Altın Test 25

1. I. ABD II. Almanya III. İngiltere IV. Japonya V. İtalya Yukarıdakilerden hangileri Mihver Devletler arasında _gösterilemez_?

• A) I ve II
• B) I ve III ✓
• C) II ve V
• D) III ve V
• E) II ve IV

II. Dünya Savaşı'nda Mihver Devletler Almanya, İtalya ve Japonya'dır. ABD ve İngiltere ise Müttefik Devletler arasında yer aldığından Mihver Devletler içinde gösterilemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "I ve III" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

2. Aşağıdaki devletlerden hangisi II. Dünya Savaşı sırasında Müttefik devletler arasında _değildir_?

• A) SSCB
• B) Fransa
• C) ABD
• D) İngiltere
• E) İtalya ✓

İtalya savaşın başında Almanya ile birlikte Mihver Devletler safında yer almıştır. Bu nedenle II. Dünya Savaşı sırasında Müttefik devletlerden biri olarak gösterilemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "İtalya" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

3. XVIII. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğunun imzaladığı; - Batıda imzalanan son kârlı antlaşma - Karadeniz'in Osmanlı'ya ait olduğunu belirten son antlaşma Gibi özellikleri taşıyan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yaş Antlaşması
• B) Pasarofça Antlaşması
• C) Belgrad Antlaşması ✓
• D) Prut Antlaşması
• E) Ziştovi Antlaşması

Belgrad Antlaşması, Osmanlı'nın XVIII. yüzyılda batıda imzaladığı son karlı antlaşma ve Karadeniz'in Osmanlı'ya ait olduğunu belirten son antlaşmadır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Belgrad Antlaşması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

4. Lozan Antlaşması'ndan sonra; I. Hatay, II. Musul, III. borçlar Sorunlarından hangileri Türkiye ile Fransa arasında görüşme konusu olmuştur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve III ✓
• E) I, II ve III

Lozan sonrasında Türkiye ile Fransa arasında; Hatay'ın anavatan dışında kalması ve sonrasındaki sınır sorunları (I) ile Osmanlı borçlarının ödenmesi taksitleri ve para birimi meselesi (III) önemli ikili krizler ve görüşme konuları olmuştur. Musul sorunu (II) ise Türkiye ile Fransa arasında değil, Musul'u mandası altında tutan İngiltere ile Türkiye arasında bir sorun olmuş ve 1926 Ankara Antlaşması ile çözülmüştür. Dolayısıyla Fransa ile görüşülenler I ve III'tür.

5. Aşağıdaki Osmanlı Sarayı ve Sarayın yapıldığı Padişah dönemi eşleştirmelerinden hangisi _yanlıştır_?

• A) Dolmabahçe Sarayı - Abdülmecit
• B) Çırağan Sarayı-Abdülaziz
• C) Topkapı Sarayı - II. Mehmet
• D) Yıldız Sarayı - II. Abdülhamid ✓
• E) Edirne Sarayı - I.Murat

Yıldız Sarayı'nın ilk çekirdeği daha eski dönemlere dayanır; yalnızca II. Abdülhamid döneminde yapılmış bir saray olarak eşleştirilmesi doğru değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Yıldız Sarayı - II. Abdülhamid" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

6. II. Dünya Savaşı sonrasında kurulan ve Bretton Woods ikizleri olarak anılan kuruluşlar aşağıdakilerden hangisidir?

• A) IMF- Dünya Bankası ✓
• B) BM- NATO
• C) Unesco - UNICEF
• D) BM - IMF
• E) NATO – IMF

1944 yılında ABD'nin New Hampshire eyaletindeki Bretton Woods kasabasında toplanan BM Para ve Finans Konferansı'nda alınan kararlar neticesinde kurulan IMF (Uluslararası Para Fonu) ve IBRD (Dünya Bankası), küresel finansal sistemi düzenlemek amacıyla oluşturuldukları için 'Bretton Woods İkizleri' olarak adlandırılır.

7. İzmir İktisat Kongresi’nde Mustafa Kemal, tam bağımsızlık ve millî egemenlik vurgusu yaparken ülke yararına olacak yabancı sermayeye kapalı olmadıklarını belirtmiştir. Bu yaklaşımdan aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir? I. TBMM’nin bağımsızlığı ve milli egemenliği esas aldığı II. Manda ve himayeye karşı olmadıklarını III. Yatırımlardan ülke menfaati doğrultusunda yararlanılacağı

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III ✓
• E) I, II ve III

Mustafa Kemal'in sözleri tam bağımsızlık ve milli egemenliği esas aldığını, yabancı yatırımdan ise ülke yararına olmak şartıyla yararlanılabileceğini gösterir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

8. İnançlar vicdanlarda ve mabetlerde kalmalı, maddi hayatın ve dünyanın işlerine karıştırılmamalıdır. Atatürk'ün bu sözü aşağıdaki ilkelerden hangisiyle doğrudan ilgilidir?

