Karma Test 4

1. 1699 yılında imzalanan Karlofça Antlaşması, hangi askeri gelişmeyle başlayan Kutsal İttifak Savaşları sonucunda imzalanmıştır?

• A) II. Viyana Kuşatması ✓
• B) I. Viyana Kuşatması
• C) Prut Savaşı
• D) Osmanlı-Rus Savaşı

1683 yılındaki II. Viyana Kuşatması'nın başarısızlıkla sonuçlanması üzerine Osmanlı'ya karşı Kutsal İttifak kurulmuş ve 16 yıl süren savaşlar başlamıştır. Bu savaşların sonunda 1699'da Karlofça Antlaşması imzalanmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

2. Türk tarihinin ilk anayasası olan Kanun-i Esasi hangi yıl ilan edilmiştir?

• A) 1924
• B) 1876 ✓
• C) 1921
• D) 1908

Kanun-i Esasi (23 Aralık 1876), Türk tarihinin ve Osmanlı Devleti'nin ilk anayasasıdır. II. Abdülhamit döneminde ilan edilmiş ve meşrutiyet sistemini getirmiştir.

3. Lozan Antlaşması'nda çözülemeyen mesele aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kapitülasyonlar
• B) Dış Borçlar
• C) Musul Sorunu ✓
• D) Boğazlar

Lozan Antlaşması'nda üzerinde anlaşılamayan ve çözümü sonraya bırakılan tek konu Irak Sınırı, yani Musul Sorunu'dur. Bu mesele, Türkiye ile İngiltere arasında yapılacak ikili görüşmelere ertelenmiştir. Hatay (Suriye sınırı) ise Lozan'da çözümsüz kalmamış, 1921 Ankara Antlaşması sınırları aynen kabul edilerek karara bağlanmıştır (Hatay'ın anavatana katılması 1939'da gerçekleşen farklı bir siyasi süreçtir). Adayların kafasını karıştıran genel 'Sınırlar' kavramı yerine, Lozan'da kesin olarak çözüme kavuşturulan Dış Borçlar, Kapitülasyonlar ve Boğazlar gibi net konular diğer seçenekleri oluşturmaktadır.

4. Mustafa Kemal Paşa'nın 'Başkomutan' sıfatıyla ordunun başına geçerek doğrudan yönettiği ilk savaş aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Sakarya Meydan Muharebesi ✓
• B) Büyük Taarruz
• C) II. İnönü Savaşı
• D) I. İnönü Savaşı

Mustafa Kemal Paşa'ya Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın ardından (5 Ağustos 1921) TBMM tarafından Başkomutanlık yetkisi verilmiş; bu yetkiyle ordunun başına geçerek doğrudan yönettiği ilk savaş ise Sakarya Meydan Muharebesi olmuştur.

5. Türk Medeni Kanunu hangi yıl kabul edilmiştir?

• A) 1924
• B) 1923
• C) 1926 ✓
• D) 1930

Türk Medeni Kanunu (17 Şubat 1926), 1926 yılında kabul edilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu'ndan alınan bu kanun, kadın-erkek eşitliğini sağlamıştır. Türkiye'nin hukuk sisteminin modernleşmesinde önemli rol oynayan bu düzenleme, sosyal adaletin temelini oluşturmuştur.

6. Berlin Duvarı'nın yıkılması hangi yıl gerçekleşmiştir?

• A) 1987
• B) 1991
• C) 1993
• D) 1989 ✓

Berlin Duvarı (9 Kasım 1989), 1989 yılında yıkılmıştır ve Soğuk Savaş'ın sonunun sembolü olmuştur. 1961 yılında inşa edilen bu duvar, Doğu ve Batı Berlin'i ayırmıştır. Almanya'nın birleşmesini sağlayan bu duvarın yıkılması, tarihsel dönüm noktasıdır.

7. Balkan Savaşları sonunda Osmanlı'nın kaybetmediği toprak aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Ege Adaları
• B) Doğu Trakya ✓
• C) Makedonya
• D) Arnavutluk

Balkan Savaşları sonunda (1912-1913) Osmanlı Devleti, Batı Trakya, Makedonya, Arnavutluk ve Ege Adaları'nı kaybetmiştir. Ancak Edirne ve Kırklareli'nin içinde bulunduğu Doğu Trakya topraklarını korumayı başarmıştır.

8. Cumhuriyet'in ilanından sonra Türkiye'nin ilk Başbakanı kim olmuştur?

• A) Kazım Karabekir
• B) İsmet İnönü ✓
• C) Fethi Okyar
• D) Mustafa Kemal Atatürk

Cumhuriyet'in ilanından sonra (30 Ekim 1923) Türkiye'nin ilk Başbakanı, İsmet İnönü olmuştur. Lozan Antlaşması'nı imzalayan İnönü, Kurtuluş Savaşı'nda önemli rol oynamıştır. Bu atama, yeni dönemin başlangıcıdır.

