Genel Tekrar Testi - 188
Osmanlı Devleti'nde Kitab-ı Bahriye adlı eseriyle ve haritacılık çalışmalarıyla bilinen ünlü bilim adamı kimdir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Osmanlı Devleti'nde Kitab-ı Bahriye adlı eseriyle ve haritacılık çalışmalarıyla bilinen ünlü bilim adamı kimdir?
- A) Katip Çelebi
- B) Piri Reis ✓
- C) Takiyeddin Mehmet
- D) Akşemseddin
Piri Reis, Osmanlı Devleti'nde Kitab-ı Bahriye adlı eseriyle ve haritacılık çalışmalarıyla bilinen ünlü bilim adamıdır. Kitab-ı Bahriye, denizcilik ve coğrafya alanında önemli bir eserdir. Piri Reis, dünya haritası çizen ilk Türk denizcisidir. Piri Reis, Osmanlı denizcilik tarihinin önemli şahsiyetlerindendir. Piri Reis, Osmanlı bilim tarihinin önemli bir şahsiyetidir.
2. Türkiye'nin 1950-1960 yılları arasında iktidarda kalan partisi Demokrat Parti'nin kurucuları arasında (Dörtlü Takrir) aşağıdakilerden hangisi yoktur?
- A) Fuat Köprülü
- B) Celal Bayar
- C) Hasan Polatkan ✓
- D) Adnan Menderes
Dörtlü Takrir'i verenler: Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan'dır (Kodlama: CAFeR). Hasan Polatkan DP dönemi bakanıdır ama kurucu dörtlüden değildir.
3. Osmanlı Devleti'nde, padişahın kızlarının ve hanedan kadınlarının evlendiği kişilere ne unvan verilir?
- A) Damat ✓
- B) Paşa
- C) Lala
- D) Şehzade
Padişah kızlarıyla evlenenlere 'Damat' (Örn: Damat İbrahim Paşa) denir.
4. Hatay Cumhuriyeti'nin ilk ve tek cumhurbaşkanı kimdir?
- A) Rauf Orbay
- B) Tayfur Sökmen ✓
- C) Abdurrahman Melek
- D) Şükrü Saraçoğlu
Tayfur Sökmen, 1938'de kurulan Hatay Devleti'nin ilk ve tek cumhurbaşkanıdır. 1939'da Hatay'ın Türkiye'ye katılmasıyla görevi sona ermiştir.
5. Mustafa Kemal'e 'Mareşal' rütbesi ve 'Gazi' unvanı hangi savaştan sonra verilmiştir?
- A) Büyük Taarruz
- B) II. İnönü Savaşı
- C) Sakarya Meydan Muharebesi ✓
- D) Çanakkale Savaşı
Sakarya Meydan Muharebesi'nin (1921) kazanılmasının ardından TBMM tarafından Mustafa Kemal Paşa'ya Mareşallik rütbesi ve Gazilik unvanı verilmiştir.
6. Osmanlı'da ilk resim sergisi kim tarafından açılmıştır?
- A) Şeker Ahmet Paşa ✓
- B) Osman Hamdi Bey
- C) Nedim
- D) Levni
Şeker Ahmet Paşa, Osmanlı Devleti'nde ilk resim sergisini açan sanatçıdır. Bu sergi, Osmanlı sanat tarihinin önemli bir dönüm noktasıdır. Şeker Ahmet Paşa, Osmanlı resim sanatının önemli temsilcilerindendir. Bu sergi, Osmanlı toplumunun sanatla tanışmasını sağlamıştır. Şeker Ahmet Paşa, Osmanlı sanat tarihinin önemli bir şahsiyetidir.
7. Osmanlı Devleti'nde divan kararlarına kimler itiraz edebilirdi?
- A) Padişah ve sadrazam
- B) Sadrazam ve kazasker
- C) Şeyhülislam ve kazasker
- D) Padişah ve şeyhülislam ✓
Osmanlı Devleti'nde divan kararlarına sadece padişah ve şeyhülislam itiraz edebilirdi. Bu durum, padişahın üstün yetkisini gösterir. Şeyhülislam, dini hukuka aykırı kararlara itiraz edebilirdi. Bu sistem, Osmanlı yönetim sisteminin denge mekanizmasıdır. Divan kararları, genellikle padişahın onayıyla yürürlüğe girerdi.
