Altın Test 13

1. Milli Mücadele yıllarında İstanbul’dan Anadolu’ya geçişte güvenli kabul edilen, Batı Cephesi’ne cephane taşınmasında kullanılan ve “İstiklal Yolu” adıyla bilinen güzergâh aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Samsun - Havza - Amasya - Erzurum - Sivas - Ankara
• B) Adapazarı - Düzce - Bolu - Çankırı – Ankara
• C) İnebolu - Kastamonu - Ilgaz - Çankırı - Ankara ✓
• D) Sakarya - Eskişehir - Afyon - Konya - Ankara
• E) Yalova - Bursa - Bilecik - Eskişehir - Ankara

Milli Mücadele'de İstanbul'dan kaçırılan silah, cephane ve gönüllülerin deniz yoluyla ulaştığı İnebolu limanından Kastamonu, Ilgaz ve Çankırı üzerinden Ankara'ya taşındığı tarihi güvenli lojistik koridora 'İstiklal Yolu' adı verilmiştir.

2. I. Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi II. Millet Mekteplerinin kurulması III. Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi Yukarıdakilerden hangileri Halkçılık ilkesiyle ilgilidir?

• A) Yalnız I
• B) I ve II
• C) I ve III
• D) II ve III
• E) I, II ve III ✓

Medeni Kanun, Millet Mektepleri ve Soyadı Kanunu toplumda eşitlik ve ayrıcalıksızlık sağlayan düzenlemelerdir; bu yönleriyle halkçılık ilkesiyle ilgilidir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

3. Osmanlı Devleti'nin, Divanıhümayun üyelerinden Kaptanıderya zamanla aşağıdakilerden hangisine dönüşmüştür?

• A) Reisülküttap
• B) Bahriye Nazırı ✓
• C) Hariciye Nazırı
• D) Mültezim
• E) Dâhiliye Nazırı

Osmanlı Devleti'nde donanmanın başkomutanı olan 'Kaptanıderya' (Kaptan-ı Derya) makamı, XIX. yüzyılda devlet teşkilatının nazırlıklar (bakanlıklar) şeklinde yeniden yapılandırılmasıyla birlikte 'Bahriye Nazırlığı'na (Denizcilik Bakanlığı) dönüşmüştür.

4. Kavimler Göçü sonucunda meydana gelen aşağıdaki gelişmelerden hangisi Avrupa'nın siyasi yapısıyla ilgilidir?

• A) Feodalite rejiminin doğması ✓
• B) Şövalyelik anlayışının Avrupa'da tanınması
• C) Avrupa'da Türk kültürünün yayılması
• D) Skolastik düşüncenin yayılması
• E) Kilisenin önem kazanması

Kavimler Göçü sonucunda feodalite rejiminin doğması Avrupa'nın siyasi yapısıyla ilgilidir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Feodalite rejiminin doğması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

5. Türklerin tarih boyunca kullandıkları bazı alfabeler şunlardır: * Göktürk * Uygur * Soğd * Arap * Kiril * Latin Bu durum aşağıdaki hangi yargıyı doğrular?

• A) Tarih boyunca Türkler tüm alfabeleri kullanmışlardır
• B) Türkler kendi alfabelerini oluşturamamışlardır.
• C) Türkler değişik coğrafya ve kültürlerle ilişki kurmuşlardır. ✓
• D) Arap alfabesi Türklerin Araplaşmasını sağlamıştır.
• E) Latin alfabesi Türklerin en uzun süre kullandığı alfabedir

Türkler tarih boyunca göçebe yaşam tarzı, göçler ve fetihler sonucu Orta Asya'dan Avrupa'ya, Ortadoğu'dan Sibirya'ya kadar çok geniş coğrafyalara yayılmışlar; Çin, Sogd, Arap, Fars, Bizans, Rus ve Avrupa kültürleriyle etkileşime girmişlerdir. Bu geniş kültürel ilişkilerin ve coğrafi çeşitliliğin bir sonucu olarak çok farklı alfabeleri benimsemiş ve kullanmışlardır.

6. Divan-ı Hümayun ‘un, I. Yeniçeri Ağası, II. Kazasker, III. Sadrazam Üyelerinden hangileri Seyfiye sınıfına mensuptur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve III ✓
• E) I, II ve III

Yeniçeri Ağası ve sadrazam seyfiye sınıfına mensuptur. Kazasker ise ilmiye sınıfındandır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

7. Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluş Döneminde kendisiyle çağdaş olan devletler arasında aşağıdakilerden hangisi _gösterilemez_?

• A) İlhanlı Devleti
• B) Rus Çarlığı ✓
• C) Memluk Devleti
• D) Altın Orda Devleti
• E) Anadolu Selçuklu Devleti

Rus Çarlığı, Osmanlı kuruluş döneminin çağdaşı değildir; Rusya'nın çarlık haline gelişi daha sonraki süreçtedir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Rus Çarlığı" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

8. 1402-1413 yılları arasındaki Fetret Devri'nde Yıldırım Beyazıt'ın oğulları arasında yaşanan taht mücadelesine hangisinin katıldığı _söylenemez_?

