Genel Tekrar Testi - 20
Anadolu Selçuklularda ilk bayındırlık ve kurumsallaşma çalışmalarını başlatan ayrıca II. Haçlı Seferi'ne karşı koyarak Haçlıların Anadolu üzerinden Kudüs'e gitmelerine engel olan hükümdar kimdir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Anadolu Selçuklularda ilk bayındırlık ve kurumsallaşma çalışmalarını başlatan ayrıca II. Haçlı Seferi'ne karşı koyarak Haçlıların Anadolu üzerinden Kudüs'e gitmelerine engel olan hükümdar kimdir?
- A) I. Mesut ✓
- B) I. Gıyasettin Keyhüsrev
- C) II. Kılıç Arslan
- D) I. Kılıç Arslan
I. Mesut, Anadolu Selçuklu Devleti'nde ilk bayındırlık ve kurumsallaşma çalışmalarını başlatmıştır. Ayrıca 1147-1149 yılları arasında düzenlenen II. Haçlı Seferi'ne karşı başarılı bir şekilde mücadele etmiş ve Haçlıların Anadolu üzerinden Kudüs'e gitmelerine engel olmuştur. I. Mesut, devletin güçlenmesinde önemli rol oynamıştır.
2. Büyük Selçuklularda hükümdar soyundan gelen, tecrübe kazanmaları için atabeyler tarafından eğitilen valilere ne denir?
- A) Yabgu
- B) Şad
- C) Melik ✓
- D) Atabey
Melik, Büyük Selçuklu Devleti'nde hükümdar soyundan gelen ve sancaklarda valilik yapan şehzadelere verilen unvandır. Melikler, atabeyler tarafından eğitilir ve devlet yönetiminde tecrübe kazanırlardı. Bu sistem, gelecekteki hükümdarların yetiştirilmesi için önemli bir uygulamadır. Ancak zamanla melikler ve atabeyler güçlenmiş ve bağımsız hareket etmeye başlamışlardır.
3. Hangi savaş sonucunda Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşmiş ve Bizans'ın Türkleri Anadolu'dan atma ümidi sona ermiştir?
- A) Kösedağ Savaşı
- B) Malazgirt Savaşı
- C) Miryokefalon Savaşı ✓
- D) Pasinler Savaşı
1176 Miryokefalon Savaşı (Yurtaçan Savaşı), II. Kılıç Arslan döneminde kazanılmıştır. Bu zaferle Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşmiştir.
4. Abbasi Devleti'nin kuruluşu ve yıkılışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Abbasiler, Emevilerin yerine 750 yılında kurulmuş ve 1258'de Moğollar tarafından yıkılmıştır. ✓
- B) Abbasiler, Endülüs'te kurulmuş ve 1492'de yıkılmıştır.
- C) Abbasiler, 661 yılında kurulmuş ve 1326'da Osmanlı tarafından yıkılmıştır.
- D) Abbasiler, 632 yılında kurulmuş ve 1071'de Malazgirt'te yıkılmıştır.
- E) Abbasiler, 822 yılında kurulmuş ve 1517'de Yavuz Selim tarafından yıkılmıştır.
Abbasi Devleti, Emevi Devleti'nin yıkılmasının ardından 750 yılında kurulmuş, 1258 yılında Bağdat'ın Moğollar tarafından yağmalanmasıyla yıkılmıştır. Endülüs Emevileri İspanya'da, Memlükler ise Mısır'da Abbasi soyundan halifeler bulundurmuş, asıl Abbasi Devleti 1258'de sona ermiştir.
5. İslam dünyasında 'Beytü'l-Hikme' (Hikmet Evi) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Beytü'l-Hikme, Endülüs Emevileri tarafından Kurtuba'da kurulmuştur.
- B) Beytü'l-Hikme, Abbasiler döneminde Bağdat'ta kurulmuş bir bilim ve tercüme merkezidir. ✓
- C) Beytü'l-Hikme, Osmanlı Devleti'nde ilk matbaanın kurulduğu yerdir.
