Genel Tekrar Testi - 28
Mete'nin Çin'i yerle bir etmesine rağmen Çin'e yerleşmemesinin temel sebebi nedir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Mete'nin Çin'i yerle bir etmesine rağmen Çin'e yerleşmemesinin temel sebebi nedir?
- A) Ekonomik nedenler
- B) İklim uyumsuzluğu
- C) Asimile olmamak ✓
- D) Savaş yorgunluğu
Mete, Türklerin Çin kültürü içinde erimesini önlemek istemiştir. Asimile olmamak için Çin'e yerleşmemiştir. Çin'i yenmesine rağmen, Türk kimliğini korumak için göçebe hayat tarzını sürdürmüştür. Bu karar, Türk kültürünün ve kimliğinin korunmasında kritik bir rol oynamıştır.
2. Asya Hun Hükümdarı Mete'nin Çin'i vergiye bağladığı savaş hangisidir?
- A) Peiteng Savaşı ✓
- B) Malazgirt Savaşı
- C) Pasinler Savaşı
- D) Kösedağ Savaşı
Peiteng Savaşı, Mete'nin Çin'i vergiye bağladığı önemli bir savaştır. Bu zafer, Asya Hun Devleti'nin gücünü gösterir. M.Ö. 200 yılında gerçekleşen bu savaş, Çin'in Hunlara yıllık vergi ödemesini sağlamıştır. Türk tarihinde Çin'i vergiye bağlayan ilk önemli zaferdir.
3. Avrupa Hun Devleti'nin kurucusu kimdir?
- A) Teoman
- B) Mete
- C) Atilla
- D) Balamir ✓
Balamir, Avrupa Hun Devleti'ni kurmuştur. Kavimler Göçü sonrasında Avrupa'da Türk devleti kuran ilk hükümdardır. 375 yılında Kavimler Göçü'nü başlatarak Avrupa'ya geçmiştir. Avrupa Hun Devleti'nin kurucusu olarak tarihe geçmiştir.
4. Kavimler Göçü neticesinde Avrupa'da kurulan Türk devleti hangisidir?
- A) Asya Hun Devleti
- B) Avrupa Hun Devleti ✓
- C) Göktürk Devleti
- D) Uygur Devleti
Kavimler Göçü sonrasında Avrupa'da Hun Devleti kurulmuştur. Avrupa Hun Devleti, Balamir tarafından kurulmuştur. 375 yılında başlayan Kavimler Göçü, Avrupa'nın siyasi haritasını değiştirmiştir. Bu göç sonrasında Avrupa'da kurulan ilk Türk devletidir.
5. Avrupa Hun Devleti'nin en parlak dönemi ne zaman yaşanmıştır?
- A) Teoman döneminde
- B) Mete döneminde
- C) Balamir döneminde
- D) Atilla döneminde ✓
Atilla dönemi, Avrupa Hun Devleti'nin en güçlü olduğu dönemdir. Bu dönemde Avrupa'nın büyük bir kısmına hâkim olmuştur. 434-453 yılları arasında hüküm sürmüştür. Avrupa'da 'Tanrı'nın Kırbacı' olarak anılmış ve Roma'yı vergiye bağlamıştır.
6. Atilla zamanında Bizans'la yapılan antlaşma hangisidir? (Bizans ödediği vergiyi iki katına çıkaracak, Bizans Hunlarla görüşme yapmayacak, Hunlarla sınır kasabalarında ticaret yapabilecektir.)
- A) Pasinler Antlaşması
- B) Edirne Antlaşması
- C) Kütahya Antlaşması
- D) Margos Antlaşması ✓
Margos Antlaşması (434), Atilla döneminde Bizans ile yapılan önemli bir antlaşmadır. Bu antlaşma ile Bizans vergiyi iki katına çıkarmış ve Hunlarla görüşme yapmayacağını kabul etmiştir. Ayrıca Hunlarla sınır kasabalarında ticaret yapabilecektir. Bu antlaşma, Avrupa Hun Devleti'nin Bizans üzerindeki üstünlüğünü gösterir.