• A) Laiklik ✓
• B) Milliyetçilik
• C) İnkılapçılık
• D) Halkçılık
• E) Cumhuriyetçilik

Atatürk'ün dini inançların vicdan ve mabet sınırı içinde kalmasını, dünya ve devlet işlerine (maddi hayata) müdahale etmemesini savunması, devlet düzeninin akıl ve bilime dayanmasını ifade eden Laiklik (B) ilkesiyle doğrudan ilgilidir.

9. Osmanlı Devleti'nden aşağıdaki topraklardan hangisinin kopması Osmanlıcılık fikrinin önemini kaybettiğini göstermez?

• A) Bulgaristan
• B) Mısır ✓
• C) Sırbistan
• D) Romanya
• E) Karadağ

Osmanlıcılık fikri, din ve ırk ayrımı gözetmeksizin tüm Osmanlı tebaasını eşit kabul ederek bir 'Osmanlı milleti' oluşturmayı ve bu yolla gayrimüslimlerin isyan edip devletten ayrılmasını önlemeyi hedefler. Romanya, Sırbistan, Karadağ ve Bulgaristan gibi gayrimüslim ağırlıklı Balkan topraklarının bağımsız olması, Osmanlıcılık fikrinin başarısız olduğunu gösterir. Ancak Mısır halkının tamamına yakını Müslüman olduğu için, Mısır'ın elden çıkması Osmanlıcılık fikrinin değil, daha çok İslamcılık/Ümmetçilik fikrinin sarsıldığını veya genel olarak emperyalist işgalleri gösterir.

10. 1876'da ilan edilen Kanun-i Esasi'de yer alan bazı hükümler şunlardır: I. Devletin dini İslam'dır. II. Hükümet yaptığı işlerden dolayı padişaha karşı sorumludur. III. Padişah aynı zamanda halife olup şeriat kanunlarını uygulatır. Bu hükümlerden hangileri Osmanlı Devleti'nin teokratik bir devlet olduğunu kanıtlar?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve III ✓
• E) I, II ve III

Teokratik devlet yapısı, devlet düzeninin ve kanunlarının dini kurallara dayandırılması anlamına gelir. Kanun-i Esasi'deki 'Devletin dini İslam'dır' (I) ve 'Padişah şeriat kanunlarını uygulatır' (III) hükümleri anayasanın dine dayandığını ve devletin teokratik karakter taşıdığını gösterir. Hükümetin padişaha karşı sorumlu olması ise monarşik yapıyı destekleyen siyasi bir hükümdür.

11. 1876-1948 yılları arasında yaşayan ve Pakistan'ın kuruluş sürecinde Müslüman Milliyetçiliği Hareketi'nin liderliğini yapan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Navaz Şerif
• B) Muhammed Ali Cinnah ✓
• C) Inder Kumar Gujral
• D) Jawaharlal Nehru
• E) Mahatma Gandhi

Pakistan'ın kurucusu ve ilk devlet başkanı olarak kabul edilen lider Muhammed Ali Cinnah'tır. Müslüman Milliyetçiliği Hareketi'nin de önde gelen ismidir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Muhammed Ali Cinnah" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

12. Osmanlı tarihinde İstibdat Dönemi olarak adlandırılan tarihlerin aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verildiği söylenebilir?

• A) 1579 - 1699
• B) 1839 - 1876
• C) 1699 - 1792
• D) 1914 – 1918
• E) 1878 - 1908 ✓

Osmanlı tarihinde II. Abdülhamit'in 93 Harbi'ni (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) bahane ederek Mebusan Meclisi'ni kapatmasıyla başlayan ve 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanına kadar süren 30 yıllık baskıcı/mutlakiyetçi döneme İstibdat Dönemi denir. Bu dönemin tarih aralığı 1878 - 1908'dir.

13. Trablusgarp Savaşı'nın sonuçları arasında, I. Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki hâkimiyeti son bulmuştur. II. On iki Ada ve Rodos Adası geçici olarak İtalya'ya verilmiştir. III. İtalya'nın Akdeniz'deki etkinliği artmıştır. Gelişmelerinden hangileri gösterilebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) I, II ve III ✓

Trablusgarp Savaşı sonunda Osmanlı Devleti Kuzey Afrika'daki son toprağını kaybetmiş, On İki Ada geçici olarak İtalya'ya bırakılmış ve İtalya'nın Akdeniz'deki etkinliği artmıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

14. Birleşmiş Milletler Teşkilatının temelleri ABD Başkanı Roosevelt ile İngiltere Başbakanı Churchill tarafından ilan edilen hangi bildiri ile atılmıştır?

• A) Kurulan Avrupa Üzerine Bildiri
• B) İnsan ve Yurttaş hakları Bildirisi
• C) Schuman Bildirisi
• D) Balfour Bildirisi
• E) Atlantik Bildirisi ✓

Ağustos 1941'de Roosevelt ve Churchill'in bir savaş gemisinde bir araya gelerek yayımladıkları ve savaş sonrasındaki dünya düzeni ile toprak bütünlüğü, kendi kaderini tayin hakkı ve küresel güvenlik ilkelerini belirleyen 'Atlantik Bildirisi' (Atlantic Charter), Birleşmiş Milletler Teşkilatı'nın kuruluşundaki ilk resmi temel belge olarak kabul edilir.