- D) Beytü'l-Hikme, Selçuklular döneminde Konya'da kurulmuş bir medresedir.
- E) Beytü'l-Hikme, Emeviler döneminde Şam'da kurulmuş bir saray okuludur.
Beytü'l-Hikme (Hikmet Evi), Abbasiler döneminde Halife Memun tarafından Bağdat'ta kurulmuş olan bir bilim, araştırma ve tercüme merkezidir. Antik Yunan, Hint ve Pers eserlerinin Arapçaya tercüme edildiği İslam Rönesansı'nın merkezi olmuştur.
6. Orta Çağ İslam dünyasında 'İhvan-ı Safa' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) İhvan-ı Safa, Abbasi sarayında görev yapan bir devlet adamları grubudur.
- B) İhvan-ı Safa, 10. yüzyılda Basra'da faaliyet gösteren gizli bir felsefe ve bilim topluluğudur. ✓
- C) İhvan-ı Safa, Haçlı Seferleri sırasında Kudüs'ü savunan askeri bir örgüttür.
- D) İhvan-ı Safa, Selçuklu döneminde kurulan ilk Türk devlet teşkilatıdır.
- E) İhvan-ı Safa, Endülüs'te kurulan ilk üniversitenin adıdır.
İhvan-ı Safa (Saf Kardeşler), 10. yüzyılda Basra'da faaliyet gösteren, felsefe, bilim ve din konularını sentezleyen gizli bir topluluktur. 52 risaleden oluşan ansiklopedik eserleriyle tanınırlar.
7. İslam dünyasında 'Karagümrük' uygulaması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Karagümrük, Osmanlı Devleti'nde gayrimüslimlerden alınan bir vergi türüdür.
- B) Karagümrük, Abbasiler döneminde Bağdat'ta kurulan ilk kâğıt fabrikasının adıdır.
- C) Karagümrük, Memlükler döneminde ticaret yollarında alınan bir gümrük vergisidir. ✓
- D) Karagümrük, Selçuklular döneminde Konya'da kurulan bir ticaret merkezidir.
- E) Karagümrük, Osmanlı Devleti'nde İstanbul'da kurulan ilk belediye teşkilatıdır.
Karagümrük (Karâ Gümrük), Memlükler döneminde ticaret yollarında alınan bir gümrük vergisidir. Memlükler, ticaretten elde edilen gelirleri artırmak için bu vergiyi uygulamışlardır.
8. Haçlı Seferleri sırasında, 1099'da Kudüs'ü ele geçiren Haçlı ordusu hangi devlete karşı savaşarak şehri almıştır?
- A) Bizans İmparatorluğu
- B) Abbasi Halifeliği
- C) Fâtımî Halifeliği ✓
- D) Selçuklu Devleti
- E) Eyyubi Devleti
I. Haçlı Seferi (1096-1099) sırasında, Haçlılar Kudüs'ü Fâtımî Halifeliği yönetiminden alarak şehri ele geçirmişlerdir. Fâtımîler, Mısır ve Suriye'nin büyük bir kısmına hakim olan Şii bir halifelikti.
9. 10. yüzyılda İran'da kurulan ve Abbasi halifesini koruma altına alan, ancak sünni İslam'ı benimseyen devlet aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Büveyhiler
- B) Hamdaniler
- C) Tolunoğulları
- D) Samaniler
- E) Selçuklular ✓
Selçuklular, 11. yüzyılda İran ve Irak'a hakim olarak Abbasi halifesini Büveyhi hakimiyetinden kurtarmış, Sünni İslam'ın koruyucusu olarak tanınmışlardır. Büveyhiler Şii, Hamdaniler ve Tolunoğulları ise Mısır ve Suriye bölgesinde kurulmuş bağımsız devletlerdir.
10. Abbasi Devleti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Abbasiler, Emevilerin yerine 750 yılında kurulmuş ve 1258'de Moğollar tarafından yıkılmıştır. ✓
- B) Abbasiler, Endülüs'te kurulmuş ve 1492'de yıkılmıştır.
