Altın Test 10

1. 1950'li yılların başlarında Kıbrıs Adası'nı Yunanistan'a bağlamak amacı ile Yorgo Grivas liderliğinde gerilla savaşı yapmak amacı ile kurulmuş gizli örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Baas
• B) Enosis
• C) ASALA
• D) Mavri Mira
• E) EOKA ✓

EOKA, Kıbrıs'ı Yunanistan'a bağlama yani Enosis amacını taşıyan Rum örgütüdür. 1950'lerde Yorgo Grivas liderliğinde silahlı faaliyetler yürütmüştür. Soru kökündeki bilgi doğrudan "EOKA" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

2. Atatürk, toplumun geri kalmasında kadınların ihmal edilmesinin önemli bir payı olduğunu vurgulamıştır. Bu düşünce aşağıdaki ilkelerden hangisiyle ilişkilendirilebilir?

• A) Milliyetçilik
• B) Halkçılık ✓
• C) Cumhuriyetçilik
• D) Laiklik
• E) İnkılapçılık

Atatürk'ün kadınların toplumsal hayatta ihmal edilmemesini, erkeklerle eşit haklara ve fırsatlara sahip olmasını vurgulayan bu sözü; sosyal adalet, toplumsal eşitlik ve halkın tüm kesimlerinin bütünleşmesini esas alan Halkçılık ilkesi ile doğrudan ilişkilidir.

3. Cumhuriyet rejimine tepki olarak; I. Çerkez Ethem isyanının çıkması II. İzmir suikast girişiminin yaşanması III. Menemen olayının yaşanması Gelişmelerinden hangilerinin ortaya çıktığı savunulabilir?

• A) Yalnız II
• B) Yalnız III
• C) I ve II
• D) II ve III ✓
• E) I, II ve III

Cumhuriyet rejimine, devrimlere ve Mustafa Kemal'e yönelik tepki hareketleri arasında; cumhuriyetin ilanından sonra gerçekleşen İzmir Suikast Girişimi (1926) (II) ve doğrudan cumhuriyet-laiklik karşıtı dinsel gerici bir hareket olan Menemen Olayı (Kubilay Olayı - 1930) (III) yer alır. Çerkez Ethem İsyanı (I) ise Cumhuriyet'in ilanından (29 Ekim 1923) önce, Kurtuluş Savaşı sırasında (Aralık 1920) düzenli ordunun emrine girmek istemeyen Kuvayı Milliye liderinin isyanıdır. Dolayısıyla doğru cevap II ve III'tür.

4. Yunanlıların yenilgiyi örtbas etmek için "Taarruz-i Keşif" adını verdikleri Türk zaferi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Dumlupınar
• B) Büyük Taarruz
• C) I. İnönü ✓
• D) Sakarya
• E) II. İnönü

Yunanlıların yenilgiyi örtmek için Taarruz-i Keşif dediği zafer I. İnönü Savaşı'dır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "I. İnönü" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

5. Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da meydana gelen Rönesans Hareketlerini takip etmemesi aşağıdakilerden hangisinin ortaya çıkmasında etkili olmuştur?

• A) Azınlıklara verilen hakların genişletilmesine
• B) Osmanlı Devleti'nin Avrupa’daki bilimsel ve teknik gelişmelere uzak kalmasında ✓
• C) Osmanlı Devleti’nin doğuda ve batıda en geniş sınırlara ulaşmasında
• D) Yönetim alanında yeni düzenlemelerin ortaya çıkmasında
• E) İthalat - İhracat dengesinin bozulmasında

Rönesans Hareketleri, Avrupa'da bilim, sanat ve edebiyat alanında yaşanan büyük uyanış ve ilerleme dönemidir. Osmanlı Devleti'nin o dönemde kendini Avrupa'dan üstün görmesi nedeniyle Rönesans'ı takip etmemesi, ilerleyen süreçte Avrupa'daki bilimsel ve teknik gelişmelerden geri kalmasında ve uzak düşmesinde temel etkenlerden biri olmuştur.

