Genel Tekrar Testi - 29
Türk tarihinde 'Demir'i işleyen ilk Türk devleti' ve Ergenekon Destanı'na konu olan devlet hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türk tarihinde 'Demir'i işleyen ilk Türk devleti' ve Ergenekon Destanı'na konu olan devlet hangisidir?
- A) İskitler
- B) Uygurlar
- C) Hunlar
- D) Göktürkler ✓
Demircilikle uğraşan ve Ergenekon'dan demir dağı eriterek çıktıklarına inanılan devlet Göktürklerdir.
2. Türeyiş, Göç Destanları hangi Türk devletine aittir?
- A) Hunlara
- B) Kırgızlara
- C) Uygurlar ✓
- D) Göktürklere
Bu destanlar, Uygur Devleti'nin milli destanlarıdır. Türeyiş ve Göç Destanları, Uygur mitolojisinin önemli eserleridir. Türeyiş Destanı, Uygurların kökenini anlatır. Göç Destanı ise Uygurların göç etmek zorunda kalışını ve yeni yurtlarını anlatır.
3. Türk adının geçtiği ilk Türkçe metinler olan Orhun Abideleri aşağıdaki hangi Türk devletine aittir?
- A) Asya Hun Devleti
- B) II. Göktürk Devleti ✓
- C) I. Göktürk Devleti
- D) Uygurlar
Orhun Abideleri (Bilge Kağan, Kültigin ve Tonyukuk yazıtları), II. Göktürk (Kutluk) Devleti dönemine aittir. Orhun Abideleri, 8. yüzyılda dikilmiştir. Abideler, Türk adının geçtiği ilk Türkçe metinlerdir. Bilge Kağan, Kültigin ve Tonyukuk yazıtları, Türk tarihinin önemli belgeleridir. Orhun Abideleri, Türk edebiyatının ilk örneklerindendir.
4. İslamiyet öncesi Türklerde yapılan cenaze törenlerine ne ad verilir?
- A) Yuğ ✓
- B) Toy
- C) Kurultay
- D) Şölen
Yuğ, Türk cenaze törenleridir. İslamiyet öncesi Türklerde yapılan cenaze törenlerine verilen isimdir. Bu törenlerde sagu adı verilen yas şiirleri okunurdu. Yuğ törenleri, Türk toplumunun sosyal dayanışmasını gösterir. Yuğ, Türk toplumunun ölüm ve yas kültürünün önemli bir parçasıdır.
5. Uygur, Karluk ve Basmil Türk boyları birleşerek hangi Türk devletine son vermişlerdir?
- A) II. Göktürk Devleti'ne ✓
- B) Asya Hun Devleti'ne
- C) Avrupa Hun Devleti'ne
- D) I. Göktürk Devleti'ne
Bu üç boy birleşerek II. Göktürk Devleti'ni yıkmışlardır. Uygur, Karluk ve Basmil Türk boyları ittifak kurmuştur. 744 yılında gerçekleşen bu ittifak, II. Göktürk Devleti'nin sonunu getirmiştir. Bu olaydan sonra Uygur Devleti kurulmuştur.
6. İslamiyet öncesi Türklerde hükümdara yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verilmesine ne isim verilir?
- A) Seçim sistemi
- B) Veraset sistemi
- C) Kut anlayışı ✓
- D) İlahi hak
Kut anlayışı, hükümdarın ilahi yetkisini ifade eder. Yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılır. Bu anlayış, hükümdarın meşruiyetini sağlamıştır. Kut anlayışı, Türk devlet geleneğinin temel unsurlarından biridir. Bu inanç, Türk hükümdarlarının otoritesini güçlendirmiştir.
7. Ergenekon, Bozkurt Destanları hangi Türk devletine aittir?
- A) Asya Hun Devleti'ne
- B) II. Göktürk Devleti'ne ✓
- C) I. Göktürk Devleti'ne
- D) Uygur Devleti'ne
Bu destanlar, II. Göktürk Devleti'nin milli destanlarıdır. Ergenekon ve Bozkurt Destanları, Türk mitolojisinin önemli eserleridir. Ergenekon Destanı, Türklerin yeniden doğuşunu anlatır. Bozkurt Destanı ise Türklerin kökenini ve kurtarıcılarını anlatır.
8. Museviliği benimseyen ilk ve tek Türk devleti hangisidir?
- A) Hunlar
- B) Hazarlar ✓
- C) Göktürkler
- D) Avarlar
Hazarlar, Museviliği kabul eden tek Türk devletidir. Museviliği benimseyen ilk ve tek Türk devleti olarak bilinir. 8. yüzyılda Museviliği resmi din olarak kabul etmişlerdir. Bu durum, Türk tarihinde eşsiz bir örnektir.
