Karma Test 21

1. Topkapı Sarayı hangi dönemde inşa edilmiştir?

• A) Yavuz Sultan Selim
• B) Kanuni Sultan Süleyman
• C) Fatih Sultan Mehmet ✓
• D) II. Bayezit

Topkapı Sarayı, Fatih Sultan Mehmet döneminde inşa edilmiştir. Saray, 1460-1478 yılları arasında yapılmıştır. Osmanlı Devleti'nin 400 yıl boyunca yönetim merkezi olmuştur. Günümüzde müze olarak kullanılmaktadır.

2. Osmanlı tarihinde diplomasi ve hukuk kurallarına uygun, klasik anlamda ilk resmi kapitülasyon antlaşması (Ahidname) hangi padişah döneminde, hangi devlete verilmiştir?

• A) Orhan Bey döneminde Cenevizlilere
• B) I. Murat döneminde Ragusa Cumhuriyeti'ne
• C) Fatih Sultan Mehmet döneminde Venediklilere ✓
• D) Kanuni Sultan Süleyman döneminde Fransızlara

Osmanlı tarihinde ilk ticari ayrıcalıklar (imtiyazlar) aslında Orhan Bey döneminde Cenevizlilere verilmiştir. Ancak devletler arası hukuki bir antlaşma niteliği taşıyan, geniş kapsamlı ilk resmi kapitülasyon 1479 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından Venediklilere tanınmıştır. Soru kökündeki resmi antlaşma vurgusu nedeniyle doğru cevap Fatih Sultan Mehmet dönemidir.

3. Fatih döneminde getirilen Kardeş Katli Yasası'nın en önemli sonucu nedir?

• A) Merkeziyetçi yapı güçlenmiştir ✓
• B) Beylikler bağımsızlaşmıştır
• C) Şehzadeler güçlenmiştir
• D) Taht kavgaları artmıştır

Kardeş Katli Yasası, Fatih Sultan Mehmet döneminde getirilmiştir. Bu yasa, taht kavgalarını önlemek amacıyla çıkarılmıştır. Yasa sayesinde merkezi otorite güçlenmiştir. Ancak bu yasa, insan hakları açısından tartışmalıdır.

4. Cem Sultan Olayı Osmanlı Devleti'nin bir iç sorunuyken hangi gelişme üzerine bir dış sorun haline gelmiştir?

• A) Cem Sultan'ın Anadolu beyliklerine sığınmasıyla
• B) Cem Sultan'ın Memlük Devleti'ne sığınmasıyla
• C) Cem Sultan'ın Safevi Devleti'ne sığınmasıyla
• D) Cem Sultan'ın Rodos şövalyeleri ve Avrupa'ya sığınmasıyla ✓

Cem Sultan Olayı, II. Bayezid ile kardeşi Cem Sultan arasındaki taht mücadelesidir. Cem Sultan, yenilince önce Rodos şövalyelerine, sonra Avrupa'ya sığınmıştır. Bu durum, olayı bir dış sorun haline getirmiştir. Avrupa devletleri, Cem Sultan'ı Osmanlı'ya karşı kullanmaya çalışmıştır. Cem Sultan, 1495 yılında İtalya'da ölmüştür.

5. Anadolu'da çıkan Şahkulu isyanı'nın Osmanlı Devleti tarafından güçlükle bastırılması neyin göstergesidir?

• A) Osmanlı ordusunun zayıfladığının
• B) Safevilerin, Anadolu'da etkinliklerinin arttığının ✓
• C) Anadolu beyliklerinin güçlendiğinin
• D) İç karışıklıkların arttığının

Şahkulu İsyanı, 1511 yılında Anadolu'da çıkmıştır. İsyan, Safevi Devleti'nin kışkırtmasıyla çıkmıştır. Osmanlı Devleti, isyanı güçlükle bastırmıştır. Bu durum, Safevilerin Anadolu'daki etkisinin arttığını gösterir. İsyan, Yavuz Sultan Selim'in Safevi seferine zemin hazırlamıştır.