6. I. Hınçak II. Pontus Rum III. Etnik-i Eterya IV. Macabi Yukarıda verilen cemiyetlerden hangisi veya hangileri Anadolu'dan toprak talebinde bulunmamışlardır?

• A) Yalnız II
• B) Yalnız IV ✓
• C) I, II ve III
• D) II ve IV
• E) II, III ve IV

Milli varlığa zararlı cemiyetlerden olan Hınçak (I) Doğu Anadolu ve Çukurova'da Ermeni devleti kurmayı; Pontus Rum (II) ve Etnik-i Eterya (III) Karadeniz ve Batı Anadolu'da Rum devleti kurarak Megali İdea'yı gerçekleştirmeyi hedeflemiş ve Anadolu'dan doğrudan toprak talebinde bulunmuşlardır. Ancak Museviler tarafından kurulan Maccabi (Alyans İsrailit) Cemiyeti (IV), Anadolu'da toprak kazanmayı değil, Osmanlı ülkesindeki Musevilerin ticari/sosyal çıkarlarını korumayı ve Filistin'de kurulacak bağımsız bir Yahudi devletine göçü organize etmeyi hedeflemiştir. Dolayısıyla Anadolu'dan toprak talebi olmayan yalnız Maccabi'dir.

7. I.İnönü Savaşı'nın sonuçlarından bazıları şunlardır: - TBMM hükümeti Londra Konferansına davet edilmiştir - TBMM hükümeti Rusya ile Moskova Antlaşmasını imzalamıştır Bu bilgiler doğrultusunda aşağıdaki yargılardan hangisine _ulaşılamaz_?

• A) İtilaf devletlerinin Yunan kuvvetlerine olan güveni azalmıştır
• B) İtilaf devletleri TBMM'nin varlığını resmen tanımışlardır
• C) Milli Mücadele'nin askeri safhası tamamen sona ermiştir ✓
• D) Askeri zaferler diplomatik gelişmelere yol açmıştır
• E) TBMM hükümeti uluslararası alanda destek görmüştür

I. İnönü Savaşı sonrasında Londra Konferansı'na davet edilmek ve Moskova Antlaşması'nı imzalamak diplomatik gelişmelerdir. Ancak bu gelişmeler Milli Mücadele'nin askeri safhasının tamamen sona erdiği anlamına gelmez; nitekim sonrasında II. İnönü, Kütahya-Eskişehir, Sakarya ve Büyük Taarruz gibi büyük savaşlar devam etmiştir. Dolayısıyla C seçeneğindeki yargıya ulaşılamaz. Doğru cevap C seçeneğidir.

8. Aşağıdakilerden hangisi ile Girit'e özerklik verilmiştir?

• A) 1878 Berlin Antlaşması
• B) 1856 Islahat Fermanı
• C) 1878 Halepa Fermanı ✓
• D) 1913 Londra Antlaşması
• E) 1876 Tersane Konferansı

II. Abdülhamit döneminde, Girit'teki Rum isyanlarını ve huzursuzlukları yatıştırmak amacıyla 1878 yılında ilan edilen Halepa Fermanı ile Girit Adası'na geniş ayrıcalıklar tanınmış ve Hristiyan bir vali atanması kararlaştırılarak adaya özerklik verilmiştir.

9. Aşağıdakilerden hangisi Sakarya Savaşı'nın sonuçları arasında yer alır?

• A) Londra Konferansı'nın düzenlenmesi
• B) Paris Konferansı'nın düzenlenmesi
• C) Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması
• D) Ankara Antlaşması'nın imzalanması ✓
• E) Moskova Antlaşması'nın imzalanması

Sakarya Savaşı sonrası Fransa ile Ankara Antlaşması imzalanmıştır. Bu, askeri başarının diplomatik sonuca dönüşmesine örnektir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Ankara Antlaşması'nın imzalanması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

10. Kanun-i Esasi’ye göre yürütme yetkisi padişahın başkanlığındaki heyete bırakılmıştır. Bu düzenleme Osmanlı Devleti’nde; I. Ulusal iradenin egemen kılınması II. Monarşik otoritenin yönetimdeki etkisinin azaltılması III. Meclis üstünlüğü ilkesinin yerleşmesi Gelişmelerinden hangilerini engelleyebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III ✓
• E) II ve III

