Genel Tekrar Testi - 15

1. I. Kadınlara ekonomik ve hukuksal hakların verilmesi II. TBMM’nin açılması III. Ağırlık ve uzunluk ölçülerinin değiştirilmesi Yukarıdaki yenilik hareketlerinin aşağıdaki ilkelerden hangisi doğrultusunda yapıldığı söylenebilir?

• A) Halkçılık - Laiklik – İnkılapçılık
• B) Halkçılık - Milliyetçilik - İnkılapçılık
• C) Cumhuriyetçilik - Milliyetçilik - Halkçılık
• D) Halkçılık - Cumhuriyetçilik - Laiklik
• E) Halkçılık - Cumhuriyetçilik - İnkılapçılık ✓

İnkılaplar‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ve ilgili ilkeleri şu şekildedir: Kadınlara ekonomik ve hukuksal hakların verilmesi (I - Medeni Kanun) kadın-erkek eşitliğini sağladığı için doğrudan Halkçılık ilkesiyle ilgilidir; TBMM'nin açılması (II) milli egemenliği ve halk iradesini temsil ettiği için doğrudan Cumhuriyetçilik ilkesiyle ilgilidir; ağırlık ve uzunluk ölçülerinin değiştirilmesi (III) toplumu çağdaşlaştırmak ve uluslararası standartlara uyum sağlamak için yapıldığından doğrudan İnkılapçılık ilkesiyle ilgilidir. Doğru eşleştirme E seçeneğinde verilmiştir.

2. 1921 Anayasası’nda egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ve yönetim yetkisinin milletin kendi kaderini doğrudan belirlemesine dayandığı kabul edilmiştir. Bu hüküm Atatürk’ün; I. halkçılık, II. cumhuriyetçilik, III. laiklik İlkelerinden hangileriyle ilişkilendirilebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) I, II ve III ✓

1921‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Anayasası'ndaki "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" hükmü; halkın kendi geleceğini bizzat ve doğrudan yönetmesini esas aldığı için Halkçılık (I) ilkesiyle, millet egemenliğini (milli iradeyi) en üstün güç sayarak cumhuriyet rejiminin temelini attığı için Cumhuriyetçilik (II) ilkesiyle ve egemenliğin kaynağını ilahi (teokratik) güçten alıp dünyevi güce (millette/halka) devrettiği, dolayısıyla devlet yönetimini sekülerleştirdiği için Laiklik (III) ilkesiyle doğrudan ilişkilendirilebilir. Bu nedenle her üç ilkeyle de bağdaşır.

3. ABD Başkanı Woodrow Wilson'un yayınladığı prensiplere göre; • Yenen devletler yenilen devletlerden toprak almayacak • Her millet çoğunlukta olduğu yerde kendi kaderini kendi belirleyecekti. İtilaf Devletlerinin bu ilkelere uymaması; I. Mandaterlik, II. Sömürgecilik, III. Demokrasi Düşüncelerinden hangilerini benimsemediklerini gösterir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III ✓
• D) I ve II
• E) I, II ve III

İtilaf‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Devletleri, Wilson İlkeleri'nde yer alan 'ulusların kendi kaderini tayin etmesi (self-determinasyon)' yani demokratik kendi kendini yönetme hakkına uymayarak işgallere devam etmişlerdir. Bu durum, onların demokrasi (III) düşüncesini benimsemediklerini gösterir. Öte yandan, toprak almama kuralını aşmak için manda ve himaye (I) ve sömürgecilik (II) düşüncelerini uygulamaya koymuşlardır; dolayısıyla bu iki düşünceyi benimsemişlerdir.

4. Aşağıdakilerden hangisi Milliyetçilik ilkesi doğrultusunda yapılan çalışmalardan _değildir_?

• A) Ordunun siyasetten ayrılması ✓
• B) Misak-ı İktisadi kararlarının kabulü
• C) Maarif Teşkilatı hakkında kanunun yapılması
• D) Kabotaj Kanunu
• E) Kapitülasyonların kaldırılması

Ordunun‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ siyasetten ayrılması (Genelkurmay Başkanlığı'nın kurulması ve subayların milletvekili olmasının yasaklanması), milli iradenin ve demokrasinin sağlıklı şekilde yürümesini hedeflediği için doğrudan Cumhuriyetçilik ilkesiyle ilgilidir. Kapitülasyonların kaldırılması (A), Kabotaj Kanunu (B), eğitimde millileşmeyi sağlayan Maarif Teşkilatı Kanunu (C) ve milli ekonomi hedeflerini içeren Misak-ı İktisadi (E) ise Milliyetçilik kapsamındadır.