6. Osmanlı tarihinde ilk kez babasını tahttan indirerek, yönetimi ele geçiren hükümdar kimdir?

• A) Fatih Sultan Mehmet
• B) Kanuni Sultan Süleyman
• C) Yavuz Sultan Selim ✓
• D) II. Bayezit

Yavuz Sultan Selim, 1512 yılında babası II. Bayezid'i tahttan indirerek yönetimi ele geçirmiştir. Bu olay, Osmanlı tarihinde ilk kez yaşanmıştır. Yavuz Sultan Selim, kısa süreli saltanatında büyük fetihler yapmıştır. Mısır Seferi ile halifeliği Osmanlı'ya getirmiştir.

7. Dulkadiroğulları Beyliği'nin himaye altına alınmasının en önemli sonucu nedir?

• A) Anadolu'da siyasi birlik sağlanmıştır
• B) Doğu sınırları güvenli hale gelmiştir
• C) Osmanlı ve Memlûk Devletleri komşu olmuş ve ilişkiler savaşa dönüşmüştür ✓
• D) Ticaret yolları kontrol altına alınmıştır

Dulkadiroğulları Beyliği, 1515 yılında Yavuz Sultan Selim tarafından ortadan kaldırılmıştır. Bu fetih, Osmanlı ve Memlûk Devletleri'ni komşu yapmıştır. İki devlet arasındaki ilişkiler, savaşa dönüşmüştür. 1516-1517 yıllarında Mercidabık ve Ridaniye Savaşları yapılmıştır. Bu savaşlar sonucunda Memlûk Devleti yıkılmıştır.

8. Osmanlı Devleti kim döneminde ve hangi savaş sonucunda teokratik bir imparatorluk haline gelmiştir?

• A) Kanuni Sultan Süleyman Dönemi - Mohaç Savaşı
• B) II. Bayezit Dönemi - Çukurova Savaşları
• C) Fatih Sultan Mehmet Dönemi - İstanbul'un Fethi
• D) Yavuz Sultan Selim Dönemi - Mısır Seferi ✓

Osmanlı Devleti, Yavuz Sultan Selim döneminde Mısır Seferi sonucunda teokratik bir imparatorluk haline gelmiştir. 1517 yılında halifelik, Osmanlı padişahlarına geçmiştir. Osmanlı padişahları, hem sultan hem de halife unvanını taşımaya başlamıştır. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin İslam dünyasındaki liderliğini pekiştirmiştir.

9. Osmanlı - Memlûk ilişkileri ilk kez hangi padişahın döneminde savaşa dönüşmüştür?

• A) Yavuz Sultan Selim
• B) Kanuni Sultan Süleyman
• C) Fatih Sultan Mehmet
• D) II. Bayezit ✓

Osmanlı-Memlûk ilişkileri, II. Bayezit döneminde ilk kez savaşa dönüşmüştür. 1485-1491 yılları arasında Çukurova'da savaşlar yapılmıştır. Ancak bu savaşlar, kesin bir sonuç vermemiştir. Asıl çatışma, Yavuz Sultan Selim döneminde yaşanmıştır.

10. Mısır Seferi ile elde edilen Baharat Yolu'ndan beklenen gelirin elde edilememesinin nedenleri nedir?

• A) Memlüklerin ticaret yollarını kapatması
• B) Osmanlı'nın ticaret politikalarının yetersizliği
• C) Avrupa devletlerinin ticaret ambargosu
• D) Coğrafi Keşifler sonrası yeni ticaret yollarının bulunması ile ticaretin okyanusa kayması ✓

Mısır Seferi ile Baharat Yolu, Osmanlı kontrolüne geçmiştir. Ancak beklenen gelir elde edilememiştir. Coğrafi Keşifler (15-16. yüzyıllar) sonrası yeni ticaret yolları bulunmuştur. Ümit Burnu yolu keşfedilmiş, ticaret okyanusa kaymıştır. Bu durum, Osmanlı ekonomisini olumsuz etkilemiştir.