Kanun-i Esasi'de yürütme yetkisinin padişah başkanlığındaki Bakanlar Kurulu'na (Heyet-i Vükela) verilmesi ve hükümetin meclise karşı değil padişaha karşı sorumlu olması; meclisin üstünlüğü ilkesinin yerleşmesine (III) ve meclis yoluyla halk iradesinin (ulusal iradenin) tam olarak egemen kılınmasına (I) engel teşkil etmiştir. Bu durum monarşik gücün ülke idaresindeki etkinliğinin azalmasına engel olmamış, tam tersine padişahın mutlak monarşik gücünü anayasal düzeyde de olsa korumuştur. Dolayısıyla engel olabileceği söylenebilir gelişmeler I ve III'tür.

11. Aşağıdakilerden hangisi Kanun-i Esasi'nin özellikleri arasında _gösterilemez_?

• A) İttihat ve Terakki Cemiyeti üyeleri tarafından hazırlanmıştır ✓
• B) Prusya ve Belçika anayasaları örnek alınarak hazırlanmıştır
• C) 1924'e kadar yürürlükte kalmıştır
• D) 1909'da köklü değişikliğe uğramıştır
• E) Türkçeyi, devletin resmî dili olarak kabul etmiştir

Kanun-i Esasi, İttihat ve Terakki üyeleri tarafından hazırlanmamıştır; Mithat Paşa ve dönemin anayasa komisyonu sürecin belirleyici aktörleridir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "İttihat ve Terakki Cemiyeti üyeleri tarafından hazırlanmıştır" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

12. Türkler, ilk kez aşağıdaki devletlerden hangisi döneminde Anadolu'ya ayak basmıştır?

• A) Avrupa Hun Devleti ✓
• B) Büyük Hun Devleti
• C) Göktürk (Köktürk) Devleti
• D) Kutluk Devleti
• E) Uygurlar

Türkler Anadolu'ya ilk kez Avrupa Hun Devleti döneminde akınlar düzenleyerek ayak basmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Avrupa Hun Devleti" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

13. IX. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a gönderilen Mustafa Kemal Paşa'nın resmi görevleri arasında; I. Pontus Rum çetelerinin isyanlarını önlemek, II. Ulusal cemiyetleri ortadan kaldırmak, III. Ulusal Kurtuluş Mücadelesini başlatmak Amaçlarından hangileri yer alır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II ✓
• E) I, II ve III

Mustafa Kemal Paşa'nın Osmanlı Hükümeti tarafından Karadeniz bölgesine IX. Ordu Müfettişi olarak gönderilmesindeki resmi (görünüşteki) görevleri; bölgedeki Türk-Rum çatışmalarını engellemek ve Rum çetelerinin isyanlarını dindirmek (I), halkın elindeki silah ve cephaneyi toplamak ve işgallere karşı kurulan ulusal direniş cemiyetlerini/kurullarını dağıtmaktır (II). Ulusal Kurtuluş Mücadelesi'ni başlatmak (III) ise onun resmi görevi olamaz; aksine onun gizli ideali ve Samsun'a çıkışındaki asıl milli amacıdır. Dolayısıyla resmi görevleri arasında I ve II yer alır.

14. Selçuklular zamanında Kayseri'de kurulan Ahi teşkilatının yanında Ahi Evran'ın eşi Fatma Bacı liderliğinde Türkmen hanımlarının da kendi aralarında örgütlenerek kurmuş oldukları kadın teşkilatı aşağıdakilerden hangidir?

