Altın Test 45

1. Aşağıdakilerden hangisi, I.İnönü Muharebesi'nin sonuçları arasında gösterilebilir?

• A) Moskova Antlaşması'nın imzalanması ✓
• B) Mudanya Ateşkes Antlaşmasının imzalanması
• C) Gümrü Antlaşması'nın imzalanması
• D) Ankara Antlaşması'nın imzalanması
• E) Kars Antlaşması'nın imzalanması

I. İnönü Savaşı sonrasında TBMM'nin uluslararası itibarı artmış ve Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması imzalanmıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Moskova Antlaşması'nın imzalanması" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

2. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluş Dönemi'nde (1299- 1453) Devlet ülke yönetimi veya askeri alanda yapılan düzenlemelerden biri _değildir_?

• A) Tımar Sistemi'nin kurulması
• B) Devşirme Yasası'nın çıkarılması
• C) Kafes Sistemi'nin oluşturulması ✓
• D) Divan örgütünün kurulması
• E) Yeniçeri Ocağı'nın kurulması

Kafes sistemi kuruluş döneminde değil, daha sonraki Osmanlı veraset düzeninde uygulanmıştır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Kafes Sistemi'nin oluşturulması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

3. Mustafa Kemal'in 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarken gerçekleştirmek istediği hedefler arasında; I. Mondros Mütarekesi'nin uygulanmasını önlemek II. Ulusal birliği sağlamak III. Halka inkılapları benimsetmek Hangilerinin yer aldığı söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II ✓
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışındaki ve milli mücadeleyi başlatmasındaki temel hedefleri; ülkeyi işgallere açık hale getiren Mondros Mütarekesi'nin haksız ve yıkıcı uygulamalarını önlemek/bağımsızlığı kazanmak (I) ve bölgesel direnişleri tek çatı altında birleştirerek ulusal birliği sağlamaktır (II). Ancak henüz kurtuluş mücadelesinin en başında olduğu bu dönemde 'halka inkılapları (devrimleri) benimsetmek' (III) gibi bir öncelik veya hedef söz konusu değildir; zira öncelikli amaç devletin bağımsızlığını kurtarmaktır, rejim ve modernleşme adımları bağımsızlık kazanıldıktan sonra gündeme gelecektir. Dolayısıyla doğru cevap I ve II'dir.

4. II. Dünya Savaşı'nda Almanya'nın Sovyetler üzerinden Hindistan ve Güneydoğu Asya yönünde ilerlemeyi hedefleyen doğu planı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Enosis
• B) Orient ✓
• C) Normandia
• D) Barbarossa
• E) Marshall

Almanya'nın Sovyetler üzerinden Hindistan ve Güneydoğu Asya'ya yönelmeyi amaçlayan planı Orient Planı olarak bilinir. Bu plan Alman yayılmacılığının doğu hedefleriyle ilgilidir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Orient" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

5. Osmanlı Devleti donanmasında amirallik yapmış ve Türk tarihinde "Trablusgarp Fatihi" olarak anılan denizci aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Murat Reis
• B) Turgut Reis ✓
• C) Barbaros Hayrettin Paşa
• D) Piri Reis
• E) Seydi Ali Reis

Trablusgarp Fatihi olarak anılan Osmanlı denizcisi Turgut Reis'tir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Turgut Reis" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

6. Milli Mücadele’de gösterilen kahramanlıklar nedeniyle bazı yerleşim yerleri İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiştir. Bu yerler arasında; I. İnebolu, II. Kahramanmaraş, III. Gaziantep Hangileri bulunur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) I, II ve III ✓

Türkiye'de İstiklal Madalyası alan yerler: Cephane sevkiyatındaki kahramanlığı nedeniyle İnebolu ilçesi (1924), Fransız işgaline karşı direnişi nedeniyle Kahramanmaraş (1925), Gaziantep (2008) ve Şanlıurfa (2016) şehirleridir. Dolayısıyla her üç yer de İstiklal Madalyası sahibidir.

7. Aşağıdaki eserlerden hangisi Anadolu Selçuklular Dönemi'ne aittir?

• A) Kayseri Çifte Medrese ✓
• B) Edirne Selimiye Cami
• C) İstanbul Sahn-ı Seman Medresesi
• D) Semerkant Medresesi
• E) Bursa Ulu Cami

Kayseri Çifte Medrese Anadolu Selçuklu dönemine ait önemli mimari eserlerden biridir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Kayseri Çifte Medrese" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

8. "Ribat-ı Anuşirvan Kervansarayı" hangi Türk devleti zamanında yapılmıştır?

