Karma Test 43

1. I. Dünya Savaşı'nda Irak Cephesi'nde İngiliz ordusunu kuşatarak General Townshend ve askerlerini esir alan Osmanlı komutanı kimdir?

• A) Cemal Paşa
• B) Fevzi Çakmak
• C) Halil Paşa ✓
• D) Enver Paşa

Kut'ül Amare Zaferi'nin (1916) mimarı ve İngilizleri esir alan komutan Halil Kut Paşa'dır.

2. Osmanlı Devleti'nde Lale Devri'nde kurulan matbaada basılan ilk eser, Vankulu Mehmet Efendi tarafından çevrilen hangi eserdir?

• A) Keşfü'z-Zünun
• B) Vankulu Lügati ✓
• C) Cihannüma
• D) Seyahatname

İbrahim Müteferrika'nın kurduğu matbaada basılan ilk eser Vankulu Lügati'dir (Sıhah-ı Cevheri tercümesi). Matbaa, 1727'de kurulmuştur. Vankulu Lügati, 1729'da basılmıştır. İbrahim Müteferrika, Osmanlı'da matbaanın kurucusudur. Matbaa, Osmanlı'da kültürel gelişmeyi hızlandırmıştır.

3. Osmanlı'da savaş sırasında padişahı ve çadırını koruyan sınıfa ne ad verilmiştir?

• A) Yeniçeri Ocağı
• B) Ulufeciler
• C) Garipler
• D) Sipahi ve Silahlar Bölüğü ✓

Sipahi ve Silahlar Bölüğü, Osmanlı Devleti'nde savaş sırasında padişahı ve çadırını koruyan sınıftır. Bu sınıf, padişahın güvenliğinden sorumludur. Sipahi ve Silahlar Bölüğü, Kapıkulu askerlerinin özel bir birimidir. Bu sınıf, savaşlarda padişahın yanında bulunurdu. Bu sistem, Osmanlı askeri sisteminin önemli bir parçasıdır.

4. İstanbul hükümeti Temsil Heyeti'ni resmen ne zaman tanımıştır?

• A) Amasya Genelgesi ile
• B) Sivas Kongresi ile
• C) Amasya Görüşmesiyle ✓
• D) Erzurum Kongresi ile

İstanbul hükümeti, Temsil Heyeti'ni resmen Amasya Görüşmesiyle tanımıştır. Amasya Görüşmeleri, İstanbul Hükümeti ile Temsil Heyeti arasındaki ilk resmi görüşmelerdir. Bu görüşmeler, Milli Mücadele'nin meşruiyetini sağlamıştır. Amasya Görüşmeleri, ulusal birliğin sağlanmasında önemli bir adımdır. Bu görüşmeler, Türk tarihinin önemli görüşmelerindendir.

5. Osmanlı Devleti'nde 'Vaka-i Vakvakiye' (Çınar Vakası) hangi padişah döneminde yaşanmıştır?

• A) IV. Mehmet ✓
• B) II. Osman
• C) IV. Murat
• D) III. Ahmet

IV. Mehmet döneminde 30'a yakın devlet adamının isyancılar tarafından çınar ağacına asılması olayıdır.

6. Osmanlı Devleti'nde padişah değişikliklerinde veya tahta çıkışlarda Kapıkulu askerlerine dağıtılan bahşişe ne ad verilir?

• A) Gedik
• B) Müsadere
• C) İaşecilik
• D) Cülus Bahşişi ✓

Padişah tahta çıktığında askerlere dağıtılan bahşişe Cülus Bahşişi denir. Cülus, padişahın tahta çıkması anlamına gelir. Cülus Bahşişi, Kapıkulu askerlerine verilirdi. Bu bahşiş, askerlerin sadakatini sağlamak için verilirdi. Cülus Bahşişi, Osmanlı maliyesine büyük yük getirmiştir.

7. Türkiye Cumhuriyeti'nde 1961 Anayasası ile getirilen yenilikler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

• A) Yasama dokunulmazlığının kaldırılması için Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması
• B) Seçme ve seçilme hakkının kadınlara verilmesi ✓
• C) Anayasa Mahkemesi'nin kurulması
• D) Çift Meclis Sistemi'nin getirilmesi

Kadınlara seçme ve seçilme hakkı 1934 yılında verilmiştir, 1961 Anayasası ile değil. 1961 Anayasası ile Anayasa Mahkemesi kurulmuştur. Çift meclis sistemi (Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu) getirilmiştir. Yasama dokunulmazlığı konusunda Anayasa Mahkemesi'ne başvuru hakkı tanınmıştır. 1961 Anayasası, demokratik bir anayasadır.

8. Osmanlı'da bir kişinin vezir olabilmesi için hangi görevlerde bulunması gerekir?

• A) Defterdar-Nişancı
• B) Beylerbeyi-Sancak Beyi ✓
• C) Yeniçeri Ağası-Kapıkulu
• D) Kadı-Müderris

Osmanlı Devleti'nde bir kişinin vezir olabilmesi için önce beylerbeyi veya sancak beyi görevlerinde bulunması gerekirdi. Bu görevler, vezirliğe hazırlık aşamasıdır. Beylerbeyi, eyalet yöneticisidir. Sancak Beyi, sancak yöneticisidir. Bu sistem, tecrübeli kişilerin vezir olmasını sağlamıştır.

