Genel Tekrar Testi - 68

1. Aşağıda Yükselme Dönemi Padişah- Olay eşleştirmesinde hangi seçenekte yanlışlık söz konusudur?

• A) I. Süleyman - Belgrad'ın Fethi
• B) I.Selim - Otlukbeli Savaşı ✓
• C) II. Selim - Kıbrıs'ın Fethi
• D) II. Mehmet - Kırım'ın Fethi
• E) I.Bayezîd - Spienza Deniz Savaşı

Otlukbeli‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Savaşı I. Selim döneminde değil, Fatih Sultan Mehmet döneminde Akkoyunlulara karşı yapılmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "I.Selim - Otlukbeli Savaşı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

2. Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Kanuni Sultan Süleyman döneminde gerçekleşmemiştir?

• A) I.Viyana Kuşatması
• B) Rodos'un Fethi
• C) Kırım'ın Fethi ✓
• D) Belgrad'ın Fethi
• E) Mohaç Meydan Muharebesi

Kırım'ın‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ fethi Fatih döneminde gerçekleşmiştir. Kanuni döneminde yaşanan gelişmelerden biri değildir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Kırım'ın Fethi" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

3. Osmanlı'da padişahlar aşağıdaki dönemlerden hangisinden itibaren divan toplantılarına katılmayıp, yetkilerini sadrazama bırakmıştır?

• A) Yavuz Sultan Selim
• B) Kanuni Sultan Süleyman
• C) Fatih Sultan Mehmet ✓
• D) II. Mahmut
• E) III. Selim

Osmanlı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Devleti'nde divan toplantılarına padişahların başkanlık etmesi geleneğini Fatih Sultan Mehmet (C) sonlandırmıştır. Fatih, divan üyelerinin görüşlerini daha rahat söyleyebilmesi ve padişahlık makamının heybetini korumak amacıyla divan başkanlığını sadrazama (veziriazama) devretmiş, kendisi ise toplantıları kafes arkasından (Kasr-ı Adl) takip etmeye başlamıştır.

4. Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'un fethi için, I. Güzelcehisar'ı yaptırması II. Büyük bir donanma hazırlaması III. Havan topları döktürmesi Gibi hazırlıklardan hangisini yaptığı savunulabilir?

• A) Yalnız I
• B) I ve II
• C) I ve III
• D) II ve III ✓
• E) I, II ve III

Fatih‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ İstanbul'un fethi için büyük donanma hazırlamış ve havan topları döktürmüştür. Güzelcehisar ise Anadolu Hisarı olup daha önce yapılmıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

5. Aşağıdaki savaşlardan hangisi Yavuz Sultan Selim döneminde gerçekleşen savaşlardan biri _değildir_?

• A) Turnadağ Savaşı
• B) Ridaniye Savaşı
• C) Çaldıran Savaşı
• D) Mercidabık Savaşı
• E) Otlukbeli Savaşı ✓

Otlukbeli‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Savaşı Fatih Sultan Mehmet dönemindedir; Yavuz Sultan Selim döneminde gerçekleşmemiştir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Otlukbeli Savaşı" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

6. Osmanlı Devleti'nde; I. Kanuni Esasi II. Tanzimat Fermanı III. Islahat Fermanı Hangilerinin ilan edilmesinde Osmanlıcılık fikri etkili olmuştur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve III
• D) II ve III
• E) I, II ve III ✓

Kanun-i‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Esasi, Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı Osmanlıcılık fikrinin farklı dönemlerdeki uygulamalarıyla ilişkilidir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

7. Kanuni döneminde bazı uygulamaların bozulması ilerleyen yıllarda devlet düzenini olumsuz etkilemiştir. Aşağıdakilerden hangisi taşrada huzursuzluklara yol açmıştır? I. Tımarların rüşvetle alınıp satılmaya başlanması II. Sadarete ve serdarlığa usulsüz atamaların yapılması III. Saray kadınlarının yönetim üzerinde etkili olması

• A) Yalnız I ✓
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) I, II ve III

Tımarların‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ rüşvetle alınıp satılması taşrada huzursuzluklara yol açmıştır; çünkü toprak ve vergi düzenini doğrudan bozmuştur. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Yalnız I" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

8. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Denizlerde yaşanan gelişmeler arasında aşağıdakilerden hangisi _gösterilemez_?

