Karma Test 1

1. Osmanlı Devleti hangi antlaşma ile _Gerileme Dönemine_ girmiştir?

• A) Berlin Antlaşması
• B) Pasarofça Antlaşması
• C) Karlofça Antlaşması ✓
• D) Küçük Kaynarca Antlaşması

• Dönem Başlangıcı: 1699 yılında imzalanan Karlofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti ilk kez büyük toprak kaybına uğramış ve 'Gerileme Dönemi'ne girmiştir. • Önemli Ayrım: Osmanlı Devleti'nin 'Dağılma Dönemi'ne girdiği kabul edilen olay ise 1792 Yaş Antlaşması'dır.

2. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk anayasası aşağıdakilerden hangisidir?

• A) 1982 Anayasası
• B) 1924 Anayasası ✓
• C) 1961 Anayasası
• D) 1921 Anayasası

Yeni Türk Devleti'nin ilk anayasası 1921 Anayasası'dır. Ancak Cumhuriyet 29 Ekim 1923'te ilan edildiği için, 'Türkiye Cumhuriyeti'nin' ilk anayasası 1924 Anayasası kabul edilir. Soruda 'Cumhuriyeti'nin' ifadesi yer aldığı için doğru cevap 1924 Anayasası olmalıdır.

3. Malazgirt Meydan Muharebesi hangi yıl yapılmıştır?

• A) 1299
• B) 1176
• C) 1075
• D) 1071 ✓

Malazgirt Meydan Muharebesi (26 Ağustos 1071), 1071 yılında yapılmıştır. Alp Arslan ile Romen Diyojen arasında gerçekleşen bu savaş, Türklerin Anadolu'ya girişini sağlamıştır. Türk tarihinin dönüm noktası olan bu muharebe, Anadolu'nun Türkleşmesinin başlangıcıdır.

4. Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın, olayları belgelerle ve kendi ağzından anlattığı eseri 'Nutuk' hangi partinin 2. Olağan Kurultayı'nda okunmuştur?

• A) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
• B) Serbest Cumhuriyet Fırkası
• C) Cumhuriyet Halk Fırkası ✓
• D) Demokrat Parti

Nutuk, Cumhuriyet Halk Fırkası'nın II. Büyük Kurultayı'nda Atatürk tarafından bizzat okunmuştur.

5. Hangi antlaşma ile Osmanlı Devleti Kırım'ın bağımsızlığını tanımıştır?

• A) Pasarofça Antlaşması
• B) Berlin Antlaşması
• C) Edirne Antlaşması
• D) Küçük Kaynarca Antlaşması ✓

Küçük Kaynarca Antlaşması (21 Temmuz 1774) ile Osmanlı Devleti, Kırım'ın bağımsızlığını tanımıştır. Osmanlı-Rus savaşını sona erdiren bu antlaşma, Osmanlı'nın Karadeniz'deki egemenliğini kaybetmesine neden olmuştur. Kırım, tamamı Türk ve Müslüman olan ve Osmanlı'nın elinden çıkan ilk toprak parçasıdır. (Osmanlı Devleti'nin gerileme dönemini başlatan antlaşma ise 1699 Karlofça Antlaşması'dır.)

6. Türk Dil Kurumu hangi yıl kurulmuştur?

• A) 1937
• B) 1935
• C) 1928
• D) 1932 ✓

Türk Dil Kurumu (12 Temmuz 1932), 1932 yılında kurulmuştur. Türk dilinin bilimsel olarak araştırılmasını sağlayan bu kurum, milli bilincin güçlenmesinde önemli rol oynamıştır. Türkiye'nin kültürel kimliğinin oluşmasında etkili olan bu kurum, dil devriminin en önemli aracıdır.

7. I. Dünya Savaşı'ndan sonra taslağı hazırlanan Sevr Antlaşması hangi yıl imzalanmıştır?

• A) 1918
• B) 1920 ✓
• C) 1923
• D) 1924

Sevr Antlaşması 10 Ağustos 1920 tarihinde Saltanat Şurası tarafından imzalanmıştır. Ancak Mebusan Meclisi onaylamadığı ve TBMM reddettiği için hukuken ölü doğmuş bir antlaşmadır; hiçbir zaman onaylanmamış ve yürürlüğe girmemiştir.

8. Hangi kongrede 'Vatan bir bütündür, parçalanamaz' kararı alınmıştır?

• A) Havza Genelgesi
• B) Amasya Genelgesi
• C) Erzurum Kongresi ✓
• D) Sivas Kongresi

Erzurum Kongresi'nde (23 Temmuz-7 Ağustos 1919) 'Vatan bir bütündür, parçalanamaz' kararı alınmıştır. Mustafa Kemal'in önderliğinde toplanan bu kongre, Milli Mücadele'nin temelini oluşturmuştur. Türk ulusunun birliğini sağlayan bu kongre, milli iradenin ilk tezahürüdür.

