Altın Test 51

1. I. Yalnızca erkek çocuklar eğitim görür. II. Sadece dini bilimler okutulur. III. Öğrencilerin bütün masrafları karşılanır. IV. Günümüzün yükseköğretim kurumlarına benzer. Yukarıdakilerden hangileri Medreselerin özellikleri arasında _gösterilemez_?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II ✓
• C) I ve II
• D) I, III ve IV
• E) I, II, III ve IV

Medreselerde yalnızca dini bilimler okutulmamış, dönemine göre akli ve nakli ilimler birlikte yer almıştır. Bu yüzden medreseler için gösterilemeyecek ifade II'dir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Yalnız II" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

2. Fransız generaller tarafından 1930'lu yıllarda Almanya'ya karşı oluşturulmuş olan savunma hattı aşağıdakilerden hangidir?

• A) Mercan
• B) Maginot ✓
• C) Ren
• D) Normandia
• E) Barbarossa

Fransa, I. Dünya Savaşı sonrasında olası bir Alman saldırısını durdurmak amacıyla 1930'larda doğu sınırında (Almanya sınırında) inşa ettiği, yer altı tünelleri ve savunma kalelerinden oluşan devasa savunma hattına Fransız bakan André Maginot'nun adından hareketle 'Maginot Hattı' (B) adını vermiştir.

3. Osmanlı Devleti Klasik Dönemi'nde şehzade sancağı olarak öne çıkan Manisa için eski bir devlet merkezi olması nedeniyle kullanılan sıfat aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Darül Mülkü Kadim ✓
• B) Dersaadet
• C) Kubbet-ül İslam
• D) Tahtgâh-ı Kadim
• E) Payitaht

Manisa, eski bir devlet merkezi ve önemli şehzade sancağı olduğu için Darül Mülkü Kadim sıfatıyla anılmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Darül Mülkü Kadim" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

4. I. Ayanlar Meclisi'nin açılması II. Uluslararası anlaşmaların meclise sunulma zorunluluğu III. Parti ve cemiyet kurmanın serbest bırakılması Yukarıdakilerden hangileri 1909 yılında anayasada yapılan değişiklikler arasında yer alır?

• A) Yalnız II
• B) Yalnız III
• C) I ve II
• D) II ve III ✓
• E) I, II ve III

1909 yılında (II. Meşrutiyet sonrası) Kanun-i Esasi'de yapılan değişikliklerle; uluslararası anlaşmaların yürürlüğe girmesi için meclis onayı zorunlu hale getirilmiş (II) ve ilk kez siyasi parti ile cemiyet kurma hakkı anayasal güvenceye alınmıştır (III). Ayanlar Meclisi (I) ise 1909'da değil, ilk anayasanın kabul edildiği 1876 yılında açılmıştır.

5. İtalya ve Almanya'nın tekrar yayılmacı bir politika izlemesi aşağıdaki gelişmelerden hangisinin üzerinde etkili _olmamıştır_?

• A) Sadabat Paktı
• B) Hatay'ın Anavatan'a katılması
• C) Montrö Boğazlar Sözleşmesinin imzalanması
• D) Balkan Antantı
• E) Nüfus Mübadelesi ✓

İtalya ve Almanya'nın yayılmacı politikaları (güvenlik tehditleri) Türkiye'yi Balkan Antantı (A) ve Sadabat Paktı'nı (B) kurmaya, Montrö Boğazlar Sözleşmesi (D) ile boğazların güvenliğini sağlamaya ve Hatay meselesini çözmeye (C) itmiştir. Nüfus Mübadelesi ise tamamen Lozan sonrası Türkiye ile Yunanistan arasında çözülmeye çalışılan ikili bir sorundur, İtalya/Almanya tehdidiyle bir ilişkisi yoktur.

6. Haçlı seferleri aşağıdaki hükümdarların hangisi zamanında başlamıştır?

• A) Alaeddin Keykubat
• B) Alparslan
• C) II. Kılıçarslan
• D) Sultan Sencer
• E) Berkyaruk ✓

Haçlı Seferleri, Büyük Selçuklu Sultanı Berkyaruk döneminde başlamıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Berkyaruk" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

7. Aşağıdakilerden hangisi İstibdat Dönemi gelişmeleri arasında _yer almaz_?

• A) Fenerbahçe, Galatasaray gibi spor kulüplerinin kurulması
• B) Mülkiye Mühendis Mektebi'nin açılması
• C) Düyun-u Umumiye idaresinin kurulması
• D) Ermenilerin Erzurum'da İsyan etmesi
• E) Memleket sandıklarının kurulması ✓

Memleket sandıkları Mithat Paşa tarafından daha önce kurulmuştur; İstibdat dönemi gelişmeleri arasında yer almaz. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Memleket sandıklarının kurulması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

