Altın Test 20

1. Osmanlı Devleti, Kuruluş ve Yükseliş Dönemlerinde Anadolu Türk siyasi birliğini sağlamaya yönelik faaliyetlerde bulunmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu doğrultuda yapılan faaliyetlerden biri _değildir_?

• A) Hamitoğulları Beyliği'nin topraklarının bir kısmının satın alınması
• B) 1461 Trabzon'un Fethi ✓
• C) Germiyanoğlu topraklarının çeyiz yolu ile alınması
• D) 1473 Otlukbeli Savaşı
• E) 1515 Turnadağ Savaşı

Anadolu Türk siyasi birliğini (ATSB) sağlama faaliyetleri, Anadolu'daki diğer Müslüman-Türk beyliklerinin ve devletlerinin Osmanlı topraklarına katılmasıyla ilgilidir. Germiyanoğulları'ndan çeyiz yoluyla toprak alınması (A), Hamitoğulları'ndan parayla toprak satın alınması (E), Turnadağ Savaşı (D) ve Otlukbeli Savaşı (C) ATSB çalışmalarıdır. Ancak 1461 Trabzon'un Fethi (B) Rum Pontus İmparatorluğu'na (Türk-İslam olmayan devlete) karşı yapılmış bir fetihtir; bu durum Anadolu siyasi birliğini kurmaya yönelik olsa da, Türk siyasi birliği kapsamında değil, Hristiyan varlığına son verme/Anadolu'nun fethi kapsamındadır.

2. Türk devletlerinde hakanın yetkisinin sonsuz ve mutlak olmadığının kanıtı, aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Hakanın törelere uygun seçilmesi
• B) İkili teşkilat yapısının olması
• C) Boy beylerine idari yetki verilmesi
• D) Kurultayın varlığı ✓
• E) Ordunun onluk isteme dayanması

Kurultayın varlığı, hakanın yetkisinin sınırsız olmadığını gösterir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Kurultayın varlığı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

3. Aşağıdakilerden hangisi Anadolu Selçuklu Devleti'nin ticareti geliştirmek için yaptığı çalışmalardan _değildir_?

• A) Liman kentlerinin fethedilmesi
• B) Kervansaray yapımının artması
• C) Gümrük vergilerinin arttırılması ✓
• D) Şurta birliklerinin kurulması
• E) Devlet sigortacılığı uygulamasının başlatılması

Anadolu Selçuklu Devleti ticareti geliştirmek için gümrük vergilerini arttırmamış, aksine yabancı tüccarları ülkeye çekmek için gümrük vergilerinde ciddi oranlarda indirim yapmıştır. Liman kentlerinin (Alanya, Antalya, Sinop) fethedilmesi (A), tüccarların mallarının zarar görmesini karşılayan devlet sigortacılığı (B), güvenli konaklama için kervansaraylar yapılması (C) ve yolların güvenliğini sağlayan şurta (asayiş) birliklerinin görev yapması (D) ticareti artırmaya yönelik çalışmalardır.

4. II. İnönü Savaşı’ndan sonra Sovyet Rusya askeri ve ekonomik yardımları göndermeye başlamış, İtalya Anadolu’dan çekilme kararı almış, Fransa ise TBMM Hükümeti ile görüşme yoluna gitmiştir. Bu gelişmelere bakılarak; I. TBMM’nin dış politikadaki ağırlığı artmıştır. II. İtilaf Devletleri arasındaki birlik zayıflamıştır. III. Yunan ordusuna duyulan güven güçlenmiştir. Yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) Yalnız I
• B) I ve II ✓
• C) I ve III
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Öncülde verilen bilgilere göre; Sovyet Rusya'nın daha önceden vadettiği yardımları göndermeye başlaması onun TBMM'yi destekleyen bir ortak/müttefik gibi hareket ettiğini gösterir (I). İtilaf Devletleri olan İtalya'nın çekilme kararı alması ve Fransa'nın TBMM ile görüşmelere başlaması ise İngiltere ile olan ortak hareketlerinin bozulduğunu ve İtilaf Bloğu'nda parçalanmaların başladığını (II) gösterir. Yunan ordusunun başarısız olması nedeniyle ona olan güvenin arttığı (III) söylenemez. Dolayısıyla doğru cevap I ve II'dir.