• A) Trablusgarp'ın Fethi
• B) Preveze Deniz Muharebesi
• C) İnebahtı Deniz Muharebesi ✓
• D) Rodos'un Fethi
• E) Sakız Adası'nın Fethi

İnebahtı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Deniz Savaşı II. Selim dönemindedir; Kanuni dönemindeki deniz gelişmeleri arasında gösterilemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "İnebahtı Deniz Muharebesi" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

9. Osmanlı Devleti’nde ülkenin hükümdar ailesinin ortak malı sayılması taht mücadelelerine yol açmıştır. Bu sorunu azaltmaya yönelik olarak; I. Ekber ve Erşad uygulaması II. Fatih Kanunnamesi III. Koçibey Risalesi Gelişmelerinden hangileri gösterilebilir?

• A) Yalnız I ✓
• B) I ve II
• C) I ve III
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Osmanlı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Devleti'nde tahta kimin geçeceği konusundaki veraset belirsizliği ve 'ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışı taht kavgalarına neden olmuştur. I. Ahmet döneminde getirilen Ekber ve Erşad sistemi (I), hanedanın en yaşlı ve en olgun üyesinin tahta geçmesini kurala bağlayarak veraset sistemini kesinleştirmiş ve taht kavgalarını engellemeyi amaçlamıştır. Fatih Kanunnamesi (II) devletin bekası için kardeş katline izin vererek merkezi otoriteyi korumayı amaçlasa da taht kavgası olasılığını tam olarak ortadan kaldıracak kurumsal bir veraset sistemi getirmemiştir. Koçibey Risalesi (III) ise XVII. yüzyıldaki bozulmalar hakkında hazırlanan bir rapordur. Bu nedenle cevap anahtarına göre doğru cevap yalnız I (A) seçeneğidir.

10. Osmanlı Devleti donanmasında amirallik yapmış ve Türk tarihinde "Trablusgarp Fatihi" olarak anılan denizci aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Murat Reis
• B) Turgut Reis ✓
• C) Barbaros Hayrettin Paşa
• D) Piri Reis
• E) Seydi Ali Reis

Trablusgarp‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Fatihi olarak anılan Osmanlı denizcisi Turgut Reis'tir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Turgut Reis" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

11. Avrupa'da "Uyvar önünde bir Türk gibi güçlü" sözünün söylenmesine vesile olan, "Uyvar Fatihi" aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Köprülü Mehmet Paşa
• B) Köprülü Fazıl Ahmed Paşa ✓
• C) Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
• D) Sarı Süleyman Paşa
• E) Bayburtlu Kara İbrahim Paşa

Uyvar‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Fatihi olarak anılan kişi Köprülü Fazıl Ahmed Paşa'dır. Uyvar'ın alınması Avrupa'da büyük yankı uyandırmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Köprülü Fazıl Ahmed Paşa" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

12. Osmanlı devleti aşağıdaki gelişmelerden hangisi sonucunda tamamen Avrupalı devletlerin mali denetimi altına girmiştir?

• A) Reval (Talin) Görüşmeleri
• B) Kanuni Esasi'nin ilanı
• C) Duyunu Umumiye ‘in kurulması ✓
• D) Balta Limanı Ticaret Sözleşmesi
• E) Senedi İttifak’ın imzalanması

Osmanlı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Devleti, aldığı dış borçları ödeyemeyeceğini ilan edince (1881 Muharrem Kararnamesi), alacaklı Avrupalı devletler borçları doğrudan tahsil edebilmek için Düyûn-ı Umûmiye (Genel Borçlar) İdaresi'ni kurmuşlardır. Bu idarenin kurulmasıyla Osmanlı Devleti'nin gelir kaynaklarının büyük kısmına el konulmuş ve devlet tamamen Avrupalı devletlerin mali denetimi altına girmiştir.

13. XIX. yüzyılda, Osmanlı İmparatorluğunda Kanuni Esasinin ilanı ile birlikte uygulama alanı bulan fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Osmanlıcılık ✓
• B) Âdemi merkeziyetçilik
• C) Turancılık
• D) İslamcılık
• E) Batıcılık

Kanun-i‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Esasi'nin ilanı Osmanlıcılık fikriyle ilişkilidir; amaç farklı unsurları ortak Osmanlı vatandaşlığı altında bir arada tutmaktır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Osmanlıcılık" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

14. Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi'yle ilgili olarak aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi arasında bir ilişki kurulamaz?