8. Ümmet anlayışından ulus anlayışına geçilmesinde, I. Hilafetin kaldırılması, II. Medeni Kanun'un kabul edilmesi, III. Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun kabul edilmesi Gelişmelerinden hangileri etkili olmuştur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve III
• E) I, II ve III ✓

Hilafetin kaldırılması, Medeni Kanun'un kabulü ve Tevhid-i Tedrisat Kanunu ümmet temelli anlayıştan milli ve laik toplum yapısına geçişi desteklemiştir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

9. Aşağıdakilerden hangisi son Osmanlı Mebusan Meclisi'ne Mebus olarak seçilmemiştir?

• A) Refet Bele
• B) Ali Fuat Cebesoy ✓
• C) Bekir Sami Kunduh
• D) Rauf Orbay
• E) Hamdullah Suphi Tanrıöver

Ali Fuat Cebesoy son Osmanlı Mebusan Meclisi'ne mebus olarak seçilen isimler arasında yer almaz. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Ali Fuat Cebesoy" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

10. Aşağıdakilerden hangisi, Kütahya-Eskişehir Savaşlarının sonuçlarından biri _değildir_?

• A) Türk ordusunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi
• B) Tekâlif-i Milliye Emirlerinin yayımlanması
• C) İsmet Bey'in generalliğe yükseltilmesi ✓
• D) TBMM'de Mustafa Kemal'e karşı tepkilerin artması
• E) TBMM'nin, Başkomutanlık Kanunu ile yetkilerini geçici bir süre için Mustafa Kemal'e devretmesi

İsmet Bey'in generalliğe yükseltilmesi I. İnönü Savaşı sonrasındadır. Kütahya-Eskişehir Savaşlarının sonucu değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "İsmet Bey'in generalliğe yükseltilmesi" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

11. I. Toprağı olmayan köylülere toprak dağıtılması II. Aşar vergisinin kaldırılması III. Ziraat bankasının kurulması Yukarıdakilerden hangileri 1929 yılında çıkarılan Toprak reformu kapsamındadır?

• A) Yalnız I ✓
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) I ve III

1929 yılında çıkarılan Toprak Reformu Kanunu, doğrudan topraksız veya az topraklı köylülere toprak dağıtarak tarımsal üretimi teşvik etmeyi amaçlamıştır (I). Aşar vergisinin kaldırılması 1925 yılında yapılmıştır (II). Ziraat Bankası ise Osmanlı Dönemi'nde (1888 yılında) kurulmuştur (III).

12. Osmanlı İmparatorluğunun, Kuruluş Dönemi'nde aşağıdakilerden hangisini amaçladığı _savunulamaz_?

• A) Memluklerin Orta Doğu'daki egemenliğine son vermek ✓
• B) İslamiyet'i geniş alanlara yaymak
• C) Anadolu'da siyasi birliği sağlamak
• D) Bizans'la mücadeleyi sürdürmek
• E) Rumeli fetihlerini genişletmek

Kuruluş döneminde Osmanlı'nın temel hedefleri Anadolu siyasi birliği, Bizans'la mücadele ve Rumeli fetihleridir. Memluk egemenliğine son verme hedefi bu döneme ait değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Memluklerin Orta Doğu'daki egemenliğine son vermek" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

13. Amasya Genelgesi'ni "Mukaddes İttifak" şeklinde nitelendiren devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Refet Bele
• B) Ali fethi Okyar
• C) Ali Fuat Cebesoy ✓
• D) Rauf Orbay
• E) Kazım Karabekir

Mustafa Kemal, Rauf Orbay, Refet Bele ve Ali Fuat Cebesoy'un imzaları; Kazım Karabekir ve Cemal Paşa'nın ise telgrafla onaylarıyla yayımlanan Amasya Genelgesi, askeri ve sivil idarecilerin kurtuluş yolunda birleştiği ilk ortak mutabakattır. Bu mutabakatı ve imzalanma sürecini komutan Ali Fuat Cebesoy (E) anılarında 'Mukaddes İttifak' (Kutsal İttifak) olarak isimlendirmiştir.

14. I. Meşrutiyetin ilanında; I. Balkan Bunalımı II. Tersane Konferansı III. Reval Görüşmeleri Gelişmelerinden hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II ✓
• E) I, II ve III

I. Meşrutiyet'in ilanında Balkan Bunalımı ve Tersane Konferansı etkili olmuştur. Reval Görüşmeleri ise II. Meşrutiyet süreciyle ilgilidir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

15. Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de 1925 -1933 yılları arasında gerçekleştirilen yenilikler arasında _yer almaz_?

