Karma Test 50

1. Osmanlı Devleti'nde, padişahın kızlarının ve hanedan kadınlarının evlendiği kişilere ne unvan verilir?

• A) Damat ✓
• B) Paşa
• C) Lala
• D) Şehzade

Padişah kızlarıyla evlenenlere 'Damat' (Örn: Damat İbrahim Paşa) denir.

2. Piri Reis, 1513 tarihli dünyaca ünlü ilk 'Dünya Haritası'nı Mısır Seferi sırasında aşağıdaki Osmanlı padişahlarından hangisine sunmuştur?

• A) Fatih Sultan Mehmet
• B) Kanuni Sultan Süleyman
• C) II. Bayezid
• D) Yavuz Sultan Selim ✓

Piri Reis, 1513 yılında çizdiği ilk dünya haritasını 1517 Mısır Seferi sırasında Yavuz Sultan Selim'e sunmuştur. En bilinen diğer eseri olan 'Kitab-ı Bahriye'yi ise 1525 yılında Pargalı İbrahim Paşa aracılığıyla Kanuni Sultan Süleyman'a sunmuştur. Bu iki farklı eserin sunulduğu padişahlar ÖSYM formatında sıklıkla çeldirici olarak karşımıza çıkmaktadır.

3. Hatay Cumhuriyeti'nin ilk ve tek cumhurbaşkanı kimdir?

• A) Rauf Orbay
• B) Tayfur Sökmen ✓
• C) Abdurrahman Melek
• D) Şükrü Saraçoğlu

Tayfur Sökmen, 1938'de kurulan Hatay Devleti'nin ilk ve tek cumhurbaşkanıdır. 1939'da Hatay'ın Türkiye'ye katılmasıyla görevi sona ermiştir.

4. Karahanlı Devleti'nin en parlak dönemi hangi hükümdar zamanında yaşanmıştır?

• A) Arslan Han
• B) Yusuf Kadir Han ✓
• C) Bilge Kül Kadir Han
• D) Satuk Buğra Han

Yusuf Kadir Han dönemi, Karahanlıların en güçlü olduğu dönemdir. Karahanlı Devleti'nin en parlak dönemi olarak bilinir. 11. yüzyılda hüküm sürmüştür. Bu dönemde Karahanlılar, Orta Asya'nın en güçlü devleti haline gelmiştir. Yusuf Kadir Han dönemi, Karahanlı kültür ve medeniyetinin en gelişmiş olduğu dönemdir.

5. Mustafa Kemal'e 'Mareşal' rütbesi ve 'Gazi' unvanı hangi savaştan sonra verilmiştir?

• A) Büyük Taarruz
• B) II. İnönü Savaşı
• C) Sakarya Meydan Muharebesi ✓
• D) Çanakkale Savaşı

Sakarya Meydan Muharebesi'nin (1921) kazanılmasının ardından TBMM tarafından Mustafa Kemal Paşa'ya Mareşallik rütbesi ve Gazilik unvanı verilmiştir.

6. Dünyanın en uzun destanı olan Manas Destanı hangi Türk boyuna aittir?

• A) Kırgızlar ✓
• B) İskitler
• C) Uygurlar
• D) Oğuzlar

Manas Destanı, Kırgız Türklerine aittir. Dünyanın en uzun destanı olma özelliğini taşır ve hala yaşayan bir destan geleneğidir.

7. Tek eşle evlilik, kadınlara boşanma hakkı, kadınlara istediği mesleği seçebilme hakkı verme ve mahkeme önünde kadın erkek eşitliği ne ile gelmiştir?

• A) Harf İnkılabı ile
• B) Cumhuriyet'in ilanı ile
• C) Tevhid-i Tedrisat ile
• D) Türk Medeni Kanunu ile ✓

Tek eşle evlilik, kadınlara boşanma hakkı, kadınlara istediği mesleği seçebilme hakkı verme ve mahkeme önünde kadın erkek eşitliği Türk Medeni Kanunu ile gelmiştir. Türk Medeni Kanunu, 17 Şubat 1926'da kabul edilmiştir. Bu kanun, kadın haklarını genişletmiştir. Türk Medeni Kanunu, Türk toplumunun modernleşmesini sağlamıştır. Bu kanun, Türk tarihinin önemli yasalarındandır.

8. Osmanlı'da ilk resim sergisi kim tarafından açılmıştır?

• A) Şeker Ahmet Paşa ✓
• B) Osman Hamdi Bey
• C) Nedim
• D) Levni

Şeker Ahmet Paşa, Osmanlı Devleti'nde ilk resim sergisini açan sanatçıdır. Bu sergi, Osmanlı sanat tarihinin önemli bir dönüm noktasıdır. Şeker Ahmet Paşa, Osmanlı resim sanatının önemli temsilcilerindendir. Bu sergi, Osmanlı toplumunun sanatla tanışmasını sağlamıştır. Şeker Ahmet Paşa, Osmanlı sanat tarihinin önemli bir şahsiyetidir.

