Genel Tekrar Testi - 143
İtalya ve Fransa'nın Anadolu'daki işgal bölgelerini tamamen boşaltması seçeneklerdeki savaşlardan hangisinin sonucunda gerçekleşmiştir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. İtalya ve Fransa'nın Anadolu'daki işgal bölgelerini tamamen boşaltması seçeneklerdeki savaşlardan hangisinin sonucunda gerçekleşmiştir?
- A) I. İnönü
- B) Eskişehir - Kütahya
- C) Sakarya ✓
- D) II. İnönü
- E) Büyük Taarruz
Sakarya Meydan Savaşı'nın ardından İtalya ve Fransa (Ankara Antlaşması ile) Anadolu'daki işgal bölgelerini tamamen boşaltmıştır. Yunanlılar ise ancak Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Savaşı'ndan sonra işgal bölgelerini terk etmiştir.
2. Asıl adı Mehmed Sait olan ve "Düşman arabaları cesedimi çiğnemeden memleketime giremez." söyleminde bulunarak Antep'te Fransızlara karşı yerel direnişi örgütleyen önemli şahıs hangisidir?
- A) Hoca Mehmet
- B) Ali Saip Bey
- C) Şahin Bey ✓
- D) Rıdvan Hoca
- E) Sütçü İmam
Asıl adı Mehmed Sait olan Şahin Bey, Antep'te Fransız işgallerine karşı bölge halkını örgütlemiştir. Hoca Mehmet Adana'da, Rıdvan Hoca ve Sütçü İmam Maraş'ta, Ali Saip Bey ise Urfa'da etkili olan önemli şahıslardır.
3. Türkiye'nin tapusu konumunda olan antlaşma seçeneklerdeki ülkelerden hangisinde imzalanmıştır?
- A) İsviçre ✓
- B) Fransa
- C) Norveç
- D) İngiltere
- E) İsveç
Türkiye'nin tapusu konumundaki antlaşma Lozan Antlaşması'dır. Bu antlaşma İsviçre'nin Lozan (Lausanne) kentinde imzalanmıştır.
4. Dünya tıp literatürüne kendi adıyla anılan hastalığı tanımlamasıyla giren, 1933'te İstanbul Tıp Fakültesi Deri Hastalıkları ve Frengi kliniğini kuran Cumhuriyet Dönemi tıp uzmanı hangisidir?
- A) Safiye Ali
- B) Muhsin Ertuğrul
- C) Nihat Reşat Belger
- D) Refik Saydam
- E) Hulusi Behçet ✓
Hulusi Behçet, kendi adıyla anılan Behçet Hastalığı'nı (çok sistemli vaskülit) tanımlayan dermatoloji uzmanıdır. 1933'te İstanbul Tıp Fakültesi'nde Deri Hastalıkları ve Frengi Kliniği'ni kurmuştur.
5. Kösedağ Savaşı'ndan sonra Anadolu'da kurulan aşağıdaki beyliklerden hangisi denizcilik faaliyetlerinde bulunmamıştır?
- A) Karesioğulları
- B) Candaroğulları
- C) Germiyanoğulları ✓
- D) Aydınoğulları
- E) Saruhanoğulları
Germiyanoğulları iç bölgede kurulmuş bir beyliktir ve denizcilik faaliyetleriyle öne çıkmamıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Germiyanoğulları" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
6. Yeni Türk devletinin toplumsal alanda laik bir yapıya kavuşmasında; I. din adamlarının kıyafetlerinin düzenlenmesi II. medeni kanunun kabul edilmesi III. kapitülasyonların kaldırılması Durumlarından hangilerinin etkili olduğu _savunulamaz_?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III ✓
- D) I ve II
- E) II ve III
Yeni Türk devletinin toplumsal alanda laikleşmesi sürecinde; ibadethaneler dışında dini kıyafetlerle gezilmesinin yasaklanması ve kıyafet düzenlemesi (I) ile aile hukuku ve sosyal ilişkileri dini kurallardan (mecelle) arındırarak laik hukuk kurallarına dayandıran Medeni Kanun'un kabulü (II) doğrudan etkilidir. Kapitülasyonların kaldırılması (III) ise ekonomik bağımsızlık ve egemenlikle ilgili olup doğrudan toplumsal laikleşmeyle bir ilgisi yoktur. Dolayısıyla etkili olduğu savunulamayacak olan yalnız III'tür.
7. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi’nde William Churchill tarafından çıkarılan ve devlet tarafından desteklenen yarı resmî statüye sahip gazetedir?
- A) Ceride-i Resmîye
- B) Tercümana Ahval
- C) Ceride-i Havadis ✓
- D) Düstur
- E) Takvim-i Vekayi
Ceride-i Havadis, Tanzimat döneminde William Churchill tarafından çıkarılan ve devlet desteği alan yarı resmi gazete olarak kabul edilir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Ceride-i Havadis" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler incelendiğinde: - Ceride-i Resmîye: Türkiye Cumhuriyeti’nin resmî yayın organıdır (1921). - Tercümana Ahval: Şinasi ve Agâh Efendi tarafından çıkarılan ilk özel Türk gazetesidir (1860). - Düstur: Osmanlı Devleti'nde yayımlanan kanun, nizamname ve fermanları derleyen resmî dergidir. - Takvim-i Vekayi: II. Mahmut döneminde çıkarılan Osmanlı Devleti'nin ilk resmî gazetesidir (1831).
8. Aşağıdakilerden hangisi Devşirme sınıfı içerisinde _yer almaz_?
- A) Lağımcılar
- B) Humbaracılar
- C) Garipler
- D) Cebelü ✓
- E) Bostancılar
Cebelü (A), tımar sisteminde tımar sahibinin elde ettiği gelir karşılığında yetiştirmek zorunda olduğu atlı askerlerdir. Cebelüler doğrudan Türk kökenli taşra nüfusundan ve köylülerden oluşurdu; devşirme sınıfına mensup değillerdi. Diğer taraftan Lağımcılar (B), saray muhafızı olan Bostancılar (C), Humbaracılar (D) ve Kapıkulu süvarisi olan Garipler (E) Kapıkulu (devşirme) ordusunun sınıfları arasında yer alır.
9. I. Türkçülük II. Batıcılık III. İslamcılık IV. Âdem-i Merkeziyetçilik Yukarıdaki fikir akımlarından hangileri Türkiye Cumhuriyetinin kurucu kadroları tarafından daha çok benimsenmiştir?
- A) I ve II ✓
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) I, III ve IV
- E) II, III ve IV
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesinin harcını oluşturan iki temel akım; milli kimliği, Türk kültürünü ve ulus-devlet yapısını esas alan Türkçülük (I) ile çağdaş, modern ve muasır medeniyetler seviyesine ulaşmayı hedefleyen Batıcılık/Çağdaşlaşma (II) akımlarıdır. İslamcılık ve yerel yönetim muhtariyetini savunan Adem-i Merkeziyetçilik ise kurucu kadroların benimsediği ana akımlar arasında yer almaz.
10. Aşağıda verilenlerden hangisi İkta topraklarının özelliklerinden _değildir_?
- A) İkta sahipleri bu toprakları çocuklarına miras olarak bırakabilirlerdi ✓
- B) İkta sahipleri bulundukları bölgede asayişi sağlarlardı
- C) Toprağın mülkiyeti devlete aitti.
