Genel Tekrar Testi - 110
Amerikalılar tarafından Osmanlı topraklarında açılan ilk eğitim kurumu hangi yerdedir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Amerikalılar tarafından Osmanlı topraklarında açılan ilk eğitim kurumu hangi yerdedir?
- A) Bağdat
- B) İstanbul
- C) İzmir
- D) Harput ✓
- E) Merzifon
Amerika'nın Osmanlı topraklarındaki ilk kurumu 1859'da açılan Harput Amerikan Koleji'dir. Resmî tarihli ilk Fransız okulu ise 1583'te Cizvit rahiplerinin açtığı Saint-Benoit okuludur.
2. Osmanlı Devleti, XIX. yüzyılda Batılı sanayi devletleriyle rekabet edebilmek için ekonomik önlemler almış; 1840-1860 arasında devletçiliğe ağırlık vererek Batı tarzı fabrikalar kurmuştur. Bu politikanın temel amacı ne olabilir?
- A) Celali İsyanları'nı bastırma
- B) Halkın vergi yükünü hafifletme
- C) Avrupa devletlerinin Osmanlı pazarını ele geçirmesini engelleme ✓
- D) Yabancı sermayenin ülkeye girişini engelleme
- E) Tüm yatırımları devlet eliyle yapma
Osmanlı Devleti XIX. yüzyılda devletçilik politikasını öne çıkararak Batı tarzında fabrika ve imalathane açmış; bu politikanın temel amacı Osmanlı pazarının yabancı devletlerin eline geçmesini önlemektir.
3. Uluğ Bey ve Ali Kuşçu'yu yetiştiren, matematik ve astronomi alanlarında çalışan bilim insanı kimdir?
- A) Akşemsettin
- B) Kadızade-i Rumi ✓
- C) Takiyüddin Mehmet
- D) Sabuncuoğlu Şerafettin
- E) Altuncuzade
Kadızade-i Rumi matematik ve astronomi uzmanı olup Uluğ Bey ve Ali Kuşçu'nun hocasıdır. Sabuncuoğlu Şerafettin Fatih dönemi tıp bilginidir. Altuncuzade idrar yolu hastalıkları uzmanıdır. Takiyüddin Mehmet Osmanlı'nın ilk rasathanesini kurmuştur. Akşemsettin ise Osmanlı'da mikrobu açıklayan ilk bilim insanıdır.
4. Osmanlı Devleti'nin eyalet askerleriyle ilgili bilgilerden hangisi doğru değildir?
- A) Ordunun atlarıyla ilgilenen birlik Derbentlerdir. ✓
- B) Bekâr erkeklerden oluşan birlik Azeplerdir.
- C) Ordunun en kalabalık kısmı Timarlı Sipahilerdir.
- D) Ordunun keşif hizmetlerini yapan birlik Akıncılardır.
- E) Ordunun posta ve haberleşme işlerini yapan birlik Turnalardır.
Derbentler, dağ geçitlerini ve stratejik yolları koruyan birliklerdir; atlarla ilgilenmezler. Atlarla ilgilenen görevliler ayrı bir sınıfa aittir.
5. Osmanlı Devleti'nde; I. eyaletleri beylerbeyi, II. kazaları kadı, III. sancakları sancakbeyi yönetirdi. Bu görevlilerin bağlı olduğu sınıflar hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?
- A) İlmiye - Kalemiye - Seyfiye
- B) Kalemiye - Kalemiye - Seyfiye
- C) Seyfiye - İlmiye - Kalemiye
- D) Kalemiye - İlmiye - Seyfiye
- E) Seyfiye - İlmiye - Seyfiye ✓
Beylerbeyi ve sancakbeyi Seyfiye (askeri-idari) sınıfına, kadı ise İlmiye (din-hukuk) sınıfına mensuptur.
6. I. Dünya Savaşı'nın genel nedenleri arasında hangisi bulunmaz?
- A) Ham Madde ve Pazar İhtiyacı
- B) Silahlanma Yarışı
- C) Devletlerarası Bloklaşma
- D) Panslavizm Politikası ✓
- E) Sömürgecilik
Panslavizm, belirli devletlerin politikası olup genel bir neden değil özel bir etkendir. I. Dünya Savaşı'nın genel nedenleri arasında sömürgecilik, silahlanma yarışı ve bloklaşma sayılır.