• A) Anadolu Selçukluları
• B) Osmanlılar
• C) Gazneliler
• D) Büyük Selçuklular ✓
• E) Karahanlılar

Ribat-ı Anuşirvan Kervansarayı Büyük Selçuklu dönemine ait mimari yapılardandır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Büyük Selçuklular" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

9. I.Dünya Savaşı, Üçlü İtilaf Devletleri ile Üçlü ittifak Devletleri arasında başlamıştır. Aşağıdakilerden hangisinde, üçlü İtilaf Devletleri bir arada verilmiştir?

• A) İngiltere -Fransa- Rusya ✓
• B) Avusturya -Almanya-Bulgaristan
• C) İtalya- Rusya -Almanya
• D) Almanya -Fransa-İtalya
• E) ABD-İngiltere- Avusturya

Üçlü İtilaf Devletleri İngiltere, Fransa ve Rusya'dan oluşmuştur. Bu blok I. Dünya Savaşı'nın ana taraflarından biridir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "İngiltere -Fransa- Rusya" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

10. I. Gayrimüslimlerin askerlik yapabilmesi II. İlk bankaların kurulması III. İlk resmi gazetenin çıkarılması Yukarıdakilerden hangileri Tanzimat Dönemi'nde yaşanan gelişmeler arasında _yer almaz_?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III ✓
• D) I ve II
• E) II ve III

Tanzimat Dönemi (1839-1876) gelişmelerindendir: Islahat Fermanı (1856) ile gayrimüslimlere bedelli askerlik/askerlik hakkı getirilmiştir (I) ve ilk Osmanlı bankaları (Bank-ı Dersaadet 1847, Bank-ı Osmani 1856) bu dönemde kurulmuştur (II). Ancak ilk resmi Türkçe gazete olan 'Takvim-i Vekayi', Tanzimat Dönemi öncesinde, 1831 yılında II. Mahmut Dönemi'nde çıkarılmıştır (III). Dolayısıyla yalnız III Tanzimat Dönemi'nde yer almaz.

11. İslamiyet öncesi Türk tarihinde aşağıdakilerden hangisi II. Göktürk Devleti'ne aittir?

• A) Yenisey yazıtları
• B) Orhun abideleri ✓
• C) Karabalgasun yazıtları
• D) Divan-ı Lügat ‘it Türk
• E) Pazırık Kurganı

Orhun Abideleri (Göktürk Kitabeleri), II. Göktürk (Kutluk) Devleti döneminde Bilge Kağan, Kültigin ve Vezir Tonyukuk adına dikilmiş Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı belgeleridir. Karabalgasun Yazıtları Uygurlara, Divânu Lugâti't-Türk Karahanlılara, Pazırık Kurganı İskitlere/Hunlara, Yenisey Yazıtları ise Kırgızlara aittir.

12. II. Dünya Savaşında alınan Alman yenilgisi üzerine Özgür Fransa Hareketi'ni başlatan Fransa'nın Alman işgalinden kurtulması üzerine Fransız hükümetinin başkanlığını üstelenen Fransız asker ve devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Christine Boutin
• B) Lionel Jospin
• C) Charles de Gaulle ✓
• D) Jean Lecanuet
• E) Herve Morin

II. Dünya Savaşı sırasında Almanya'nın Fransa'yı işgal etmesi üzerine Londra'ya kaçarak "Özgür Fransa" direniş hareketini başlatan, Fransa'nın kurtuluşundan sonra ise geçici hükümetin başkanlığını üstlenip daha sonra Fransa Beşinci Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı olan general ve devlet adamı Charles de Gaulle'dür (C).

13. I. Türk - Yunan sınırı II. Kapitülasyonlar III. Boğazlar Lozan Barış Antlaşması'nda, yukarıdaki alanlardan hangilerinde yapılan düzenleme daha sonra değişikliğe uğramıştır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III ✓
• D) I ve II
• E) II ve III

Lozan Antlaşması'nda Boğazların yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmış ve kıyıları askersizleştirilmiştir. Bu durum, 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile değiştirilerek Boğazların tüm denetimi ve askeri yönetimi Türkiye'ye verilmiştir. Kapitülasyonların kaldırılması (II) ve Türk-Yunan sınırı (I) ise Lozan sonrasında kalıcı olmuş ve değişikliğe uğramamıştır.

14. Osmanlı Devletinde mimari yapı türleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi _yanlıştır_?

• A) Kapan: Tek tip malın depolandığı, satıldığı toptancı yeri.
• B) Tabhane: Deri işleme atölyesi. ✓
• C) Arasta: Aynı cins malın satıldığı dükkânlar topluluğu.
• D) İmarethane: Yoksula yolcuya yemek dağıtan aşevi.
• E) Bedesten: Alışveriş merkezi, kapalı çarşı.