- C) Abbasiler, 661 yılında kurulmuş ve 1326'da Osmanlı tarafından yıkılmıştır.
- D) Abbasiler, 632 yılında kurulmuş ve 1071'de Malazgirt'te yıkılmıştır.
- E) Abbasiler, 822 yılında kurulmuş ve 1517'de Yavuz Selim tarafından yıkılmıştır.
Abbasi Devleti, Emevi Devleti'nin yıkılmasının ardından 750 yılında kurulmuş, 1258 yılında Bağdat'ın Moğollar tarafından yağmalanmasıyla yıkılmıştır. Endülüs Emevileri İspanya'da, Memlükler ise Mısır'da Abbasi soyundan halifeler bulundurmuş, asıl Abbasi Devleti 1258'de sona ermiştir.
11. İslam dünyasında 'Beytü'l-Hikme' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Beytü'l-Hikme, Endülüs Emevileri tarafından Kurtuba'da kurulmuştur.
- B) Beytü'l-Hikme, Abbasiler döneminde Bağdat'ta kurulmuş bir bilim ve tercüme merkezidir. ✓
- C) Beytü'l-Hikme, Osmanlı Devleti'nde ilk matbaanın kurulduğu yerdir.
- D) Beytü'l-Hikme, Selçuklular döneminde Konya'da kurulmuş bir medresedir.
- E) Beytü'l-Hikme, Emeviler döneminde Şam'da kurulmuş bir saray okuludur.
Beytü'l-Hikme (Hikmet Evi), Abbasiler döneminde Halife Memun tarafından Bağdat'ta kurulmuş olan bir bilim, araştırma ve tercüme merkezidir. Antik Yunan, Hint ve Pers eserlerinin Arapçaya tercüme edildiği İslam Rönesansı'nın merkezi olmuştur.
12. Bu bilgilere göre tekke ve zaviyeler ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Kapatılmalarıyla birlikte çağdaşlaşma ve eşitlik alanlarındaki tüm sorunlar ortadan kalkmıştır.
- B) Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Anadolu ve Rumeli için önemli katkılar sağlamışlardır. ✓
- C) Bağımsızlık savaşında halkımızın birlik beraberlik içinde olmasında etkili olmuşlardır.
- D) Toplumun dini hassasiyetlerini gözeterek toplumda güven duygusunu artırmışlardır.
13. Karahanlılarla ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
- A) İlk hükümdarı Bilge Kül Kadır Han'dır.
- B) İslam dünyasının koruyuculuğunu başlatmışlardır. ✓
- C) Karluklar tarafından kurulmuştur.
- D) Başkentleri Balasagun'dur.
- E) Orta Asya'daki ilk Müslüman Türk devletidir.
Karahanlı Devleti; Karluk, Yağma, Çiğil ve Tuhsi boyları tarafından 840 yılında kurulmuş, Orta Asya'daki ilk Müslüman Türk devletidir. Merkezi Balasagun, bilinen ilk hükümdarı Bilge Kül Kadir Han'dır. Ancak İslam dünyasını (halifeyi) koruma politikası Karahanlılarla değil, Gazneli Mahmut önderliğindeki Gaznelilerle başlamıştır.
14. I. Katvan Savaşı II. Baba İshak İsyanı III. Kösedağ Savaşı IV. Yassıçemen Savaşı Bu gelişmelerden hangisi ya da hangileri Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılış sürecine girmesinde etkili olmuştur?
- A) Yalnız II
- B) I ve II
- C) II ve III ✓
- D) II ve IV
- E) I, II ve IV
Baba İshak İsyanı (1240) Anadolu Selçukluları'nı derinden sarstı; Kösedağ Savaşı (1243) ise Moğollara yenilgiyle sonuçlanarak devletin fiilen Moğol baskısı altına girmesine yol açtı. Bu iki olay yıkılış sürecini başlattı.
