Genel Tekrar Testi - 79
Osmanlı Devleti'nde ulufe alım satımını yasaklayan ve cülus bahşişi verme geleneğini tamamen kaldıran padişah aşağıdakilerden hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Osmanlı Devleti'nde ulufe alım satımını yasaklayan ve cülus bahşişi verme geleneğini tamamen kaldıran padişah aşağıdakilerden hangisidir?
- A) III. Selim
- B) III. Mustafa
- C) I. Mahmut
- D) I. Abdülhamit ✓
2. Osmanlı Devleti'nde Lale Devri'nde kurulan ilk özel Türk matbaasının kurucuları aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
- A) İbrahim Müteferrika - Sait Efendi ✓
- B) Humbaracı Ahmet Paşa - Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
- C) Yirmisekiz Mehmet Çelebi - Nedim
- D) Koca Ragıp Paşa - Şinasi
3. İstanbul'da Batı mimarisinin (Barok ve Rokoko) etkilerini taşıyan, Lale Devri'nin en önemli anıtsal eserlerinden biri olan III. Ahmet Çeşmesi'nin mimarı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mimar Sinan
- B) Sedefkar Mehmet Ağa
- C) Sarkis Balyan
- D) Mimar Ahmet Ağa ✓
4. I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin Almanya ile imzaladığı gizli ittifak antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sevr Antlaşması
- B) Mondros Mütarekesi
- C) 2 Ağustos 1914 Antlaşması ✓
- D) Brest-Litovsk Antlaşması
- E) Lozan Antlaşması
Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'nda Almanya ile 2 Ağustos 1914'te gizli ittifak antlaşması imzalamıştır. Bu, Osmanlı'nın savaşa girmesinde etkili olmuştur.
5. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde, 'Serbest Cumhuriyet Fırkası' deneyimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Serbest Cumhuriyet Fırkası, 1924 yılında kurulmuştur.
- B) Serbest Cumhuriyet Fırkası, 1930 yılında kurulmuş ve kısa sürede kapatılmıştır. ✓
- C) Serbest Cumhuriyet Fırkası, günümüzde hala faaliyet göstermektedir.
- D) Serbest Cumhuriyet Fırkası, Atatürk tarafından değil, İsmet İnönü tarafından kurulmuştur.
- E) Serbest Cumhuriyet Fırkası, çok partili hayatın başlangıcı olmuştur.
Serbest Cumhuriyet Fırkası, 1930 yılında Atatürk'ün talimatıyla Ali Fethi Okyar tarafından kurulmuş, ancak kısa sürede (aynı yıl) kapatılmıştır. Bu deneyim, çok partili hayata geçişin ilk örneklerinden biridir.
6. Aşağıdakilerden hangisi, II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye'nin izlediği dış politika ile ilgili doğru bir ifadedir?
- A) Türkiye, savaşın başından itibaren Almanya'nın yanında yer almıştır.
- B) Türkiye, savaşın başından itibaren Müttefik Devletler'in yanında yer almıştır.
- C) Türkiye, savaş boyunca tarafsız kalmış ve hiçbir devlete savaş ilan etmemiştir.
- D) Türkiye, savaşın sonlarına doğru Almanya'ya savaş ilan etmiştir. ✓
- E) Türkiye, savaş boyunca hem Almanya'ya hem Müttefiklere karşı savaşmıştır.
Türkiye, II. Dünya Savaşı boyunca büyük ölçüde tarafsız kalmış, ancak savaşın sonlarına doğru (Şubat 1945) Almanya ve Japonya'ya savaş ilan ederek Birleşmiş Milletler'e katılmıştır.
7. I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin Kafkasya Cephesi'nde karşı karşıya geldiği devlet aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Almanya
- B) İngiltere
- C) Rusya ✓
- D) Fransa
- E) İtalya
Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'nda Kafkasya Cephesi'nde Rusya ile savaşmıştır. Bu cephede, Sarıkamış Harekatı (1914-1915) ve diğer muharebeler yaşanmıştır. 1917'de Rusya'nın savaştan çekilmesiyle Osmanlı, Kafkasya'da ilerleme kaydetmiştir.
8. Aşağıdakilerden hangisi, II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye'nin izlediği politikanın temel amacıdır?