9. Elçi kabul eden ve gönderen ilk Türk devleti hangisidir?
- A) Asya Hun Devleti
- B) I. Göktürk Devleti ✓
- C) Uygur Devleti
- D) Avrupa Hun Devleti
I. Göktürk Devleti, diplomatik ilişkiler kuran ilk Türk devletidir. Elçi kabul eden ve gönderen ilk Türk devletidir. Bizans, Çin ve Sasani gibi devletlerle diplomatik ilişkiler kurmuştur. Bu durum, Türklerin uluslararası siyasette aktif rol oynadığını gösterir.
10. İlk Türk devletlerinde şehzadeler arasında taht kavgalarının yaşanmasına ve devletin zayıflamasına sebep olan gelişme nedir?
- A) Kut anlayışı
- B) Veraset sistemi ✓
- C) Danışma meclisi
- D) Seçim sistemi
Veraset sistemi, taht kavgalarına yol açmıştır. Şehzadeler arasında mücadeleye neden olmuştur. Türk devletlerinde hükümdarın tüm oğullarının tahta geçme hakkı olması, taht kavgalarını tetiklemiştir. Bu durum, birçok Türk devletinin zayıflamasına ve yıkılmasına neden olmuştur. Veraset sistemi, Türk devletlerinin en büyük sorunlarından biri olmuştur.
11. İlk Türk devletlerinde Kurultay'da son sözün hükümdara ait olması meclisin nasıl bir özelliğe sahip olduğunu gösterir?
- A) Yargı Meclisi
- B) Yasama Meclisi
- C) Danışma Meclisi ✓
- D) Yürütme Meclisi
Kurultay, danışma niteliğinde bir meclistir. Son karar hükümdara aittir. Kurultay'da görüşülüp tartışılan konularda son söz hükümdara aittir. Bu yapı, Türk devlet yönetiminin karakteristik özelliklerindendir. Kurultay, Türk demokrasisinin erken örneklerindendir.
12. Minyatür sanatının öncüsü olan Türk devleti hangisidir?
- A) Uygurlar ✓
- B) Hunlar
- C) Selçuklular
- D) Göktürkler
Uygurlar, minyatür sanatında öncü olmuşlardır. Minyatür sanatının öncüsü olan Türk devletidir. Mani dininin etkisiyle gelişen bu sanat, Türk resim sanatının temelini oluşturmuştur. Uygur minyatürleri, daha sonra İslam dünyasına da etki etmiştir.
13. Karabalgasun ve Sine-Uşi Yazıtları kime aittir?
- A) Uygurlar ✓
- B) Kırgızlara
- C) Hunlara
- D) Göktürklere
Bu yazıtlar, Uygur Devleti'ne aittir. Karabalgasun ve Sine-Uşi Yazıtları, Uygur kültürünün önemli eserleridir. Uygur alfabesi ile yazılmış bu yazıtlar, Uygur tarihini ve kültürünü anlatır. Türk yazılı kültürünün önemli belgelerindendir.
14. Göktürk Kitabelerini kaleme alan kimdir?
- A) Bilge Kağan
- B) Tonyukuk
- C) İlteriş Kutluk Kağan
- D) Yollug Tigin ✓
Yollug Tigin, Orhun Abideleri'ni yazan kişidir. Göktürk Kitabelerini kaleme almıştır. Bilge Kağan'ın oğlu olan Yollug Tigin, hem yazar hem de sanatçıdır. Orhun Abideleri'ndeki yazıları ve resimleri o yapmıştır.
15. Müslümanları Kafkaslarda durduran ve Anadolu'yu Sasanilere karşı koruyan Türk devleti hangisidir?
- A) Uygurlar
- B) Hunlar
- C) Göktürkler
- D) Hazarlar ✓
Hazarlar, hem Müslümanları durdurmuş hem de Anadolu'yu korumuşlardır. Müslümanları Kafkaslarda durdurmuş ve Anadolu'yu Sasanilere karşı korumuşlardır. 7-10. yüzyıllar arasında Kafkasya'da güçlü bir devlet kuran Hazarlar, stratejik konumları sayesinde hem İslam hem de Bizans ile mücadele etmişlerdir. Anadolu'nun İslamlaşmasını geciktirmişlerdir.
16. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşüldüğü meclise ne ad verilir?
- A) Kurultay ✓
- B) Senato
- C) Pankuş
- D) Divan
İslamiyet öncesi Türklerde devlet meselelerinin görüşülüp karara bağlandığı meclise Kurultay, Toy veya Kengeş adı verilirdi.
17. Türk tarihinde ilk yazılı hukuk hangi devletle başlamıştır?
- A) Göktürkler
- B) Hunlar
- C) Uygurlar ✓
- D) Türgişler
Uygurlar, yazılı hukuk sistemini geliştirmişlerdir. Türk tarihinde ilk yazılı hukuk onlarla başlamıştır. Yerleşik hayata geçmeleriyle birlikte yazılı hukuk kuralları oluşturmuşlardır. Bu gelişme, Türk hukuk tarihinin başlangıcını simgeler. Uygur hukuk sistemi, Türk hukuk geleneğinin temelini oluşturmuştur.