9. II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye'nin izlediği politika nedir?

• A) Almanya ile ittifak yapma
• B) İtilaf Devletleri'ne katılma
• C) Savaşa katılmama ve tarafsızlık ✓
• D) Savaşta aktif rol alma

Türkiye (1939-1945), II. Dünya Savaşı sırasında tarafsızlık politikası izlemiştir. İnönü döneminde uygulanan bu politika, Türkiye'nin toprak bütünlüğünü korumuştur. Dış politikada önemli rol oynayan bu strateji, ülkenin savaştan uzak kalmasını sağlamıştır.

10. Kapitülasyonlar hangi antlaşmayla kaldırılmıştır?

• A) Sevr Antlaşması
• B) Berlin Antlaşması
• C) Mondros Mütarekesi
• D) Lozan Antlaşması ✓

Kapitülasyonlar (24 Temmuz 1923), 1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşması ile kaldırılmıştır. Türkiye'nin ekonomik bağımsızlığını sağlayan bu kaldırma, ülkenin egemenliğini güçlendirmiştir. Modernleşmede önemli rol oynayan bu adım, tam bağımsızlığın temelini oluşturmuştur.

11. Atatürk'ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesi hangi alana yöneliktir?

• A) Dış politika ✓
• B) Ekonomi
• C) Kültür
• D) Eğitim

Atatürk'ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesi (1931) dış politikaya yöneliktir. Barışçı dış politikayı ifade eden bu ilke, uluslararası barışı savunur. Türkiye'nin dış politikasının temelini oluşturan bu yaklaşım, diplomasinin en önemli prensibidir.

12. Büyük Taarruz hangi tarihte başlamıştır?

• A) 29 Ekim 1923
• B) 26 Ağustos 1922 ✓
• C) 23 Nisan 1920
• D) 30 Ağustos 1922

Büyük Taarruz (26-30 Ağustos 1922), 26 Ağustos 1922 tarihinde başlamıştır. Mustafa Kemal'in 'Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir' emri ile başlayan bu taarruz, 30 Ağustos'ta Dumlupınar'da kesin zafer kazanmıştır. Yunan ordusunun Anadolu'dan tamamen atılmasını sağlayan bu zafer, Kurtuluş Savaşı'nın son perdesidir.

13. Hangi padişah döneminde Osmanlı Devleti resmen sona ermiştir?

• A) II. Abdülhamit
• B) Mehmet Reşat
• C) Abdülaziz
• D) Vahdettin ✓

Osmanlı Devleti (1 Kasım 1922), Vahdettin döneminde resmen sona ermiştir. TBMM tarafından saltanatın kaldırılması ile gerçekleşen bu sona erme, Türkiye'nin modern bir devlet olmasının temelini oluşturmuştur. Halk egemenliğinin başlangıcı olan bu değişim, yeni dönemin kapısını açmıştır.

14. Hatay Cumhuriyeti, aşağıdaki gelişmelerden hangisi sonucunda Türkiye'ye resmen katılmıştır?

• A) Lozan Antlaşması
• B) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
• C) 1921 Ankara Antlaşması
• D) Hatay Meclisi'nin aldığı katılma kararı ✓

Doğru cevap D seçeneğidir. • Süreç: Hatay Millet Meclisi, 29 Haziran 1939'da oy birliğiyle Türkiye'ye katılma kararı almıştır. (Bunun öncesinde Fransa ile 23 Haziran 1939'da bir antlaşma imzalanarak pürüzler giderilmiştir.) • Neden Diğerleri Değil?: 1921 Ankara Antlaşması ile Hatay sınırlarımız dışında kalmış, Lozan'da bu durum korunmuştu.

15. Atatürk'ün emriyle kurulan ve Türklerin köklü bir geçmişe sahip olduğunu bilimsel olarak kanıtlamak amacıyla 1931'de açılan kurum hangisidir?

• A) Millet Mektepleri
• B) Halkevleri
• C) Türk Dil Kurumu
• D) Türk Tarih Kurumu ✓

Ümmetçi tarih anlayışı yerine milli tarih bilincini oluşturmak için 1931'de Türk Tarih Kurumu açılmıştır.

16. I. İnönü Muharebesi'nin kazanılması sonucunda İtilaf Devletleri ile ilişkilerde hangi diplomatik gelişme yaşanmıştır?

• A) Ankara Antlaşması
• B) Lozan Antlaşması
• C) Londra Konferansı ✓
• D) Sevr Antlaşması

• Londra Konferansı (1921): I. İnönü Zaferi sonrası İtilaf Devletleri, TBMM'yi bu konferansa davet etmiştir. • Önemi: Konferans bir barış antlaşmasıyla sonuçlanmasa da, İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi resmen tanıdığı ilk platform olması açısından büyük önem taşır.