8. Osmanlı'da gelirleri doğrudan devlet hazinesine aktarılan topraklara ne ad verilir?
- A) Mukataa ✓
- B) Tımar
- C) Has topraklar
- D) Zeamet
Mukataa (Havassı Hümayun), Osmanlı Devleti'nde gelirleri doğrudan devlet hazinesine aktarılan topraklardır. Mukataa, padişaha ait topraklardır. Bu toprakların gelirleri, doğrudan hazineye giderdi. Mukataa sistemi, Osmanlı mali sisteminin önemli bir parçasıdır. Bu sistem, devletin gelir kaynaklarını artırmıştır.
9. Osmanlı'da kazasker olabilmenin şartları nelerdir?
- A) Askeri kökenli olmak, Müslüman olmak
- B) Türkçe bilmek, Müslüman olmak
- C) Türk ve Müslüman kökenli olmak, medrese çıkışlı olmak ✓
- D) Devşirme kökenli olmak, Türkçe bilmek
Kazasker olabilmek için iki temel şart vardır: Türk ve Müslüman kökenli olmak, medrese çıkışlı olmak. Bu şartlar, Osmanlı yönetim sisteminin temel prensipleridir. Türk ve Müslüman olma şartı, devletin yapısı gereğidir. Medrese çıkışlı olma şartı, eğitim ve bilgi gerekliliğini gösterir. Bu şartlar, Osmanlı Devleti'nin sonuna kadar uygulanmıştır.
10. Osmanlı Devleti'nde 'Vaka-i Hayriye' (Hayırlı Olay) olarak adlandırılan Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması olayı hangi padişah döneminde gerçekleşmiştir?
- A) IV. Murat
- B) III. Selim
- C) II. Mahmut ✓
- D) Abdülmecit
Yeniçeri Ocağı, II. Mahmut döneminde 1826 yılında kaldırılmış ve yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusu kurulmuştur. Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması, 'Vaka-i Hayriye' (Hayırlı Olay) olarak adlandırılmıştır. II. Mahmut Dönemi, 1808-1839 yılları arasında sürmüştür. Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması, Osmanlı'nın askeri modernleşmesinin başlangıcıdır. Asakir-i Mansure-i Muhammediye, modern bir ordu olarak kurulmuştur.
11. İlk kez atom bombası (nükleer silah) hangi savaşta kullanılmıştır?
- A) Kore Savaşı'nda
- B) Vietnam Savaşı'nda
- C) II. Dünya Savaşı'nda ✓
- D) I. Dünya Savaşı'nda
İlk kez atom bombası (nükleer silah), II. Dünya Savaşı'nda kullanılmıştır. ABD, 6 Ağustos 1945'te Hiroşima'ya ve 9 Ağustos 1945'te Nagazaki'ye atom bombası atmıştır. Atom bombası, savaşın sona ermesini hızlandırmıştır. Atom bombası, dünya tarihinde ilk kez kullanılmıştır. Atom bombası, milyonlarca insanın ölümüne neden olmuştur.
12. Osmanlı Devleti'nde 'Layiha' adı verilen raporların hazırlanması ve devlet yönetiminde reform önerilerinin sunulması geleneği aşağıdaki hangi dönemde başlamıştır?
- A) Meşrutiyet Dönemi
- B) II. Mahmut Dönemi
- C) III. Selim Dönemi ✓
- D) Tanzimat Dönemi
Layiha (rapor) hazırlama geleneği III. Selim Dönemi'nde başlamış, devlet adamları ve aydınlar devlet yönetiminde reform önerileri sunmuşlardır. III. Selim Dönemi, 1789-1807 yılları arasında sürmüştür. Layiha geleneği, Osmanlı'nın modernleşme çabalarının bir parçasıdır. Devlet adamları, devletin sorunlarını çözmek için raporlar hazırlamıştır. Layiha geleneği, Osmanlı bürokrasisinde önemli bir yer tutmuştur.
