Karma Test 42

1. Mustafa Kemal Atatürk'ün kaleme aldığı 'Nutuk' adlı eser, hangi yılları kapsamaktadır?

• A) 1919 - 1927 ✓
• B) 1919 - 1923
• C) 1915 - 1923
• D) 1920 - 1938

Nutuk, Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı (1919) ile başlar ve Gençliğe Hitabe (1927) ile sona erer. Nutuk, Mustafa Kemal Atatürk'ün en önemli eseridir. Nutuk, 15-20 Ekim 1927'de CHP'nin 2. Kurultayı'nda okunmuştur. Nutuk, Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecini anlatır. Gençliğe Hitabe, Nutuk'un sonunda yer alan önemli bir bölümdür.

2. Saltanatın kaldırılması, halifeliğin kaldırılması, cumhuriyetin ilan edilmesi Atatürk'ün hangi iki ilkesiyle ilgilidir?

• A) Laiklik-Cumhuriyetçilik ✓
• B) Cumhuriyetçilik-Halkçılık
• C) Laiklik-Milliyetçilik
• D) Milliyetçilik-Halkçılık

Saltanatın kaldırılması, halifeliğin kaldırılması ve cumhuriyetin ilan edilmesi Atatürk'ün Laiklik ve Cumhuriyetçilik ilkeleri ile ilgilidir. Laiklik, din ve devlet işlerinin ayrılmasını sağlamıştır. Cumhuriyetçilik, halkın yönetime katılmasını öngörmüştür. Bu ilkeler, Türk tarihinin temel ilkelerindendir. Bu ilkeler, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesidir.

3. Atatürk Dönemi'nde kurulan ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın başkanı kimdir?

• A) Rauf Orbay
• B) Kazım Karabekir ✓
• C) Refet Bele
• D) Ali Fuat Cebesoy

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın genel başkanı Kazım Karabekir'dir.

4. Cumhuriyet Dönemi'nde, 1933 yılında Darülfünun'un kapatılarak yerine kurulan yükseköğretim kurumu hangisidir?

• A) Ankara Üniversitesi
• B) İstanbul Üniversitesi ✓
• C) Mimar Sinan Üniversitesi
• D) İstanbul Teknik Üniversitesi

1933 Üniversite Reformu ile Darülfünun kapatılmış ve İstanbul Üniversitesi kurulmuştur.

5. Tanzimat Fermanı'nı (Gülhane Hatt-ı Hümayunu) Gülhane Parkı'nda okuyan ve dönemin Dışişleri Bakanı olan devlet adamı kimdir?

• A) Ahmet Cevdet Paşa
• B) Mustafa Reşit Paşa ✓
• C) Mithat Paşa
• D) Alemdar Mustafa Paşa

1839 Tanzimat Fermanı'nı hazırlayan ve okuyan devlet adamı Mustafa Reşit Paşa'dır.

6. Osmanlı Devleti'nde 'Muallim-i Salis' (Üçüncü Öğretmen) olarak bilinen ünlü düşünür kimdir?

• A) Katip Çelebi
• B) İbn-i Sina
• C) Farabi
• D) Yanyalı Esad Efendi ✓

Aristo (1.) ve Farabi'den (2.) sonra 'Üçüncü Öğretmen' olarak anılan kişi Lale Devri düşünürü Yanyalı Esad Efendi'dir.

7. Osmanlı Devleti'nde yapılan işlerin şer'i hukuka uygun olup olmadığı konusunda şeyhülislamın verdiği yazılı belgeye ne denilir?

• A) Ferman
• B) Berat
• C) Fetva ✓
• D) Hüküm

Fetva, Osmanlı Devleti'nde şeyhülislamın verdiği, yapılan işlerin şer'i hukuka uygun olup olmadığını belirten yazılı belgedir. Fetva, dini hukuka göre verilir. Önemli kararlar için fetva alınması gerekirdi. Fetva sistemi, Osmanlı yönetim sisteminin önemli bir parçasıdır. Fetva, padişahın yetkilerini sınırlayan bir mekanizma olmuştur.