- A) Savaşa aktif olarak katılmak
- B) Almanya ile işbirliği yapmak
- C) Savaşın dışında kalarak ulusal çıkarları korumak ✓
- D) SSCB ile ittifak kurmak
- E) Birleşmiş Milletler'e kurucu olarak katılmak
Türkiye, II. Dünya Savaşı boyunca büyük ölçüde tarafsız kalmış ve savaşın dışında kalarak ulusal çıkarlarını korumaya çalışmıştır. Savaşın sonlarına doğru Almanya'ya savaş ilan etmiştir.
9. II. Dünya Savaşı sonrasında, Avrupa ülkelerinin ekonomik olarak toparlanmasına yardımcı olmak amacıyla ABD tarafından başlatılan plan aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Marshall Planı ✓
- B) Truman Doktrini
- C) Kara Avrupası Planı
- D) Monroe Doktrini
- E) Schuman Planı
Marshall Planı (1947), ABD'nin II. Dünya Savaşı'ndan zarar görmüş Avrupa ülkelerine ekonomik yardım sağlamak amacıyla başlattığı bir programdır. Truman Doktrini (1947) ise Yunanistan ve Türkiye'ye askeri ve ekonomik yardımı içeriyordu.
10. 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte bağımsızlığını kazanan Türk Cumhuriyetleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Azerbaycan
- B) Kazakistan
- C) Özbekistan
- D) Kırgızistan
- E) Afganistan ✓
Afganistan, Sovyetler Birliği'ne bağlı bir cumhuriyet değildi ve 1991'de bağımsızlık kazanan Türk cumhuriyetleri arasında yer almaz. Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan bu dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.
11. I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin Kafkasya Cephesi'nde Rusya ile mücadelesi, aşağıdaki gelişmelerden hangisiyle doğrudan ilgilidir?
- A) Almanya'nın Doğu Cephesi'nde ilerlemesi
- B) Rusya'nın boğazları ele geçirme isteği ✓
- C) İngiltere'nin Süveyş Kanalı'na saldırması
- D) Fransa'nın Suriye'yi işgali
- E) İtalya'nın Trablusgarp'a saldırması
Osmanlı Devleti, Kafkasya Cephesi'nde Rusya ile savaşmıştır. Rusya'nın stratejik hedefi, boğazlar (İstanbul ve Çanakkale) üzerinden Akdeniz'e açılmak ve Osmanlı'ya baskı yapmaktı. Bu, Rusya'nın 'sıcak denizlere inme' politikasının bir parçasıydı.
12. II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye'nin izlediği 'denge politikası' aşağıdaki durumlardan hangisinde daha belirgin olmuştur?
- A) Almanya ile ticaret anlaşması yaparken İngiltere'ye krom satması ✓
- B) Sovyetler Birliği ile dostane ilişkiler sürdürmesi
- C) Amerika Birleşik Devletleri ile askeri ittifak kurması
- D) Japonya'ya savaş ilan etmesi
- E) Yunanistan'a askeri yardım göndermesi
Türkiye, II. Dünya Savaşı'nda hem Almanya ile ticaret yapmış (krom, bakır), hem de İngiltere ile askeri ittifakını (1941) sürdürmüştür. Bu 'denge politikası', savaşın dışında kalarak ulusal çıkarları koruma amacına hizmet etmiştir.
13. 1990'larda Türkiye'nin dış politikasında 'komşularla sıfır sorun' politikası, hangi dönemde daha belirgin olarak uygulanmıştır?
- A) Özal dönemi (1980'ler)
- B) Demirel dönemi (1990'lar)
- C) Erdoğan hükümeti (2000'ler başı) ✓
- D) CHP iktidarı (1970'ler)
- E) Askeri vesayet dönemi
'Komşularla sıfır sorun' politikası, 2000'li yılların başında AK Parti hükümeti döneminde Ahmet Davutoğlu'nun başdanışmanlığında dış politika ekseni olarak uygulanmıştır. Bu politika, Türkiye'nin komşu ülkelerle (Suriye, İran, Rusya, Yunanistan) ilişkilerini normalleştirmeyi hedeflemiştir.
14. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk anayasası aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye) ✓
- B) 1924 Anayasası
- C) 1961 Anayasası
- D) 1982 Anayasası
- E) Kanun-i Esasi
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk anayasası, 20 Ocak 1921'de kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'dur. Bu anayasa, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu ilan etmiş ve yürütme yetkisini TBMM'ye vermiştir.
15. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kadın milletvekilleri hangi dönemde seçilmiştir?