11. Kanuni Sultan Süleyman Döneminde çıkan iç isyanlar hangileridir?

• A) Şahkulu İsyanı, Celali İsyanları, Patrona Halil İsyanı, Kabakçı Mustafa İsyanı
• B) Canberdi Gazali İsyanı, Ahmet Paşa İsyanı, Kalenderoğlu İsyanı, Baba Zünnun isyanı ✓
• C) Canberdi Gazali İsyanı, Şahkulu İsyanı, Celali İsyanları, Patrona Halil İsyanı
• D) Ahmet Paşa İsyanı, Kalenderoğlu İsyanı, Celali İsyanları, Kabakçı Mustafa İsyanı

Kanuni Sultan Süleyman döneminde birçok iç isyan çıkmıştır. Canberdi Gazali İsyanı (1521), Suriye'de çıkmıştır. Ahmet Paşa İsyanı (1524), Mısır'da çıkmıştır. Kalenderoğlu İsyanı (1527), Anadolu'da çıkmıştır. Baba Zünnun İsyanı (1526), Bozok'ta çıkmıştır. Bu isyanlar, devletin iç güvenliğini tehdit etmiştir.

12. Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa üstünlüğünü ele geçirdiği savaş hangisidir?

• A) Niğbolu Savaşı
• B) Belgrad'ın Fethi
• C) Viyana Kuşatması
• D) Mohaç Meydan Savaşı ✓

Mohaç Meydan Savaşı (1526), Osmanlı Devleti'nin Macaristan'ı fethettiği savaştır. Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu, Macar ordusunu 2 saatte yenmiştir. Bu zafer, Osmanlı'nın Orta Avrupa'daki üstünlüğünü pekiştirmiştir. Macaristan, Osmanlı egemenliğine girmiştir. Savaş, Osmanlı tarihinin en hızlı kazanılan zaferlerinden biridir.

13. Fransa'ya verilen kapitülasyonların iki hükümdar dönemiyle sınırlı tutulmasının nedeni nedir?

• A) Diğer Avrupa devletlerinin tepkisini önlemek
• B) Osmanlı Devleti'nin gelecekte ticari zararlar görmesini engellemek ✓
• C) Fransa'nın Osmanlı topraklarında yayılmasını engellemek
• D) Fransa'nın güçlenmesini engellemek

Fransa'ya verilen kapitülasyonlar (1535), iki hükümdar dönemiyle sınırlı tutulmuştur. Bu sınırlama, Osmanlı Devleti'nin gelecekte ticari zararlar görmesini engellemek içindir. Ancak daha sonra kapitülasyonlar sürekli hale getirilmiştir. Bu durum, Osmanlı ekonomisini olumsuz etkilemiştir. Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin çöküş nedenlerinden biri olmuştur.

14. Osmanlı ile İran arasında yapılan ilk antlaşma hangisidir?

• A) Ferhat Paşa Antlaşması
• B) Nasuh Paşa Antlaşması
• C) Amasya Antlaşması ✓
• D) Kasr-ı Şirin Antlaşması

Amasya Antlaşması (1555), Osmanlı Devleti ile İran (Safevi Devleti) arasında yapılan ilk resmi antlaşmadır. Antlaşma, Kanuni Sultan Süleyman ile Şah Tahmasb arasında imzalanmıştır. Antlaşma ile iki devlet arasındaki sınırlar belirlenmiştir. Ancak bu antlaşma, kalıcı bir barış sağlayamamıştır. Osmanlı-İran savaşları, yüzyıllar boyunca devam etmiştir.

15. Barbaros Hayreddin Paşa (Hızır Reis) hangi dönemde Kaptan-ı Deryalığa getirilmiştir?

• A) Yavuz Sultan Selim Döneminde
• B) Fatih Sultan Mehmet Döneminde
• C) Kanuni Sultan Süleyman Döneminde ✓
• D) II. Bayezit Döneminde

Barbaros Hayreddin Paşa, 1533 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından Kaptan-ı Derya (Donanma Komutanı) olarak atanmıştır. Barbaros, Akdeniz'de büyük başarılar elde etmiştir. Preveze Deniz Savaşı'nda (1538) Haçlı donanmasını yenmiştir. Osmanlı donanması, onun döneminde Akdeniz'in en güçlü donanması haline gelmiştir. Barbaros, Osmanlı denizciliğinin efsane isimlerinden biridir.