5. I. Son Osmanlı Mebusan Meclisinin Açılması II. Misak-ı Millî Kararlarının Kabul Edilmesi III. ? IV. TBMM'nin açılması Yukarıda verilen öncüllerde akışa göre hareket edildiğinde " ? " işareti olan bölüme aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• A) İstanbul'un işgal edilmesi ✓
• B) Sivas Kongresinin düzenlenmesi
• C) İzmir'in işgal edilmesi
• D) Sevr Antlaşmasının imzalanması
• E) Erzurum Kongresinin düzenlenmesi

Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin açılması ve Misakımilli'nin kabulünden sonra İstanbul işgal edilmiş, ardından TBMM açılmıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "İstanbul'un işgal edilmesi" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

6. Avrupalıların "Hacı Kalfa" diye andığı Keşf'üz Zünnun ve Cihannüma gibi eserleri bulunan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kâtip Çelebi ✓
• B) Takiyüddin Mehmet
• C) Piri Reis
• D) Seydi Ali Reis
• E) Evliya Çelebi

17. yüzyıl Osmanlı dünyasının en büyük coğrafyacısı, bibliyografı ve tarihçilerinden biri olan Kâtip Çelebi, Avrupalılar tarafından 'Hacı Kalfa' (Hacı Halife) olarak tanınmaktadır. Yaklaşık 15 bin kitabı ve yazarı içeren devasa bibliyografik eseri 'Keşfü'z-Zünûn' ve önemli coğrafya eseri 'Cihannümâ' onun en meşhur yapıtlarındandır.

7. XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde idari, askeri ve mali bozuklukların ortaya çıkmasıyla, I. yetkisiz çevrelerin devlet işlerine karışması, II. yönetimde, dinsel etkinin ağırlığını arttırması, III. ülkenin çeşitli yerlerinde isyanların çıkması Durumlarından hangileri arasında bir ilişki olduğu _söylenemez_?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II ✓
• C) Yalnız III
• D) I ve III
• E) II ve III

XVII. yüzyılda yetkisiz kişilerin (saray kadınları vb.) devlet işlerine karışması (I) ve idari-mali bozulmalar sonucu halkın isyan etmesi (III) arasında doğrudan bir ilişki vardır. Ancak bu dönemde 'yönetimde dinsel etkinin ağırlığının artması' (II) gibi bir durum söz konusu olmadığı gibi, idari/mali bozulmaların doğrudan bir dinsel etki artışına yol açtığı söylenemez.

8. Sedefkâr Mehmet Ağa'nın yaptığı, Avrupalıların "Mavi Cami" olarak isimlendirdikleri, çinileri ile meşhur altı minareli cami aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Sultan Ahmet Camisi ✓
• B) Fatih Camii
• C) Beyazıt Camii
• D) Yeni Cami
• E) Nuru Osmaniye Camisi

Sedefkar Mehmet Ağa'nın yaptığı ve Avrupalıların Mavi Cami dediği eser Sultan Ahmet Camisi'dir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Sultan Ahmet Camisi" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

9. XIX. Yüzyıl’da, birliklerini tamamlayarak Avrupa'nın siyasi dengesinin değişmesine sebep olan devletler aşağıdakilerden hangileridir?

