Atatürk İlkeleri 4

1. Aşağıda Türk kadınına tanınan haklardan hangisi doğrudan _sosyal_ hayatta erkeklerle eşitliği sağlamaya yöneliktir?

• A) Seçme ve Seçilme Hakkı
• B) Medeni Kanun ✓
• C) Belediye Seçimlerine Katılma Hakkı
• D) Muhtar Olma Hakkı

Medeni Kanun, evlenme ve miras gibi konularda sosyal eşitliği sağlamıştır. Diğerleri siyasi haktır.

2. Ülke genelindeki tüm eğitim kurumlarını tek bir çatı altında toplayarak 'eğitimde birlik' sağlayan inkılap aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Tevhid-i Tedrisat Kanunu ✓
• B) Medeni Kanun
• C) Maarif Teşkilatı Kanunu
• D) Harf İnkılabı

Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile tüm okullar Milli Eğitim'e bağlanarak eğitimde birlik sağlanmıştır.

3. I. Şeyh Sait İsyanı'nın bastırılması II. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kapatılması Yaşanan bu iki gelişme, öncelikli olarak hangi Atatürk ilkesini koruma amacını taşımaktadır?

• A) Milliyetçilik
• B) Laiklik ✓
• C) Halkçılık
• D) Devletçilik

Şeyh Sait İsyanı, 1925 yılında çıkan dinî nitelikli toplumsal bir ayaklanmadır. Bu ayaklanmaya desteği dönemin muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası vermiştir. İsyanın bastırılmasından sonra bu partinin de kapatılması laiklik ilkesini korumaya yöneliktir.

4. Cumhuriyet döneminde Sağlık Bakanlığı'nın (Sıhhiye Vekaleti) teşkilatlandırılması aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisinin bir yansımasıdır?

• A) Ekonomiyi düzeltmek - Devletçilik
• B) Dini denetlemek - Laiklik
• C) Orduya bakmak - Cumhuriyetçilik
• D) Halk sağlığını korumak - Halkçılık ✓

Devletin halk sağlığıyla ilgilenmesi Halkçılık (Sosyal Devlet) ilkesidir.

5. Köylüyü rahatlatmak amacıyla Aşar (Öşür) vergisinin kaldırılması işlemi, en çok hangi Atatürk ilkesiyle bağdaşmaktadır?

• A) Cumhuriyetçilik
• B) Laiklik
• C) Halkçılık ✓
• D) Milliyetçilik

Köylünün üzerindeki yükü kaldırarak refahı artırmayı amaçladığı için Halkçılık ilkesidir.

6. Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir." vecizesi, onun temel ilkelerinden hangisinin temelini oluşturur?

• A) Halkçılık
• B) Laiklik ✓
• C) Devletçilik
• D) Milliyetçilik

Mustafa Kemal Atatürk: "Hayatta en hakiki mürşit (doğru yol gösteren) ilimdir, fendir." sözleriyle her şeyin akıl ve bilimsellikle anlaşılabileceğini belirtmiştir. Bu da kalıplaşmış bilgi, hurafe, dinin yanlış tanıtılması veya uygulanmasına bir tepkidir. Bu söz en çok laiklik ilkesi ile ilişkilidir.

7. Seçim sisteminde yapılan değişiklikle 'tek dereceli seçim' sistemine geçilmesi, aşağıdaki ilkelerden hangisinin daha sağlıklı işlemesini sağlamıştır?

• A) Devletçilik
• B) Cumhuriyetçilik ✓
• C) Laiklik
• D) İnkılapçılık

Halkın temsilcilerini doğrudan seçmesi, milli iradenin yansıması olduğu için Cumhuriyetçilik ilkesidir.

8. Mustafa Kemal Atatürk, "Osmanlı Devleti'nin düşüşü Batı'ya karşı elde ettiği başarılardan çok mağrur olarak kendini Avrupa milletlerine bağlayan ilişkileri kestiği gün başlamıştır." tespitinde bulunmuştur. Atatürk'ün bu değerlendirmesi, kendi ilkelerinden hangisinin önemini vurgulamaktadır?

• A) Milliyetçilik
• B) Halkçılık
• C) Laiklik
• D) İnkılapçılık ✓

Atatürk soruda verilen sözleriyle Osmanlı Devleti'nin çağın gerisinde kaldığını ancak bu durumda dahi kendisini Avrupa'from üstün görmeye devam ettiğini belirtmiştir. Osmanlının kendini yenileyecek inkılaplar yapmadığı için düşüşe geçtiğini belirten Atatürk bu sözleriyle inkılapçılık ilkesine vurgu yapmıştır.

