Altın Test 41

1. I. Tırmiz Sarayı II. Mescid-i Cuma III. Zafer Kuleleri IV. Ribat-ı Zafarani Yukarıda verilen eserlerden hangisi veya hangileri Büyük Selçuklu Devleti'ne aittir?

• A) Yalnız II
• B) I ve II
• C) II ve III
• D) I, II ve III
• E) II ve IV ✓

Verilen mimari eserlerden İsfahan'da bulunan Mescid-i Cuma (II) ve Ribat-ı Zafarani (IV) Büyük Selçuklu Devleti dönemine ait önemli kültürel miraslar arasında yer alır. Diğer yandan Tırmiz Sarayı (I) Karahanlılar Devleti'ne, Zafer Kuleleri (III) ise Gazneliler Devleti'ne ait mimari yapılardır. Bu nedenle doğru cevap II ve IV'tür.

2. Aşağıdakilerden hangisinin milli mücadelenin ilk genelgesi olan Havza Genelgesi'nin kapsamında yer aldığı _söylenemez_?

• A) Mitinglerin yapılması
• B) İtilaf Devletlerine protesto telgraflarının çekilmesi
• C) Protesto amaçlı yürüyüşlerin yapılması
• D) Etki ve denetimden uzak milli bir kurulun kurulması ✓
• E) Azınlıklara zarar verilmemesi

28 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal tarafından yayımlanan Havza Genelgesi'nde; işgallerin protesto edilmesi için mitingler düzenlenmesi (B), protesto yürüyüşleri yapılması (E), İtilaf devletlerine kınama telgrafları çekilmesi (D) ve bu süreçte haklıyken haksız duruma düşmemek için azınlıklara zarar verilmemesi (A) istenmiştir. Ancak "etki ve denetimden uzak milli bir kurulun (Temsil Heyeti) kurulması" fikri Havza'da değil, bir sonraki adım olan Amasya Genelgesi'nde ilk kez dile getirilmiştir. Dolayısıyla Havza Genelgesi kapsamında yer almaz.

3. Osmanlı tarihînde batıda ilk defa büyük ölçekte toprak kaybedildiği Karlofça Antlaşması hangi padişah döneminde imzalanmıştır?

• A) I.Abdülhamit
• B) II. Ahmet
• C) II. Mustafa ✓
• D) III. Ahmet
• E) II. Osman

Karlofça Antlaşması II. Mustafa döneminde imzalanmış ve Osmanlı batıda ilk büyük toprak kaybını yaşamıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "II. Mustafa" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

4. I. Akıncılar II. Cebeciler III Humbaracılar IV. Bostancılar Yukarıdakilerden hangisi veya hangilerine Ulufe adı verilen maaş verilirdi?

• A) I, II ve III
• B) III ve IV
• C) I, III ve IV
• D) II, III ve IV ✓
• E) I, II, III ve IV

Osmanlı askeri teşkilatında 'Ulufe' adı verilen maaş, doğrudan merkeze bağlı olan ve padişahın kapıkulu (saray) ordusunu oluşturan askerlere üç ayda bir ödenirdi. Cebeciler (silah onarım/bakım) (II), Humbaracılar (havan topu ve el bombası) (III) ve Bostancılar (saray muhafızları) (IV) birer Kapıkulu askeri oldukları için ulufe alırlardı. Akıncılar (I) ise eyalet askeri (taşra ordusu) sınıfında yer alır, ulufe almaz; gelirlerini tımardan ya da savaş ganimetlerinden sağlarlardı. Dolayısıyla doğru cevap II, III ve IV'tür.

5. Osmanlı Devleti'nin XVII. yüzyılda doğuda ve batıda en geniş sınırlara ulaştığı antlaşmalar aşağıdakilerden hangisinde doğru bir şekilde verilmiştir?

• A) Ferhat Paşa - Bucaş ✓
• B) Kasr-ı Şirin - Bucaş
• C) Ferhat Paşa - Vasvar
• D) Zitvatoruk - Ferhat Paşa
• E) Bucaş – Zitvatoruk

Osmanlı doğuda Ferhat Paşa Antlaşması, batıda Bucaş Antlaşması ile en geniş sınırlara ulaşmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Ferhat Paşa - Bucaş" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

6. Aşağıda verilen isimlerden hangisi 1932 - 1934 yılları arasında çıkarılan "Kadro Dergisi'ni" çıkaran isimler arasında yer almamaktadır?