15. Anadolu Selçuklu Hükümdarı I. Gıyaseddin Keyhüsrev, 1211 Alaşehir Savaşı'nda Bizans'ı yenmiş; ancak savaş alanını gezerken hayatını kaybetmiştir. Alaşehir Savaşı bu yönüyle Osmanlı Dönemi'ndeki hangi savaşa benzemektedir?
- A) Varna
- B) Bafeus
- C) Maltepe
- D) I. Kosova ✓
- E) II. Kosova
I. Kosova Savaşı'nda Osmanlı padişahı I. Murat, Haçlı ordularını yenilgiye uğrattıktan sonra savaş meydanını gezerken bir Sırp (Miloş Obilic) tarafından hançerlenerek öldürülmüştür. Bu özelliğiyle Alaşehir Savaşı ile benzeşmektedir.
16. Anadolu Selçuklularında I. Mesut Dönemi'nde ilk bakır para basılmış ve Anadolu için Türkiye adı kullanılmaya başlamıştır. II. Kılıçarslan Dönemi'nde gümüş ve altın para basılmış, Miryokefalon Savaşı'ndan sonra Bizans'ın Türklere saldırı gücü kırılmıştır. Bu bilgilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) II. Kılıçarslan Anadolu'nun Türk yurdu olmasında önemli adım atmıştır.
- B) II. Kılıçarslan ekonomisi I. Mesut Dönemi'ne göre daha iyidir.
- C) I. Mesut Dönemi'nde deniz ticaretine önem verilmiştir. ✓
- D) Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kabul görmüştür.
- E) I. Mesut Dönemi'nde ekonomik faaliyetlerde bulunulmuştur.
Metinde deniz ticareti ile ilgili herhangi bir bilgi verilmemiştir. Dolayısıyla I. Mesut döneminde deniz ticaretine önem verildiği sonucuna ulaşılamaz.
17. Zeki Velidi Togan, 26 Ağustos 1071'de kazanılan Malazgirt Zaferi'nin Anadolu'daki Türk hâkimiyetinin temelini attığını ve Bizans'ın geleceğini belirlediğini ifade etmiştir. Togan'ın sözünü ettiği Türk hükümdarı kimdir?
- A) I. Keykubat
- B) Fatih
- C) Tuğrul Bey
- D) II. Kılıç Arslan
- E) Alp Arslan ✓
1071 Malazgirt Savaşı'nı kazanan Türk hükümdar ve komutan Sultan Alp Arslan'dır. Bu zafer Anadolu'nun Türklere kapısını açmıştır.
18. Büyük Selçuklu Devleti'nde yönetim işleri için oluşturulan alt divanlar arasında hangisi bulunmaz?
- A) Divanı İnşa
- B) Divanı Tuğra
- C) Divanı Berid ✓
- D) Divanı Arz
- E) Divanı İşraf
Divanı Berid, Abbasi Devleti'nde posta ve istihbarat örgütüne verilen isimdir; Büyük Selçuklu Devleti'nin alt divanları arasında yer almaz.
19. I. Tüccarın mallarına devlet güvencesi verilmesi II. Sinop, Samsun ve Alanya gibi kentlerin ele geçirilmesi III. İkta ordusunun kurulması Bu uygulamalardan hangileri Anadolu Selçuklu Devleti'nde ticareti geliştirmeye yöneliktir?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) I, II ve III
Devlet sigortası (emanül mülk) doğrudan ticareti teşvik eden bir uygulamadır. Liman şehirlerinin alınması ticaret için elverişli ortam yaratmış olsa da bu bir savaş faaliyetidir; ikta ordusu ise askeri bir düzenlemedir.
20. I. İznik II. Konya III. Bursa IV. İstanbul Bu kentlerden hangileri Anadolu Selçuklu Devleti'ne başkentlik yapmıştır?
- A) I ve II ✓
- B) I ve III
- C) II ve IV
- D) I, II ve III
- E) I, II ve IV
Anadolu Selçuklu Devleti'nin başkentleri sırasıyla İznik (1077-1097) ve Konya (1097-1308) olmuştur. Bursa ve İstanbul Osmanlı Devleti'nin başkentleridir.