7. Osmanlı Devleti'nin fiilî, hukuki ve resmî olarak sona erdiğini gösteren gelişmeler hangi seçenekte doğru sırayla verilmiştir?
- A) Mudanya - Mondros - Lozan
- B) Lozan - Mudanya - Londra
- C) Mondros - Mudanya - Saltanatın Kaldırılması ✓
- D) Mudanya - Mondros - Saltanatın Kaldırılması
- E) Lozan - Mudanya - Mondros
Osmanlı Devleti fiilen Mondros Ateşkes Antlaşması (1918) ile, hukuken Mudanya Ateşkes Antlaşması (1922) ile, resmen ise Saltanatın kaldırılmasıyla (1 Kasım 1922) sona ermiştir.
8. Mustafa Kemal Atatürk, Millî Mücadele sürecinde vatanın kurtuluşu için milletin topyekûn mücadele ve fedakârlık etmesi gerektiğini vurgulamıştır. Aşağıdakilerden hangisi, Türk milletinin bağımsızlık uğruna gösterdiği bu fedakârlık ve kararlılık örneklerinden biri değildir?
- A) Kuvayımilliye birliklerinin kurulması
- B) Tekalif-i Millîye Emirlerinin uygulanması
- C) Cepheye cephane taşıyan kadın ve çocukların mücadelesi
- D) Sevr Antlaşması'nın imzalanması ✓
- E) Yararlı millî cemiyetlerin kurulması
Kuvayımilliye, Tekalif-i Millîye, cepheye cephane taşıma ve millî cemiyetler Türk milletinin bağımsızlık uğruna yaptığı fedakarlık ve kararlılık örnekleridir. Sevr Antlaşması'nın imzalanması ise İstanbul Hükümeti'nin teslimiyetçi politikasını yansıtır ve bağımsızlık kararlılığıyla bağdaşmaz. Doğru cevap D seçeneğidir.
9. Millî Mücadele Dönemi'nde İstanbul Hükümeti tarafından asi sayılan, Ankara Müftülüğü görevinden alınıp idama mahkûm edilen kişi kimdir?
- A) Rauf Orbay
- B) Manastırlı Hamdi Bey
- C) Ali Galip Bey
- D) Rıfat Börekçi ✓
- E) Dûrrizade Abdullah Efendi
Ankara Müftülüğünden azledilerek idam cezasına çarptırılan şahıs Rıfat Börekçi'dir. Rıfat Börekçi ilerleyen süreçte Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Diyanet İşleri Başkanı olmuştur.
10. Bazı devletler Lozan Görüşmelerine yalnızca Boğazlar veya ticari sözleşmelerle ilgili oturumlarda katılmıştır. Hangisi bu devletlerden biri değildir?
- A) Belçika
- B) Sovyet Rusya
- C) ABD ✓
- D) Portekiz
- E) Bulgaristan
Boğazlar konusu görüşülürken Sovyet Rusya ve Bulgaristan, ticari sözleşmeler görüşülürken Belçika ve Portekiz görüşmelere katılmıştır. ABD ise görüşmelere yalnızca gözlemci statüsünde katılmıştır; tam katılımcı değildir.
11. Atatürk Dönemi gelişmelerinden hangisinin ulusal egemenliği güçlendirdiği ileri sürülemez?
- A) Seçmen yaşının düşürülmesi
- B) Siyasi partilerin kapatılması ✓
- C) Cumhuriyetin ilan edilmesi
- D) Saltanatın kaldırılması
- E) 1924 Anayasası'nın ilan edilmesi
Cumhuriyetin ilanı, 1924 Anayasası, seçmen yaşının düşürülmesi ve saltanatın kaldırılması ulusal egemenliği güçlendiren adımlardır. Siyasi partilerin kapatılması ise demokrasiye ve ulusal egemenliğe aykırı bir durumdur; bu ilkeye güç katmaz.
12. İtalya'nın yayılmacı siyaseti ve Habeşistan'ı işgali, Türkiye'nin doğu ve güney sınırları için tehdit oluşturmuştur. Bu tehdit hangi ittifakın kurulmasına yol açmıştır?