8. Mustafa Kemal Kafkas Cephesi'nde hangi görevi yapmıştır?

• A) 9. Ordu Komutanlığı
• B) 19. Tümen Komutanlığı
• C) 7. Ordu Komutanlığı
• D) 16. Kolordu Komutanlığı ✓

Mustafa Kemal, Kafkas Cephesi'nde 16. Kolordu Komutanlığı görevini yapmıştır. Mustafa Kemal'in bu görevi, askeri kariyerinin önemli bir parçasıdır. 16. Kolordu Komutanlığı, Mustafa Kemal'in liderlik yeteneklerini göstermiştir. Mustafa Kemal'in bu görevi, I. Dünya Savaşı'nın önemli olaylarındandır. Mustafa Kemal'in bu görevi, Osmanlı askeri tarihinin önemli olaylarındandır.

9. Padişah ordunun başında sefere çıkmadığı zaman "Serdar-ı Ekrem" sıfatıyla orduyu kim komuta ederdi?

• A) Kazasker
• B) Şeyhülislam
• C) Yeniçeri Ağası
• D) Sadrazam ✓

Padişah sefere çıkmadığı zaman, orduyu 'Serdar-ı Ekrem' (En Büyük Komutan) sıfatıyla sadrazam komuta ederdi. Sadrazam, bu durumda hem devlet işlerini hem de askeri işleri yönetirdi. Bu sistem, Osmanlı askeri yapısının önemli bir parçasıdır. Serdar-ı Ekrem, savaş zamanında tam yetkiye sahiptir. Bu uygulama, Osmanlı Devleti'nin sonuna kadar devam etmiştir.

10. İznik hangi hükümdar döneminde Osmanlı Devleti'nin başkenti haline getirilmiştir?

• A) Yıldırım Bayezid Dönemi
• B) I. Murat Dönemi
• C) Orhan Gazi Dönemi ✓
• D) Osman Gazi Dönemi

İznik, Orhan Gazi döneminde Osmanlı Devleti'nin başkenti haline getirilmiştir. İznik, önemli bir kültür ve ticaret merkeziydi. Ancak daha sonra başkent, Bursa'ya taşınmıştır. İznik, Osmanlı eğitim sisteminin başladığı yerdir.

11. Mustafa Kemal Paşa'ya 'Gazi' unvanı ve 'Mareşal' rütbesi hangi savaştan sonra verilmiştir?

• A) Trablusgarp Savaşı
• B) Sakarya Meydan Muharebesi ✓
• C) Çanakkale Savaşı
• D) Büyük Taarruz

Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından TBMM, Mustafa Kemal Paşa'ya 19 Eylül 1921'de Gazilik unvanı ve Mareşallik rütbesi vermiştir.

12. Milli Mücadele döneminde İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi resmen tanıdığı ilk olay nedir?

• A) Londra Konferansı ✓
• B) Amasya Görüşmeleri
• C) Mudanya Ateşkesi
• D) Bilecik Görüşmeleri

I. İnönü Savaşı'ndan sonra toplanan Londra Konferansı'na (1921) TBMM'nin davet edilmesi, İtilaf Devletleri'nin TBMM'nin varlığını hukuken ve resmen tanıdığı ilk olaydır.

13. Milli Mücadele'de Doğu Cephesi'nde Kazım Karabekir komutasındaki ordunun Ermenileri yenilgiye uğratması sonucu imzalanan ve TBMM'nin ilk siyasi zaferi olan antlaşma hangisidir?

• A) Batum Antlaşması
• B) Kars Antlaşması
• C) Moskova Antlaşması
• D) Gümrü Antlaşması ✓

TBMM'nin imzaladığı ilk uluslararası antlaşma Gümrü Antlaşması'dır (3 Aralık 1920).