21. Anadolu Selçuklu Dönemi'ne ait Alay Han, Zazadin Han ve Sultan Hanı hangi mimari yapı türü kapsamında değerlendirilir?
- A) Saray
- B) Medrese
- C) Cami
- D) Darüşşifa
- E) Kervansaray ✓
Alay Han, Zazadin Han ve Sultan Hanı, kervanların konaklaması için yapılan kervansaraylardır. Anadolu Selçukluları bu yapıları ticaret yolları üzerine inşa ederek kervan ticaretini kolaylaştırmıştır.
22. • Bir süre Samanoğullarına bağlı kalmıştır. • Hükümdarının padişah unvanını kullandığı ilk Türk-İslam devleti sayılır. • Çok uluslu bir yapıya sahiptir. Bu özellikler hangi devlete aittir?
- A) Harzemşahlar
- B) Gazneliler ✓
- C) Büyük Selçuklular
- D) Memlükler
- E) Karahanlılar
Gazneliler; Samanoğullarına bağlı olarak büyümüş, padişah unvanını kullanan ilk Türk-İslam devleti olmuş ve Hindistan, Afganistan, Horasan gibi farklı ulusları bünyesinde barındıran çok uluslu bir yapıya sahip olmuştur.
23. Türkiye Selçuklu Sultanı II. Giyaseddin Keyhüsrev Dönemi'nde alınan ağır vergiler ve Moğol baskısı sonucu artan Türkmen göçleriyle oluşan sorunlara ilgisiz kalınması, devlete olan güvenin azalmasına yol açmıştır. Bu gelişmeler sonucunda ortaya çıkardığı isyan hangisidir?
- A) Kavurd İsyanı
- B) Cimri Olayı
- C) Şeyh Bedrettin İsyanı
- D) Oğuz İsyanı
- E) Babai İsyanı ✓
Ağır vergiler ve Moğol baskısı sonucu Türkmen topluluklarının Baba İshak'ı bir kurtarıcı olarak görmesi, Anadolu'da ilk dini ve sosyal nitelikli ayaklanma olan Babai İsyanı'nı başlatmıştır. Güçlükle bastırılan bu isyan devleti zayıflatmıştır.
24. Kılıç Arslan tarafından başlatılan Türkiye Selçuklu Devleti'nin kuruluşunda seçeneklerdeki savaşlardan hangisinin belirleyici önemi bulunmaktadır?
- A) Malazgirt Savaşı
- B) Kösedağ Savaşı
- C) İznik'in Fethi ✓
- D) Pasinler Savaşı
- E) Miryokefalon Savaşı
İznik'in fethi ile Anadolu Selçuklu Devleti'nin başkenti belirlenmiştir. Bu devletin bağımsızlığı ise Büyük Selçuklulardan ayrılarak I. Kılıç Arslan'ın İznik'i fethiyle (1092) kesinleşmiştir.
25. I. İstanbul'u kuşatan ilk Türk devletidir. II. Museviliği kabul eden ilk ve tek Türk devletidir. III. İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devletidir. Yukarıda özellikleri verilen devletler hangisinde sırasıyla doğru biçimde belirtilmiştir?
- A) Avarlar - Hazarlar - İtil Bulgarları ✓
- B) Bulgarlar - Hazarlar - İtil Bulgarları
- C) Bulgarlar - Avarlar - Karahanlılar
- D) Avarlar - Hazarlar - Karahanlılar
- E) Avarlar - Uygurlar - İtil Bulgarları
İstanbul'u kuşatan ilk Türk devleti Avarlardır. Museviliği kabul eden tek Türk devleti Hazarlardır. İslamiyet'i ilk kabul eden Türk devleti ise İtil Bulgarlığıdır.