Karma Test 14

1. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde 'hükümdarın yetkilerinin Tanrı tarafından verildiğine' inanılmasına 'Kut' denir. Kut anlayışının Türk devlet yönetiminde yarattığı en önemli olumsuz sonuç nedir?

• A) Taht kavgalarının yaşanması ve devletlerin kısa ömürlü olması ✓
• B) Dini hoşgörünün gelişmemesi
• C) Merkezi otoritenin çok güçlü olması
• D) Yerleşik hayata geçişin gecikmesi

Kut'un kan yoluyla tüm hanedan üyelerine geçtiğine inanılması, 'Ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışını doğurmuş, bu da sık sık taht kavgalarına ve devletlerin yıkılmasına neden olmuştur.

2. Tarihte 'Bozkırın Kuyumcuları' olarak bilinen ve 'Amazon' adı verilen kadın savaşçılarıyla tanınan Türk topluluğu hangisidir?

• A) Avarlar
• B) İskitler ✓
• C) Hunlar
• D) Göktürkler

Altın işlemeciliğindeki ustalıkları nedeniyle 'Bozkırın Kuyumcuları' olarak bilinen topluluk İskitlerdir.

3. Karahanlılar döneminde yazılan ve Türk-İslam edebiyatının 'ilk yazılı eseri' kabul edilen, 'Mutluluk Veren Bilgi' anlamına gelen eser hangisidir?

• A) Divan-ı Hikmet
• B) Divan-ı Lügati't Türk
• C) Kutadgu Bilig ✓
• D) Atabetü'l Hakayık

Yusuf Has Hacip tarafından yazılan ve Tabgaç Buğra Han'a sunulan ilk eser Kutadgu Bilig'dir.

4. Anadolu'nun kapılarının Türklere açıldığı 1071 Malazgirt Savaşı'nda, Sultan Alparslan'a mağlup olarak esir düşen Bizans İmparatoru kimdir?

• A) Herakleios
• B) Jüstinyen
• C) Konstantin
• D) Romen Diyojen ✓

Malazgirt Savaşı'nda esir düşen Bizans İmparatoru Romen Diyojen'dir.

5. Osmanlı Devleti'nin Rumeli'ye geçişini kolaylaştıran ve 'Gelibolu Fatihi' olarak bilinen, Orhan Gazi'nin oğlu kimdir?

• A) Murat Hüdavendigar
• B) Süleyman Paşa ✓
• C) Lala Şahin Paşa
• D) Yıldırım Bayezid

Rumeli'ye geçişte Çimpe Kalesi'ni üs olarak kullanan ve fetihleri yöneten kişi Süleyman Paşa'dır.

6. Yıldırım Bayezid'in 1402 Ankara Savaşı'nda Timur'a yenilmesiyle başlayan ve 11 yıl süren otorite boşluğu dönemine ne ad verilir?

• A) Lale Devri
• B) Fetret Devri ✓
• C) Gerileme Devri
• D) Duraklama Devri

1402-1413 yılları arasında şehzadeler arasında taht kavgalarıyla geçen döneme Fetret Devri denir.

7. Fatih Sultan Mehmet döneminde 'Karadeniz'i Türk Gölü haline getirmek' amacıyla fethedilen yerler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

• A) Trabzon
• B) Mora Yarımadası ✓
• C) Amasra
• D) Sinop

Mora Yarımadası Karadeniz'de değil, Ege/Akdeniz havzasındadır. Amasra, Sinop, Trabzon ve Kırım Karadeniz hakimiyeti içindir.

8. Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi sonucunda 'Halifelik' makamının Osmanlı'ya geçmesiyle, Osmanlı devlet yönetiminde hangi özellik güçlenmiştir?

• A) Demokratik yapı
• B) Federal yapı
• C) Oligarşik yapı
• D) Teokratik yapı ✓

Halifeliğin alınmasıyla devletin din esaslarına dayalı yönetim özelliği (Teokrasi) pekişmiştir.