9. Mustafa Kemal'in "Yabancı bir devletin koruyuculuğu kollayıcılığını kabul etmek insanlık vasıflarından yoksunluğu, aciz ve beceriksizliği itiraftan başka bir şey değildir." şeklindeki ifadesi, temel olarak hangi kavramı gerçekleştirmeye ve korumaya dönüktür?

• A) Halkçılık
• B) Bağımsızlık ✓
• C) Laiklik
• D) Demokrasi

Mustafa Kemal Atatürk'ün başka devletlerin koruyuculuğu veya kollayıcılığı altında yaşamayı reddetmesi, "Bağımsızlık" anlayışı ile ilgilidir.

10. Atatürk'ün tarım ve köylüye verdiği önemi belirten 'Köylü milletin efendisidir' sözü, onun hangi ilkesiyle doğrudan örtüşmektedir?

• A) Laiklik
• B) Halkçılık ✓
• C) Devletçilik
• D) İnkılapçılık

Halkın üretken kesimine değer vermek Halkçılık ilkesidir.

11. 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda yer alan 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' hükmü, aşağıdaki ilkelerden hangisinin hukuki bir ifadesidir?

• A) Laiklik
• B) İnkılapçılık
• C) Cumhuriyetçilik ✓
• D) Devletçilik

Bu madde, Cumhuriyet rejiminin ve milli iradenin temelidir.

12. Cumhuriyetin ilk yıllarında Musiki Muallim Mektebi'nin faaliyete geçirilmesi, hangi alanda yapılan inkılap hareketleri sınıfına girer?

• A) Siyaset
• B) Sanat ve Kültür ✓
• C) Ekonomi
• D) Hukuk

Müzik eğitimi vermek amacıyla açıldığı için Sanat ve Kültür alanındadır.

13. Yeraltı zenginliklerimizi araştırmak üzere kurulan Maden Tetkik Arama (MTA) Enstitüsü'nün faaliyete geçmesi hangi Atatürk ilkesinin bir sonucudur?

• A) Cumhuriyetçilik
• B) Halkçılık
• C) Devletçilik ✓
• D) Laiklik

Devletin yeraltı kaynaklarını ekonomiye kazandırmak için kurum açması Devletçilik ilkesidir.

14. Kendisine "Siz hangi soylu ailendensiniz?" diye soran İngiliz Ataşemiliteri Albay Ros'a, Attila'nın "Ben soylu bir milletin evladıyım!" yanıtını örnek göstererek cevap veren Mustafa Kemal Atatürk, bu tutumuyla hangi ilkesine vurgu yapmıştır?

• A) İnkılapçılık
• B) Devletçilik
• C) Milliyetçilik ✓
• D) Cumhuriyetçilik

Mustafa Kemal Atatürk'ün İngiliz Ataşemiliteri Albay Ros'un "Siz hangi soylu ailendensiniz?" sorusuna "Ben soylu bir milletin evladıyım?" cevabını vermesi O'nun milliyetçilik ilkesi ile ilgilidir.

15. Din ve vakıf işlerinden sorumlu olan Şer'iye ve Evkaf Vekaleti'nin lağvedilmesi işlemi, hangi Atatürk ilkesinin hayata geçirilmesiyle ilgilidir?

• A) Devletçilik
• B) Milliyetçilik
• C) Laiklik ✓
• D) Halkçılık

Bu bakanlığın kaldırılarak dinin siyasetten ayrılması Laiklik yolunda atılan önemli bir adımdır.

16. Atatürk'ün Milli Mücadele ve inkılaplar dönemini anlattığı dev eseri Nutuk, ilk kez hangi siyasi partinin kurultayında bizzat kendisi tarafından okunmuştur?

• A) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
• B) Cumhuriyet Halk Fırkası ✓
• C) Demokrat Parti
• D) Serbest Cumhuriyet Fırkası

Nutuk, 1927 yılında CHP'nin 2. Kurultayı'nda okunmuştur.

17. Türkiye'nin planlı sanayileşme hamlesini başlatan I. Beş Yıllık Sanayi Planı, aşağıdaki ilkelerden hangisinin bir uygulaması olarak kabul edilir?