• A) Baharat Yolu'nun hâkimiyet altına alınması - Mısır Seferi
• B) Batı'ya karşı pasif bir politika izlenmesi - Cem Sultan Olayı
• C) Karadeniz'in Türk gölü olması - Kırım'ın alınması
• D) Osmanlı donanmasının Haçlılar tarafından ilk kez yakılması - Preveze Deniz Savaşı ✓
• E) Avusturya'nın Osmanlı üstünlüğünü kabul etmesi - 1533 İstanbul Antlaşması

Osmanlı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ donanması Haçlılar tarafından tarihte ilk kez 1571 yılında İnebahtı Deniz Savaşı'nda yakılmıştır. Preveze Deniz Savaşı (1538) ise Akdeniz'de Osmanlı üstünlüğünü kuran ve Türk gölü haline getiren büyük bir deniz zaferidir (Haçlı ittifakı mağlup edilmiştir). Diğer eşleştirmeler (Kırım'ın fethi ile Karadeniz'in Türk gölü olması, Mısır Seferi ile Baharat Yolu hakimiyeti, Cem Sultan Olayı nedeniyle II. Bayezid döneminde Batı'da pasif kalınması ve 1533 İstanbul Antlaşması ile Avusturya arşivükünün Osmanlı sadrazamına denk sayılması) doğrudur.

15. Osmanlı Devleti'nde Türkçülük düşüncesinin güçlenmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu _söylenemez_?

• A) İttihat ve Terakki Partisi'nin yönetimi ele geçirmesi
• B) Kanuni Esasi'nin ilan edilmesiyle Meşrutiyet yönetimine geçilmesi ✓
• C) Balkan milletlerinin ayaklanarak bağımsızlıklarını kazanması
• D) Osmanlıcılık ve İslamcılık fikirlerinin başarısız olması
• E) Rus baskısından kaçan Türklerin Osmanlı ülkesinde millî bilinci uyandırması

Kanun-i‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Esasi'nin ilanı Osmanlıcılık ve meşrutiyet anlayışıyla ilgilidir. Türkçülük düşüncesinin güçlenmesinde doğrudan etkili sayılmaz. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Kanuni Esasi'nin ilan edilmesiyle Meşrutiyet yönetimine geçilmesi" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

16. Fatih döneminde yaşayan, "Mücerrebname" adlı eserinin yanında ilk resimli tıp kitabı "Cerrahiyyetül Haniyye" yi kaleme alan tıp âlimi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Celaleddin Hızır
• B) Akşemseddin
• C) Sabuncuoğlu Şerafettin ✓
• D) Tabip Hüsnü
• E) Altuncuzade

Sabuncuoğlu‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Şerafettin, Cerrahiyyetül Haniyye ve Mücerrebname adlı eserleriyle tanınan önemli Osmanlı tıp alimidir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Sabuncuoğlu Şerafettin" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

17. Türkiye'nin NATO'ya üye olduğu yıl hangisidir?

• A) 1945
• B) 1970
• C) 1952 ✓
• D) 1963

Türkiye‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ (18 Şubat 1952), 1952 yılında NATO'ya üye olmuştur. Kore Savaşı'na katılımın ardından gerçekleşen bu üyelik, Türkiye'nin Batı bloğuna entegrasyonunu sağlamıştır. Güvenlik politikasında önemli rol oynayan bu üyelik, stratejik konumun değerini artırmıştır.

18. Türkiye'nin NATO'ya üye olduğu tarih aşağıdakilerden hangisidir?

• A) 1960
• B) 1952 ✓
• C) 1955
• D) 1949

Türkiye‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ (18 Şubat 1952), 1952 yılında NATO'ya üye olmuştur. Kore Savaşı'na katılımın ardından gerçekleşen bu üyelik, Türkiye'nin Batı bloğuna entegrasyonunu sağlamıştır. Türkiye'nin güvenlik politikasında önemli rol oynayan bu katılım, uluslararası entegrasyonun temelini atmıştır.

19. Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasından sonra, 19 Eylül 1921 tarihinde TBMM tarafından Mustafa Kemal'e verilen unvan ve rütbe aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Gazi unvanı ve Mareşal rütbesi ✓
• B) Başkomutanlık yetkisi
• C) Milli Şef unvanı
• D) Hamidiye Kahramanı unvanı

•‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Tarihsel Süreç: Sakarya Meydan Muharebesi'nin (1921) ardından TBMM, Mustafa Kemal Paşa'ya hem 'Gazi' unvanını hem de askeri en üst rütbe olan 'Mareşal' rütbesini vermiştir. • Önemli Detay: Başkomutanlık yetkisi bu savaştan _önce_ (Kütahya-Eskişehir yenilgisinden sonra) verilmiştir. • Savaşın Adı: Bu savaş tarihe 'Melhame-i Kübra' ve 'Subaylar Savaşı' olarak da geçmiştir.

20. Hangi olay Osmanlı Devleti'nin resmen sona erdiğini göstermiştir?

• A) Cumhuriyetin ilanı
• B) Lozan Antlaşması
• C) TBMM'nin açılması
• D) Saltanatın kaldırılması ✓

Saltanatın‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ kaldırılması (1 Kasım 1922), Osmanlı Devleti'nin resmen sona erdiğini göstermiştir. Halk egemenliğinin temelini oluşturan bu inkılap, yeni dönemin kapısını açmıştır. Cumhuriyet'in ilanına zemin hazırlayan bu karar, ulusal egemenliğin güçlenmesinde önemli rol oynamıştır.

21. Sakarya Meydan Muharebesi sonucunda TBMM tarafından Mustafa Kemal'e verilen unvan aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Başöğretmen
• B) Gazi ✓
• C) Paşa
• D) Başkomutan

Sakarya‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Meydan Muharebesi'nden (23 Ağustos-13 Eylül 1921) sonra TBMM tarafından Mustafa Kemal'e 'Gazi' unvanı ve 'Mareşal' rütbesi verilmiştir. Başkomutanlık yetkisi ise bu savaştan önce (Eskişehir-Kütahya Savaşları sonrası) verilmiştir.

22. Türkiye hangi yıl NATO'ya üye olmuştur?

• A) 1945
• B) 1952 ✓
• C) 1960
• D) 1974

Türkiye‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ (18 Şubat 1952), 1952 yılında NATO'ya üye olmuştur. Kore Savaşı'na katılımın ardından gerçekleşen bu üyelik, Türkiye'nin Batı bloğuna entegrasyonunu sağlamıştır. Türkiye'nin güvenlik politikasında önemli rol oynayan bu katılım, uluslararası entegrasyonun temelini atmıştır.

23. Türkiye'nin Hatay üzerindeki hak iddiası hangi uluslararası örgüt tarafından kabul edilmiştir?

• A) NATO
• B) Birleşmiş Milletler
• C) Avrupa Konseyi
• D) Milletler Cemiyeti ✓

Hatay'ın‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Türkiye'ye katılması süreci, Milletler Cemiyeti tarafından kabul edilmiştir.

24. Türkiye'nin NATO'ya üye olmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Avrupa ülkeleriyle ittifak kurmak
• B) Demokrasiye geçişi hızlandırmak
• C) Ekonomik kalkınma sağlamak
• D) Sovyetler Birliği'ne karşı güvenlik sağlamak ✓

Türkiye,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ NATO'ya 1952 yılında üye olarak Sovyetler Birliği'ne karşı güvenlik sağlamayı hedeflemiştir.

25. Kurtuluş Savaşı sonrasında yapılacak kalıcı barış için TBMM Hükümeti barış antlaşmasının nerede toplanılmasını talep etmiştir?

• A) Ankara
• B) İstanbul
• C) Lozan
• D) İzmir ✓

TBMM‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Hükümeti, Yunanlıların yaptığı tahribatı dünyaya göstermek ve yeni devletin çağdaş yüzünü sergilemek için barış antlaşmasının İzmir'de yapılmasını talep etmiştir. İzmir, Yunan işgali sırasında büyük tahribata uğramıştır. TBMM, bu tahribatı uluslararası kamuoyuna göstermek istemiştir. Ancak İtilaf Devletleri, antlaşmanın Lozan'da yapılmasını istemiştir. Lozan Antlaşması, 24 Temmuz 1923'te imzalanmıştır.