9. Osmanlı Devleti'nde ilk kez modern anlamda denk bütçe hazırlayan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Köprülü Mehmet Paşa
• B) Tarhuncu Ahmed Paşa ✓
• C) Sokullu Mehmet Paşa
• D) Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Osmanlı Devleti'nde ilk denk bütçeyi XVII. yüzyılda (1652) sadrazamlık yapan Tarhuncu Ahmed Paşa hazırlamıştır. Gelir ve giderleri dengelemeye çalışan Tarhuncu, saray masraflarını kısıp rüşveti önlemeye çalıştığı için çıkar çevrelerinin tepkisini çekmiş ve görevden alınmıştır.

10. Türkiye Cumhuriyeti, uluslararası barışa katkı sağlamak amacıyla ilk kez hangi savaşa asker göndermiştir?

• A) I. Dünya Savaşı
• B) Kore Savaşı ✓
• C) Körfez Savaşı
• D) Kosova Savaşı

Türkiye Cumhuriyeti, ilk kez 1950 yılında Kore Savaşı'na Birleşmiş Milletler gücü bünyesinde asker göndermiştir. Bu karar, Türkiye'nin dış politikasında önemli bir dönüm noktası olmuş ve ülkenin NATO'ya kabul edilmesini kolaylaştırmıştır.

11. Nutuk, Mustafa Kemal Atatürk tarafından hangi tarihte okunmuştur?

• A) 1927 ✓
• B) 1924
• C) 1930
• D) 1925

Nutuk (15-20 Ekim 1927), Mustafa Kemal Atatürk tarafından 1927 yılında TBMM'de 6 günlük konuşma olarak okunmuştur. 1919-1927 yılları arasındaki olayları kapsayan bu eser, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet'in kuruluş sürecini anlatır. Türkiye'nin tarihsel belgesi niteliğindeki bu eser, milli bilincin temelini atmıştır.

12. Saltanat hangi tarihte kaldırılmıştır?

• A) 17 Şubat 1926
• B) 1 Kasım 1922 ✓
• C) 3 Mart 1924
• D) 29 Ekim 1923

Saltanat (1 Kasım 1922), 1 Kasım 1922 tarihinde kaldırılmıştır. Halk egemenliğinin temelini oluşturan bu inkılap, yeni dönemin kapısını açmıştır. Cumhuriyet'in ilanına zemin hazırlayan bu karar, ulusal egemenliğin güçlenmesinde önemli rol oynamıştır.

13. 1700 İstanbul Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin Rusya'ya bırakmak zorunda kaldığı yer aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Eflak
• B) Macaristan
• C) Boğdan
• D) Azak Kalesi ✓

1700 İstanbul Antlaşması ile Azak Kalesi Rusya'ya bırakılmıştır. Böylece Rusya, Karadeniz'e inme konusunda ilk önemli fırsatı elde etmiştir. Kırım ise daha sonra 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile bağımsız olacaktır.

14. Aşar Vergisi hangi yıl kaldırılmıştır?

• A) 1926
• B) 1924
• C) 1925 ✓
• D) 1928

Aşar Vergisi (17 Şubat 1925), 1925 yılında kaldırılmıştır. Tarım ürünlerinden alınan %10'luk vergi olan bu vergi, köylünün ekonomik durumunu iyileştirmiştir. Türkiye'nin tarım sektörünün gelişmesinde önemli rol oynayan bu kaldırma, sosyal adaletin temelini oluşturmuştur.

15. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalefet partisi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ✓
• B) Halk Zümresi
• C) Serbest Cumhuriyet Fırkası
• D) Demokrat Parti

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalefet partisi, 17 Kasım 1924'te kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'dır. Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy ve Rauf Orbay gibi Milli Mücadele'nin önemli komutanları tarafından kurulan bu parti, liberal demokrasiyi savunmuştur. Şeyh Sait İsyanı sonrası kapatılması, çok partili hayata geçiş denemelerinin bir süre ertelenmesine neden olmuştur.

16. Menemen Olayı hangi yıl gerçekleşmiştir?

• A) 1931
• B) 1932
• C) 1929
• D) 1930 ✓

Menemen Olayı (23 Aralık 1930), 1930 yılında gerçekleşmiştir. Menemen'de derviş Mehmet ve arkadaşları tarafından çıkarılan bu olay, Asteğmen Kubilay'ın şehit edilmesiyle sonuçlanmıştır. Türkiye'nin laiklik karşıtı hareketlere karşı mücadelesinde önemli rol oynayan bu olay, güvenlik önlemlerinin artırılmasını sağlamıştır.