5. Toplumsal birliği ve barışı temel esas olarak gören ilke aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Cumhuriyetçilik
• B) Milliyetçilik ✓
• C) Laiklik
• D) Devletçilik
• E) İnkılapçılık

Milliyetçilik‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ilkesi ortak tarih, kültür ve ülkü etrafında toplumsal birlik ve barışı sağlamayı hedefler. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Milliyetçilik" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

6. Türkiye Cumhuriyeti'nde; I. Köylünün vergi yükünün hafifletilmesi II. Unvan ve lakapların yasaklanması III. Kabotaj yasasının çıkartılması Gelişmelerinden hangisi veya hangilerinin halkçılık ilkesi ile ilgili olduğu _söylenemez_?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız III ✓
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) II ve III

Aşar‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ vergisinin kaldırılmasıyla köylünün vergi yükünün hafifletilmesi (I) ve toplumda eşitlik sağlamak için ayrıcalık belirten unvan ve lakapların yasaklanması (II) doğrudan Halkçılık ilkesiyle ilgilidir. Kabotaj Yasası'nın çıkarılması (III) ise Türk karasularında gemi işletme hakkını Türk vatandaşlarına vererek denizlerde tam bağımsızlığı ve milliliği sağladığı için doğrudan Milliyetçilik ilkesiyle ilgilidir (halkçılıkla doğrudan ilgili değildir). Dolayısıyla söylenemez olan yalnız III'tür.

7. Aşağıdakilerden hangisinde, inkılap ve ilke arasında kurulan ilişki _yanlıştır_?

• A) Saltanatın kaldırılması - Cumhuriyetçilik
• B) Medeni Kanun - Halkçılık
• C) Kabotaj-Kanunu - Devletçilik ✓
• D) Miladi Takvim - İnkılapçılık
• E) Soyadı Kanunu – Halkçılık

Kabotaj‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kanunu denizlerde milli egemenlik ve ekonomik bağımsızlıkla ilgilidir; devletçilik ilkesiyle doğrudan eşleştirilmesi yanlıştır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Kabotaj-Kanunu - Devletçilik" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

8. Aşağıdakilerden hangisi, 3 Mart 1924 tarihinde gerçekleştirilen inkılaplardan _değildir_?

• A) Diyanet İşleri Başkanlığının kurulması
• B) Harf inkılabının yapılması ✓
• C) Şeriye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılması
• D) Halifeliğin kaldırılması
• E) Tevhid-i Tedrisat Kanunu

3‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Mart 1924'te halifelik kaldırılmış, Tevhid-i Tedrisat kabul edilmiş ve dini kurumlar yeniden düzenlenmiştir. Harf inkılabı ise 1928'de yapılmıştır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Harf inkılabının yapılması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

9. Yeni Türk Devleti’nin; halkın yönetime katıldığı, ortak tarih ve kültür bilincine dayandığı, akıl ve bilimi esas alan bir devlet olması hedeflenmiştir. Bu tanımda aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangileri birlikte vurgulanmıştır?

• A) Cumhuriyetçilik - Milliyetçilik - Laiklik ✓
• B) Halkçılık - Devletçilik - Milliyetçilik
• C) Cumhuriyetçilik - İnkılâpçılık - Laiklik
• D) Cumhuriyetçilik - Halkçılık - Laiklik
• E) Halkçılık- Cumhuriyetçilik – İnkılâpçılık

Tanımdaki‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ 'vatandaşların yönetimde söz hakkına sahip olması' Cumhuriyetçilik ilkesini; 'ortak tarih ve kültür değerlerini paylaşması' Milliyetçilik ilkesini; 'akılcı ve bilimsel gelişmelere açık olması' ise Laiklik ilkesini ifade eder. Bu ilkeler D seçeneğinde bir arada verilmiştir.

10. I. Medeni Kanunun kabulü II. Tevhid-i Tedrisat Kanunu III. Aşar vergisinin kaldırılması Yukarıda verilen çalışmalardan hangisi veya hangileri Halkçılık ilkesi doğrultusunda yapılmıştır?

• A) Yalnız II
• B) Yalnız III
• C) I ve III
• D) II ve III
• E) I, II ve III ✓

Halkçılık‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ilkesi; toplumsal eşitliği, halkın refahını ve adaletli bir toplum düzenini esas alır. Medeni Kanun'un kabulü (I) kadın-erkek arasında hukuki ve sosyal eşitlik sağladığı için; Tevhid-i Tedrisat Kanunu (II) eğitimde fırsat eşitliği sunduğu için; Aşar vergisinin kaldırılması (III) ise köylünün üzerindeki ağır ekonomik yükü kaldırarak refah sağladığı için halkçılık doğrultusundadır. Dolayısıyla her üç çalışma da Halkçılık ilkesiyle doğrudan ilgilidir.