- A) 1923
- B) 1927
- C) 1930
- D) 1935 ✓
- E) 1946
Türkiye'de kadınlara seçme ve seçilme hakkı 1934 yılında verilmiş olup, 1935 yılında yapılan genel seçimlerde 18 kadın milletvekili ilk kez TBMM'de yer almıştır.
16. Türkiye Cumhuriyeti'nde 'Köy Enstitüleri' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Köy Enstitüleri, 1920'li yıllarda kurulmuştur.
- B) Köy Enstitüleri, sadece erkek öğrencilere eğitim vermiştir.
- C) Köy Enstitüleri, köylerde öğretmen ve sağlık personeli yetiştirmek amacıyla 1940 yılında kurulmuştur. ✓
- D) Köy Enstitüleri, sadece ilkokul öğretmeni yetiştirmiştir.
- E) Köy Enstitüleri, günümüzde hala faaliyet göstermektedir.
Köy Enstitüleri, 17 Nisan 1940 tarihinde çıkarılan bir kanunla, köylerde görev yapacak öğretmen, sağlık personeli ve ziraat uzmanlarını yetiştirmek amacıyla kurulmuştur. 1954 yılında kapatılmıştır.
17. Türkiye Cumhuriyeti'nde, 1928 yılında kabul edilen Harf İnkılabı ile aşağıdaki hedeflerden hangisi ön plana çıkar?
- A) Osmanlıcayı yeniden canlandırmak
- B) Okuma-yazma oranını artırmak ve Türkçenin ses yapısına uygun bir alfabe oluşturmak ✓
- C) Arap kültürüyle bağları güçlendirmek
- D) Batı dillerinin etkisini azaltmak
- E) Türkçeyi daha zor hale getirmek
Harf İnkılabı, Latin alfabesine geçilerek okuma-yazma oranının artırılması ve Türkçenin ses yapısına uygun, daha kolay öğrenilebilir bir alfabe oluşturulması amacıyla yapılmıştır. Arap harflerinin yerini Latin alfabesi almıştır.
18. Türkiye Cumhuriyeti'nde, çok partili hayata geçiş sürecinde kurulan ilk muhalefet partisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Demokrat Parti (1946)
- B) Serbest Cumhuriyet Fırkası (1930)
- C) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924) ✓
- D) Cumhuriyet Halk Partisi (1923)
- E) Adalet Partisi (1961)
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, 1924 yılında kurulan ilk muhalefet partisidir. 1925'te Şeyh Sait İsyanı'na karıştığı iddiasıyla kapatılmıştır. Serbest Cumhuriyet Fırkası (1930) ikinci, Demokrat Parti (1946) ise kalıcı çok partili hayatın başlangıcı olan üçüncü denemedir.
19. Türkiye Cumhuriyeti'nde, 1926 yılında kabul edilen Medeni Kanun ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Medeni Kanun, İslam hukukuna dayanmaktadır.
- B) Medeni Kanun, Türk toplumunda kadın-erkek eşitliğini sağlamıştır.
- C) Medeni Kanun, İsviçre Medeni Kanunu'ndan alınarak uyarlanmıştır. ✓
- D) Medeni Kanun, Osmanlı Mecellesi'nin devamıdır.
- E) Medeni Kanun, sadece aile hukukunu düzenler.
1926'da kabul edilen Medeni Kanun, İsviçre Medeni Kanunu'ndan esinlenerek hazırlanmıştır. Bu kanunla laik hukuk sistemine geçilmiş, kadın-erkek eşitliği (miras, boşanma, şahitlik) sağlanmıştır. Mecelle'den farklı olarak Batı hukuk sistemine dayanır.
20. Türkiye Cumhuriyeti'nde, 1960 yılında yapılan askeri müdahale sonucu ilan edilen anayasa aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 1924 Anayasası
- B) 1961 Anayasası ✓
- C) 1982 Anayasası
- D) 1971 Anayasası
- E) 1945 Anayasası
1960 askeri müdahalesi sonrasında 1961 Anayasası kabul edilmiştir. Bu anayasa, 1924 Anayasası'na göre daha liberal ve demokratik hakları genişleten, iki meclisli sistemi (Millet Meclisi ve Senato) getiren bir metindir.