• A) Burhan Asaf Belge
• B) İsmail Hakkı Tonguç ✓
• C) Şevket Süreyya Aydemir
• D) Yakup Kadri Karaosmanoğlu
• E) İsmail Hüsrev Tökin

Kadro Dergisi; Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Şevket Süreyya Aydemir, Vedat Nedim Tör, Burhan Asaf Belge ve İsmail Hüsrev Tökin gibi isimler tarafından çıkarılan ve Kemalist devrimlerin ideolojik altyapısını oluşturmayı hedefleyen bir yayındır. İsmail Hakkı Tonguç ise Köy Enstitüleri'nin kurucusu ve mimarı olan önemli bir eğitimcidir, Kadro dergisi kurucu kadrosunda yer almaz.

7. I. Cebeciler: Ordunun geçeceği yolları yapmak, köprüleri kurmakla görevli birliklerdir. II. Humbaracılar: Havan toplarını ve el bombalarını yapan ve kullanan birliklerdir. III. Garipler: Savaş ganimetlerini ve hazineyi koruyan atlı birliklerdir. IV. Ulufeciler: Silahların tamir ve bakımından sorumlu olan atlı birliklerdir. Yukarıdaki tanımlardan hangileri doğrudur?

• A) I ve II
• B) II ve III ✓
• C) I, II ve IV
• D) I, III ve IV
• E) II, III ve IV

II ve III numaralı tanımlar doğrudur. Humbaracılar havan topu ve el bombası yapar/kullanır. Garipler (sağ ve sol garipler) ordu hazinesini ve sancakları korur. I numaralı cebeciler yol/köprü yapan değil, silah üretip/tamir eden sınıftır (yol/köprü yapanlar lağımcılar/bostancılar/kapıkulu piyadeleridir). IV numaralı ulufeciler ise sancakları ve ordu merkezini koruyan atlı birliklerdir (silah bakımı cebecilerin görevidir).

8. Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı Dönemi'yle ilgili _değildir_?

• A) Yalta Konferansı'nda ABD, İngiltere ve SSCB; Mihver Devletlere savaş ilan eden devletlerin Birleşmiş Milletlere üye olarak kabul edilmesine karar verdi
• B) Rusya'da Bolşevik İhtilali yaşandı ✓
• C) ABD tarafından Hiroşima ve Nagazaki'ye atom bombası atıldı.
• D) Birleşmiş Milletleri resmen kurmak için San Francisco Konferansı toplandı
• E) Almanya, Barbarossa Harekâtı ile SSCB'yi altı ay içerisinde teslim almayı düşündü.

Rusya'da Çarlık rejimini yıkarak Sovyetler Birliği'nin kurulmasına yol açan Bolşevik İhtilali, I. Dünya Savaşı sırasında 1917 yılında gerçekleşmiştir. II. Dünya Savaşı (1939-1945) dönemiyle bir ilgisi yoktur. Diğer gelişmeler (Atom bombası atılması 1945, Yalta Konferansı 1945, San Francisco Konferansı 1945, Barbarossa Harekâtı 1941) ise doğrudan II. Dünya Savaşı dönemi olaylarıdır.

9. 1962'de yaşanan Küba Buhranının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) ABD'nin Küba'yı işgal etmeyi düşünmesi
• B) SSCB'nin Küba'ya nükleer füzeler yerleştirmesi ✓
• C) ABD Çin ilişkilerinin düzelmeye başlaması
• D) Fidel Castro'nun ülkesinde muhaliflerinin olması
• E) ABD'nin Vietnam Savaşı'nda başarısızlık yaşaması

1962 Küba Füze Krizi (Küba Buhranı), SSCB'nin ABD'nin hemen yakınındaki Küba adasına nükleer füzeler yerleştirmesi (ve ABD'nin bunu tespit etmesi) üzerine iki süper gücü nükleer savaşın eşiğine getiren krizdir. Temel neden E seçeneğinde doğru verilmiştir. (Bunun üzerine yapılan gizli pazarlıklarla SSCB Küba'daki füzeleri sökmüş, ABD ise Türkiye'deki Jüpiter füzelerini sökmeyi kabul etmiştir).