11. Malazgirt Meydan Muharebesi hangi yıl yapılmıştır?

• A) 1299
• B) 1176
• C) 1075
• D) 1071 ✓

Malazgirt‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Meydan Muharebesi (26 Ağustos 1071), 1071 yılında yapılmıştır. Alp Arslan ile Romen Diyojen arasında gerçekleşen bu savaş, Türklerin Anadolu'ya girişini sağlamıştır. Türk tarihinin dönüm noktası olan bu muharebe, Anadolu'nun Türkleşmesinin başlangıcıdır.

12. Büyük Selçuklu Devleti'nin Bizans İmparatorluğu ile yaptığı ilk büyük savaş hangisidir?

• A) Malazgirt Savaşı
• B) Katvan Savaşı
• C) Pasinler Savaşı ✓
• D) Dandanakan Savaşı

1048‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yılında Bizans ve Gürcü kuvvetlerine karşı kazanılan Pasinler Savaşı, Büyük Selçuklu Devleti'nin Bizans ile yaptığı ilk büyük meydan savaşıdır ve kazanılan bu zaferle Anadolu akınları hız kazanmıştır.

13. Anadolu'nun kapılarının Türklere açıldığı savaşın (Malazgirt) komutanı kimdir?

• A) Melikşah
• B) Sultan Alparslan ✓
• C) Kılıç Arslan
• D) Tuğrul Bey

Sultan‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Alparslan, 1071 Malazgirt Savaşı'nda Bizans ordusunu mağlup ederek Anadolu'nun kapılarını Türklere açmış ve Anadolu'da Türk tarihini başlatmıştır.

14. Türklerin Anadolu'nun tapusunu aldığı ve Bizans'ın Türkleri Anadolu'dan atma ümidinin sona erdiği savaş hangisidir?

• A) Kösedağ Savaşı
• B) Malazgirt Savaşı
• C) Miryokefalon Savaşı ✓
• D) Pasinler Savaşı

Miryokefalon‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Savaşı (1176), Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan döneminde kazanılmıştır. Bu zaferle Anadolu kesin olarak Türk yurdu haline gelmiştir.

15. Malazgirt Meydan Muharebesi sonucunda hangi devlet gerileme ve zayıflama sürecine girmiştir?

• A) Selçuklu Devleti
• B) Osmanlı Devleti
• C) Sasani İmparatorluğu
• D) Bizans İmparatorluğu ✓

Malazgirt‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Meydan Muharebesi (1071) sonucunda Bizans İmparatorluğu gerileme ve zayıflama sürecine girmiştir. Alp Arslan komutasındaki Büyük Selçuklu ordusunun kazandığı bu zafer, Anadolu'nun kapılarını Türklere açmış ve Bizans'ın Anadolu'daki hakimiyetine büyük darbe vurmuştur.

16. Türklerin kitleler halinde İslamiyet'i kabul etmesine zemin hazırlayan savaş hangisidir?

• A) Malazgirt Savaşı
• B) Pasinler Savaşı
• C) Talas Savaşı ✓
• D) Dandanakan Savaşı

751‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yılında Abbasiler ile Çinliler arasında yapılan Talas Savaşı'nda Türkler Abbasilerin yanında yer almış, bu tarihten sonra Türkler arasında İslamiyet hızla yayılmaya başlamıştır.

17. Anadolu'nun kapılarını Türklere açan savaş olarak bilinen Malazgirt Savaşı hangi tarihte yapılmıştır?

• A) 1176
• B) 1071 ✓
• C) 1040
• D) 1243

Malazgirt‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Savaşı, 26 Ağustos 1071 tarihinde Büyük Selçuklu Sultanı Alparslan ile Bizans İmparatoru Romen Diyojen arasında yapılmış ve Anadolu'nun Türkleşme süreci başlamıştır.

18. Türkler Anadolu'ya ilk kez hangi savaş sonrasında yerleşmeye başlamıştır?

• A) Pasinler Savaşı
• B) Kösedağ Savaşı
• C) Malazgirt Savaşı ✓
• D) Yassıçemen Savaşı

Malazgirt‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Savaşı (1071), Türklerin Anadolu'ya yerleşmeye başladığı savaştır.

19. 840-1212 tarihleri arasında kurulan Karahanlı devletinin en parlak dönemini yaşatan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Satuk Buğra Han
• B) Tamgaç Buğra Han
• C) Yusuf Kadir Han ✓
• D) Bilge Kül Kadir Han

Karahanlı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ devletinin en parlak dönemini yaşatan hükümdar Yusuf Kadir Han'dır. Yusuf Kadir Han, 1026-1032 yılları arasında hüküm sürmüştür. Bu dönemde Karahanlı Devleti, siyasi ve kültürel açıdan en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Yusuf Kadir Han, devletin sınırlarını genişletmiş ve iç istikrarı sağlamıştır. Karahanlı Devleti, Türk-İslam kültürünün önemli merkezlerinden biri olmuştur.

