslan payını almaktadır.
7. Ağır ticari nakliye tırlarının ve kamyonların yüklendiği uluslararası Ro-Ro deniz lojistiği hattı, en yoğun hangi limanlarımızdan Avrupa kapılarına (Trieste) açılır?
- A) İzmir ve Samsun
- B) İstanbul ve Mersin ✓
- C) İskenderun ve Trabzon
- D) Antalya ve Hopa
Uluslararası Ro-Ro taşımacılığı, İstanbul (Pendik), Kocaeli ve Mersin limanlarından Avrupa'ya (özellikle İtalya-Trieste) yoğun olarak yapılır.
8. Hizmetler sektörü dış ticaret bilançosunda, turizm gelirlerinin hemen ardından ülkeye en çok döviz kazandıran görünmeyen ihracat kolu hangisidir?
- A) Uluslararası Taşımacılık ✓
- B) Sağlık Turizmi
- C) Finansal Hizmetler
- D) Eğitim Hizmetleri
Türkiye'nin Asya ve Avrupa arasındaki köprü konumu, kıtalararası transit tır filoları ve liman elleçleme hizmetleriyle taşımacılık/lojistik sektörünü en büyük hizmet ihracatı kalemi yapar.
9. Türkiye'nin kıtalararası pazar çeşitliliği stratejisi incelendiğinde, coğrafi uzaklık ve lojistik maliyetler nedeniyle ihracat payımızın en düşük kaldığı pazar hangisidir?
- A) Avrupa Birliği ülkeleri
- B) Orta Doğu ülkeleri
- C) Güney Amerika ülkeleri ✓
- D) Kuzey Afrika havzası
İhracatımız yakınlık avantajıyla AB ve Ortadoğu'da zirvededir. Güney Amerika ve Asya-Pasifik ülkeleri ise navlun maliyetleri ve coğrafi uzaklıktan dolayı dış satım payımızın en cılız kaldığı alanlardır.
10. Yüksek teknoloji entegrasyonu, yerli tasarım yazılımları ve İHA/SİHA ihracatıyla son yıllarda dış satım grafiği en radikal biçimde tırmanan sanayi kolu hangisidir?
- A) Beyaz Eşya
- B) Gemi ve Yat İnşa
- C) Otomotiv Yan Sanayi
- D) Savunma ve Havacılık Sanayii ✓
Savunma ve Havacılık Sanayii, özellikle İHA/SİHA teknolojileri sayesinde son yıllarda Türkiye'nin en hızlı büyüyen ihracat sektörlerinden biri olmuştur.
11. Türkiye genelinde her ay düzenli olarak net ihracat ve ithalat bilançolarını, dış ticaret endekslerini resmi veri olarak yayınlayan yetkili kamu kurumu hangisidir?
- A) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
- B) TÜİK ve Ticaret Bakanlığı ✓
- C) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
- D) Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu
Dış ticaret istatistikleri, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Ticaret Bakanlığı ile işbirliği içinde idari kayıtlara dayalı olarak aylık periyotlarla kamuoyuna ilan edilir.
12. Karabük ve Ereğli demir-çelik fabrikalarının kuruluş yeri seçiminde hammaddeye değil, enerji kaynağı olan taş kömürüne öncelik verilmesi, bu tesislerin yer seçiminde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğunu gösterir?
- A) Pazara yakınlık
- B) Ulaşım ve liman kolaylığı
- C) Enerji kaynağına yakınlık ✓
- D) Su kaynaklarının bolluğu
Karabük ve Ereğli fabrikaları demir yataklarına yakın değildir. Buraya kurulmalarının yegane sebebi, demiri eritecek yüksek ısıyı sağlayan taş kömürünün sadece Zonguldak havzasından (enerjiye yakınlık) çıkarılmasıdır.
13. Kereste, tomruk ve kağıt gibi orman ürünleri sanayisi hammaddeye yakın kurulur. Buna göre, aşağıdaki illerin hangisinde orman endüstrisinin gelişmesi beklenemez?
- A) Düzce
- B) Kastamonu
- C) Zonguldak
- D) Çankırı ✓
Düzce, Kastamonu ve Zonguldak gür orman stoklarına sahip Batı Karadeniz illeridir. Çankırı ise İç Anadolu karasallığında step florası barındırdığından bu sanayi koluna ait hammaddeye sahip değildir.
14. İnternet altyapısı ve e-ticaret platformları üzerinden yurt dışındaki bireysel veya kurumsal müşterilere yapılan dijital satışlara ne ad verilir?
- A) E-ihracat ✓
- B) Transit ticaret
- C) Sınır ticareti
- D) Serbest bölge
Gümrük beyannamelerinin mikro ölçekte basitleştirilmesiyle internet kanalları üzerinden yurt dışı alıcılara yapılan perakende veya toptan ticari gönderiler 'e-ihracat' kapsamındadır.
15. Türkiye'nin küresel dış ticaret bilançosu (ithalat ve ihracat) değer ve hacim yönüyle incelendiğinde, en çok tercih edilen asli ulaşım sistemi hangisidir?
- A) Kara yolu
- B) Hava yolu
- C) Demir yolu
- D) Deniz yolu ✓
Deniz yolu, tek seferde devasa tonajları en düşük navlun maliyetiyle taşıyabildiği için kıtalararası ticarette hem ithalat hem ihracat hacmimizin ezici çoğunluğunu tek başına sırtlar.
16. Dış ticaret dengesizliklerinden doğan cari açığın kapatılmasında, net döviz girdisi sağlayan en güçlü görünmeyen 'hizmet ihracatı' kalemi hangisidir?
