Altın Test 55

1. Vak'a-i Vakvakiye olayı hangi Osmanlı padişahı döneminde yaşanmıştır?

• A) IV. Murat
• B) II. Süleyman
• C) III. Mehmet
• D) II. Osman
• E) IV. Mehmet ✓

Vak'a-i Vakvakiye, IV. Mehmet döneminde yaşanan önemli saray ve yeniçeri olaylarından biridir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "IV. Mehmet" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

2. • Osmanlı iktisadi hayatında, geçimini ticaret ve zanaatla sağlamak, bir dükkân açmak için verilen izin • Fiyatlara müdahale edilmesi • Devlete ait mukataa denilen arazilerin üç yıllığına kiralanması • Koyun ve keçi üzerinden alınan vergi Osmanlı Devleti'nin ekonomik hayatıyla ilgili aşağıdakilerden hangisinin açıklaması yukarıda yoktur?

• A) Malikâne ✓
• B) İltizam
• C) Narh
• D) Gedik
• E) Ağnam

Öncüllerdeki açıklamalar şu kavramlara karşılık gelmektedir: Dükkan açma ruhsatı/izni: Gedik (B), Fiyatlara devlet eliyle müdahale edilmesi: Narh (A), Mukataa arazilerin iltizam yoluyla mültezimlere genellikle üç yıllığına kiralanması: İltizam (D), Küçükbaş hayvanlar (koyun/keçi) üzerinden alınan vergi: Ağnam (C). Malikâne sistemi ise mukataa toprakların ömür boyu kiralanması sistemidir ve yukarıda açıklaması verilmemiştir.

3. Mustafa Kemal, Milli Mücadele’nin lideri olmasına rağmen savaşla ilgili kararlarda Meclisin görüşlerini önemsemiştir. Bu nedenle I. TBMM, savaş yıllarında etkin karar alan bir meclis olmuştur. Bu durum Kurtuluş Savaşı’nın yönetiminde; I. milli irade, II. bağımsızlık, III. sosyal devlet Anlayışlarından hangilerinin belirleyici olduğunu gösterir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II ✓
• D) I ve III
• E) II ve III

Mustafa Kemal'in milli mücadeleyi tek başına değil, halkın seçtiği temsilcilerden oluşan meclis kararları doğrultusunda yönetmesi, savaşın yönetiminde milli irade (I) anlayışının belirleyici olduğunu gösterir. Savaşın asıl amacı vatanı kurtarmak olduğundan bağımsızlık (II) ilkesi temel hedeftir. Ancak savaş koşullarında refahı ve sosyal politikaları ön plana çıkaran 'sosyal devlet' (III) anlayışının savaşın yönetilmesinde doğrudan belirleyici bir rolü yoktur. Dolayısıyla doğru cevap I ve II'dir.

4. 1925'te yaşanan gelişmeler arasında aşağıdakilerden hangisi _yer almaz_?

• A) 29 Ekim'in Cumhuriyet Bayramı olarak kutlanmasının yasalaşması
• B) Laik cumhuriyet rejimine karşı ilk isyanın çıkması
• C) Takrir-i Sükûn Kanunu'nun çıkarılması
• D) Aşar vergisinin kaldırılması
• E) Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun çıkarılması ✓

Özel sektörün sanayi yatırımlarını desteklemek amacıyla çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu, 28 Mayıs 1927 tarihinde kabul edilmiştir (1925 yılında değil). Diğer taraftan 29 Ekim'in milli bayram olması (1925), laik rejime karşı ilk isyan olan Şeyh Sait İsyanı (1925), isyanı bastırmak için çıkarılan Takrir-i Sükun Kanunu (1925) ve köylüyü rahatlatmak için Aşar vergisinin kaldırılması (1925) aynı yıl gerçekleşen önemli olaylardır.

5. Toplumsal birliği ve barışı temel esas olarak gören ilke aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Cumhuriyetçilik
• B) Milliyetçilik ✓
• C) Laiklik
• D) Devletçilik
• E) İnkılapçılık

Milliyetçilik ilkesi ortak tarih, kültür ve ülkü etrafında toplumsal birlik ve barışı sağlamayı hedefler. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Milliyetçilik" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

6. I. Türkiye'nin NATO'ya üye olması II. Hatay'ın bağımsızlığını kazanması III. Hatay'ın Türkiye'ye katılması IV. Bağdat Paktı'nın imzalanması V. Sadâbad Paktı'nın imzalanması VI. Ankara Paktı'nın imzalanması Yukarıdaki siyasi gelişmelerden hangisi Atatürk döneminde meydana gelmiştir?