20. Alınamaz unvanlı Ani'yi ele geçiren ve bunun sonucunda Abbasi Halifesi Kaim Biemrillah tarafından 'Ebul Feth' (fetihlerin babası) unvanı ile onurlandırılan ünlü Türk-İslam hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Gazneli Mahmut
• B) Sultan Alparslan ✓
• C) Satuk Buğra Han
• D) Melikşah

Ani'yi‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ele geçiren ve 'Ebul Feth' unvanını alan hükümdar Sultan Alparslan'dır. Sultan Alparslan, 1064 yılında Ani Kalesi'ni fethetmiştir. Ani, o dönemde 'Alınamaz' unvanıyla bilinen güçlü bir kaledir. Bu fetih sonrası Abbasi Halifesi Kaim Biemrillah, Alparslan'a 'Ebul Feth' (fetihlerin babası) unvanını vermiştir. Sultan Alparslan, Büyük Selçuklu Devleti'nin en önemli hükümdarlarındandır.

21. Büyük Selçuklu devleti döneminde Melikşah'ın ölümü üzerine meydana gelen Fetret Devri aşağıdaki hangi hükümdarın başa geçmesi ile sona ermiştir?

• A) Sultan Berkyaruk
• B) Sultan Alparslan
• C) Mehmet Tapar
• D) Sultan Sencer ✓

Büyük‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Selçuklu devleti döneminde Melikşah'ın ölümü üzerine meydana gelen Fetret Devri Sultan Sencer'in başa geçmesi üzerine sona ermiştir. Melikşah, 1092'de ölmüştür. Fetret Devri, taht kavgaları nedeniyle devletin zayıfladığı dönemdir. Sultan Sencer, 1118'de tahta çıkmıştır. Sultan Sencer, Büyük Selçuklu Devleti'nin son güçlü hükümdarıdır.

22. 1230 tarihinde Anadolu Selçuklu devleti ile Harzemşahlar arasında yaşanan Yassıçemen Savaşı'nda Anadolu Selçuklu devletinin başında bulunan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

• A) I. İzzettin Keykavus
• B) Kutalmışoğlu Süleyman Şah
• C) I. Alaeddin Keykubat ✓
• D) II. Kılıçarslan

1230‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ tarihinde Anadolu Selçuklu Devleti ile Harzemşahlar arasında yaşanan Yassıçemen Savaşı'nda Anadolu Selçuklu devletinin başında bulunan hükümdar I. Alaeddin Keykubat'tır. Yassıçemen Savaşı, Erzincan yakınlarında yapılmıştır. Savaş, Anadolu Selçuklu Devleti'nin zaferiyle sonuçlanmıştır. I. Alaeddin Keykubat, 1220-1237 yılları arasında hüküm sürmüştür. Bu savaş, Anadolu Selçuklu Devleti'nin en güçlü dönemlerindendir.

23. 963-1187 yılları arasında hüküm süren, Yeminiler olarak bilinen, kurucusunun Sebük Tigin olduğu, en parlak döneminin Sultan Mahmut zamanında yaşandığı Türk-İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Memlükler
• B) Karahanlılar
• C) Gazneliler ✓
• D) Büyük Selçuklu

Gazneliler,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ 963-1187 yılları arasında hüküm sürmüş, Yeminiler olarak da bilinen ve en parlak dönemini Gazneli Mahmut ile yaşamış devlettir.

24. Fars edebiyatının ünlü ismi olan Firdevsi'nin meşhur eseri 'Şehname' aşağıdaki Türk hükümdarlarından hangisine sunulmuştur?

• A) Gazneli Mahmut ✓
• B) Satuk Buğra Han
• C) Sultan Alparslan
• D) Melikşah

Firdevsi,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Şehname adlı eserini Gazneli Mahmut'a sunmuştur.

25. I. Mama Hatun Kümbeti II. Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası III. Yağıbasan Medresesi Yukarıdaki eserlerden hangilerinin Malazgirt Savaşı'ndan sonra Anadolu'da inşa edildiği söylenebilir?

• A) I, II ve III ✓
• B) I ve II
• C) Yalnız II
• D) Yalnız I

Bu‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ eserlerin hepsi Malazgirt Savaşı (1071) sonrası kurulan İlk Türk Beylikleri dönemine aittir. Mama Hatun (Saltuklular), Divriği Ulu Cami (Mengücekliler), Yağıbasan Medresesi (Danişmentliler).