9. Osmanlı tarihinde 'Plevne Kahramanı' olarak bilinen ve 93 Harbi'nde Ruslara karşı efsanevi bir direniş gösteren komutan kimdir?

• A) Enver Paşa
• B) Ahmet Muhtar Paşa
• C) Gazi Osman Paşa ✓
• D) Süleyman Paşa

Plevne Müdafaası ile tarihe geçen komutan Gazi Osman Paşa'dır.

10. Sokullu Mehmet Paşa'nın 'Don-Volga Kanalı Projesi'nin temel amacı nedir?

• A) Orta Asya Türkleri ile bağlantı kurmak ve Rusya'nın güneye inmesini engellemek ✓
• B) Bizans'ı yeniden diriltmek
• C) Akdeniz ile Kızıldeniz'i birleştirmek
• D) Baharat Yolu'nu canlandırmak

Don ve Volga nehirlerini birleştirerek Karadeniz ile Hazar Denizi'ni bağlamak, böylece Türk dünyasıyla bütünleşmek ve Rusları durdurmak amaçlanmıştır.

11. Osmanlı Devleti'nde Gayrimüslim erkeklerden, askerlik yapmamaları karşılığında alınan vergiye ne ad verilir?

• A) Ağnam
• B) Öşür
• C) Cizye ✓
• D) Haraç

Gayrimüslimlerin can ve mal güvenliğinin sağlanması ve askerlikten muaf tutulmaları karşılığında Cizye vergisi alınırdı.

12. Osmanlı ordusunun en kalabalık bölümünü oluşturan, devletten maaş almayan ve tamamen dirlik (toprak) gelirleriyle beslenen atlı askerlere ne ad verilir?

• A) Tımarlı Sipahiler ✓
• B) Kapıkulu Süvarileri
• C) Humbaracılar
• D) Yeniçeriler

Ordunun bel kemiği olan ve hazineye yük olmadan toprak sistemiyle yetişen askerler Tımarlı Sipahilerdir.

13. XVII. yüzyılda (Duraklama Dönemi) Anadolu'da çıkan ve ekonomik nedenlere, tımar sisteminin bozulmasına dayanan isyanlara genel olarak ne ad verilir?

• A) Azınlık İsyanları
• B) Eyalet İsyanları
• C) Celali İsyanları ✓
• D) İstanbul İsyanları

Yavuz dönemindeki Bozoklu Celal'den adını alan, Anadolu'daki sosyal ve ekonomik isyanlara Celali İsyanları denir.

14. Batı'nın üstünlüğünün ilk kez kabul edildiği ve Avrupa tarzı ilk ıslahatların yapıldığı dönem hangisidir?

• A) Tanzimat Dönemi
• B) Lale Devri ✓
• C) Meşrutiyet Dönemi
• D) Gerileme Dönemi

Pasarofça Antlaşması (1718) ile başlayan Lale Devri, Batı'nın örnek alındığı ilk dönemdir.

15. Osmanlı Devleti'nde ilk kez 'kendi halkı Müslüman olan bir toprak parçasının' (Kırım) kaybedildiği antlaşma hangisidir?

• A) Edirne Antlaşması
• B) Bükreş Antlaşması
• C) Berlin Antlaşması
• D) Küçük Kaynarca Antlaşması ✓

1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile halkı Müslüman olan Kırım bağımsız olmuştur.

16. II. Mahmut döneminde, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması olayına tarihimizde ne ad verilir?

• A) Vaka-i Vakvakiye
• B) Kuleli Vakası
• C) 31 Mart Vakası
• D) Vaka-i Hayriye ✓

Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması (1826) 'Hayırlı Olay' (Vaka-i Hayriye) olarak adlandırılır.

17. Osmanlı Devleti'nde 'Hukukun Üstünlüğü' ilkesinin ilk kez kabul edildiği ve padişahın kendi gücünün üstünde kanun gücü tanıdığı belge hangisidir?

• A) Islahat Fermanı
• B) Tanzimat Fermanı ✓
• C) Sened-i İttifak
• D) Kanun-i Esasi

Tanzimat Fermanı (1839) ile padişah kanunlara uyacağına yemin etmiş, hukukun üstünlüğü ilkesi başlamıştır.