• A) II ve V ✓
• B) II, V ve VI
• C) II, III ve IV
• D) I, III, V ve VI
• E) III, IV ve V

Hatay'ın bağımsızlığını kazanması ve Sadabat Paktı Atatürk döneminde gerçekleşmiştir. Hatay'ın Türkiye'ye katılması ise Atatürk'ün vefatından sonradır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "II ve V" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

7. Aşağıdakilerden hangisinin Milliyetçilik ilkesi doğrultusunda yapıldığı _söylenemez_?

• A) Kabotaj Kanunu'nun kabulü
• B) Yerli ürünlerinin pahalı olsa bile devlet dairelerinde kullanılması
• C) Aşar vergisinin kaldırılması ✓
• D) Ham maddesi yurt içinde bulunan tüketim mallarının üretilmesi
• E) İzmir İktisat Kongresi'nin toplanması

Aşar vergisinin kaldırılması daha çok halkçılık ve köylünün üzerindeki yükü azaltma amacıyla ilişkilidir. Milliyetçilik doğrultusunda yapılan bir düzenleme değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Aşar vergisinin kaldırılması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

8. Türkiye Milletler Cemiyeti'ne aşağıda verilen ülkelerden hangisinin daveti üzerine üye olmuştur?

• A) İspanya ✓
• B) ABD
• C) İtalya
• D) İngiltere
• E) Fransa

Türkiye, Milletler Cemiyeti'ne İspanya'nın daveti üzerine üye olmuştur. Üyelik 1932'de gerçekleşmiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "İspanya" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

9. Dünya barışım tahsis etmek adına Cemiyet-i Akvam'ın kurulması fikri ilk kez nerede gündeme gelmiştir?

• A) Atlantik Bildirisi
• B) Paris Barış Konferansı
• C) Londra Sözleşmesi
• D) San Francisco Konferansı
• E) Wilson İlkeleri ✓

Cemiyet-i Akvam fikri Wilson İlkeleri içinde gündeme gelmiştir. Amaç savaş sonrası dünya barışını koruyacak uluslararası bir örgüt kurmaktı. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Wilson İlkeleri" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

10. I. Kutsal topraklara Surre Alaylarının gönderilmesi II. Padişahların aynı zamanda halife olması III. Divan kararları için müftüden fetva alınması Yukarıdakilerden hangilerinin Osmanlı devlet yönetimini teokratik bir yapıya dönüştürdüğü söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) II ve III ✓
• E) I, II ve III

Padişahların halife olması ve Divan kararlarında fetva alınması yönetimde dini meşruiyeti güçlendirmiştir; bu durum teokratik yapıyla ilgilidir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

11. Karabalgasun yazıtında unvanı "Tengride kut bulmuş" olarak belirtilen Uygur hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Moyen-Çor
• B) Üge Kağan
• C) Baga Tarkan
• D) Bögü Kağan ✓
• E) Kutluk Bilge Kül Kağan

Karabalgasun Yazıtı'nda 'Tengride kut bulmuş' unvanıyla anılan Uygur hükümdarı Bögü Kağan'dır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Bögü Kağan" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

12. Yeni Türk Devleti'nin ilk yıllarından itibaren kamu yararını doğrudan ilgilendiren işletmelerin millileştirilmesi aşağıdakilerden hangisine karşı bir tutumu yansıtmaktadır?

• A) Yabancı işletmecilerin satın alınmasına
• B) Ulusal ekonomide yabancı sermaye ve işletmelerin etkinliğini azaltmaya ✓
• C) Özel girişimcinin desteklenmesine
• D) Büyük sanayi yatırımlarının devlet eliyle gerçekleştirilmesine
• E) Kapitülasyonların kaldırılmasına

Demiryolları, limanlar ve tütün gibi kritik altyapı ve kamu hizmetlerinin millileştirilmesi (satın alınması), ulusal egemenliği korumayı ve 'ulusal ekonomide yabancı sermaye ile yabancı işletmelerin tekelci etkinliğini azaltarak' (A) ekonomik bağımsızlığı pekiştirmeyi amaçlayan bir tutumdur.

13. Türkiye Cumhuriyeti'nde; I. Köylünün vergi yükünün hafifletilmesi II. Unvan ve lakapların yasaklanması III. Kabotaj yasasının çıkartılması Gelişmelerinden hangisi veya hangilerinin halkçılık ilkesi ile ilgili olduğu _söylenemez_?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız III ✓
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) II ve III

Aşar vergisinin kaldırılmasıyla köylünün vergi yükünün hafifletilmesi (I) ve toplumda eşitlik sağlamak için ayrıcalık belirten unvan ve lakapların yasaklanması (II) doğrudan Halkçılık ilkesiyle ilgilidir. Kabotaj Yasası'nın çıkarılması (III) ise Türk karasularında gemi işletme hakkını Türk vatandaşlarına vererek denizlerde tam bağımsızlığı ve milliliği sağladığı için doğrudan Milliyetçilik ilkesiyle ilgilidir (halkçılıkla doğrudan ilgili değildir). Dolayısıyla söylenemez olan yalnız III'tür.