17. Türk adının geçtiği ilk Türkçe yazılı metinler aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yenisey Yazıtları
• B) Orhun Abideleri ✓
• C) Manas Destanı
• D) Karabalgasun Yazıtları

Orhun Abideleri (Göktürk Yazıtları), 8. yüzyılda dikilmiş olup Türk adının geçtiği ve Türk tarihine ışık tutan ilk yazılı Türkçe belgelerdir.

18. Türklerin kitleler halinde İslamiyet'i kabul etmesine zemin hazırlayan savaş hangisidir?

• A) Malazgirt Savaşı
• B) Pasinler Savaşı
• C) Talas Savaşı ✓
• D) Dandanakan Savaşı

751 yılında Abbasiler ile Çinliler arasında yapılan Talas Savaşı'nda Türkler Abbasilerin yanında yer almış, bu tarihten sonra Türkler arasında İslamiyet hızla yayılmaya başlamıştır.

19. Anadolu'nun kapılarını Türklere açan savaş olarak bilinen Malazgirt Savaşı hangi tarihte yapılmıştır?

• A) 1176
• B) 1071 ✓
• C) 1040
• D) 1243

Malazgirt Savaşı, 26 Ağustos 1071 tarihinde Büyük Selçuklu Sultanı Alparslan ile Bizans İmparatoru Romen Diyojen arasında yapılmış ve Anadolu'nun Türkleşme süreci başlamıştır.

20. Osmanlı Devleti'nde ilk düzenli ordu (Yaya ve Müsellem) hangi padişah döneminde kurulmuştur?

• A) Osman Bey
• B) Orhan Bey ✓
• C) I. Murat
• D) Yıldırım Bayezid

Osmanlı Devleti'nin sınırlarının genişlemesiyle birlikte gönüllü birlikler yetersiz kalmış, Orhan Bey döneminde ilk düzenli ordu olan Yaya ve Müsellem teşkilatı kurulmuştur.

21. Hangi savaş sonucunda Osmanlı Devleti 'Fetret Devri'ne girmiştir?

• A) Niğbolu Savaşı
• B) Sırpsındığı Savaşı
• C) Ankara Savaşı ✓
• D) Varna Savaşı

1402 yılında Timur ile Yıldırım Bayezid arasında yapılan Ankara Savaşı'nın kaybedilmesiyle Osmanlı Devleti 11 yıl süren, taht kavgalarının yaşandığı Fetret Devri'ne girmiştir.

22. Osmanlı Devleti'nde halifelik unvanını kullanan ilk padişah kimdir?

• A) Kanuni Sultan Süleyman
• B) Fatih Sultan Mehmet
• C) Yavuz Sultan Selim ✓
• D) II. Abdülhamit

Yavuz Sultan Selim, 1517 Ridaniye Savaşı ile Mısır Memlük Devleti'ne son vererek halifeliğin Osmanlı Hanedanı'na geçmesini sağlamıştır.

23. Akdeniz'in bir Türk gölü haline gelmesini sağlayan deniz zaferi hangisidir?

• A) Çeşme Baskını
• B) Preveze Deniz Zaferi ✓
• C) İnebahtı Deniz Savaşı
• D) Navarin Olayı

1538 yılında Barbaros Hayrettin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Haçlı donanmasına karşı kazandığı Preveze Deniz Zaferi ile Akdeniz'deki Türk üstünlüğü kesinleşmiştir.

24. Osmanlı Devleti'nde hukukun üstünlüğünün ilk kez kabul edildiği belge hangisidir?

• A) Kanun-i Esasi
• B) Tanzimat Fermanı ✓
• C) Islahat Fermanı
• D) Sened-i İttifak

1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı ile Padişah (I. Abdülmecid) kendi gücünün üzerinde kanun gücü olduğunu beyan ederek HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ İLKESİNİ ilk kez kabul etmiştir. 💡 ÖSYM Püf Noktası (Adayların Sıkça Karıştırdığı Belgeler): • Sened-i İttifak (1808): Padişahın yetkilerini İLK KEZ KISITLAYAN belgedir (Ayanlar karşısında). • Tanzimat Fermanı (1839): HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ'nün ilk kez kabul edildiği belgedir. • Kanun-ı Esasi (1876): Türk tarihinin İLK ANAYASASI ve parlamenter sisteme geçiş belgesidir.

25. I. Dünya Savaşı'nda Mustafa Kemal'in 'Ben size taarruzu değil, ölmeyi emrediyorum' dediği cephe hangisidir?

• A) Kafkas Cephesi
• B) Irak Cephesi
• C) Çanakkale Cephesi ✓
• D) Suriye Cephesi

Mustafa Kemal, Çanakkale Savaşı sırasında (Conkbayırı) cephanesi biten askerlerine bu tarihi emri vererek savaşın seyrini değiştirmiştir.