18. I. Balkan Savaşı'nda Osmanlı ordusunun başarısız olmasının en temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Donanmanın yetersizliği
• B) Ekonomik kriz
• C) Almanya'nın desteğini çekmesi
• D) Ordunun siyasete karışması ✓

Ordudaki subayların İttihatçı-İtilafçı olarak bölünmesi ve ordunun siyasete karışması (Mektepli-Alaylı çatışması) yenilginin ana nedenidir.

19. Mustafa Kemal Atatürk'ün Trablusgarp Savaşı'na gönüllü olarak giderken kullandığı takma ad (mahlas) nedir?

• A) Nuh Bey
• B) Gazeteci Şerif Bey ✓
• C) Asım Us
• D) Tüccar Hamdi

Mustafa Kemal, İngiliz ve Mısır kontrolünü aşmak için 'Gazeteci Şerif' kimliğiyle Trablusgarp'a gitmiştir.

20. I. Dünya Savaşı sırasında imzalanan gizli antlaşmalardan 'Sykes-Picot' Antlaşması ile Orta Doğu (Irak, Suriye vb.) toprakları hangi iki devlet arasında paylaşılmıştır?

• A) ABD - İngiltere
• B) İngiltere - Fransa ✓
• C) İngiltere - Rusya
• D) Fransa - İtalya

Orta Doğu'yu İngiltere ve Fransa arasında paylaşan gizli antlaşma Sykes-Picot'tur.

21. Mondros Ateşkes Antlaşması'nın en tehlikeli maddesi olan ve 'İtilaf devletleri güvenliklerini tehdit eden herhangi bir yeri işgal edebileceklerdir' hükmünü içeren madde kaçıncı maddedir?

• A) 7. Madde ✓
• B) 10. Madde
• C) 24. Madde
• D) 1. Madde

Anadolu'nun işgaline hukuki zemin hazırlayan en tehlikeli madde 7. maddedir.

22. Milli Mücadele Dönemi'nde 'Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez' kararı ilk kez nerede alınmıştır?

• A) Amasya Genelgesi
• B) Erzurum Kongresi ✓
• C) Misak-ı Milli
• D) Sivas Kongresi

Ulusal sınırlardan ilk kez Erzurum Kongresi'nde bahsedilmiştir.

23. İstanbul'un resmen işgali (16 Mart 1920) ve Mebusan Meclisi'nin dağıtılması, doğrudan aşağıdakilerden hangisine zemin hazırlamıştır?

• A) Saltanatın kaldırılmasına
• B) TBMM'nin açılmasına ✓
• C) Sivas Kongresi'nin toplanmasına
• D) Amasya Görüşmeleri'ne

İstanbul'un işgali ve meclisin dağıtılması, Mustafa Kemal'e Ankara'da olağanüstü yetkili bir meclis (TBMM) açma fırsatı vermiştir.

24. Sevr Antlaşması'nın hukuken geçersiz olmasının (ölü doğmasının) temel nedeni nedir?

• A) Mebusan Meclisi tarafından onaylanmaması ✓
• B) Padişahın imzalamaması
• C) Yunanistan'ın kabul etmemesi
• D) Süresinin dolması

Osmanlı Anayasası'na (Kanun-i Esasi) göre uluslararası antlaşmalar meclis onayından geçmelidir. Meclis kapalı olduğu için Sevr onaylanmamış ve hukuken geçersiz kalmıştır.

25. Kurtuluş Savaşı'nda, Mustafa Kemal Paşa'ya 'Gazilik' unvanı ve 'Mareşallik' rütbesi hangi savaştan sonra verilmiştir?

• A) Kütahya-Eskişehir Savaşları
• B) Büyük Taarruz
• C) II. İnönü Savaşı
• D) Sakarya Meydan Muharebesi ✓

Sakarya Zaferi'nden sonra (1921) TBMM tarafından verilmiştir.