17. Erzurum Kongresi hangi yıl toplanmıştır?

• A) 1920
• B) 1919 ✓
• C) 1924
• D) 1923

Erzurum Kongresi (23 Temmuz-7 Ağustos 1919), 1919 yılında toplanmıştır. Mustafa Kemal'in önderliğinde toplanan bu kongre, Milli Mücadele'nin temelini oluşturmuştur. Türk ulusunun birliğini sağlayan bu kongre, milli iradenin ilk tezahürüdür.

18. Türkiye'nin NATO'ya üye olduğu yıl hangisidir?

• A) 1945
• B) 1970
• C) 1952 ✓
• D) 1963

Türkiye (18 Şubat 1952), 1952 yılında NATO'ya üye olmuştur. Kore Savaşı'na katılımın ardından gerçekleşen bu üyelik, Türkiye'nin Batı bloğuna entegrasyonunu sağlamıştır. Güvenlik politikasında önemli rol oynayan bu üyelik, stratejik konumun değerini artırmıştır.

19. Hangi olay Osmanlı Devleti'nin Avrupa'daki ilerleyişinin sona erdiğini göstermiştir?

• A) II. Viyana Kuşatması ✓
• B) Pasarofça Antlaşması
• C) Karlofça Antlaşması
• D) Berlin Antlaşması

II. Viyana Kuşatması'nın (14 Temmuz-12 Eylül 1683) başarısızlıkla sonuçlanması, Osmanlı'nın Avrupa'daki ilerleyişinin sona erdiğini göstermiştir. Kara Mustafa Paşa komutasında yapılan bu kuşatma, Osmanlı'nın son büyük Avrupa seferi olmuştur. Osmanlı tarihinde dönüm noktası olan bu olay, gerileme sürecinin başlangıcıdır.

20. Cumhuriyetin ilanı hangi tarihte gerçekleşmiştir?

• A) 3 Mart 1924
• B) 1 Kasım 1922
• C) 23 Nisan 1920
• D) 29 Ekim 1923 ✓

Cumhuriyet (29 Ekim 1923), 29 Ekim 1923 tarihinde ilan edilmiştir. Halk egemenliğinin resmi olarak başlaması olan bu ilan, Türkiye'nin demokratik bir devlet olmasının temelini oluşturmuştur. Türkiye'nin en önemli milli bayramı olan bu tarih, yeni dönemin simgesidir.

21. Tarihte bilinen ilk Türk devleti hangisidir?

• A) Göktürk Devleti
• B) Kutluk Devleti
• C) Asya Hun Devleti ✓
• D) Uygur Devleti

Tarihte bilinen ilk Türk devleti Asya Hun Devleti'dir (Büyük Hun Devleti). Kurucusu Teoman'dır. (DİKKAT: Tarihte bilinen ilk Türk TOPLULUĞU İskitler/Sakalar iken, 'Türk' adıyla kurulan ilk Türk DEVLETİ ise Göktürk Devleti'dir. Bu kavramlar sınavlarda sıklıkla karıştırılmaktadır.)

22. Türk adının geçtiği ilk yazılı metinler hangisidir?

• A) Manas Destanı
• B) Orhun Abideleri ✓
• C) Yenisey Yazıtları
• D) Karabalgasun Yazıtları

Orhun Abideleri (Göktürk Yazıtları), Türk adının geçtiği ilk Türkçe yazılı belgelerdir. II. Göktürk Devleti döneminde Bilge Kağan, Kültigin ve Vezir Tonyukuk adına dikilmiştir.

23. Büyük Selçuklu Devleti'nin Bizans İmparatorluğu ile yaptığı ilk büyük savaş hangisidir?

• A) Malazgirt Savaşı
• B) Katvan Savaşı
• C) Pasinler Savaşı ✓
• D) Dandanakan Savaşı

1048 yılında Bizans ve Gürcü kuvvetlerine karşı kazanılan Pasinler Savaşı, Büyük Selçuklu Devleti'nin Bizans ile yaptığı ilk büyük meydan savaşıdır ve kazanılan bu zaferle Anadolu akınları hız kazanmıştır.

24. Anadolu'nun kapılarının Türklere açıldığı savaşın (Malazgirt) komutanı kimdir?

• A) Melikşah
• B) Sultan Alparslan ✓
• C) Kılıç Arslan
• D) Tuğrul Bey

Sultan Alparslan, 1071 Malazgirt Savaşı'nda Bizans ordusunu mağlup ederek Anadolu'nun kapılarını Türklere açmış ve Anadolu'da Türk tarihini başlatmıştır.

25. Osmanlı Devleti'nde fetret devrinin yaşanmasına neden olan savaş hangisidir?

• A) Niğbolu Savaşı
• B) Sırpsındığı Savaşı
• C) Ankara Savaşı ✓
• D) Varna Savaşı

Ankara Savaşı (1402), Yıldırım Bayezid ile Timur arasında yapılmıştır. Osmanlı'nın yenilgisiyle sonuçlanan savaş sonrası devlet 11 yıl süren Fetret Devri'ne girmiştir.