Altın Test 11

1. Avrupa’da bir savaş ihtimali karşısında 29 Eylül 1938'de İngiltere'nin önerisi üzerine Almanya, İtalya ve Fransa arasında yapılan konferans aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Briand - Kellog Paktı
• B) San-Remo Konferansı
• C) Paris Konferansı
• D) Locarno Paktı
• E) Münih Konferansı ✓

1938 yılında Almanya'nın Çekoslovakya'nın Südetler bölgesini ilhak etme talebi üzerine patlak veren krizin barışçıl yollarla çözülmesi ve Avrupa'da büyük bir savaşı önlemek amacıyla İngiltere başbakanı Chamberlain'ın öncülüğünde Almanya, İtalya, İngiltere ve Fransa Münih Konferansı'nda bir araya gelmiş ve Südetler'in Almanya'ya verilmesini kabul etmişlerdir (Yatıştırma Politikası).

2. I. Yassıçemen Savaşı II. Dandanakan Savaşı III. Ankara Savaşı Yukarda meydana gelen savaşlardan hangilerinde cihat anlayışı yoktur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) I, II ve III ✓

Yassıçemen, Dandanakan ve Ankara savaşları Türk veya Müslüman güçler arasındaki mücadelelerdir; cihat anlayışı taşımazlar. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

3. Türkler ile Bizans arasındaki ilk diplomatik ilişkiler aşağıdaki Türk devletlerinden hangisi döneminde başlamıştır?

• A) Hunlar
• B) Göktürkler ✓
• C) Avarlar
• D) Uygurlar
• E) Kırgızlar

Türkler ile Bizans arasındaki ilk diplomatik ilişkiler Göktürkler döneminde başlamıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Göktürkler" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

4. İlk Türk devletlerine ait kurganlarda önemli sanat eserlerine rastlanmıştır. Aşağıdaki kurganların hangisinde "Altın Elbiseli Adam" adlı eser bulunmuştur?

• A) Noin-ula
• B) Esik ✓
• C) Şipovo
• D) Pazırık
• E) Katanda

Türk sanat tarihinin ve kültürünün en önemli eserlerinden biri olan, altından yapılmış zırh ve aksesuarlarla bezeli "Altın Elbiseli Adam" zırhı, Kazakistan'daki Esik Kurganı'nda (A) bulunmuştur. Pazırık Kurganı (B) ise dünyanın en eski halısı olarak bilinen Pazırık Halısı'nın çıktığı kurgandır.

5. I. TBMM'de gündeme getirilen, I. Meclis Kayseri'ye taşınmalıdır. II. Kuva-i Milliye'ye geri dönülmelidir. III. Olumsuzlukların sorumlusu Mustafa Kemal'dir. Görüş ve eleştirileri, aşağıdaki olaylardan hangisinin sonucunda ortaya çıkmıştır?

• A) Londra Konferansı'nın toplanması
• B) Tekâlif-i Milliye Emirlerinin yayınlanması
• C) Sevr Antlaşması'nın imzalanması
• D) Kuva-i Milliyecilerin isyan etmesi
• E) Kütahya - Eskişehir Savaşları'nın kaybedilmesi ✓

Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda düzenli ordunun yenilgi alıp geri çekilmesi mecliste büyük bir panik ve tartışma havası yaratmıştır. Bu kriz anında meclisin daha güvenli olan Kayseri'ye taşınması (I), düzenli ordudan vazgeçilip gerilla savaşına (Kuva-i Milliye'ye) dönülmesi (II) teklif edilmiş ve yenilginin sorumlusu olarak Mustafa Kemal Paşa (III) sert bir şekilde eleştirilmiştir.