14. Misakımilli'ye göre plebisit (halk oylaması) yapılması önerilen yerler arasında aşağıdakilerden hangisi _yer almaz_?

• A) Kars
• B) Musul ✓
• C) Ardahan
• D) Şam
• E) Gümülcine

Misakımilli'de halk oylaması yapılması istenen yerler arasında Musul yer almaz. Musul, milli sınırlar içinde kabul edilen bölgelerden biri olarak görülmüştür. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Musul" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

15. Osmanlı devletinde Avrupa Ceza Hukuku’nun benimsendiği bu açıdan laik mahkeme özelliği gösteren ve Tanzimat döneminde kurulan mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Nizamiye Mahkemeleri ✓
• B) Şer’iyye Mahkemeleri
• C) Konsolosluk Mahkemeleri
• D) Ticaret Mahkemeleri
• E) Cemaat mahkemeleri

Tanzimat Dönemi'nde kurulan Nizamiye Mahkemeleri, batı tarzında (Avrupa Ceza ve Hukuk kurallarına göre) yargılama yapan, Müslüman ve gayrimüslim üyelerden oluşan ve laik mahkeme özellikleri taşıyan karma mahkemelerdir.

16. I. Ankara Antlaşması'nın imzalanması II. İtalya'nın Anadolu'dan çekilmesi III. I. İnönü Savaşı'nın kazanılması Yukarıdakilerden hangileri, İtilaf Devletleri'nin bir birlerinden ayrıldıklarını göstermektedir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II ✓
• E) I, II ve III

Ankara Antlaşması ile Fransa'nın, İtalya'nın çekilme kararıyla da İtalya'nın ortak cepheden uzaklaşması İtilaf Devletleri arasında ayrılık olduğunu gösterir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

17. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk siyasi partisi olan Cumhuriyet Halk Fırkası aşağıdaki kuruluşlardan hangisinin devamı niteliğindedir?

• A) İngiliz Muhipleri Cemiyeti
• B) Saltanat Şurası
• C) Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ✓
• D) Hürriyet ve itilaf Fırkası
• E) İttihat ve Terakki Fırkası

Cumhuriyet Halk Fırkası (CHP), Kurtuluş Savaşı boyunca TBMM'deki örgütlenmeyi ve direnişi yöneten 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin (ve meclisteki Birinci Grup'un) siyasi partiye dönüştürülmesiyle kurulmuştur.

18. Mustafa Kemal'in I. Dünya Savaşı'nda; I. Derne ve Tobruk II. Irak – Musul III. Suriye – Filistin IV. Kafkasya Gibi cephelerin hangilerinde aktif olarak görev aldığı ve savaştığı söylenebilir?

• A) I ve III
• B) II ve IV
• C) III ve IV ✓
• D) I, III ve IV
• E) I, II, III ve IV

Mustafa Kemal'in I. Dünya Savaşı'nda aktif olarak görev aldığı ve savaştığı cepheler sırasıyla: Çanakkale, Kafkasya (IV) (Muş ve Bitlis'i Ruslardan geri almıştır) ve Suriye-Filistin (III) (Yıldırım Orduları Grup Komutanı olarak) cepheleridir. Derne ve Tobruk (I) ise I. Dünya Savaşı'ndan önce, 1911-1912 yıllarında Trablusgarp Savaşı'nda savaştığı bölgelerdir. Irak-Musul (II) cephesinde ise görev almamıştır. Dolayısıyla I. Dünya Savaşı'ndaki cepheler III ve IV'tür.

19. II. Dünya Savaşı aşağıdaki konferanslardan hangisi sırasında Almanya kayıtsız şartsız teslim olması ile savaş resmen sona ermiştir?

• A) San Remo
• B) Zürich
• C) Brüksel
• D) Yalta
• E) San Francisco ✓

II. Dünya Savaşı'nın son dönemlerinde, 25 Nisan - 26 Haziran 1945 tarihleri arasında Birleşmiş Milletler Antlaşması'nı imzalamak üzere San Francisco Konferansı (B) toplanmıştır. Bu konferansın devam ettiği süreçte, 8 Mayıs 1945'te Almanya müttefiklere kayıtsız şartsız teslim olmuş ve Avrupa'da savaş resmen sona ermiştir.

20. I. Rusya II. Almanya III. Fransa Yukarıdaki devletlerden hangilerinde, I. Dünya Savaşı devam ederken veya sonrasında rejim değişikliği meydana gelmiştir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II ✓
• E) I, II ve III

I. Dünya Savaşı sırasında Rusya'da, savaş sonrasında Almanya'da rejim değişikliği yaşanmıştır. Fransa'da bu kapsamda bir rejim değişikliği olmamıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.