13. Osmanlı Devleti'nde, koyun ve keçi gibi küçükbaş hayvanlardan alınan vergiye ne ad verilir?
- A) Cizye
- B) Ağnam ✓
- C) Haraç
- D) Öşür
Küçükbaş hayvan vergisinin adı Ağnam vergisidir.
14. Arapların I. Dünya Savaşı'nda İngilizlerle İş birliği yapmaları hangi fikir akımının başarılı olmadığını gösterir?
- A) Panslavizm
- B) Panislamizm ✓
- C) Türkçülük
- D) Osmanlıcılık
Arapların I. Dünya Savaşı'nda İngilizlerle İş birliği yapmaları, Panislamizm (Ümmetçilik) fikir akımının başarılı olmadığını gösterir. Panislamizm, Arapları Osmanlı Devleti'nin etrafında toplayamamıştır. Arapların ihaneti, Osmanlı Devleti'nin parçalanmasını hızlandırmıştır. Panislamizm'in başarısızlığı, Osmanlı Devleti'nin çöküşünü hızlandırmıştır. Panislamizm'in başarısızlığı, Osmanlı tarihinin önemli olaylarındandır.
15. Türklerde ilk vezir kimdir?
- A) Mukan Kağan
- B) Bilge Kağan
- C) Yollug Tigin
- D) Tonyukuk ✓
Tonyukuk, Türk tarihinde ilk vezir olarak bilinir. II. Göktürk Devleti'nin önemli devlet adamlarındandır. İlteriş Kutluk Kağan ve Bilge Kağan dönemlerinde vezirlik yapmıştır. Kendi adına dikilen Tonyukuk Abidesi, Türk tarihinin önemli belgelerindendir.
16. Osmanlı'da gemilerin yapımı ve tersanelerin her türlü faaliyetlerinden kim sorumludur?
- A) Kaptan-ı Derya
- B) Tersane Emini ✓
- C) Amiral
- D) Reis
Tersane Emini, Osmanlı Devleti'nde gemilerin yapımı ve tersanelerin her türlü faaliyetlerinden sorumlu olan görevlidir. Tersane Emini, tersane işlerini yönetirdi. Bu görev, Osmanlı denizcilik sisteminin önemli bir parçasıdır. Tersane Emini, Kaptan-ı Derya'ya bağlıdır. Tersane Emini, günümüzdeki tersane müdürüne benzer.
17. Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun üyelerinden olan ve adalet, eğitim ve kültür işlerinden sorumlu olan görevli (bakan) kimdir?
- A) Reisülküttab
- B) Nişancı
- C) Kazasker ✓
- D) Defterdar
Kadı ve müderrislerin atamasını yapan, adalet ve eğitim işlerinden sorumlu divan üyesi Kazasker'dir. Kazasker, Osmanlı Divan-ı Hümayun'unun önemli üyelerindendir. Kazasker, adalet ve eğitim işlerinden sorumludur. Kadılar, şer'i hukuku uygulayan hakimlerdir. Müderrisler, medreselerde ders veren öğretmenlerdir.
18. 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye hangi hakkı elde etmiştir?
- A) Boğazlarda asker bulundurma ve tam egemenlik ✓
- B) Savaş tazminatı alma hakkı
- C) Boğazlardan geçişi yasaklama hakkı
- D) Adaları silahlandırma hakkı
Montrö ile Boğazlar Komisyonu kaldırılmış, Türkiye'nin Boğazların her iki yakasında asker bulundurma hakkı ve geçişleri düzenleme yetkisi (tam egemenlik) tanınmıştır.
19. Mülkiyeti gayrimüslim Osmanlı vatandaşlarına ait olan topraklara ne ad verilmiştir?
- A) Haraciye topraklar ✓
- B) Öşriye topraklar
- C) Miri arazi
- D) Mülk arazi
Haraciye topraklar, Osmanlı Devleti'nde mülkiyeti gayrimüslim Osmanlı vatandaşlarına ait olan topraklardır. Haraciye topraklardan haraç (toprak vergisi) alınırdı. Bu sistem, Osmanlı toprak sisteminin önemli bir parçasıdır. Haraciye topraklar, gayrimüslimlerin sahip olduğu topraklardır. Bu sistem, Osmanlı mali sisteminin önemli bir parçasıdır.