• A) Yeni Türk harflerinin kabul edilmesi
• B) Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi
• C) Erkan-ı Harbiye Nezareti'ne son verilmesi ✓
• D) Halkevlerinin açılması
• E) Türk Dil Kurumu'nun kurulması

Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Vekâleti'ne (Harbiye Bakanlığı'na) son verilerek yerine Genelkurmay Başkanlığı'nın kurulması ve ordunun siyasetten ayrılması, 3 Mart 1924 tarihinde (belirtilen 1925-1933 aralığından önce) gerçekleştirilmiştir. Diğer gelişmeler (Kabotaj Kanunu 1926, Harf İnkılabı 1928, Türk Dil Kurumu 1932, Halkevleri 1932) bu aralıktadır.

16. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde; - İkili teşkilat şeklinde bir yönetim olması - Devletin Boylar Federasyonundan oluşması Gibi durumlar aşağıdakilerden hangisine neden olmuştur?

• A) Devletin kısa ömürlü olması ✓
• B) Yerleşik yaşama geçilmesine
• C) Merkezi otoritenin sağlanmasına
• D) Federal yönetimin benimsenmesine
• E) Sınırların genişlemesine

İkili teşkilat ve boylar federasyonu merkezi otoriteyi zayıflatmış, devletlerin kısa ömürlü olmasına neden olmuştur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Devletin kısa ömürlü olması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

17. Ankara Antlaşması’nda Hatay için özel bir yönetim öngörülmüş, ilerleyen süreçte Hatay Meclisinin kararıyla bölge Türkiye’ye katılmıştır. Bu gelişmelerle ilgili; I. Bölgede Türk nüfusu etkilidir. II. Mustafa Kemal’in ileri görüşlülüğü görülmektedir. III. Hatay’ın Türkiye’ye katılması Misak-ı Millî’ye uygundur. Yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) I, II ve III ✓

Fransa'nın çekilmesi halinde halk oylamasına gidilecek olması bölgede Türk nüfusunun çoğunlukta olduğuna (I) güvenildiğini gösterir. Mustafa Kemal'in bu hükmü antlaşmaya koydurması ve ileride Hatay'ın anavatana katılması onun ileri görüşlülüğünü kanıtlar (II). Hatay'ın Türkiye'ye katılması ise Misak-ı Milli sınırlarına ulaştığı için Misak-ı Milli'ye uygundur (III).

18. Aşağıdakilerden hangisi, Selçuklular döneminde faaliyet gösteren Ahilik teşkilatının görevleri arasında _yer almaz_?

• A) Fiyatları kontrol altında tutmak
• B) Meslek okulları açmak ✓
• C) Üreticiye kredi sağlamak
• D) Üreticiyi denetlemek
• E) Tüketici haklarını korumak

Ahilik teşkilatı, esnaflar arasında dayanışmayı sağlayan, mesleki ahlakı koruyan ve üretimi denetleyen çok yönlü sosyo-ekonomik bir kuruluştur. Teşkilat; malların kalitesini kontrol ederek üreticiyi denetler (A), 'narh sistemi' uygulayarak fiyatları kontrol altında tutar (B), kalitesiz veya hileli mallara karşı tüketici haklarını korur (C) ve esnafa ortak sandıklardan kredi/maddi destek sağlar (D). Ancak Ahilik'te mesleki eğitim, okul çatısı altında değil, işbaşında usta-çırak ilişkisiyle pratik olarak verilirdi. Dolayısıyla klasik anlamda kurumsal 'meslek okulları açmak' (E) Ahiliğin görevlerinden biri değildir.

19. Osmanlı İmparatorluğunda ilk telgraf denemesini sarayda gerçekleştiren ve Telgrafın mucidi Samuel Morse'a madalya veren padişah aşağıdakilerden hangisidir?

• A) II. Abdülhamit
• B) Abdülmecit ✓
• C) III. Selim
• D) Abdülaziz
• E) I.Abdülhamit

Abdülmecit döneminde telgraf denemeleri yapılmış ve Samuel Morse'a madalya verilmiştir. Bu dönem haberleşme alanındaki yeniliklerle öne çıkar. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Abdülmecit" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

20. Mondros Ateşkes Antlaşmasında; I. Osmanlı orduları terhis edilecek II. Telgraf hatlarının kontrolü İtilaf devletlerine bırakılacak III. Demiryollarının ve Toros tünellerinin kontrolü İtilaf devletlerinin kontrolüne bırakılacak Gibi maddeler vardır. Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri işgalleri kolaylaştırıcı etkiye sahiptir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) I, II ve III ✓

Orduların terhis edilmesi (I) ülkeyi askeri savunmadan yoksun bırakarak doğrudan işgalleri kolaylaştırmış; telgraf hatlarının kontrol edilmesi (II) halkın işgallere karşı birleşmesini ve ortak direniş örgütlemesini (haberleşmeyi) engellemeyi hedeflemiş; demiryolları ve tünellerin kontrolü (III) ise işgal güçlerinin askeri sevkıyat ve lojistiği hızlıca yapmasını sağlamıştır. Bu nedenle her üç madde de işgalleri kolaylaştırma amacına hizmet eder.