- A) Sadabat Paktı ✓
- B) Briand-Kellog Paktı
- C) Locarno Paktı
- D) Balkan Antantı
- E) Küçük Antant
İtalya'nın yayılmacı politikalarına ve Habeşistan'ı işgaline karşı Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında 1937'de Sadabat Paktı imzalanmıştır. Bu pakt İtalya tehlidine karşı bölgesel bir güvenlik ittifakıdır.
13. Josip Broz Tito liderliğindeki Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nde; I. Kosova, II. Makedonya, III. Voyvodina bölgelerinden hangileri özerk statüye sahipti?
- A) Yalnız I
- B) I ve III ✓
- C) I ve II
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Tito önderliğinde kurulan Yugoslavya; Slovenya, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Sırbistan, Karadağ, Makedonya gibi bağımsız cumhuriyetler ile Kosova ve Voyvodina gibi özerk bölgelerden oluşmaktadır. Makedonya bağımsız cumhuriyet statüsündedir; özerk değildir.
14. Türklerin tarih boyunca kullandığı takvimlerden hangisi güneş yılını esas almaz?
- A) Rumi Takvim
- B) Celali Takvim
- C) Miladi Takvim
- D) Hicri Takvim ✓
- E) Oniki Hayvanlı Takvim
Hicri Takvim ay yılı (kameri takvim) esaslıdır ve bir yılı 354 gündür. Oniki Hayvanlı, Rumi, Celali ve Miladi takvimler güneş yılı esaslı olup bir yılları 365 gündür.
15. Türklerin İslamiyet'i benimsemesinden sonra yaşadıkları pek çok şehir bilim merkezi niteliği kazanmıştır. Hangi şehir bu kapsamda değerlendirilemez?
- A) Buhara
- B) Semerkant
- C) Harezm
- D) Ötüken ✓
- E) Taşkent
Ötüken günümüzde Moğolistan sınırları içinde yer almakta olup hâlâ konargöçer kültürün egemen olduğu bir bölgedir. Türk İslam devletleri döneminde bilimsel çalışmaların yapıldığı bir merkeze dönüşmemiştir. Harezm, Buhara, Taşkent ve Semerkant ise İslamiyet'in kabulüyle eğitim, bilim ve sanat merkezleri hâline gelmiştir.
16. Osmanlı Devleti ile Timur Devleti arasındaki Ankara Savaşı'nın ardından; I. Fetret Devri'nin başlaması, II. bazı beyliklerin yeniden kurulması, III. sosyal ve ekonomik düzenin bozulması gelişmelerinden hangileri yaşanmıştır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
Ankara Savaşı sonucunda Yıldırım Bayezit'in oğulları arasında 11 yıl süren Fetret Devri başlamış (I), bazı Anadolu beylikleri Timur'un desteğiyle yeniden kurulmuş (II), Anadolu'da sosyal ve ekonomik düzen bozulmuştur (III). Üç sonuç da doğrudur.
17. Topkapı Sarayı'nda toplanan Divân-ı Hümâyun, din veya millet ayrımı olmaksızın haksızlığa uğradığını düşünen herkese açıktı. Halkın Divan'a taşıdığı davalara; I. Kazasker, II. Yeniçeri Ağası, III. Sadrazam görevlilerinden hangileri bakardı?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız III
- C) I ve II
- D) I ve III ✓
- E) II ve III
Divan'daki meseleler padişah, sadrazam ve kazasker tarafından görülürdü. Yeniçeri Ağası halk davalarına bakmaz, askeri meselelerle ilgilenirdi.
18. I. Vergiler herkesin gücüne göre alınır. II. Devletin dini İslam'dır. III. Hükûmet, padişaha karşı sorumludur. IV. Padişah, meclisi kapatma yetkisine sahiptir. I. Meşrutiyet'le yürürlüğe giren Kanun-u Esasi'nin bu maddelerinden hangileri demokratik nitelik taşımaz?
- A) I ve II
- B) II ve III
- C) II ve IV
- D) III ve IV ✓
- E) I, II ve IV
Devletin dininin İslam olması laiklikle, padişahın meclisi kapatma yetkisine sahip olması ise demokratik yönetimle bağdaşmaz. Bu iki madde (II ve IV) demokratik özelliklerle uyuşmamaktadır.