10. Kanuni döneminde bazı uygulamaların bozulması ilerleyen yıllarda devlet düzenini olumsuz etkilemiştir. Aşağıdakilerden hangisi taşrada huzursuzluklara yol açmıştır? I. Tımarların rüşvetle alınıp satılmaya başlanması II. Sadarete ve serdarlığa usulsüz atamaların yapılması III. Saray kadınlarının yönetim üzerinde etkili olması

• A) Yalnız I ✓
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) I, II ve III

Tımarların rüşvetle alınıp satılması taşrada huzursuzluklara yol açmıştır; çünkü toprak ve vergi düzenini doğrudan bozmuştur. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Yalnız I" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

11. Malazgirt Savaşı ile Anadolu'nun kapıları Türklere açılmıştır. Türklerin Anadolu'ya gelişleri doğudan olmasına karşın batıda daha yoğun ve hızlı bir Türkleşme gerçekleşmiştir. Yerleşme ve yayılmanın batıda yoğunluk kazanması Batı Anadolu'nun hangi özelliğinden kaynaklanmıştır?

• A) Batı konumunun ticaretin gelişmesine uygun olması
• B) Moğol baskısı ve zulmünden uzak olması ✓
• C) Bizans İmparatorluğu'na ekonomik yararlar sağlanması
• D) İklimin yaşamaya uygun olması
• E) Topraklarının tarıma uygun olması

Batı Anadolu'nun Moğol baskısından uzak olması, Türklerin bölgede daha yoğun ve hızlı yerleşmesini kolaylaştırmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Moğol baskısı ve zulmünden uzak olması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

12. Aşağıdakilerden hangisi, kapitülasyonların kaldırılmasını kabul eden ilk devlettir?

• A) İngiltere
• B) Fransa
• C) Ermenistan
• D) Almanya
• E) Sovyet Rusya ✓

Kapitülasyonların kaldırılmasını kabul eden ilk devlet Sovyet Rusya'dır. Moskova Antlaşması bu açıdan önemlidir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Sovyet Rusya" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

13. I. Sömürge amacı taşımaksızın dış yardım alınabilir. II. Ulusal güçleri etkin kılmak esastır. III. Manda ve himaye kabul edilemez. Yukarıda verilen kararlardan hangileri Ulusal Bağımsızlığın koşulsuz olarak gerçekleştirilebileceğinin göstergesidir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) I, II ve III ✓

Kurtuluş Savaşı kararlarından: Sömürge amacı gütmeyen devletlerden (örneğin Sovyet Rusya) yardım alınabileceği (I), başka devletlerin güdümüne girmeyi reddeden manda ve himayenin kabul edilemeyeceği (III) ve kararların temel gücünün ulusal irade ve kuvvetler (II) olacağı hükümleri, tam ve koşulsuz bir ulusal bağımsızlığın hedeflendiğini gösterir. Cevap anahtarına göre her üç öncül de bu doğrultudadır.

14. Aşağıdakilerden hangisi kadın - erkek arasında sosyal eşitsizliği gidermeye yöneliktir?

• A) Soyadı Kanunun kabul edilmesi
• B) Kılık Kıyafet Kanunun kabul edilmesi
• C) Karma eğitim sisteminin benimsenmesi
• D) Kadınlara seçme - seçilme hakkının verilmesi
• E) Türk Medeni Kanunun yürürlüğe girmesi ✓

Türk Medeni Kanunu (1926); evlenme, boşanma, miras paylaşımı, velayet ve mahkemede şahitlik gibi ailevi ve toplumsal alanlarda kadın ile erkeği kanun önünde tamamen eşit kılmış ve kadın-erkek arasındaki sosyal/hukuki eşitsizlikleri gidermiştir. (Kadınlara seçme-seçilme hakkı ise siyasi alandaki eşitliği sağlamıştır).