16. Kuzey Afrika'daki ve Batı Akdeniz'deki Türk üstünlüğünü kesinleştiren zafer hangisidir?

• A) İnebahtı Deniz Savaşı
• B) Lepanto Deniz Savaşı
• C) Preveze Deniz Savaşı
• D) Cerbe Deniz Savaşı ✓

Cerbe Deniz Savaşı (1560), Osmanlı donanmasının İspanyol donanmasını yendiği savaştır. Savaş, Kuzey Afrika açıklarında yapılmıştır. Bu zafer, Kuzey Afrika ve Batı Akdeniz'deki Türk üstünlüğünü kesinleştirmiştir. Osmanlı donanması, Akdeniz'in tamamında hakimiyet kurmuştur. Savaş, Piyale Paşa komutasında kazanılmıştır.

17. En uzun süre Osmanlı tahtında kalan padişah hangisidir?

• A) II. Murat
• B) Fatih Sultan Mehmet
• C) Kanuni Sultan Süleyman ✓
• D) Yavuz Sultan Selim

Kanuni Sultan Süleyman, 1520-1566 yılları arasında 46 yıl tahtta kalmıştır. Bu süre, Osmanlı tarihinde en uzun saltanat süresidir. Kanuni dönemi, Osmanlı Devleti'nin en güçlü olduğu dönemdir. Bu dönemde devlet, en geniş sınırlarına ulaşmıştır. Kanuni, 'Muhteşem Süleyman' olarak anılmıştır.

18. Osmanlı Devleti'nde II. Selim ve III. Murat'ın hükümdar olduğu dönemin Sokullu Mehmet Paşa dönemi olarak adlandırılmasının nedeni nedir?

• A) Sokullu'nun padişahları seçmesi
• B) Sokullu'nun padişahları eğitmesi
• C) Sokullu'nun padişahları tahttan indirmesi
• D) İki hükümdarın da devlet yönetimini Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa'ya bırakması ✓

II. Selim ve III. Murat dönemlerinde devlet yönetimi, Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa'nın elindeydi. Her iki padişah da devlet işlerini Sokullu'ya bırakmıştır. Sokullu Mehmet Paşa, bu dönemde devleti başarıyla yönetmiştir. Bu nedenle dönem, 'Sokullu Mehmet Paşa Dönemi' olarak anılmıştır. Sokullu'nun ölümünden sonra devlet, gerileme sürecine girmiştir.

19. Sokullu Mehmet Paşa Döneminde İngiltere'ye kapitülasyonlar verilmesinin amacı nedir?

• A) İngiltere'nin desteğini almak
• B) Akdeniz ticaretini canlandırmak ✓
• C) İngiltere'yi Osmanlı'ya bağlamak
• D) Fransa'ya karşı denge sağlamak

Sokullu Mehmet Paşa döneminde İngiltere'ye kapitülasyonlar verilmiştir (1580). Bu kapitülasyonların amacı, Akdeniz ticaretini canlandırmaktır. İngiltere, o dönemde güçlü bir denizci devletti. Ancak bu kapitülasyonlar, daha sonra Osmanlı ekonomisine zarar vermiştir. İngiltere, Osmanlı pazarında önemli bir güç haline gelmiştir.