19. Osmanlı merkez ordusunda el bombası hazırlayıp kullanan askerî birlik hangisidir?
- A) Cebeciler
- B) Acemi Oğlanlar Ocağı
- C) Topçular
- D) Lağımcılar
- E) Humbaracılar ✓
Humbaracılar, humbara adı verilen el bombalarını yapan ve kullanan Osmanlı merkez ordusu sınıfıdır.
20. Osmanlı Devleti'nde hangi görevli ümera sınıfına dâhil değildir?
- A) Sancakbeyi
- B) Sadrazam
- C) Beylerbeyi
- D) Kaptan-ı Derya
- E) Nişancı ✓
Sadrazam, Kaptan-ı Derya, Beylerbeyi ve Sancakbeyi Seyfiye (Ümera) sınıfına dahildir. Nişancı ise Kalemiye (Ehl-i Kalem) sınıfına mensuptur; ümera içinde değerlendirilemez.
21. I. Balkan Savaşı'ndan en kârlı ve en zararlı çıkan devletler hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Osmanlı - Arnavutluk
- B) Bulgaristan - Osmanlı ✓
- C) Romanya - Sırbistan
- D) Bulgaristan - Karadağ
- E) Bulgaristan - Romanya
I. Balkan Savaşı'nda (1912-1913) en fazla toprak kazanan devlet Bulgaristan olurken en büyük kaybı yaşayan devlet Osmanlı Devleti'dir.
22. I. Dünya Savaşı'nda İngiltere, Rusya'daki Çarlık yönetimine yardım ulaştırmak amacıyla; I. Çanakkale, II. Irak-Basra, III. Kanal cephelerinden hangilerini açmıştır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II ✓
- D) I ve III
- E) I, II ve III
İngiltere, Rusya'daki Çarlık yanlılarına yardım ulaştırmak için önce Çanakkale, ardından Irak-Basra cephesini açmıştır. Kanal Cephesi ise Osmanlı Devleti tarafından İngiltere'nin sömürgeleriyle bağlantısını kesmek amacıyla açılmıştır.
23. 1895 Babıali Baskını, Osmanlı Bankası Baskını ve Yıldız Bombalama Eylemi, Osmanlı-Ermeni ilişkilerindeki gerilimi artırmıştır. 1895 Babıali Baskını'nı düzenleyen Ermeni örgütü hangisidir?
- A) Hınçak ✓
- B) Ramgavar
- C) Taşnaksütyun
- D) Karabağ Hareketi
- E) Nemesis
Babıali'ye yürüyüş ve baskını (1895) Hınçak (Çan) örgütü gerçekleştirmiştir. Osmanlı Bankası baskınını (1896) ise Taşnaksütyun örgütü düzenlemiştir.
24. Mustafa Kemal Paşa, 8 Nisan 1923 tarihli Dokuz Umde adlı seçim bildirgesinde Halk Fırkası'nın kurulacağını duyurmuştur. Mustafa Kemal tarafından kurulan bu parti hangi oluşumun yerini almıştır?
- A) Hürriyetperver Avam Fırkası
- B) Felah-ı Vatan Grubu
- C) İttihat ve Terakki Partisi
- D) Mudafaa-i Hukuk Grubu ✓
- E) Teceddüt Fırkası
8 Nisan 1923'te Mustafa Kemal mecliste Müdafaa-i Hukuk grubunun Halk Fırkası'na dönüşeceğini açıkladı. Halk Fırkası, mecliste daha önce faaliyet gösteren Müdafaa-i Hukuk Grubu'nun yerine kurulmuştur.
25. Türk heyeti Lozan Konferansı'nda Çanakkale Boğazı'nın güvenliği için; I. İmroz, II. Bozcaada, III. Rodos adalarından hangilerinin Türkiye'de kalmasını savunmuştur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II ✓
- D) I ve III
- E) I, II ve III
Türk heyeti Çanakkale Boğazı'na yakın olan Bozcaada ve Gökçeada (İmroz)'nın Türkiye'de kalması için yoğun çaba harcamıştır. Rodos Adası ise Lozan Antlaşması ile İtalya'da kalmıştır.