6. I. Wilson Prensiplerinin kabul edilmiş olması II. İngilizlerin şartları düzgün bir barış antlaşması sözü vermesi, III. Gizli antlaşmalarla Osmanlı topraklarının paylaşılmış olması Yukarıdakilerden hangilerinin Osmanlı yönetiminin Mondros Ateşkes Anlaşması'nı imzalamasında etkili olduğu söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II ✓
• E) II ve III

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan çekilerek ağır şartlar içeren Mondros Ateşkes Anlaşması'nı (30 Ekim 1918) imzalamasında; ABD Başkanı Wilson'ın yayımladığı ve Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde egemenlik haklarını tanıyan Wilson Prensipleri'ne duyulan güven (I) ve İngilizlerin/İtilaf devletlerinin adil ve düzgün bir barış antlaşması yapılacağı yönündeki diplomatik açıklamaları (II) etkili olmuştur. İtilaf Devletlerinin kendi aralarında yaptıkları gizli antlaşmalar (III) ise Osmanlı'nın paylaşılmasını hedeflediği için ateşkesi imzalama sebebi olamaz. Bu nedenle doğru cevap I ve II'dir.

7. Aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin kurduğu düzenli ordunun Batı cephesindeki başarısının güney cephesine siyasi yansımasıdır?

• A) 1921 Ankara Antlaşması ✓
• B) Lozan Antlaşması
• C) Moskova Antlaşması
• D) Gümrü Antlaşması
• E) Mudanya Ateşkes Antlaşması

Batı Cephesi'nde kazanılan Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından, Fransızlar Anadolu'da daha fazla tutunamayacaklarını anlayarak TBMM Hükümeti ile 20 Ekim 1921 tarihinde Ankara Antlaşması'nı imzalamış ve Güney Cephesi'ni kapatmışlardır. Bu durum batıdaki askeri başarının güney cephesine olan doğrudan siyasi yansımasıdır.

8. Almış Han zamanında ticari faaliyetler esnasında tanıştıkları Müslüman tüccarlardan İslamiyet'i öğrenen Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Karluklar
• B) Tuna Bulgarları
• C) Volga Bulgarları ✓
• D) Peçenekler
• E) Oğuzlar

Almış Han döneminde İslamiyet'i kabul eden ve tüccarlar aracılığıyla İslam'ı tanıyan devlet Volga Bulgarlarıdır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Volga Bulgarları" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

9. Azınlıkların kurdukları cemiyetlerin Anadolu'daki çalışmalarını hızlandırmasında; I. Misak-ı Milli'nin ilanı II. Wilson İlkeleri'nin yayımlanması III. Mondros Ateşkes Anlaşması'nın imzalanması Durumlarından hangisi ya da hangilerinin etkili olduğu _söylenemez_?

• A) Yalnız I ✓
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Azınlık cemiyetleri (Mavri Mira, Pontus Rum, Hınçak ve Taşnak vb.), Mondros Ateşkesi'nin imzalanmasıyla (III) Anadolu'nun işgal altına girmesini fırsat bilmiş ve çalışmalarını hızlandırmışlardır. Ayrıca Wilson İlkeleri'ndeki (II) 'her milletin nüfusça çoğunlukta olduğu bölgede kendi geleceğini belirleme hakkı' (self-determinasyon) maddesini kendi lehlerine kullanarak propaganda faaliyetlerine girişmişlerdir. Ancak tam bağımsızlığı ve vatan sınırlarını savunan Türk milletinin ulusal yemini olan Misak-ı Milli'nin ilanı (I) azınlık cemiyetlerinin çalışmalarını kolaylaştıran veya hızlandıran bir etken olamaz, aksine onların planlarına karşı milli bir duruştur. Dolayısıyla etkili olduğu söylenemez olan yalnız I'dir.

10. Orta Asya'da kurulan ilk Türk devletlerinin göçebe bir yaşam sürdürmeleri onların hangi alanda gelişmelerine olumsuz etki etmiştir?