• A) Kasım Çelebi ✓
• B) Musa Çelebi
• C) Süleyman Çelebi
• D) Mehmet Çelebi
• E) İsa Çelebi

Fetret Devri'nde (1402-1413) Yıldırım Bayezid'in oğulları Süleyman Çelebi (D), İsa Çelebi (A), Musa Çelebi (B) ve nihayetinde kardeşlerini mağlup ederek tahta çıkan Mehmet Çelebi (C) arasında taht mücadeleleri yaşanmıştır. Ancak Kasım Çelebi (E) bu dönemdeki aktif taht kavgalarına katılmamış ve siyasi bir rol oynamamıştır (kardeşleri tarafından Amasya'da gözetim altında tutulmuştur). Dolayısıyla kavgaya katıldığı söylenemez.

9. I. Sandler Raporu, sorunun çözümüne olumlu katkıda bulunmuştur. II. 2 Eylül 1938'de Hatay Cumhuriyeti kurulmuş, Cumhurbaşkanlığına Tayfur Sökmen getirilmiştir. III. Atatürk'ün ölümünden sonra anavatana katılmıştır. Yukarıdakilerden hangileri Hatay sorununun çözüm süreciyle ilgili doğru bir bilgidir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız III
• C) I ve III
• D) II ve III
• E) I, II ve III ✓

Hatay sorununun çözüm sürecine dair verilen bilgilerin tamamı doğrudur: Milletler Cemiyeti tarafından bölgeye gönderilen İsveçli diplomat Sandler'ın hazırladığı Sandler Raporu (I), Hatay'ın bağımsız bir statüye kavuşmasına ve Türkiye'nin tezlerinin haklılığına olumlu katkı sunmuştur. 2 Eylül 1938'de bağımsız Hatay Cumhuriyeti kurulmuş, Cumhurbaşkanlığına Tayfur Sökmen seçilmiştir (II). Hatay, 23 Haziran 1939'da (Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatından - 10 Kasım 1938 - sonra) Hatay Meclisi'nin aldığı kararla anavatana katılmıştır (III). Dolayısıyla her üç bilgi de doğrudur.

10. Aşağıdakilerden hangisi Atatürk Dönemi gelişmesi _değildir_?

• A) Hanedan üyelerinin yurtdışına çıkarılması
• B) İş Bankasının açılması
• C) Kabotaj Kanunun kabul edilmesi
• D) Kayseri Uçak fabrikasının açılması
• E) 24 Kasım'ın Öğretmenler Günü olarak kutlanılması ✓

24 Kasım gününün 'Öğretmenler Günü' olarak kutlanmaya başlanması, Atatürk'ün 100. doğum yılı olan 1981 yılında kararlaştırılmıştır (Mustafa Kemal'e 24 Kasım 1928'de Millet Mektepleri Başöğretmenliği unvanı verilmiş, bunun anısına 1981'den itibaren kutlanmaya başlanmıştır). Dolayısıyla bu gelişme Atatürk dönemi (1919-1938) sınırları içinde yer almaz. Kabotaj Kanunu (1926), Hanedan üyelerinin sürgünü (1924), Kayseri Uçak Fabrikası (1926) ve İş Bankası (1924) ise Atatürk döneminde gerçekleşmiştir.

11. Türk Medeni Kanunu komisyon başkanlığı yapan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Rıza Nur
• B) Mahmut Esat Bozkurt ✓
• C) Ahmet Cevdet Paşa
• D) Saffet Arıkan
• E) Vasıf Çınar

17 Şubat 1926'da kabul edilen Türk Medeni Kanunu'nun İsviçre'den uyarlanarak hazırlanmasında komisyona başkanlık eden ve o dönemin Adalet Bakanı (Adliye Vekili) olan devlet adamı Mahmut Esat Bozkurt'tur (A). Ahmet Cevdet Paşa (C) ise Osmanlı'nın medeni hukuku olan Mecelle'yi hazırlayan komisyonun başkanıdır.

12. Erzurum kongresinde; I. Manda ve himaye reddedilecektir. II. İşgallere karşı topyekûn direnilecektir. III. Azınlıklara siyasi ve sosyal dengeyi bozacak ayrıcalıklar verilmeyecektir. Gibi alınan kararlardan hangisi tam bağımsızlığın hedef alındığını gösterebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) I, II ve III ✓

Manda ve himayenin reddi, işgallere karşı direnme ve azınlıklara ayrıcalık verilmemesi tam bağımsızlık hedefiyle ilgilidir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

13. Hükümdarlarına "Ay Tengri" unvanı veren Türk Devleti aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Türgişler
• B) Göktürkler
• C) Uygurlar ✓
• D) Hunlar
• E) Hazarlar

Uygurlar, Bögü Kağan döneminde Maniheizm dinini benimsemişlerdir. Bu dinin kabulüyle birlikte hükümdarlar, ilahi kökenlerini vurgulamak ve dini sembolleri kullanmak amacıyla 'Ay Tengri' ve 'Kün Tengri' (Ay/Güneş Tanrısı) gibi unvanlar taşımaya başlamışlardır. Dolayısıyla doğru cevap Uygurlar'dır (E).