15. Aşağıdaki gelişmelerden hangisinde, 1774 Küçük Kaynarca Antlaşmasının etkisinden söz edilemez?

• A) Balkanlarda Rusya'nın etkinliğinin artması
• B) Esham senetlerinin hazırlanması
• C) Boğazlar sorununun ortaya çıkması ✓
• D) Rusya'nın kapitülasyonlardan yararlanması
• E) İstanbul ve Boğazlar üzerinde Rus tehdidinin artması

Boğazlar sorununun ortaya çıkması Hünkar İskelesi Antlaşması ile ilişkilidir; Küçük Kaynarca'nın doğrudan sonucu değildir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Boğazlar sorununun ortaya çıkması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

16. I. Milli Kongre Cemiyeti II. Trakya Paşaeli Cemiyeti III. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk IV. Kilikyalılar Cemiyeti V. İzmir Müdafaa-i Hukuk Yukarıdaki Cemiyetlerden hangisinin kurulmasında Mustafa Kemal'in önemli rolü olmuştur?

• A) I
• B) II
• C) III ✓
• D) V
• E) IV

Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin kurulmasında Mustafa Kemal'in önemli rolü vardır; bu yapı Sivas Kongresi'nde bütün yerel cemiyetleri birleştirmiştir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

17. XIX yüzyılın ikinci yarısına kadar yenilik hareketlerine genelde yeniçeriler tepki gösterirken bu dönemden sonra bu durumun değiştiği görülür. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek olarak gösterilebilir?

• A) II. Abdülhamit'in tahttan indirilmesi ✓
• B) Çınar Vakasının yaşanması
• C) Alemdar Mustafa Paşa'nın öldürülmesi
• D) II. Osman'ın öldürülmesi
• E) III. Selim'in tahttan indirilmesi

XIX. yüzyılın ilk yarısında Yeniçeri Ocağı kaldırıldığı için (1826), bu tarihten sonraki yenilik hareketlerine veya siyasi olaylara karşı tepkiler ordu içindeki İttihatçı subaylar, aydınlar veya farklı sivil-askeri muhalif gruplar tarafından yapılmıştır. 1909 yılında yaşanan 31 Mart Vakası sonrasında İttihatçıların öncülük ettiği Hareket Ordusu'nun müdahalesiyle II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesi bu durumun (yeniçeriler dışındaki siyasi/askeri güçlerin müdahalesinin) en belirgin örneğidir.

18. Mustafa Kemal Osmanlı Mebusan Meclisi'ne aşağıdaki illerden hangisinin milletvekili olarak seçilmiştir?

• A) Erzurum ✓
• B) Sivas
• C) Amasya
• D) Samsun
• E) Ankara

Mustafa Kemal, son Osmanlı Mebusan Meclisi'ne Erzurum milletvekili olarak seçilmiştir; ancak İstanbul'a gitmemiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Erzurum" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

19. I. Tekâlif-i Milliye Emirlerinin yayınlanması II. Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkarılması III. Takrir-i Sükûn Kanunu'nun çıkarılması Yukarıdakilerden hangileri I.TBMM'nin çıkardığı kanunlar arasındadır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II ✓
• C) I ve II
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Hıyanet-i Vataniye Kanunu (29 Nisan 1920), I. TBMM döneminde ayaklanmaları bastırmak ve otoriteyi sağlamak amacıyla çıkarılmış ilk kanunlardandır (II). Tekâlif-i Milliye Emirleri (I) bir kanun olmayıp, Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrası başkomutanlık yetkisini alan Mustafa Kemal Paşa'nın yayınladığı kişisel genelgelerdir. Takrir-i Sükûn Kanunu (III) ise Şeyh Sait İsyanı üzerine 1925 yılında II. TBMM döneminde çıkarılmıştır.

20. Kurtuluş Savaşı'ndaki mücadelelerinden dolayı Antep'e Gazi, Maraş'a Kahraman, Urfa'ya Şanlı unvanı verilmiştir. Antep, Maraş ve Urfa şehirlerine bu unvanları aşağıdakilerden hangisi vermiştir?

• A) Mustafa Kemal Paşa
• B) Bakanlar Kurulu
• C) Türkiye Büyük Millet Meclisi ✓
• D) Genel Kurmay Başkanlığı
• E) Erkan-ı Harbiye Umumiye Reisliği

Kurtuluş Savaşı'nda halkın gösterdiği büyük direniş ve kahramanlıklar nedeniyle kanun çıkarılarak şehirlere verilen unvanlar yasa ile düzenlenmiştir. Yasama yetkisine sahip olan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) (D) tarafından; Antep'e "Gazi" (1921), Maraş'a "Kahraman" (1973) ve Urfa'ya "Şanlı" (1984) unvanları verilmiştir.