20. Yükselme Dönemi'nde Osmanlıların denizlerdeki üstünlüğünü artırmak için geliştirilen kanal projeleri hangileridir?

• A) Don - Volga Kanalı projesi, Süveyş Kanalı projesi, Karadeniz- Marmara projesi ✓
• B) Süveyş Kanalı projesi, Karadeniz- Marmara projesi, Dardanel Boğazı projesi
• C) Süveyş Kanalı projesi, Panama Kanalı projesi, İstanbul Boğazı projesi
• D) Don - Volga Kanalı projesi, Panama Kanalı projesi, Süveyş Kanalı projesi

Yükselme Dönemi'nde Osmanlı Devleti, denizlerdeki üstünlüğünü artırmak için kanal projeleri geliştirmiştir. Don-Volga Kanalı Projesi: Karadeniz'i Hazar Denizi'ne bağlamak için. Süveyş Kanalı Projesi: Akdeniz'i Kızıldeniz'e bağlamak için. Karadeniz-Marmara Projesi: İstanbul Boğazı'nı genişletmek için. Ancak bu projeler, teknik ve mali nedenlerle gerçekleştirilememiştir. Süveyş Kanalı, 1869 yılında Fransızlar tarafından açılmıştır.

21. Tarihsel süreçte Don - Volga Projesi'ni hayata geçiren devlet hangisidir?

• A) Almanya (20. yüzyıl)
• B) Rusya (1952) ✓
• C) Sovyetler Birliği (1930)
• D) Osmanlı Devleti (19. yüzyıl)

Don-Volga Kanalı Projesi, Osmanlı Devleti tarafından planlanmış ancak gerçekleştirilememiştir. Proje, 1952 yılında Sovyetler Birliği (Rusya) tarafından hayata geçirilmiştir. Kanal, Volga-Don Kanalı olarak bilinir. Kanal, Karadeniz'i Hazar Denizi'ne bağlamıştır. Bu proje, Rusya'nın denizcilik stratejisinde önemli bir rol oynamıştır.

22. Osmanlı tarihinde ordunun başında sefere çıkan son padişah kimdir?

• A) I. Ahmet
• B) III. Murat
• C) III. Mehmet
• D) II. Mustafa ✓

II. Mustafa, Osmanlı tarihinde ordunun başında sefere çıkan son padişahtır. II. Mustafa, 1695-1703 yılları arasında tahtta kalmıştır. Avusturya seferlerine bizzat katılmıştır. Ancak başarısız olunca tahttan indirilmiştir. Onun döneminden sonra padişahlar, seferlere çıkmamıştır.

23. Osmanlı Devleti'nde padişahın erkek çocuklarına ne ad verilmiştir?

• A) Bey
• B) Melik
• C) Şehzade-Çelebi ✓
• D) Paşa

Osmanlı Devleti'nde padişahın erkek çocuklarına 'şehzade' veya 'çelebi' adı verilmiştir. Şehzadeler, tahtın varisleridir. Eğitimleri için özel hocalar (lala) görevlendirilirdi. Sancak sisteminde sancaklara gönderilirlerdi. Tahta geçiş, veraset sistemine göre belirlenirdi.

24. Osmanlı'da şehzadelere eğitim veren eğitmenlere ne ad verilmiştir?

• A) Hoca
• B) Kadı
• C) Müderris
• D) Lala ✓

Lala, Osmanlı Devleti'nde şehzadelere eğitim veren özel hocalardır. Lalalar, şehzadelerin hem eğitiminden hem de terbiyesinden sorumludur. Sancak sisteminde şehzadelerle birlikte sancaklara giderlerdi. Lalalar, genellikle tecrübeli devlet adamları arasından seçilirdi. Bu sistem, gelecekteki padişahların yetiştirilmesinde önemli rol oynamıştır.

25. Şehzadelerin, "lala" adlı eğitmenler tarafından sancaklara gönderilerek idari ve askeri alanda eğitim almalarına ne denmiştir?

• A) Şehzade Sistemi
• B) Lala Sistemi
• C) Sancak Sistemi ✓
• D) Eğitim Sistemi

Sancak Sistemi, Osmanlı Devleti'nde şehzadelerin eğitimi için uygulanan bir sistemdir. Şehzadeler, lalalar eşliğinde sancaklara gönderilirdi. Bu sistemde şehzadeler, idari ve askeri alanda tecrübe kazanırdı. Sancak sistemi, gelecekteki padişahların yetiştirilmesinde önemli rol oynamıştır. Ancak bu sistem, zamanla kaldırılmış ve şehzadeler sarayda tutulmuştur.