7. Türk ismiyle kurulan ilk Türk devleti hangisidir?
- A) Hunlar
- B) Göktürkler ✓
- C) Uygurlar
- D) Avarlar
Göktürkler, Türk adıyla kurulan ilk devlettir. Türk ismi, bu devletle birlikte tarih sahnesine çıkmıştır. 552 yılında Bumin Kağan tarafından kurulmuştur. Türk adını kullanan ilk devlet olarak tarihe geçmiştir.
8. Asya Hun Devleti, I. ve II. Göktürk Devletlerinin başkenti neresidir?
- A) Bağdat
- B) Konya
- C) Ötüken ✓
- D) İstanbul
Ötüken, Türk devletlerinin kutsal başkentidir. Asya Hun Devleti, I. ve II. Göktürk Devletlerinin başkenti olmuştur. Moğolistan'da bulunan bu bölge, Türkler için kutsal sayılmıştır. Türk mitolojisinde 'Türklerin kutsal toprağı' olarak geçer.
9. Göktürk alfabesi kaç harften oluşur?
- A) 42
- B) 28
- C) 38 ✓
- D) 32
Göktürk alfabesi 38 harften oluşur. Türklerin kullandığı ilk milli alfabedir. Orhun alfabesi olarak da bilinir. Bu alfabe ile Orhun Abideleri yazılmıştır.
10. I. Göktürk Devleti'nin en parlak dönemi kimin döneminde yaşanmıştır?
- A) Mukan Kağan ✓
- B) Bilge Kağan
- C) İlteriş Kutluk Kağan
- D) Yollug Tigin
Mukan Kağan dönemi, I. Göktürk Devleti'nin en güçlü olduğu dönemdir. Bu dönemde devlet en geniş sınırlarına ulaşmıştır. 553-572 yılları arasında hüküm sürmüştür. Bu dönemde Göktürkler, Orta Asya'nın tamamına hâkim olmuşlardır.
11. Dede Korkut Hikayeleri ve Igor Destanı'na konu olan Türk devleti hangisidir?
- A) Kumanlar ✓
- B) Türgişler
- C) Peçenekler
- D) Kırgızlar
Kumanlar, bu edebi eserlere konu olmuşlardır. Dede Korkut Hikayeleri ve Igor Destanı'nda yer almışlardır. Bu eserler, Kumanların kültürel ve tarihsel önemini gösterir. Türk edebiyatının önemli eserlerinde yer alan ilk Türk topluluklarındandır. Kumanlar, 11-13. yüzyıllar arasında Avrupa'da önemli bir güç olmuşlardır.
12. Orta Asya'nın Araplaşmasını engelleyen ve Uygurlardan sonra yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti hangisidir?
- A) Peçenekler
- B) Kumanlar
- C) Türgişler ✓
- D) Kırgızlar
Türgişler, hem Araplaşmayı engellemiş hem de yerleşik hayata geçmişlerdir. Uygurlardan sonra yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir. 7-8. yüzyıllarda Orta Asya'da Arapların ilerlemesini durdurmuşlardır. Bu mücadele, Orta Asya'nın Araplaşmasını engellemiştir. Türgişler, Orta Asya Türk tarihinin önemli devletlerinden biridir.
13. Baga Tarkan tarafından para bastıran ve Bolçu Savaşı ile Göktürklere yenilen Türk devleti hangisidir?
- A) Türgişler ✓
- B) Kırgızlar
- C) Kumanlar
- D) Peçenekler
Türgişler, para basan ilk Türk devletlerinden biridir. Baga Tarkan tarafından para bastırılmıştır. Bolçu Savaşı'nda Göktürklere yenilmişlerdir. Para basma geleneği, Türgişlerin ekonomik gelişmişliğini gösterir. Türgişler, Türk tarihinde para basan ilk devletlerden biridir.