• A) İtalya -Almanya ✓
• B) İtalya -Sırbistan
• C) Karadağ -Romanya
• D) Bulgaristan –Romanya
• E) Sırbistan -Yunanistan

XIX. yüzyılda siyasi birliklerini tamamlayan İtalya ve Almanya, Avrupa güç dengesini önemli ölçüde değiştirmiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "İtalya -Almanya" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

10. Atatürk Dönemi ekonomi politikalarından devletçilik ilkesinin benimsenmesinin nedenleri arasında; I. Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun başarısı, II. dünya ekonomik krizinin etkileri, III. teknik eleman sıkıntısı ve teknik bilgi eksikliği Gelişmelerinden hangileri yer alır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) II ve III ✓
• E) I, II ve III

Devletçilik ilkesinin benimsenmesinde; 1927'de çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun özel sermaye yetersizliği nedeniyle başarısız olması (I - başarısızlığı nedendir, başarısı değil), 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın getirdiği zorluklar (II) ve ülkede teknik eleman, sermaye ve bilgi birikimi eksikliği (III) etkili olmuştur. Bu nedenle II ve III nedenler arasında yer alırken, I. öncüldeki 'başarısı' ifadesi yanlıştır.

11. Karasuk kültüründen sonra gelişen bu Orta Asya kültürü, önceki Türk kültür birikimlerinin daha gelişmiş bir devamı kabul edilir. Bölge halkının Altaylılar olarak anılmasına da kaynaklık eden bu kültür çevresinde tunçtan bıçaklar, ok uçları, küçük hayvan heykelleri, hayvan tasvirleri ve otağ biçimli ahşap ev kalıntıları görülmüştür. Bu özellikleri verilen Orta Asya kültür merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Anav
• B) Afanesyevo
• C) Kelteminar
• D) Andronova
• E) Tagar ✓

Karasuk kültürünün devamı niteliğinde gelişen, Altay bölgesiyle ilişkilendirilen ve hayvan üslubunun belirgin olduğu kültür merkezi Tagar kültürüdür. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Tagar" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

12. Temsil Heyeti'nin ilk siyasi başarısı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Sivas Kongresi'nin toplanması
• B) Amasya Görüşmelerinin yapılması
• C) Ali Fuat Paşa'nın Kuvayımilliye'nin Batı Cephesi Komutanlığına atanması
• D) Mebusan Meclisi'nin açılması
• E) Damat Ferit Paşa Hükümetinin istifası ✓

Temsil Heyeti'nin ilk siyasi başarısı Damat Ferit Paşa Hükümeti'nin istifa etmesidir. Bu olay Milli Mücadele'nin siyasal ağırlığını göstermiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Damat Ferit Paşa Hükümetinin istifası" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

13. Milli Mücadele'nin sözcülüğünü yapan ilk gazete aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Vatan
• B) İrade-i Milliye ✓
• C) Öğüt
• D) Ceride-i Resmiye
• E) Hâkimiyet-i Milliye

İrade-i Milliye, Sivas Kongresi sonrasında Milli Mücadele'nin sözcülüğünü yapan ilk gazetedir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "İrade-i Milliye" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

14. Osmanlı Devleti'nde yaşanan, I. Düyun-u Umumiye ‘in kurulması, II. Reji İdaresi'nin kurulması, III. Kabotaj hakkının yabancılara bırakılması Gelişmelerden hangileri ekonomik bağımsızlığa zarar verecek niteliktedir?

• A) Yalnız I
• B) I ve II
• C) I ve III
• D) II ve III
• E) I, II ve III ✓

Düyun-u Umumiye, Reji İdaresi ve kabotaj hakkının yabancılara bırakılması ekonomik bağımsızlığı zedeleyen gelişmelerdir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

15. Aşağıdakilerden hangisi Halifeliğin kaldırılma nedenleri arasında _gösterilemez_?

• A) İnkılapların yapılmasına engel teşkil etmesi
• B) Cumhuriyetin temel ilkelerine ters düşmesi
• C) Mecliste partiler arası siyasi gerilimi artırması ✓
• D) Saltanat yanlıların halifenin etrafında toplanması
• E) Halifenin devlet başkanı gibi hareket etmesi

Halifeliğin kaldırılmasında halifenin devlet başkanı gibi davranması, saltanat yanlılarının çevresinde toplanması ve inkılaplara engel olması etkiliydi. Mecliste partiler arası siyasi gerilimi artırması temel nedenlerden biri değildir.