20. Osmanlı'da deniz askerlerine ne denilir?
- A) Tımarlı Sipahi
- B) Azaplar
- C) Kapıkulu
- D) Levent ✓
Levent, Osmanlı Devleti'nde deniz askerlerine verilen addır. Leventler, donanmada görev yapardı. Bu askerler, deniz savaşlarında önemli rol oynamıştır. Levent, Osmanlı denizcilik sisteminin önemli bir parçasıdır. Leventler, genellikle Anadolu ve Rumeli'den toplanırdı.
21. Sovyet Rusya'nın dağılmasından sonra, 'Adriyatik'ten Çin Seddi'ne Türk Dünyası' söylemiyle Türk Cumhuriyetleri ile ilişkileri geliştirmeye çalışan Cumhurbaşkanı kimdir?
- A) Ahmet Necdet Sezer
- B) Süleyman Demirel ✓
- C) Turgut Özal
- D) Abdullah Gül
1990'larda Türk dünyası ile ilişkilere büyük önem veren ve bu söylemi kullanan lider Süleyman Demirel'dir.
22. Osmanlı Devleti'nde önemli kalelerin geçitlerin ve ticaret yollarının güvenliğini sağlayan askeri birliklere ne ad verilir?
- A) Sakalar
- B) Turnalar
- C) Derbent ve kale muhafızları ✓
- D) Azaplar
Derbent ve kale muhafızları, Osmanlı Devleti'nde önemli kalelerin, geçitlerin ve ticaret yollarının güvenliğini sağlayan askeri birliklerdir. Derbent, geçit anlamına gelir. Bu birlikler, güvenlik işlerinden sorumludur. Derbent ve kale muhafızları, Osmanlı askeri sisteminin önemli bir parçasıdır. Bu birlikler, ticaret yollarının güvenliğini sağlardı.
23. Anadolu'da yapılan ilk medrese özelliğini taşıyan Tokat Yağıbasan Medresesi hangi beyliğe aittir?
- A) Mengücekliler
- B) Danişmentliler'e ✓
- C) Artuklular
- D) Saltuklular
Tokat Yağıbasan Medresesi, Danişmentliler döneminde yapılmış ve Anadolu'daki ilk medrese örneklerinden biridir. Danişmentliler, eğitim ve kültür alanında önemli hizmetler vermişlerdir. Medrese, Anadolu'nun İslamlaşması ve Türkleşmesi sürecinde önemli bir rol oynamıştır.
24. İngiltere, ABD ve Sovyet Rusya'nın Türkiye'nin II. Dünya Savaşı'na katılması konusunda karar aldıkları ve bu kararın Türkiye'ye bildirilmesi için İsmet İnönü'nün Kahire'ye davet edildiği konferans hangisidir?
- A) Potsdam Konferansı
- B) Adana Görüşmesi
- C) Yalta Konferansı
- D) Tahran Konferansı ✓
Tahran Konferansı, İngiltere, ABD ve Sovyet Rusya'nın Türkiye'nin II. Dünya Savaşı'na katılması konusunda karar aldıkları ve bu kararın Türkiye'ye bildirilmesi için İsmet İnönü'nün Kahire'ye davet edildiği konferanstır. Tahran Konferansı, 28 Kasım - 1 Aralık 1943'te toplanmıştır. Kahire Konferansı, 4-6 Aralık 1943'te toplanmıştır. Türkiye, bu konferansta savaşa girmeyi reddetmiştir. Tahran Konferansı, Türk tarihinin önemli konferanslarındandır.
25. Yeni Türk harflerinin kabulü hangi yıl yasalaşmıştır?
- A) 1 Kasım 1928 ✓
- B) 3 Mart 1924
- C) 29 Ekim 1923
- D) 12 Temmuz 1932
Harf Devrimi, 1 Kasım 1928 tarihinde kabul edilmiştir. Arap alfabesi kaldırılarak Latin kökenli Yeni Türk Alfabesi'ne geçilmiş, okuma-yazma oranı artırılmak istenmiştir.