• A) Anadolu Kadınları Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
• B) Terakki-i Muhadderat
• C) Mekkari Taifesi
• D) Gaziyan-ı Rum
• E) Bacıyan-ı Rum ✓

Selçuklular döneminde Ahi Evran'ın eşi Fatma Bacı liderliğinde kurulan, dünyadaki ilk kadın teşkilatı olarak kabul edilen örgütlenme Bacıyan-ı Rum (Anadolu Bacıları) teşkilatıdır. Bu teşkilat, kadınların ekonomik, sosyal ve askeri alanda örgütlenmesini, meslek sahibi olmalarını (özellikle dokumacılık vb.) ve gerektiğinde vatan savunmasına katılmalarını sağlamıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

15. Türkiye Cumhuriyeti'nin Kore Savaşı'na gönderdiği tugayının adı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Türk İntikam Tugayı
• B) Kassam Tugayı
• C) 2. Komando Tugayı
• D) Şimal Yıldızı ✓
• E) Yavuz Sultan Selim Tugayı

Türkiye'nin Kore Savaşı'na gönderdiği birlik Şimal Yıldızı Tugayı olarak bilinir. Türkiye'nin savaşa katılması NATO üyeliği sürecinde etkili olmuştur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Şimal Yıldızı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

16. Aşağıdakilerden hangisi, Anadolu'da kurulan ilk Türk beyliklerinin özelliklerinden biri _değildir_?

• A) Bulundukları bölgeleri Ermeni, Gürcü, Haçlı ve Bizans'a karşı savunmuşlardır
• B) Osmanlı İmparatorluğu tarafından ortadan kaldırılmışlardır. ✓
• C) İslâmiyet'in Anadolu'da yayılmasında etkili olmuşlardır
• D) Anadolu'nun fethinde ve Türkleşmesinde rol oynamışlardır
• E) Kurucularının isimlerini almışlardır

Anadolu'da kurulan ilk Türk beylikleri Osmanlı tarafından ortadan kaldırılmamıştır; Osmanlı'nın mücadele ettiği beylikler daha çok ikinci dönem beylikleridir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Osmanlı İmparatorluğu tarafından ortadan kaldırılmışlardır." seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

17. I. Tımar sisteminin uygulanması II. Gelirinin doğrudan hazineye aktarılması III. Yöneticilerinin halk tarafından belirlenmesi Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı Devleti'nde salyaneli eyaletlerin özellikleri arasındadır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II ✓
• C) Yalnız III
• D) I ve III
• E) I, II ve III

Salyaneli (yıllıklı) eyaletler, merkeze uzak olan ve vergi toplama işinin iltizam sistemiyle (ihale usulü) yapıldığı eyaletlerdir. Bu eyaletlerin en temel özelliği vergilerin nakit olarak doğrudan devlet hazinesine aktarılmasıdır (II). Tımar sistemi ise salyanesiz (yıllıksız) eyaletlerde uygulanır (I). Osmanlı eyaletlerinde yöneticiler halk tarafından değil, merkezden atama yoluyla belirlenirdi (III).

18. Malazgirt Savaşından sonra Sultan Alp Arslan'ın Anadolu'nun fethini hızlandırmak adına komutanlarına vermiş olduğu "Fethet, Yönet" politikasının genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Mevali Hakkı
• B) İstila Hakkı
• C) Göz Hakkı
• D) İstimalet Hakkı
• E) Kılıç Hakkı ✓

Alp Arslan'ın komutanlarına verdiği fethetme ve yönetme yetkisi Kılıç Hakkı anlayışıyla ifade edilir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Kılıç Hakkı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

19. Yazdığı pek çok kitapla İslam dünyasında Şeyhi Ekber (en büyük şeyh) unvanını alan ünlü fikir adamı kimdir?

• A) Yunus Emre
• B) Sadrettin Konevi
• C) Muhyiddin Arabî ✓
• D) Hacı Bektaş Veli
• E) Mevlana

Şeyh-i Ekber unvanıyla tanınan ve çok sayıda eser veren düşünür Muhyiddin Arabi'dir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Muhyiddin Arabî" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

20. I. Dünya Savaşı sırasında Rusya ile Osmanlı Devleti arasında; I. Erzincan Ateşkes Antlaşması II. Brest-Litowsk Antlaşması III. Sevr Antlaşması Antlaşmalarından hangilerinin imzalandığı söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II ✓
• E) I, II ve III

I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Erzincan Ateşkesi ve Brest-Litowsk Antlaşması yapılmıştır. Sevr ise savaş sonrasındadır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.