- D) İkta sahipleri asker yetiştirmek zorundaydılar
- E) İkta toprakları kişilerin rütbesine göre farklılık gösterirdi
İkta topraklarının mülkiyeti devlete aittir; ikta sahipleri bu toprakları çocuklarına miras bırakamazdı. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "İkta sahipleri bu toprakları çocuklarına miras olarak bırakabilirlerdi" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
11. Osmanlı'nın ilk belediyeleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A) Beyoğlu – Laleli
- B) Okmeydanı - Laleli
- C) Galata - Kadıköy
- D) Beyoğlu - Galata ✓
- E) Beyoğlu - Akaretler
Osmanlı Devleti'nde modern belediyeciliğin ilk adımı, Kırım Savaşı sırasında İstanbul'da asayiş ve şehircilik hizmetlerini yürütmek amacıyla 1855'te kurulan Şehremaneti (İstanbul Belediyesi) olmuştur. Bu kapsamda, özellikle yabancı uyrukluların ve ticaret merkezlerinin yoğun olduğu bölgede Avrupa tarzı hizmet sunabilmek için 1857 yılında ilk kez 'Altıncı Daire-i Belediye' kurulmuş ve Beyoğlu ile Galata (A) bölgeleri Osmanlı'nın ilk modern belediyesi olmuştur.
12. Osmanlı Devleti'nde I. Çitfbozan vergisi II. Aşar vergisi III. Haraç vergisi Uygulamalarından hangisi veya hangileri tarımsal üretimin sürekliliğini sağlamaya yöneliktir?
- A) Yalnız I ✓
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Çiftbozan vergisi (I), toprağını mazeretsiz olarak ekmeyen ya da üst üste üç yıl boyunca boş bırakan köylüden alınan cezai bir vergidir. Bu verginin temel amacı köylüyü toprağı işlemeye zorlamak ve tarımsal üretimde sürekliliği sağlamaktır. Aşar (II) ve Haraç (III) ise sırasıyla Müslüman ve gayrimüslim tebaadan alınan normal tarımsal ürün vergileridir, cezai veya üretimi zorlayıcı bir nitelikleri yoktur. Dolayısıyla yalnız I tarımsal süreklilik amacı taşır.
13. I. Yabancı Okullar Sorunu II. Razgrad Olayı III. Vagon Li Olayı Yukarıdakilerden hangileri Atatürk döneminde Türkiye ile Fransa arasında yaşanan bir sorun olmuştur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız III
- C) I ve II
- D) I ve III ✓
- E) II ve III
Atatürk döneminde Türkiye ile Fransa arasında; yabancı okulların MEB müfredatına ve denetimine uymasını engellemek istemesi üzerine yaşanan 'Yabancı Okullar Sorunu' (I) ve Fransız demiryolu şirketi Vagon-Li'de Türkçe konuşan Türk memura ceza verilmesiyle başlayan 'Vagon-Li Olayı' (III) sorun oluşturmuştur. 'Razgrad Olayı' (II) ise Bulgaristan'ın Razgrad kentindeki Türk mezarlığının tahrip edilmesi üzerine Türkiye ile Bulgaristan arasında yaşanan bir sorundur. Dolayısıyla Fransa ile yaşanan sorunlar I ve III'tür.
14. Avrupalıların "Hacı Kalfa" diye andığı Keşf'üz Zünnun ve Cihannüma gibi eserleri bulunan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kâtip Çelebi ✓
- B) Takiyüddin Mehmet
- C) Piri Reis
- D) Seydi Ali Reis
- E) Evliya Çelebi
17. yüzyıl Osmanlı dünyasının en büyük coğrafyacısı, bibliyografı ve tarihçilerinden biri olan Kâtip Çelebi, Avrupalılar tarafından 'Hacı Kalfa' (Hacı Halife) olarak tanınmaktadır. Yaklaşık 15 bin kitabı ve yazarı içeren devasa bibliyografik eseri 'Keşfü'z-Zünûn' ve önemli coğrafya eseri 'Cihannümâ' onun en meşhur yapıtlarındandır.
15. XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde idari, askeri ve mali bozuklukların ortaya çıkmasıyla, I. yetkisiz çevrelerin devlet işlerine karışması, II. yönetimde, dinsel etkinin ağırlığını arttırması, III. ülkenin çeşitli yerlerinde isyanların çıkması Durumlarından hangileri arasında bir ilişki olduğu _söylenemez_?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II ✓
- C) Yalnız III
- D) I ve III
- E) II ve III
XVII. yüzyılda yetkisiz kişilerin (saray kadınları vb.) devlet işlerine karışması (I) ve idari-mali bozulmalar sonucu halkın isyan etmesi (III) arasında doğrudan bir ilişki vardır. Ancak bu dönemde 'yönetimde dinsel etkinin ağırlığının artması' (II) gibi bir durum söz konusu olmadığı gibi, idari/mali bozulmaların doğrudan bir dinsel etki artışına yol açtığı söylenemez.
16. XIX. Yüzyıl’da, birliklerini tamamlayarak Avrupa'nın siyasi dengesinin değişmesine sebep olan devletler aşağıdakilerden hangileridir?
- A) İtalya -Almanya ✓
- B) İtalya -Sırbistan
- C) Karadağ -Romanya
- D) Bulgaristan –Romanya
- E) Sırbistan -Yunanistan
XIX. yüzyılda siyasi birliklerini tamamlayan İtalya ve Almanya, Avrupa güç dengesini önemli ölçüde değiştirmiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "İtalya -Almanya" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
17. Karasuk kültüründen sonra gelişen bu Orta Asya kültürü, önceki Türk kültür birikimlerinin daha gelişmiş bir devamı kabul edilir. Bölge halkının Altaylılar olarak anılmasına da kaynaklık eden bu kültür çevresinde tunçtan bıçaklar, ok uçları, küçük hayvan heykelleri, hayvan tasvirleri ve otağ biçimli ahşap ev kalıntıları görülmüştür. Bu özellikleri verilen Orta Asya kültür merkezi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Anav
- B) Afanesyevo
- C) Kelteminar
- D) Andronova
- E) Tagar ✓
Karasuk kültürünün devamı niteliğinde gelişen, Altay bölgesiyle ilişkilendirilen ve hayvan üslubunun belirgin olduğu kültür merkezi Tagar kültürüdür. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Tagar" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
18. Osmanlı Devleti'nde yaşanan, I. Düyun-u Umumiye ‘in kurulması, II. Reji İdaresi'nin kurulması, III. Kabotaj hakkının yabancılara bırakılması Gelişmelerden hangileri ekonomik bağımsızlığa zarar verecek niteliktedir?
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
Düyun-u Umumiye, Reji İdaresi ve kabotaj hakkının yabancılara bırakılması ekonomik bağımsızlığı zedeleyen gelişmelerdir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
19. Aşağıdakilerden hangisi Türklerin yaşadığı göçebe hayatın sonuçlarından biri _değildir_?
- A) Halk arasında sınıflaşmanın olmaması
- B) Sanat eserlerinde hayvan üslubunun kullanılması
- C) Pek çok Türk devletinin kurulup bunların kısa sürede yıkılması
- D) Güçlü devletler kurmaları
- E) Din adamlarının ayrıcalıklı bir sınıf olmaması ✓
Din adamlarının ayrıcalıklı sınıf olmaması göçebe hayatın değil, Türk toplum yapısında sınıflaşmanın zayıf olmasının sonucudur. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Din adamlarının ayrıcalıklı bir sınıf olmaması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
20. Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisi I.Meşrutiyet ’in ilan edilmesi için çalışmıştır?
- A) Ulema
- B) Genç Osmanlılar ✓
- C) Yeniçeriler
- D) İttihatçılar
- E) Medreseliler
Osmanlı Devleti'nde, Avrupalı devletlerin iç işlerimize karışmasını önlemek ve devletin birliğini korumak amacıyla anayasal düzene geçilmesini ve meşrutiyetin ilan edilmesini savunan aydın grup 'Genç Osmanlılar' (Jön Türkler - Namık Kemal, Ziya Paşa, Şinasi vb.) olmuştur. İttihatçılar ise daha sonra II. Meşrutiyet'in ilanında etkili olacaklardır.