9. Avrupa Birliği ve Türkiye arasında yapılan Gümrük Birliği Antlaşması hangi başbakan döneminde gerçekleştirilmiştir?

• A) Süleyman Demirel döneminde
• B) Tansu Çiller döneminde ✓
• C) Necmettin Erbakan döneminde
• D) Bülent Ecevit döneminde

Avrupa Birliği ve Türkiye arasında yapılan Gümrük Birliği Antlaşması Tansu Çiller döneminde gerçekleştirilmiştir. Gümrük Birliği Antlaşması, 1 Ocak 1996'da yürürlüğe girmiştir. Gümrük Birliği Antlaşması, Türkiye'nin AB ile ekonomik entegrasyonunu sağlamıştır. Gümrük Birliği Antlaşması, Türkiye'nin dış ticaretini artırmıştır. Gümrük Birliği Antlaşması, Türkiye'nin AB üyeliği sürecinde önemli bir adımdır.

10. Osmanlı'da savaşta sancağı korumakla görevli sınıflar hangileridir?

• A) Azaplar
• B) Yeniçeri Ocağı
• C) Sağ-Sol Ulufeciler ✓
• D) Garipler

Sağ-Sol Ulufeciler, Osmanlı Devleti'nde savaşta sancağı korumakla görevli sınıflardır. Ulufeciler, sancağın güvenliğinden sorumludur. Sancak, ordunun simgesi ve moral kaynağıdır. Bu sınıf, Kapıkulu askerlerinin özel bir birimidir. Ulufeciler, savaşlarda kritik rol oynamıştır.

11. Büyük Selçuklu Devleti en parlak dönemini ne zaman yaşamıştır?

• A) Alparslan döneminde
• B) Sultan Sencer döneminde
• C) Melikşah döneminde ✓
• D) Tuğrul Bey döneminde

Melikşah dönemi (1072-1092), Büyük Selçuklu Devleti'nin en güçlü ve geniş sınırlara ulaştığı dönemdir. Bu dönemde devlet, doğuda Maveraünnehir'den batıda Akdeniz'e, kuzeyde Kafkasya'dan güneyde Yemen'e kadar uzanmıştır. Melikşah döneminde bilim, sanat ve kültür alanında büyük gelişmeler yaşanmış, Nizamiye Medreseleri kurulmuş ve devlet en zengin dönemini yaşamıştır.

12. Türk tarihinde ilk kez 'Milletlerarası Yarışma' (Olimpiyat) düzenleme fikri hangi Osmanlı padişahı zamanında ortaya çıkmıştır?

• A) V. Murat
• B) II. Abdülhamit
• C) Mehmet Reşat
• D) Abdülaziz ✓

Modern sporların gelişimi ve uluslararası sergiler/yarışmalar fikri Sultan Abdülaziz döneminde yoğunlaşmıştır.

13. Türk-İslam devletlerinde hükümdarın elbiselerinden sorumlu saray görevlisi kimdir?

• A) Emir-i Dad
• B) Bitikçi
• C) Hacip
• D) Camedar ✓

Camedar, Türk-İslam devletlerinde hükümdarın giyim işlerinden sorumlu olan saray görevlisidir. Bu görevli, hükümdarın kıyafetlerini hazırlar, düzenler ve korurdu. Saray teşkilatının önemli bir parçası olan camedarlık, Osmanlı Devleti'nde de devam etmiştir.

14. Sovyet Rusya Sevr Antlaşması'nı tanımamayı hangi antlaşma ile taahhüt etmiştir?

• A) Batum Antlaşması
• B) Kars Antlaşması
• C) Gümrü Antlaşması
• D) Moskova Antlaşması ✓

Sovyet Rusya, Sevr Antlaşması'nı tanımamayı Moskova Antlaşması ile taahhüt etmiştir. Moskova Antlaşması, 16 Mart 1921'de imzalanmıştır. Bu antlaşma, TBMM ile Sovyet Rusya arasında yapılmıştır. Moskova Antlaşması, TBMM'nin uluslararası arenada tanınmasını sağlamıştır. Bu antlaşma, Türk tarihinin önemli antlaşmalarındandır.

15. Osmanlı Devleti'nde, sınır boylarındaki kaleleri koruyan ve düşman hakkında istihbarat toplayan atlı birliklere ne ad verilir?

• A) Azaplar
• B) Bostancılar
• C) Akıncılar ✓
• D) Lağımcılar

Sınır boylarında görev yapan ve akınlar düzenleyen hafif süvari birlikleri Akıncılardır.

16. Osmanlı Devleti hangi antlaşma ile ilk kez savaş tazminatı ödemiştir?

• A) Prut Antlaşması
• B) Küçük Kaynarca Antlaşması ✓
• C) Yaş Antlaşması
• D) Karlofça Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması (1774) ile Osmanlı Devleti, tarihinde ilk kez Rusya'ya savaş tazminatı ödemeyi kabul etmiştir.