18. Uygurlar kimler tarafından yıkılmıştır?
- A) Hunlar
- B) Kırgızlar ✓
- C) Çinliler
- D) Göktürkler
Kırgızlar, Uygur Devleti'ni yıkmışlardır. Uygurlar, Kırgızlar tarafından tarih sahnesinden silinmiştir. 840 yılında gerçekleşen bu olay, Uygur Devleti'nin sonunu getirmiştir. Kırgızlar, Uygur başkenti Karabalgasun'u ele geçirerek devleti yıkmışlardır.
19. Kutluk Devleti'nin en parlak dönemi hangi hükümdar döneminde yaşanmıştır?
- A) Yollug Tigin
- B) İlteriş Kutluk Kağan
- C) Mukan Kağan
- D) Bilge Kağan ✓
Bilge Kağan dönemi, II. Göktürk Devleti'nin en güçlü olduğu dönemdir. Kutluk Devleti'nin en parlak dönemi olarak bilinir. 716-734 yılları arasında hüküm sürmüştür. Bu dönemde Orhun Abideleri dikilmiş ve Türk kültürü en yüksek seviyesine ulaşmıştır.
20. Türk-İslam devletlerinde hutbe okutmak, para bastırmak ve tuğra ne anlama gelmektedir?
- A) Devletin bağımsızlığı ✓
- B) Devletin zenginliği
- C) Devletin adaleti
- D) Devletin gücü
Hutbe okutmak, para bastırmak ve tuğra kullanmak, İslam dünyasında bağımsızlığın en önemli simgeleridir. Hutbe, Cuma namazlarında hükümdarın adının okunmasıdır. Para bastırmak, ekonomik bağımsızlığı gösterir. Tuğra ise hükümdarın imzasıdır. Bu üç unsur, bir devletin tam bağımsız olduğunu gösterir.
21. Dünyanın en uzun destanı olan Manas Destanı hangi Türk boyuna aittir?
- A) Kırgızlar ✓
- B) İskitler
- C) Uygurlar
- D) Oğuzlar
Manas Destanı, Kırgız Türklerine aittir. Dünyanın en uzun destanı olma özelliğini taşır ve hala yaşayan bir destan geleneğidir.
22. 27 Mayıs 1960 hangi hükümete askeri darbe karşı gerçekleştirilmiştir?
- A) Milliyetçi Hareket Partisi Hükümeti
- B) Demokrat Parti Hükümeti ✓
- C) Cumhuriyet Halk Partisi Hükümeti
- D) Adalet Partisi Hükümeti
27 Mayıs 1960, Demokrat Parti Hükümeti'ne askeri darbe karşı gerçekleştirilmiştir. 27 Mayıs 1960, Türkiye'de askeri darbe gerçekleşmiştir. Bu darbe, Demokrat Parti hükümetini devirmiştir. 27 Mayıs darbesi, Türk siyasi tarihinin önemli dönüm noktalarındandır. Bu darbe sonrası 1961 Anayasası yürürlüğe girmiştir.
23. II. Göktürk Devleti'ni kuran hükümdar kimdir?
- A) Bilge Kağan
- B) Yollug Tigin
- C) Mukan Kağan
- D) İlteriş Kutluk Kağan ✓
İlteriş Kutluk Kağan, II. Göktürk Devleti'ni kurmuştur. Kürşat Ayaklanması sonrasında Çin esaretinden kurtularak bağımsızlığını ilan etmiştir. 682 yılında devleti kurmuştur. Kutluk Devleti olarak da bilinen bu devlet, Türk bağımsızlık mücadelesinin simgesidir.
24. Uygur Devleti'nin kurucusu kimdir?
- A) Kutluk Bilge Kül Kağan ✓
- B) Yollug Tigin
- C) Mayunçur
- D) Bilge Kağan
Kutluk Bilge Kül Kağan, Uygur Devleti'ni kurmuştur. Uygur Devleti'nin kurucusu olarak bilinir. 744 yılında II. Göktürk Devleti'ni yıkarak Uygur Devleti'ni kurmuştur. Uygurların ilk hükümdarıdır.
25. Türk tarihinin ilk bağımsızlık mücadelesi olarak kabul edilen, Çin esaretine karşı yapılıp başarısız olsa da bağımsızlık ateşini yakarak II. Göktürk Devleti'nin kurulmasına zemin hazırlayan ayaklanma hangisidir?
- A) Baka Tarkan İsyanı
- B) Basmacı Hareketi
- C) Kürşat Ayaklanması ✓
- D) Babai İsyanı
Kürşat ve 39 arkadaşının 639 yılında Çin sarayını basarak başlattığı Kürşat Ayaklanması, Türk tarihinin ilk bağımsızlık ihtilali kabul edilir. Bu ayaklanma başarısız olsa da bağımsızlık ruhunu canlandırmış ve II. Göktürk Devleti'nin kurulmasına zemin hazırlamıştır.