21. Lozan Barış görüşmelerinde, I. kapitülasyonlar, II. devlet borçları, III. nüfus mübadelesi Konularından hangileri Türkiye ile Fransa arasında görüşme konusu _olmamıştır_?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III ✓
- D) I ve II
- E) II ve III
Lozan'da kapitülasyonlar (I) ve özellikle Osmanlı devlet borçlarının (Düyûn-ı Umûmiye borçları) paylaşılması ve ödeme şekli (II) en çok borç alınan ülke olan Fransa ile çetin müzakerelere sahne olmuştur. Ancak nüfus mübadelesi (III) doğrudan Türkiye ile Yunanistan arasındaki ikili bir konudur ve Fransa ile bir görüşme konusu olmamıştır.
22. Osmanlı Devleti'nde 19. yüzyıla kadar yalnız ülke ihtiyacı için yapılan tarımsal üretim bu yüzyıldan sonra ihracat için yapılmaya başlanılmıştır. Bu durumun ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?
- A) Kapitülasyonların genişletilmesi
- B) Duyun-u Umumiye ‘in kurulması
- C) Avrupa'nın sanayileşmesinden dolayı tarımsal üretimden vazgeçmesi ✓
- D) Lonca teşkilatının çökmesi
- E) Balta Limanı Ticaret Antlaşmasının imzalanması
Avrupa'nın Sanayi Devrimi sonrasında sanayileşmeye ve makineleşmeye ağırlık vermesi, tarımsal hammadde ihtiyacını artırmış ve Avrupa ülkelerini tarımsal üretimi azaltıp hammadde ithalatına yöneltmiştir. Osmanlı Devleti de bu süreçte sanayileşen Avrupa'nın tarımsal hammadde tedarikçisi durumuna gelmiş ve üretim ihracat odaklı hale dönüşmüştür.
23. Aşağıdakilerden hangisi Atatürk Dönemi'nde uygulanan köycülük politikasının sonuçlarından biri _değildir_?
- A) Ziraat Bankası'nın kurulması ✓
- B) Yüksek Ziraat Enstitüsünün açılması
- C) Tarım Kredi Kooperatiflerinin açılması
- D) Aşar vergisinin kaldırılması
- E) Tarım Mahsulleri Ofisi'nin açılması
Ziraat Bankası Osmanlı döneminde kurulmuştur. Bu nedenle Atatürk Dönemi köycülük politikasının sonuçları arasında gösterilemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Ziraat Bankası'nın kurulması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
24. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nde Divan-ı Hümayun toplantılarına katılma hakkına sahip _değildir_?
- A) Rumeli Beylerbeyi
- B) Anadolu Kazaskeri
- C) Rumeli Kazaskeri
- D) Anadolu Beylerbeyi ✓
- E) Yeniçeri Ağası
Anadolu Beylerbeyi Divan-ı Hümayun'un doğal üyeleri arasında yer almaz. Rumeli Beylerbeyi ise merkeze yakınlığı nedeniyle divana katılabilirdi. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Anadolu Beylerbeyi" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
25. 1924 yılında, 1921 Anayasası'nda bazı değişiklikler yapılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi değişikliklerden biri _değildir_?
- A) Cumhurbaşkanının bir seçim dönemi için seçilmesi
- B) Bakanlar Kurulunun başbakan tarafından oluşturulması
- C) "Türkiye Cumhuriyeti'nin dini İslâm'dır." hükmünün çıkarılması ✓
- D) Başbakanın cumhurbaşkanınca seçilmesi
- E) Cumhurbaşkanının meclis tarafından seçilmesi
'Türkiye Cumhuriyeti'nin dini İslam'dır.' hükmü 1928'de anayasadan çıkarılmıştır. Bu nedenle 1924 değişiklikleri arasında yer almaz. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle ""Türkiye Cumhuriyeti'nin dini İslâm'dır." hükmünün çıkarılması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.