14. Wilson ilkelerine göre yeniden kurulması planlanan tek devlet aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Ermenistan
• B) İsrail
• C) Polonya ✓
• D) Yunanistan
• E) Türkiye

Wilson İlkeleri'nde yeniden kurulması planlanan tek devlet Polonya'dır. Bu durum Polonya'nın bağımsızlığının uluslararası düzeyde desteklenmesiyle ilgilidir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Polonya" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

15. I. Sanayi-i Teşvik Kanunu'nun çıkarılması II. Paşabahçe cam fabrikasının açılması III. Kayseri'de bez fabrikasının kurulması IV. İş Bankası'nın kurulması Yukarıdakilerden hangileri I. Beş Yıllık Sanayi Planı içinde gerçekleştirilmemiştir?

• A) I ve III
• B) II ve III
• C) I ve IV ✓
• D) I, II ve III
• E) II, III ve IV

I. Beş Yıllık Sanayi Planı 1933'te hazırlanmış ve 1934-1939 yılları arasında uygulanmıştır. Paşabahçe Cam Fabrikası ve Kayseri Bez Fabrikası bu plan kapsamında açılan devlet yatırımlarıdır. Ancak Sanayi-i Teşvik Kanunu 1927 yılında (plan öncesi özel teşebbüsü desteklemek için) çıkarılmış, Türkiye İş Bankası ise 1924 yılında kurulmuştur. Dolayısıyla I ve IV bu plan kapsamında değildir.

16. Osmanlı Devleti Gerileme Döneminin başarılı ıslahatçılarından biri de Sultan III. Selim’dir. Bu dönemde oluşturulan Nizam-ı Cedit Ordusu, aşağıdaki gelişmelerin hangisinden başarılı bir sonuç alınmasında etkili olmuştur?

• A) Viyana kuşatmasından
• B) İngiltere'nin Mısır'ı İşgal etmesinden
• C) Kutsal İttifak savaşlarından
• D) 1736 - 1739 Osmanlı - Avusturya savaşlarından
• E) Napolyon'un Akka kuşatmasından ✓

Nizam-ı Cedit ordusu Napolyon'un Akka kuşatmasında başarılı savunmaya katkı sağlamıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Napolyon'un Akka kuşatmasından" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

17. Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetçilik ilkesi doğrultusunda yapılan çalışmalardan _değildir_?

• A) Tek dereceli seçim sistemine geçilmesi
• B) Türk Medeni Kanununun Kabulü ✓
• C) Ordunun siyasetten ayrılması
• D) Halifeliğin kaldırılması
• E) Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi

1926 Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi; ailede kadın-erkek eşitliği, mahkemelerde tanıklık eşitliği, miras paylaşımı gibi sosyal, hukuki ve ekonomik düzenlemeleri kapsar. Doğrudan eşitliği esas aldığı için Halkçılık, dini hukuk yerine modern hukuku getirdiği için de Laiklik ilkeleriyle ilgilidir; ancak doğrudan Cumhuriyetçilik (siyasi yönetim ve egemenlik) ilkesi kapsamında yer almaz (Medeni Kanun siyasi/seçim haklarını içermez). Diğer seçenekler ise doğrudan siyasi katılım ve cumhuriyet rejimiyle ilgili adımlardır.

18. Anadolu Selçuklular döneminde; I. Kervansaray yapımı II. Yabancı tüccarların mallarının sigortalanması III. Sinop, Alanya gibi limanların alınması Faaliyetlerinden hangileri uluslararası ticareti geliştirmeye yöneliktir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) II ve III
• E) I, II ve III ✓

Kervansaray yapımı, tüccar mallarının sigortalanması ve limanların alınması uluslararası ticareti geliştirmeye yönelik uygulamalardır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

19. Sanayi Devrimi, Pazar ve hammadde ihtiyacının artmasına ve devletler arası ekonomik rekabetin şiddetlenmesine neden olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun sebep olduğu gelişmelerden _değildir_?

• A) Bolşevik İhtilalinin çıkması ✓
• B) Uluslararası rekabetin bloklaşmaya dönüşmesi
• C) Almanya ve İngiltere’nin rekabet etmeleri
• D) I.Dünya Savaşı'nın çıkması
• E) Sömürgeciliğin hız kazanması

Bolşevik İhtilali, Sanayi Devrimi'nin doğrudan pazar ve hammadde rekabetinden doğan sonuçlarından biri değildir; Rusya'nın iç siyasal ve sosyal koşullarıyla ilgilidir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Bolşevik İhtilalinin çıkması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

20. I. Tapınaklar yapmaları, II. Dokumacılık yapmaları, III. Sanat alanında duvar resmini kullanmaları Yukarıdakilerden hangileri İslamiyet öncesi Türk devletlerinin yerleşik hayata geçtiğinin kanıtıdır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve III ✓
• E) I, II ve III

Tapınak yapımı ve duvar resmi kalıcı mekan kullanımını gösterdiği için yerleşik hayata geçildiğine kanıttır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.