• A) Mimarlıkta ✓
• B) Askerlikte
• C) Devlet kurmada
• D) El sanatlarında
• E) Toplumsal kurallarda

Göçebe yaşam kalıcı yapılaşmayı sınırladığı için mimarlık alanında gelişmeyi olumsuz etkilemiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Mimarlıkta" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

11. Aşağıdakilerden hangisi Salyaneli Eyaletler için yanlış bir bilgidir?

• A) Mukataa arazilerdir.
• B) Vergileri Mültezimler toplar
• C) Elde edilen gelir ile sipahi yetiştirilir ✓
• D) İltizam sistemi uygulanır.
• E) Genellikle merkeze uzak eyaletlerdir

Salyaneli (yıllıklı) eyaletler, merkeze uzak olan ve tımar sisteminin uygulanmadığı eyaletlerdir (Mısır, Bağdat, Cezayir vb.). Bu eyaletlerde vergiler iltizam usulüyle mültezimler tarafından nakit olarak toplanır (C, E) ve geliri doğrudan hazineye giden mukataa arazilerden oluşur (A). Tımar sistemi uygulanmadığı için bu eyaletlerin gelirleriyle Tımarlı Sipahi yetiştirilmez (B) (tımar sistemi saliyanesiz eyaletlerde uygulanır ve sipahi orada yetiştirilir). Dolayısıyla B seçeneği yanlıştır.

12. Aşağıdakilerden hangisi Uygurlarda hukuk sisteminin geliştiğini gösterir?

• A) İlk kez noter teşkilatını kurmaları ✓
• B) Kendilerine özgü alfabe kullanmaları
• C) Mimari eserler vermeleri
• D) Yerleşik hayata geçmeleri
• E) Kendilerine ait kâğıt para kullanmaları

Uygurlarda noter teşkilatının kurulması, hukuk sisteminin geliştiğini gösteren en açık kanıttır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "İlk kez noter teşkilatını kurmaları" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

13. Osmanlı Devleti'nde Divanı Hümayun ‘un; I. Veziri Azam II. Kazasker III. Kubbealtı Vezirleri IV. Kaptanı Derya Gibi üyelerinden hangilerinin devşirme kökenli olabileceği söylenebilir?

• A) I ve II
• B) I ve III
• C) II ve III
• D) II ve IV
• E) I, III ve IV ✓

Osmanlı Devleti'nde; Veziriazam (Sadrazam) (I), Kubbealtı Vezirleri (III) ve Kaptan-ı Derya (IV) gibi askeri-idari sınıf (Seyfiye) mensubu divan üyeleri devşirme kökenli olabilirlerdi. Ancak Kazasker (II) ilmiye sınıfının en üst üyelerindendir ve ilmiye sınıfına atanabilmek için mutlaka doğuştan Müslüman ve Türk olmak (medrese eğitimi almak) şartı aranmıştır. Dolayısıyla devşirme kökenli olabilecekler I, III ve IV'tür.

14. Aşağıdakilerden hangisi Saltanatın kaldırılmasının nedenleri arasında _yer almaz_?

• A) TBMM'deki muhalefetin ortadan kaldırılmak istenmesi ✓
• B) Osmanlı yönetiminin ayaklanmalar ve fetvalar ile Kurtuluş Savaşı'nın engellemeye çalışmış olması
• C) Bir ülkede iki hükümetin yaşayamayacağının anlaşılmış olması
• D) Ulusal egemenlik anlayışının TBMM'de benimsenmiş olması
• E) İstanbul Hükümeti'nin Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasından sonra bu başarıya ortak olmak istemesi

Saltanatın kaldırılmasında (1 Kasım 1922); ulusal egemenlik ilkesinin benimsenmesi (A), Lozan'da yaratılmak istenen ikiliğe (iki hükümete) son verilmek istenmesi (B), İstanbul Hükümeti'nin işbirlikçi ve engelleyici tutumları (C) ve zafer sonrası başarıya ortak olma çabaları (D) etkili olmuştur. Ancak 'TBMM'deki muhalefeti ortadan kaldırmak' saltanatın kaldırılmasının bir nedeni değildir; saltanatın kaldırılması kararında meclisteki gruplar büyük oranda ortak hareket etmişlerdir.