16. Aşağıdakilerden hangisi Türklerin yaşadığı göçebe hayatın sonuçlarından biri _değildir_?

• A) Halk arasında sınıflaşmanın olmaması
• B) Sanat eserlerinde hayvan üslubunun kullanılması
• C) Pek çok Türk devletinin kurulup bunların kısa sürede yıkılması
• D) Güçlü devletler kurmaları
• E) Din adamlarının ayrıcalıklı bir sınıf olmaması ✓

Din adamlarının ayrıcalıklı sınıf olmaması göçebe hayatın değil, Türk toplum yapısında sınıflaşmanın zayıf olmasının sonucudur. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Din adamlarının ayrıcalıklı bir sınıf olmaması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

17. I. Bozkurt - Lotus Olayı II. Nüfus mübadelesi III. Adana - Mersin demiryolu IV. Bursa Olayı Yukarıdakilerden hangileri Atatürk Dönemi'nde Fransa ile sorun yaşanan konulardan _değildir_?

• A) Yalnız III
• B) I ve II
• C) I ve III
• D) Yalnız IV
• E) II ve IV ✓

Bozkurt-Lotus Olayı (gemi kazası davası) ve Adana-Mersin demiryolunun millileştirilmesi Fransa ile yaşanan sorunlardandır. Nüfus mübadelesi ise Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanmış bir sorundur. Bursa Olayı ise 1933 yılında ezanın Türkçe okunmasına karşı çıkan iç politik bir gelişmedir, Fransa ile ilgisi yoktur. Bu nedenle II ve IV Fransa ile yaşanan sorunlardan değildir.

18. İşgallere karşı vatanı koruma ve bağımsız yaşama isteği sonucunda oluşan bu direniş ruhuna Kuvayimilliye (millî kuvvetler), teşkilatına ise Kuvayimilliye Teşkilatı denir. "Kuvayimilliye" sözü ilk olarak nerede geçmektedir?

• A) Havza Genelgesi
• B) Amasya Genelgesi
• C) Erzurum Kongresi
• D) Dr. Esat Işık Raporu ✓
• E) Milne Raporu

Kuvayımilliye sözü ilk kez Dr. Esat Işık Raporu'nda geçmiştir. Rapor, işgaller karşısında milli direniş ruhunu ifade eder. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Dr. Esat Işık Raporu" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

19. Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisi I.Meşrutiyet ’in ilan edilmesi için çalışmıştır?

• A) Ulema
• B) Genç Osmanlılar ✓
• C) Yeniçeriler
• D) İttihatçılar
• E) Medreseliler

Osmanlı Devleti'nde, Avrupalı devletlerin iç işlerimize karışmasını önlemek ve devletin birliğini korumak amacıyla anayasal düzene geçilmesini ve meşrutiyetin ilan edilmesini savunan aydın grup 'Genç Osmanlılar' (Jön Türkler - Namık Kemal, Ziya Paşa, Şinasi vb.) olmuştur. İttihatçılar ise daha sonra II. Meşrutiyet'in ilanında etkili olacaklardır.

20. Lozan Barış görüşmelerinde, I. kapitülasyonlar, II. devlet borçları, III. nüfus mübadelesi Konularından hangileri Türkiye ile Fransa arasında görüşme konusu _olmamıştır_?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III ✓
• D) I ve II
• E) II ve III

Lozan'da kapitülasyonlar (I) ve özellikle Osmanlı devlet borçlarının (Düyûn-ı Umûmiye borçları) paylaşılması ve ödeme şekli (II) en çok borç alınan ülke olan Fransa ile çetin müzakerelere sahne olmuştur. Ancak nüfus mübadelesi (III) doğrudan Türkiye ile Yunanistan arasındaki ikili bir konudur ve Fransa ile bir görüşme konusu olmamıştır.