14. Uygur ve Karahanlıların kuruluşunda etkili olan ve İslamiyet'i kabul eden ilk Türk topluluğu hangisidir?
- A) Karluklar ✓
- B) Kırgızlar
- C) Türgişler
- D) Kumanlar
Karluklar, İslamiyet'i kabul eden ilk Türk topluluğudur. Uygur ve Karahanlıların kuruluşunda etkili olmuşlardır. 8. yüzyılda İslamiyet'i benimseyen ilk Türk boyudur. Türk-İslam tarihinin başlamasında önemli rol oynamışlardır. Karluklar, Orta Asya'nın İslamlaşmasında öncü rol oynamışlardır.
15. İpek Yolu hakimiyeti için Bizans, Göktürk ve Sasanilerle mücadele eden, Göktürk ve Sasani iş birliği sonucu yıkılan Türk devleti hangisidir?
- A) Akhunlar ✓
- B) Kumanlar
- C) Türgişler
- D) Kırgızlar
Akhunlar, İpek Yolu için mücadele etmişlerdir. Göktürk ve Sasani iş birliği sonucu yıkılmışlardır. Bizans, Göktürk ve Sasanilerle İpek Yolu hakimiyeti için savaşmışlardır. 5-6. yüzyıllarda Orta Asya'da önemli bir güç olmuşlardır. Akhunlar, İpek Yolu ticaretinin kontrolü için büyük mücadeleler vermişlerdir.
16. Dede Korkut Hikayeleri kime aittir?
- A) Kumanlar
- B) Oğuzlar ✓
- C) Türgişler
- D) Kırgızlar
Dede Korkut Hikayeleri, Oğuz Türklerine aittir. Türk edebiyatının önemli eserlerinden biridir. Oğuzların kültürel değerlerini ve yaşam tarzını yansıtır. Anadolu'ya göç eden Oğuz Türklerinin destanlarıdır. Dede Korkut Hikayeleri, Türk destan geleneğinin en önemli örneklerindendir.
17. Dünyanın en eski düğümlü halısı olarak kabul edilen Pazırık Halısı hangi devlete aittir?
- A) Asya Hun Devleti'ne ✓
- B) Göktürk Devleti'ne
- C) Uygur Devleti'ne
- D) Avrupa Hun Devleti'ne
Dünyanın en eski halısı olarak kabul edilen Pazırık Halısı, Sibirya'da Altay dağları eteklerindeki Pazırık kurganından çıkarılmıştır ve genellikle Asya Hun Devleti'ne ait kabul edilir. Kazakistan'daki Esik kurganından çıkarılan 'Altın Elbiseli Adam' ise İskitlere (Sakalara) aittir.
18. Kırgızların mezar taşlarına yazdıkları yazılara verilen ad nedir?
- A) Sine-Uşi Yazıtları
- B) Yenisey Kitabeleri ✓
- C) Karabalgasun Yazıtları
- D) Orhun Kitabeleri
Yenisey Kitabeleri, Kırgızların yazılı eserleridir. Mezar taşlarına yazdıkları yazılardır. Yenisey Nehri çevresinde bulunan bu yazıtlar, Kırgız kültürünü yansıtır. Türk yazılı kültürünün önemli belgelerindendir. Yenisey Kitabeleri, Türk dil ve kültür araştırmaları için önemli kaynaklardır.
19. Orhun Kitabeleri ilk kim tarafından okunmuştur?
- A) Vilhelm Radloff
- B) Wilhelm Thomsen ✓
- C) Jean-Paul Roux
- D) René Grousset
Wilhelm Thomsen, Orhun yazısını çözen ilk bilim insanıdır. 1893 yılında Orhun Kitabeleri'ni okumuştur. Danimarkalı dilbilimci ve Türkologdur. Orhun alfabesinin çözülmesi, Türk tarih ve edebiyat araştırmalarında çığır açmıştır. Thomsen'in çalışmaları, Türkoloji biliminin temellerini atmıştır.