Tabhane deri işleme atölyesi değil, yolcu ve misafirlerin konakladığı yer anlamında kullanılır. Deri işleme tabakhane ile ilgilidir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Tabhane: Deri işleme atölyesi." seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

15. Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti'nin merkezî idaresinde "hüküm “’lerin kaydedildiği defterdir?

• A) Mühimme defteri ✓
• B) Tahvil defteri
• C) Tahrir defteri
• D) Şer’iyye sicilleri
• E) Ruznamçe defteri

Mühimme defterleri, Divan-ı Hümayun'da alınan önemli hükümlerin kaydedildiği defterlerdir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Mühimme defteri" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

16. İstanbul'un imarı için yaptığı çalışmalarla "Muammir-i Bilâd" unvanını alan padişah aşağıdakilerden hangisidir?

• A) I. Abdülhamit
• B) III. Ahmet
• C) III. Osman
• D) I. Mahmut ✓
• E) III. Mustafa

I. Mahmut, İstanbul'un imarı için yaptığı çalışmalar nedeniyle Muammir-i Bilad unvanıyla anılmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "I. Mahmut" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

17. Amasya Görüşmelerinde Salih Paşa, Mebuslar Meclisinin Anadolu’da toplanmasını kabul etmiş; ancak İstanbul Hükümeti bu kararı uygulamamıştır. Bu durum İstanbul Hükümeti hakkında; I. Kendi içinde görüş ayrılıkları yaşadığı, II. Temsil Heyetinin isteklerini bütünüyle benimsediği, III. Milli Mücadele’ye mesafeli durduğu Yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) Yalnız I ✓
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) I, II ve III

Görüşmeye giden hükümet temsilcisi Salih Paşa'nın kabul ettiği bir kararın (meclisin güvenlik gerekçesiyle Anadolu'da toplanması), İstanbul'daki kabine (hükümet) tarafından reddedilmesi, İstanbul Hükümeti üyeleri arasında kararlarda görüş ayrılığı ve koordinasyon eksikliği olduğunu gösterir (I). Hükümet bu yöntemiyle Temsil Heyeti'nin isteklerine uygun hareket etmemiştir.

18. Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Orhan Gazi döneminde meydana gelen teşkilatlanma çalışmaları arasında yer almamaktadır?

• A) Vezirlik makamının oluşturulması
• B) Rumeli Beylerbeyliğinin kurulması ✓
• C) Divan teşkilatının kurulması
• D) İlk Osmanlı medresesinin açılması
• E) Yaya-müsellem adı verilen ordunun kurulması

Rumeli Beylerbeyliği, Rumeli'deki Osmanlı topraklarının genişlemesi üzerine idari kolaylık sağlamak amacıyla I. Murat Dönemi'nde (Manastır merkezli) kurulmuştur. Orhan Gazi Dönemi'nde ise yaya ve müsellem ordusu kurulmuş, ilk medrese açılmış, Divan teşkilatı ve vezirlik makamı gibi devletin kurumsallaşmasını sağlayan temel adımlar atılmıştır.

19. Osmanlı İmparatorluğunun Rumeli'ye geçişte üs olarak kullandığı ve Rumeli bölgesindeki ilk toprağı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kilitbahir Kalesi
• B) Çimpe Kalesi ✓
• C) Edirne Kalesi
• D) Ani Kalesi
• E) Azak Kalesi

Osmanlı'nın Rumeli'ye geçişte üs olarak kullandığı ilk toprak Çimpe Kalesi'dir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Çimpe Kalesi" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

20. Yeni Türk Devleti'nde; • 1922'de saltanatın kaldırılması • 1923'te cumhuriyetin ilanı • 1924'te halifeliğin kaldırılması Gelişmelerine bakılarak, I. Milli egemenlik gerçekleştirilmek istenmiştir. II. Laik bir devlet yapısı amaçlanmıştır. III. Dini kurumlara yer verilmeyeceği kesinleşmiştir. Yargılarından hangilerine _ulaşılamaz_?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III ✓
• D) I ve II
• E) II ve III

Saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyetin ilanı doğrudan milli egemenliği (I) pekiştirirken, halifeliğin kaldırılması laik devlet yapısını (II) amaçlar. Ancak laiklik dini kurumların tamamen yok edilmesi değil, din ve devlet işlerinin ayrılması ve inanç özgürlüğünün güvenceye alınmasıdır (örneğin Diyanet İşleri Başkanlığı kurulmuştur). Bu nedenle dini kurumlara hiçbir şekilde yer verilmeyeceği yargısına ulaşılamaz (III).