15. Abbasî halifesi tarafından ilk kez menşur verilerek "İslâm hükümdarı" olarak tanınan Kara hanlı hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bilge Kül Kadir Han
• B) Uluğ Kara Buğra Han
• C) Yusuf Kadir Han
• D) Ebu Nasr Ahmed ✓
• E) Satuk Buğra Han

Abbasî halifesi tarafından menşur verilerek İslam hükümdarı olarak tanınan Karahanlı hükümdarı Ebu Nasr Ahmed'dir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Ebu Nasr Ahmed" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

16. Türkiye'de, I. Yerli tüccara ihracatta kolaylık sağlanması, II. Gümrüklerde yabancı mallara ek vergi getirilmesi, III. Türk Parasını Koruma Kanunu'nun çıkarılması Yeniliklerinden hangileri, Türk ekonomisini güçlendirme ve korumaya yöneliktir?

• A) Yalnız I
• B) I ve II
• C) I ve III
• D) II ve III
• E) I, II ve III ✓

Türkiye Cumhuriyeti, ulusal ekonomiyi güçlendirmek ve dışa bağımlılığı azaltmak için korumacı ekonomik politikalar izlemiştir. Yerli tüccarın dış pazarda rekabet edebilmesi için ihracatta kolaylıklar sağlanması (I), gümrük vergilerinin artırılarak yabancı malların ülkeye girişinin sınırlandırılması ve yerli üreticinin korunması (II), 1930 yılında çıkarılan Türk Parasını Koruma Kanunu ile Türk lirasının değerinin korunması ve döviz çıkışının kontrol altında tutulması (III) yerli ekonomiyi güçlendirmeye ve korumaya yöneliktir.

17. Birleşmiş Milletler aşağıda verilen hangi konferans sonucu kurulmuştur?

• A) Quebec
• B) Yalta
• C) Kahire
• D) Tahran
• E) San Francisco ✓

Birleşmiş Milletler, 1945'te San Francisco Konferansı sonucunda kurulmuştur. Konferansta BM Antlaşması kabul edilerek örgütün temelleri atılmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "San Francisco" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

18. Milli Mücadele’yi destekleyen bu gazete Hüseyin Vasıf Bey tarafından çıkarılmış, yazı işleri müdürlüğünü Mehmet Esat, başyazarlığını ise Mustafa Necati üstlenmiştir. Yayın çizgisiyle ulusal direnişi destekleyen önemli basın organlarından biri olmuştur. Bu bilgiler aşağıdaki yayın organlarından hangisine aittir?

• A) Yenigün
• B) İkdam
• C) İleri
• D) İzmir'e Doğru ✓
• E) Dergâh

İzmir'in işgalinden sonra Balıkesir'de Hüseyin Vasıf Çınar, Mustafa Necati ve Mehmet Esat Çınar gibi vatansever aydınlar tarafından çıkarılan, milli mücadeleyi destekleyen ve kongrelerin kararlarını halka duyuren gazete 'İzmir'e Doğru' gazetesidir.

19. İslamiyet öncesi kurulan Türk devletlerinin birçoğunun askeri temelde örgütlenmiş olması; I. göçebe hayatın benimsenmesi II. bağımsızlığı koruma düşüncesi III. tarımsal alanların korunması Durumlarından hangileri ile açıklanabilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II ✓
• D) I ve III
• E) I, II ve III

İslamiyet öncesi Türk devletlerinin askeri temelde örgütlenmesinde (ordu-millet anlayışı); bozkır iklimi ve göçebe yaşam tarzı (I - her an saldırıya açık olma ve hayatta kalma mücadelesi) ile bağımsız yaşama, hürriyetini ve bağımsızlığını koruma düşüncesi (II) en temel etkenlerdir. Türkler tarım alanlarının korunması (III) gibi yerleşik bir kaygıyı genel olarak taşımamışlardır (çünkü temel ekonomik faaliyetleri hayvancılıktı ve göçebeydiler). Dolayısıyla doğru cevap I ve II'dir.

20. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı'da medreseler için yanlış bir bilgidir?

• A) Medreselerde sadece dini dersler okutulur ✓
• B) Medreselerde sadece Müslüman erkek öğrenciler eğitim alır
• C) İlk Osmanlı medresesi Orhan Bey döneminde açılmıştır.
• D) Medreselerin tüm masrafları Vakıflardan karşılanır
• E) İstanbul’daki ilk medrese Sahn-ı Seman Medresesidir.

Klasik dönem Osmanlı medreselerinde sadece tefsir, hadis, fıkıh ve kelam gibi dini (nakli) dersler okutulmaz; bunların yanı sıra matematik, astronomi, tıp, fizik ve felsefe gibi akli (pozitif) bilimler de yoğun bir şekilde müfredatta yer alırdı. Bu yüzden 'sadece dini dersler okutulurdu' ifadesi yanlıştır. İlk medresenin İznik'te Orhan Bey döneminde açılması (A), Fatih döneminde Sahn-ı Seman'ın İstanbul'da kurulması (B), giderlerin vakıf sistemiyle karşılanması (D) ve eğitim alanların Müslüman erkekler olması (E) doğru bilgilerdir.