17. Devlet yönetimi ve toplum ihtiyaçlarında din kurallarının değil akıl ve bilimin aktif olması hangi Atatürk ilkesi ile ilgilidir?

• A) Milliyetçilik
• B) Laiklik ✓
• C) Halkçılık
• D) Cumhuriyetçilik

Devlet yönetimi ve toplum ihtiyaçlarında din kurallarının değil akıl ve bilimin aktif olması Laiklik ilkesi ile ilgilidir. Laiklik, din ve devlet işlerinin ayrılmasını sağlamıştır. Bu ilke, bilimsel düşüncenin gelişmesini sağlamıştır. Laiklik, Türk tarihinin temel ilkelerindendir. Bu ilke, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesidir.

18. 1993 yılında Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Türkiye'nin ortak kültürel mirasını korumak amacıyla kurulan teşkilat hangisidir?

• A) D-8
• B) TÜRKSOY ✓
• C) KEİ
• D) TİKA

Türk Kültür ve Sanatları Ortak Yönetimi (TÜRKSOY), Türk dünyasının UNESCO'su gibidir.

19. Cumhuriyet Dönemi'nde çok partili hayata geçiş denemeleri sırasında kurulan ilk muhalefet partisi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ✓
• B) Demokrat Parti
• C) Milli Kalkınma Partisi
• D) Serbest Cumhuriyet Fırkası

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalefet partisi, Kazım Karabekir başkanlığında kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'dır.

20. Türk-İslam devletlerinde divan üyeleri ile sultan arasındaki yazışmaları düzenleyen görevli kimdir?

• A) Camedar
• B) Hacip ✓
• C) Bitikçi
• D) Emir-i Dad

Hacip, Türk-İslam devletlerinde divan üyeleri ile sultan arasındaki yazışmaları düzenleyen ve protokol işlerini yürüten görevlidir. Hacip, saray teşkilatının önemli bir parçasıdır ve sultanın güvenini kazanmış kişiler arasından seçilirdi. Bu görev, devlet yönetiminde önemli bir rol oynamıştır.

21. Sadrazamlık binasına ne denir?

• A) Bab-ı Defteri
• B) Topkapı Sarayı
• C) Babıali ✓
• D) Bab-ı Meşihat

Sadrazamlık binasına 'Babıali' (Paşa Kapısı) denir. Babıali, Osmanlı Devleti'nin yönetim merkezidir. Burada divan toplantıları yapılır ve devlet işleri görüşülürdü. Babıali, günümüzdeki başbakanlık binasına benzer. Bu terim, Osmanlı yönetim sistemini ifade etmek için de kullanılmıştır.

22. Manda ve himaye ilk kez nerede reddedilmiştir?

• A) Amasya Genelgesi'nde
• B) Sivas Kongresi'nde
• C) Erzurum Kongresi'nde ✓
• D) Havza Genelgesi'nde

Manda ve himaye ilk kez Erzurum Kongresi'nde reddedilmiştir. Erzurum Kongresi, bağımsızlık ilkesini vurgulamıştır. Bu kongre, Türk halkının kendi kaderini tayin etme hakkını savunmuştur. Erzurum Kongresi, yabancı müdahalesine karşı çıkmıştır. Bu kongre, Türk tarihinin önemli kongrelerindendir.

23. Osmanlı Devleti'nin yıkılışını önlemek amacıyla ortaya atılan fikir akımlarından hangisi Cumhuriyetin kuruluş felsefesi olmuştur?

• A) İslamcılık
• B) Osmanlıcılık
• C) Batıcılık
• D) Türkçülük ✓

Türkçülük (Milliyetçilik) akımı, Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasında ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ulus-devlet modeliyle kurulmasında temel ideoloji olmuştur.

24. Osmanlı Devleti'nde Lale Devri hangi isyanla sona ermiştir?

• A) Kabakçı Mustafa İsyanı
• B) Patrona Halil İsyanı ✓
• C) Şeyh Bedrettin İsyanı
• D) 31 Mart Vakası

1730 yılında çıkan Patrona Halil İsyanı ile Lale Devri sona ermiş, Nevşehirli Damat İbrahim Paşa öldürülmüş ve III. Ahmet tahttan indirilmiştir.

25. İlk Türk devletlerinde şehzadeler arasında taht kavgalarının yaşanmasına ve devletin zayıflamasına sebep olan gelişme nedir?

• A) Kut anlayışı
• B) Veraset sistemi ✓
• C) Danışma meclisi
• D) Seçim sistemi

Veraset sistemi, taht kavgalarına yol açmıştır. Şehzadeler arasında mücadeleye neden olmuştur. Türk devletlerinde hükümdarın tüm oğullarının tahta geçme hakkı olması, taht kavgalarını tetiklemiştir. Bu durum, birçok Türk devletinin zayıflamasına ve yıkılmasına neden olmuştur. Veraset sistemi, Türk devletlerinin en büyük sorunlarından biri olmuştur.