14. Osmanlı tarihinde devletin ilk kez rejim değişikliği yaşadığı olay hangisidir?

• A) I. Meşrutiyet'in İlanı ✓
• B) Vaka-i Hayriye
• C) Cumhuriyetin İlanı
• D) Tanzimat Fermanı

1876 yılında I. Meşrutiyet'in ilanı ile Osmanlı Devleti mutlak monarşiden meşruti monarşiye geçmiş, halk yönetime katılmıştır.

15. Türkiye Cumhuriyeti'nde 1974 yılında gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında başbakan aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Süleyman Demirel
• B) Bülent Ecevit ✓
• C) Ferit Melen
• D) Nihat Erim

1974 Kıbrıs Barış Harekâtı, Bülent Ecevit'in başbakanlığındaki CHP-MSP koalisyon hükümeti döneminde gerçekleştirilmiştir.

16. Sırplar hangi savaş sonrası Osmanlı hakimiyetini kabul etmiştir?

• A) Varna Savaşı
• B) Niğbolu Savaşı
• C) I. Kosova Savaşı
• D) Çirmen Savaşı ✓

Çirmen Savaşı (1371), Osmanlı Devleti ile Sırp prenslikleri arasında yapılmıştır. Osmanlı ordusu, Sırp ordusunu yenmiş ve Sırplar Osmanlı hakimiyetini kabul etmiştir. Bu savaş, Osmanlıların Balkanlar'daki gücünü artırmıştır.

17. Mama Hatun Kümbeti ve Tepsi Minareli Cami hangi beyliğe ait mimari eserlerdendir?

• A) Mengücekliler
• B) Saltuklular ✓
• C) Danişmentliler
• D) Artuklular

Mama Hatun Kümbeti ve Tepsi Minareli Cami, Saltuklular döneminde yapılmış önemli mimari eserlerdir. Bu eserler, Anadolu Türk mimarisinin erken dönem örneklerindendir. Saltuklular, Anadolu'da önemli mimari eserler bırakmışlardır.

18. Yeniçeri ve Acemioğlanlar Ocağı kim tarafından kurulmuştur?

• A) I. Murat ✓
• B) Yıldırım Bayezid
• C) Orhan Gazi
• D) Çelebi Mehmet

Yeniçeri Ocağı ve Acemioğlanlar Ocağı, I. Murat döneminde kurulmuştur. Yeniçeri Ocağı, devşirme sistemiyle toplanan Hristiyan çocukların eğitilmesiyle oluşturulan, doğrudan padişaha bağlı maaşlı askerlerdir. Acemioğlanlar Ocağı ise Yeniçeri Ocağı'na asker yetiştiren okuldur. Bu sistem, Osmanlı ordusunun temelini oluşturmuştur.

19. Aşağıdaki Türk topluluklarından hangisi Musevilik (Yahudilik) dinini benimseyen tek Türk devletidir?

• A) Hazarlar ✓
• B) Peçenekler
• C) Macarlar
• D) Bulgarlar

Hazarlar, yöneticileri ve halkının bir kısmı Museviliği benimseyen tek Türk topluluğudur.

20. TBMM'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşma hangisidir?

• A) Moskova Antlaşması
• B) Gümrü Antlaşması ✓
• C) Ankara Antlaşması
• D) Kars Antlaşması

Doğu Cephesi'ndeki zaferin ardından Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması (3 Aralık 1920), TBMM'nin ilk siyasi ve askeri başarısıdır.