15. Aşağıdakilerden hangisi XVIII. yüzyılda yapılan askerî ıslahatlardan birisi _değildir_?

• A) Sürat Topçuları Ocağı
• B) İstihkâm Ocağı
• C) Mühendishane-i Berri Hümayun
• D) Hendesehane
• E) Tulumbacılar Ocağı ✓

Tulumbacılar Ocağı itfaiye teşkilatıdır; XVIII. yüzyıl askeri ıslahatlarından biri değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Tulumbacılar Ocağı" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

16. Aşağıdaki devletlerden hangileri Bağlantısızlar Hareketi'nin kurucu ve öncü ülkeleri arasında yer alır? I. Mısır II. Hindistan III. Yugoslavya IV. İngiltere V. Türkiye

• A) I ve II
• B) II ve III
• C) I, II ve III ✓
• D) IV ve V
• E) II, IV ve V

Bağlantısızlar Hareketi'nin öncüleri arasında Mısır, Hindistan ve Yugoslavya yer alır. Bu ülkeler ABD ve SSCB bloklarından bağımsız bir dış politika izlemeyi savunmuştur. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

17. II. Dünya Savaşı sırasında Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün katılımıyla toplanan ve Türkiye'nin savaşa girmesi konusunun görüşüldüğü konferans aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Tahran
• B) Quebec
• C) Kahire ✓
• D) Yalta
• E) Postdam

II. Dünya Savaşı sırasında, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile müttefik liderler arasında 4-6 Aralık 1943 tarihlerinde düzenlenen II. Kahire Konferansı'na Türkiye de katılmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

18. Mustafa Kemal'in "Bolayır Orduları Komutanlığı" görevinde bulunduğu savaş, aşağıdakilerden hangisidir?

• A) II. Balkan savaşı ✓
• B) Kafkas cephesi savaşları
• C) Trablusgarp savaşı
• D) Çanakkale cephesi savaşları
• E) Suriye Cephesi savaşları

Mustafa Kemal, I. Balkan Savaşı'nda Gelibolu Yarımadası'nı savunmak amacıyla kurulan Akdeniz Boğazı Kuvay-ı Mürettebesi Harekat Şubesi Müdürlüğü'ne getirilmiş, II. Balkan Savaşı'nda ise Bolayır Kolordusu Kurmay Başkanlığı görevini üstlenerek Edirne'nin kurtarılmasında önemli rol oynamıştır.

19. I. Saltuklar II. Danişmentler III. Candaroğulları Verilen beyliklerden hangilerine Anadolu Selçuklu Devleti son vermiştir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II ✓
• E) I, II ve III

Saltuklular (1202 yılında Rükneddin Süleyman Şah tarafından) ve Danişmentliler (1178 yılında II. Kılıç Arslan tarafından) Anadolu Selçuklu Devleti tarafından yıkılarak topraklarına katılmıştır. Candaroğulları (İsfendiyaroğulları) ise II. Dönem Anadolu beyliklerinden olup, Fatih Sultan Mehmet döneminde Osmanlı Devleti tarafından ortadan kaldırılmıştır.

20. Atatürk, ülkelerin farklı olabileceğini ancak çağdaş uygarlığın ortak bir hedef olduğunu belirtmiştir. Bu görüşün aşağıdaki ilkelerden hangisiyle daha çok ilgili olduğu söylenebilir?

• A) Devletçilik
• B) Milliyetçilik
• C) Cumhuriyetçilik
• D) İnkılapçılık ✓
• E) Laiklik

Atatürk'ün 'dünyadaki ortak ve çağdaş medeniyet değerlerini benimseme, çağdaşlaşma ve dünyayla bütünleşme' vurgusunu içeren bu sözü, doğrudan Türk toplumunu sürekli yenilemeyi ve çağdaş uygarlık düzeyine ulaştırmayı hedefleyen İnkılapçılık (E) ilkesiyle ilgilidir.