20. Türk-İslam edebiyatının ilk örneklerinden olan Kutadgu Bilig kimin eseridir?
- A) Ahmet Yesevi
- B) Kaşgarlı Mahmut
- C) Yusuf Has Hacip ✓
- D) Edip Ahmet Yükneki
Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacip tarafından 11. yüzyılda yazılmış, Türk-İslam edebiyatının ilk önemli eserlerinden biridir. Eser, devlet yönetimi, adalet, mutluluk ve bilgelik konularını işler ve Karahanlı hükümdarına sunulmuştur. Türkçe yazılmış ilk siyasetname özelliği taşır.
21. Tarihte kutsal topraklara (Hicaz Bölgesi) egemen olan ilk Türk devleti hangisidir?
- A) Eyyübiler
- B) Memlükler
- C) Akşitler ✓
- D) Tolunoğulları
Akşitler (İhşidiler), Mısır'da kurulmuş ve Hicaz bölgesine (Mekke ve Medine) egemen olan ilk Türk devletidir. Muhammed bin Tuğç tarafından 935 yılında kurulmuştur. Hicaz'a egemen olmaları, İslam dünyasında büyük prestij kazanmalarını sağlamıştır. Devlet, 969 yılında Fatımiler tarafından yıkılmıştır.
22. Tuğrul Bey'in Nişabur'u alarak kendi adına hutbe okutması neyin göstergesidir?
- A) Adaletinin
- B) Gücünün
- C) Zenginliğinin
- D) Bağımsızlığın ✓
Tuğrul Bey'in Nişabur'da kendi adına hutbe okutması ve cami yaptırması, Büyük Selçuklu Devleti'nin bağımsızlığını ilan etmesi anlamına gelir. Hutbe okutmak, İslam dünyasında bağımsızlığın en önemli simgelerinden biridir.
23. Karahanlılar hangi alfabeyi kullanmışlardır?
- A) Arap Alfabesi
- B) Uygur Alfabesi'ni ✓
- C) Göktürk Alfabesi
- D) Latin Alfabesi
Karahanlılar, Uygur alfabesini kullanmışlardır. Uygur alfabesi, Göktürk alfabesinden sonra Türklerin kullandığı önemli bir yazı sistemidir. Karahanlılar döneminde Türkçe, Arapça ve Farsça eserler yazılmıştır. Uygur alfabesi, Karahanlıların kültürel mirasının önemli bir parçasıdır.
24. Kaşgarlı Mahmut tarafından kaleme alınan, içinde ilk dünya haritasının yer aldığı ve ilk Türkçe sözlük olan eser hangisidir?
- A) Divan-ı Lügat-it Türk ✓
- B) Atabetü'l-Hakayık
- C) Siyasetname
- D) Kutadgu Bilig
Divan-ı Lügat-it Türk, Kaşgarlı Mahmut tarafından 11. yüzyılda yazılmış, Türkçenin ilk sözlüğü ve dil bilgisi kitabıdır. Eser, Arapça yazılmış ve Türkçe kelimelerin anlamlarını, kullanımlarını açıklar. İçinde ilk dünya haritası da bulunur. Bu eser, Türk dili ve kültürü hakkında çok değerli bilgiler içerir ve Türkoloji'nin temel kaynaklarından biridir.
25. Büyük Selçuklularda ünlü devlet adamı Nizamülmülk tarafından Farsça yazılan ve devletin hayat tarzı ile aksayan yanlarını ele alan eserin adı nedir?
- A) Kutadgu Bilig
- B) Atabetü'l-Hakayık
- C) Siyasetname ✓
- D) Divan-ı Lügat-it Türk
Siyasetname, Nizamülmülk tarafından 11. yüzyılda Farsça yazılmış, devlet yönetimi hakkında önemli bir eserdir. Eser, devlet yönetiminin nasıl olması gerektiğini, hükümdarın görevlerini, devlet teşkilatını ve aksayan yönleri ele alır. Siyasetname, İslam dünyasında devlet yönetimi konusunda yazılmış en önemli eserlerden biridir ve sonraki dönemlere örnek olmuştur.