- A) Yazılım ve bilişim
- B) Yurt dışı müteahhitlik
- C) Uluslararası sağlık
- D) Turizm gelirleri ✓
Turizm, hizmet ihracatı portföyümüzün amiral gemisidir. Ülkeye giren doğrudan döviz miktarı yönüyle dış ticaret açığının finansmanında tampon vazifesi görür.
17. Artvin'in Kemalpaşa ilçesinde yer alan, Gürcistan üzerinden Kafkasya koridoruna açılan karayolu sınır kapımız hangisidir?
- A) Türkgözü
- B) Sarp ✓
- C) Çıldır-Aktaş
- D) Dilucu
Sarp Sınır Kapısı, hem bavul ticareti hem de tır lojistiği yoğunluğuyla Kafkasya ve Orta Asya transit ticaret yollarının en işlek karayolu gümrük kapısıdır.
18. Bölgesel ekonomik entegrasyonu büyütmek ve dış ticaret ağlarını güvenceye almak adına Türkiye'nin taraf olduğu veya kuruculuğunu üstlendiği organizasyonlar hangileridir?
- A) Gümrük Birliği ve KEİ ✓
- B) NAFTA ve OPEC
- C) Mercosur ittifakı
- D) ASEAN bloğu
Türkiye, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği (AB-GB) mevzuatına tabidir ve kurucusu olduğu Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) örgütüyle bölgesel emtia akışını koordine eder.
19. Türkiye'nin dış ticaret verileri analiz edildiğinde, hem yıllık ithalat faturamızda hem de ihracat bilançomuzda istikrarlı olarak ilk 5 ortak ülke arasında yer alan ticari partner çifti hangisidir?
- A) Çin ve Hindistan
- B) Almanya ve ABD ✓
- C) İran ve Irak
- D) Rusya ve Brezilya
Almanya ve ABD, sanayi makinesi, otomotiv, kimya ve tekstil emtialarında hem alımda hem satımda Türkiye'nin en yüksek işlem hacmine ulaştığı iki dengeli dev ticaret ortağıdır.
20. Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği'nden resmen ayrılmasının (Brexit) ardından, Türkiye ile İngiltere arasındaki ticari muafiyetlerin korunması amacıyla imzalanan hukuki anlaşma hangisidir?
- A) Gümrük Birliği revizyonu
- B) Tercihli Ticaret Anlaşması
- C) Serbest Ticaret Anlaşması ✓
- D) Ekonomik Ortaklık Protokolü
Brexit sonrasında İngiltere pazarına olan tekstil, beyaz eşya ve otomotiv ihracatımızın gümrük duvarlarına takılmaması adına iki ülke arasında müstakil bir Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalanmıştır.
21. Küresel otomotiv markalarının Türkiye'yi bir üretim üssü olarak seçip fabrika kurmalarında, aşağıdaki coğrafi ve beşeri unsurlardan hangisinin rolü en azdır?
- A) Avrupa'ya yakınlık
- B) Gümrük Birliği avantajı
- C) İç pazar hacmi
- D) İş gücünün Çin'den ucuz olması ✓
Türkiye coğrafi konumu ve kaliteli kalifiye iş gücüyle caziptir. Ülkedeki asgari işçilik maliyetleri Batı Avrupa'ya göre ucuz olsa da Çin veya Hindistan gibi Doğu Asya devlerinden daha ucuz değildir.
22. Gümrük muafiyetleri sunan ve dış ticareti teşvik eden resmi serbest ticaret bölgeleri, aşağıdaki illerimizin hangisinde yer almaz?
- A) Hatay ✓
- B) Mersin
- C) Samsun
- D) Kayseri
Mersin, Kayseri, Samsun, Antalya, Kocaeli ve İzmir gibi kentlerde serbest bölgeler aktiftir. Hatay ise gelişmiş İskenderun limanına rağmen resmi tescilli bir serbest ticaret bölgesine sahip değildir.
23. Şırnak'ın Silopi ilçesinde yer alan, Türkiye'nin Ortadoğu (Irak) pazarına açılan en işlek lojistik ve ticari karayolu sınır kapısı hangisidir?
- A) Esendere
- B) Gürbulak
- C) Üzümlü
- D) Habur ✓
Habur Sınır Kapısı, tır filolarının geçiş yoğunluğu yönüyle Ortadoğu ihracatımızın ana şahdamarı niteliğinde olan en yüksek hacimli sınır gümrük kapımızdır.
24. Türkiye ekonomisinde makro ölçekte dış ticaret açığının kapatılması adına aşağıdakilerden hangisinin uygulanması çelişkili (hatalı) bir yaklaşım olur?
- A) Yerli enerji kaynağı üretimi
- B) Markalaşma faaliyetleri
- C) Gıda ithalatının artırılması ✓
- D) Turizm gelirleri teşviki
Dışarıdan gıda veya hammadde ithal etmek doğrudan döviz çıkışı yaratarak ticaret açığını büyütür. Açığı kapatmak için ihracat veya görünmeyen hizmet gelirleri (turizm) tırmandırılmalıdır.
25. Özel serbest ticaret bölgelerinin (STB) kuruluş felsefeleri analiz edildiğinde, hangisi bu liman/saha alanlarının temel amaçları arasında gösterilemez?
- A) Yabancı sermaye çekmek
- B) İhracatın teşvik edilmesi
- C) İstihdama katkı sağlanması
- D) İç ticarette sanayi payının artırılması ✓
Serbest bölgeler dış ticareti, gümrüksüz imalatı ve ülkeye döviz girdisi sağlamayı amaçlar; yurtiçi lokal iç piyasadaki sanayi ürünlerinin tüketim veya takas payını düzenleme misyonu yoktur.