21. Osmanlı tarihinde 'Batı'da en geniş sınırlara ulaşılan' antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Ferhat Paşa Antlaşması
• B) Zitvatorok Antlaşması
• C) Bucaş Antlaşması ✓
• D) Kasr-ı Şirin Antlaşması

IV. Mehmet döneminde Lehistan ile imzalanan Bucaş Antlaşması (1672) ile Batı'da en geniş sınırlara ulaşılmıştır. Bucaş Antlaşması, Osmanlı-Lehistan Savaşı sonrası imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Podolya ve Ukrayna'nın bir kısmı Osmanlı'ya geçmiştir. IV. Mehmet, 1648-1687 yılları arasında hüküm sürmüştür. Bucaş Antlaşması, Osmanlı'nın Batı'da ulaştığı en geniş sınırları belirlemiştir.

22. Osmanlı Devleti'nde 'Hatt-ı Hümayun' adı verilen padişah fermanlarının resmi olarak ilk kez kullanılmaya başlandığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kanuni Sultan Süleyman Dönemi
• B) Fatih Sultan Mehmet Dönemi ✓
• C) II. Mahmut Dönemi
• D) Yavuz Sultan Selim Dönemi

Hatt-ı Hümayun (padişah fermanları) Fatih Sultan Mehmet Dönemi'nde resmi olarak kullanılmaya başlanmıştır. Hatt-ı Hümayun, padişahın kendi el yazısıyla yazdığı fermanlardır. Bu fermanlar, önemli devlet işlerinde kullanılmıştır. Fatih Sultan Mehmet Dönemi, 1451-1481 yılları arasında sürmüştür. Hatt-ı Hümayun, Osmanlı bürokrasisinin önemli bir parçasıdır.

23. Hiçbir toplumsal grubun ayrıcalığının olmaması, sınıf mücadelesinin reddedilmesi ve herkesin kanunlar önünde eşit olması hangi Atatürk ilkesinin tanımıdır?

• A) Milliyetçilik
• B) Laiklik
• C) Halkçılık ✓
• D) Cumhuriyetçilik

Hiçbir toplumsal grubun ayrıcalığının olmaması, sınıf mücadelesinin reddedilmesi ve herkesin kanunlar önünde eşit olması Halkçılık ilkesinin tanımıdır. Halkçılık, toplumsal eşitliği savunmuştur. Bu ilke, sınıf ayrımını reddetmiştir. Halkçılık, Türk tarihinin temel ilkelerindendir. Bu ilke, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesidir.

24. Türk-İslam kültüründe belediye işlerini yerine getirmekle görevli, ticari hayatı denetleyen görevli kimdir?

• A) Hacip
• B) Muhtesip ✓
• C) Emir-i Dad
• D) Bitikçi

Muhtesip, Türk-İslam devletlerinde belediye işlerini yürüten, çarşı ve pazarları denetleyen, fiyatları kontrol eden görevlidir. Muhtesip, haksız kazançları önler, kalite kontrolü yapar ve ticari hayatın düzenli işlemesini sağlar. Bu görev, şehir hayatının düzenlenmesinde önemli bir rol oynamıştır.

25. Vietnam Savaşı'nın nedenleri nelerdir?

• A) ABD'nin Vietnam'ı işgal etmek istemesi
• B) Soğuk savaş döneminde ikiye ayrılan Vietnam'da, kuzeydeki komünist blokla - Güney Vietnam'daki antikomünist blok arasında yaşanan çekişmeler ✓
• C) SSCB'nin Vietnam'a müdahale etmesi
• D) Çin'in Vietnam'a saldırması

Vietnam Savaşı'nın nedenleri Soğuk savaş döneminde ikiye ayrılan Vietnam'da, kuzeydeki komünist blokla Güney Vietnam'daki antikomünist blok arasında yaşanan çekişmelerdir. Vietnam Savaşı, komünizm ve kapitalizm arasındaki mücadelenin bir parçasıdır. Vietnam Savaşı, ABD'nin komünizmin yayılmasını önleme politikasının bir sonucudur. Vietnam Savaşı, Soğuk Savaş döneminin en uzun çatışmasıdır. Vietnam Savaşı, ABD'nin askeri müdahalesiyle genişlemiştir.