21. Atatürk'ün 'Türk milleti, tarih boyunca medeniyetin beşiği olmuştur' sözüyle ilişkilendirilen tarih anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Türklerin İslam öncesi dönemlerini vurgulayan millî tarih tezi ✓
- B) Osmanlıcılık ideolojisi
- C) Batı medeniyetini taklit etme anlayışı
- D) İslam medeniyetini öne çıkarma
- E) Tarihsel materyalizm
Atatürk, Türk Tarih Tezi ile Türklerin Orta Asya'dan itibaren dünya medeniyetine katkılarını, İslam öncesi dönemlerini ve bağımsızlık mücadelelerini vurgulayarak millî tarih bilincini oluşturmayı amaçlamıştır. Bu, Türk ulusunun özgüvenini ve aidiyet duygusunu güçlendirmeye yöneliktir.
22. Türkiye Cumhuriyeti'nde 'Kadınlara seçme ve seçilme hakkı' (1934) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Kadınlara seçme hakkı, seçilme hakkından önce verilmiştir.
- B) Kadınlar, ilk kez 1935 seçimlerinde milletvekili seçilmiştir. ✓
- C) Kadınlara seçme ve seçilme hakkı, Batı ülkelerinden önce verilmiştir.
- D) Kadınlar, 1923'ten beri belediye seçimlerinde oy kullanabiliyordu.
- E) Kadınlara bu hak, sadece İstanbul'da verilmiştir.
Kadınlara seçme ve seçilme hakkı 1934'te aynı anda verilmiş, 1935 seçimlerinde 18 kadın milletvekili ilk kez TBMM'ye girmiştir. Türkiye, bu hakları birçok Batı ülkesinden (Fransa, İsviçre) önce vermiştir.
23. Türkiye Cumhuriyeti'nde '1961 Anayasası' ile 1924 Anayasası arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 1961 Anayasası, parlamenter sistemi; 1924 Anayasası ise başkanlık sistemini öngörmüştür.
- B) 1961 Anayasası, daha demokratik ve liberal haklar tanımış, iki meclisli sistemi getirmiştir. ✓
- C) 1961 Anayasası, 1924 Anayasası'nın aynen devamıdır.
- D) 1961 Anayasası, sadece askeri yönetim için hazırlanmıştır.
- E) 1961 Anayasası, Cumhuriyet'i değil, monarşiyi öngörmüştür.
1961 Anayasası, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesi sonrası kabul edilmiştir. 1924 Anayasası'na göre daha geniş temel hak ve özgürlükler tanımış, iki meclisli (Millet Meclisi ve Senato) sistemi getirmiş ve yargı bağımsızlığını güçlendirmiştir.
24. Türkiye Cumhuriyeti'nde 'Kapitülasyonlar'ın kaldırılması (Lozan 1923) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Kapitülasyonlar, Lozan'da hiç kaldırılmamış, 1938'de kaldırılmıştır.
- B) Kapitülasyonlar, Lozan'da belirli bir süre sonra kaldırılmak üzere ertelenmiştir.
- C) Kapitülasyonlar, Lozan'da tamamen ve derhal kaldırılmıştır. ✓
- D) Kapitülasyonlar, sadece yabancı devletlerin ticaretine uygulanmıştır.
- E) Kapitülasyonlar, sadece gayrimüslim Osmanlı tebaasını kapsamıştır.
Kapitülasyonlar, Lozan Antlaşması ile Türkiye'nin tam bağımsızlığının bir simgesi olarak derhal ve koşulsuz olarak kaldırılmıştır. Bu, Osmanlı'dan devralınan en önemli sorunlardan birinin çözülmesi ve ekonomik bağımsızlığın kazanılması açısından kritiktir.
25. Aşağıdakilerden hangisi, İslamiyet öncesi Türk devletlerinde 'Töre'nin özellikleri arasında yer almaz?
- A) Yazısız hukuk kuralları olması
- B) Toplum düzenini sağlaması
- C) Kuşaktan kuşağa aktarılması
- D) Padişahın kişisel isteklerine göre şekillenmesi ✓
- E) Ceza ve yargılama usullerini içermesi
Töre, İslamiyet öncesi Türk devletlerinde toplum düzenini sağlayan, kuşaktan kuşağa aktarılan yazısız hukuk kurallarıdır. Hükümdar da töreye bağlıdır ve töreyi kişisel isteklerine göre değiştiremez. Padişahın kişisel isteklerine göre şekillenmesi törenin özelliği değildir.