• A) Halkçılık
• B) Devletçilik ✓
• C) Laiklik
• D) Cumhuriyetçilik

Devletin planlı ekonomi uygulayarak fabrikalar kurması Devletçilik ilkesidir.

18. Toplumu ayrıştırmayan, ırkçılığı reddeden ve tamamen birleştirici, bütünleştirici bir niteliğe sahip olan Atatürk ilkesi hangisidir?

• A) Laiklik
• B) İnkılapçılık
• C) Milliyetçilik ✓
• D) Devletçilik

Atatürk Milliyetçiliği, 'Ne mutlu Türküm diyene' anlayışıyla herkesi kucaklar ve birleştirir.

19. I. Maden Tetkik ve Arama Enstitüsünün teşkilatlandırılması II. I. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın yürürlüğe konması III. Türkiye İş Bankasının hizmete girmesi Verilen bu gelişmelerden hangisi ya da hangileri ekonomideki devletçilik politikasının uygulamaları arasında yer almaz?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız III ✓
• C) I ve II
• D) I ve III

Devletçilik; devletin temel tüketim malzemelerini kendi imkânlarıyla üretmesi veya devletin ticari hayata müdahale etmesidir. Bu doğrultuda özel bir bankanın (İş Bankası) açılması devletçilik politikası ile ilişkili olamaz.

20. Cumhuriyetin ilk yıllarında birden fazla siyasi partinin kurulmasıyla hedeflenen çok partili yaşama geçiş denemeleri, en çok hangi Atatürk ilkesini tam anlamıyla yaşatmak içindir?

• A) Cumhuriyetçilik ✓
• B) Halkçılık
• C) Milliyetçilik
• D) Laiklik

Atatürk Dönemi'nde çok partili hayata geçilmesi için iki kere deneme yapılmasına rağmen, çok partili siyasi yaşama geçilememiştir. Çok partili hayata geçilmek istenmesindeki temel amaç ise; halkın düşüncelerinin Meclise yansımasını sağlamaktır. Bu da cumhuriyetçilik ilkesini gerçekleştirmeye yöneliktir.

21. Ordunun siyasete karışmasını önlemek amacıyla Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti'nin kapatılıp yerine Genelkurmay Başkanlığı'nın kurulması, en temelde hangi ilkenin güçlenmesini sağlamıştır?

• A) Devletçilik
• B) Halkçılık
• C) İnkılapçılık
• D) Cumhuriyetçilik ✓

Ordunun siyasetten ayrılması, demokrasinin (Cumhuriyetçilik) güçlenmesini sağlamıştır.

22. Tek parti dönemi yerine çok partili sisteme geçmek için yapılan girişimler, Atatürk'ün temel ilkelerinden hangisini daha işler ve güçlü hale getirmeyi amaçlamıştır?

• A) Laiklik
• B) Devletçilik
• C) Cumhuriyetçilik ✓
• D) Milliyetçilik

Çok partili hayat, milli iradenin meclise tam yansımasını sağladığı için Cumhuriyetçilik ilkesini güçlendirir.

23. Tüm Atatürk ilkelerinin ulaşmak istediği en temel ve ortak hedef aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

• A) Osmanlı kurumlarını korumak
• B) Türkiye'yi çağdaş uygarlık düzeyine çıkarmak ✓
• C) Askeri gücü artırmak
• D) Sadece ekonomiyi geliştirmek

Tüm ilkelerin nihai hedefi Türk milletini muasır medeniyetler seviyesinin üzerine çıkarmaktır.

24. Darülfünun'un kapatılarak yerine İstanbul Üniversitesi'nin kurulmasını sağlayan 1933 Üniversite Reformu, hangi Atatürk ilkesinin bir gereğidir?

• A) Halkçılık
• B) Milliyetçilik
• C) İnkılapçılık ✓
• D) Devletçilik

Çağdaş ve bilimsel eğitim kurumlarının oluşturulması İnkılapçılık ilkesidir.

25. Türk milletinin kendine has kültürel değerlerini, dilini ve tarihini koruyup yüceltmesini hedefleyen ilke aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Laiklik
• B) Devletçilik
• C) Cumhuriyetçilik
• D) Milliyetçilik ✓

Kültür, dil ve tarih birliğini korumak Milliyetçilik ilkesinin gereğidir.