9. Osmanlı Devleti'nde divan kararlarına kimler itiraz edebilirdi?

• A) Padişah ve sadrazam
• B) Sadrazam ve kazasker
• C) Şeyhülislam ve kazasker
• D) Padişah ve şeyhülislam ✓

Osmanlı Devleti'nde divan kararlarına sadece padişah ve şeyhülislam itiraz edebilirdi. Bu durum, padişahın üstün yetkisini gösterir. Şeyhülislam, dini hukuka aykırı kararlara itiraz edebilirdi. Bu sistem, Osmanlı yönetim sisteminin denge mekanizmasıdır. Divan kararları, genellikle padişahın onayıyla yürürlüğe girerdi.

10. Osmanlı'da gelirleri doğrudan devlet hazinesine aktarılan topraklara ne ad verilir?

• A) Mukataa ✓
• B) Tımar
• C) Has topraklar
• D) Zeamet

Mukataa (Havassı Hümayun), Osmanlı Devleti'nde gelirleri doğrudan devlet hazinesine aktarılan topraklardır. Mukataa, padişaha ait topraklardır. Bu toprakların gelirleri, doğrudan hazineye giderdi. Mukataa sistemi, Osmanlı mali sisteminin önemli bir parçasıdır. Bu sistem, devletin gelir kaynaklarını artırmıştır.

11. Türkiye'nin Kore Savaşı'na asker göndermesi hangi uluslararası örgüte üye olmasını hızlandırmıştır?

• A) Avrupa Konseyi
• B) NATO ✓
• C) Balkan Paktı
• D) Birleşmiş Milletler

Türkiye'nin 1950'de Kore Savaşı'na asker göndermesi, Batı bloğu ile ilişkilerini güçlendirmiş ve 1952'de NATO'ya üye olmasında kilit rol oynamıştır.

12. Osmanlı'da kazasker olabilmenin şartları nelerdir?

• A) Askeri kökenli olmak, Müslüman olmak
• B) Türkçe bilmek, Müslüman olmak
• C) Türk ve Müslüman kökenli olmak, medrese çıkışlı olmak ✓
• D) Devşirme kökenli olmak, Türkçe bilmek

Kazasker olabilmek için iki temel şart vardır: Türk ve Müslüman kökenli olmak, medrese çıkışlı olmak. Bu şartlar, Osmanlı yönetim sisteminin temel prensipleridir. Türk ve Müslüman olma şartı, devletin yapısı gereğidir. Medrese çıkışlı olma şartı, eğitim ve bilgi gerekliliğini gösterir. Bu şartlar, Osmanlı Devleti'nin sonuna kadar uygulanmıştır.

13. Osmanlı tarihindeki iki kubbeli ilk cami hangisidir?

• A) Fatih Cami
• B) İznik Hacı Özbek Cami
• C) Bursa Orhan Bey Cami ✓
• D) Nur-u Osmaniye Camii

Bursa Orhan Bey Cami, Osmanlı tarihindeki iki kubbeli ilk camidir. Bu cami, Osmanlı mimarisinin gelişimini gösterir. Bursa Orhan Bey Cami, Osmanlı mimari tarihinin önemli bir dönüm noktasıdır. Bu cami, çift kubbeli yapıların ilk örneklerindendir. Bursa Orhan Bey Cami, Osmanlı mimari tarihinin önemli bir eseridir.

14. Osmanlı Devleti'nde 'Vaka-i Hayriye' (Hayırlı Olay) olarak adlandırılan Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması olayı hangi padişah döneminde gerçekleşmiştir?

• A) IV. Murat
• B) III. Selim
• C) II. Mahmut ✓
• D) Abdülmecit

Yeniçeri Ocağı, II. Mahmut döneminde 1826 yılında kaldırılmış ve yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusu kurulmuştur. Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması, 'Vaka-i Hayriye' (Hayırlı Olay) olarak adlandırılmıştır. II. Mahmut Dönemi, 1808-1839 yılları arasında sürmüştür. Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması, Osmanlı'nın askeri modernleşmesinin başlangıcıdır. Asakir-i Mansure-i Muhammediye, modern bir ordu olarak kurulmuştur.

15. İlk kez atom bombası (nükleer silah) hangi savaşta kullanılmıştır?

• A) Kore Savaşı'nda
• B) Vietnam Savaşı'nda
• C) II. Dünya Savaşı'nda ✓
• D) I. Dünya Savaşı'nda

İlk kez atom bombası (nükleer silah), II. Dünya Savaşı'nda kullanılmıştır. ABD, 6 Ağustos 1945'te Hiroşima'ya ve 9 Ağustos 1945'te Nagazaki'ye atom bombası atmıştır. Atom bombası, savaşın sona ermesini hızlandırmıştır. Atom bombası, dünya tarihinde ilk kez kullanılmıştır. Atom bombası, milyonlarca insanın ölümüne neden olmuştur.

16. İlk Türk İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Karahanlılar ✓
• B) Tolunoğulları
• C) Gazneliler
• D) Büyük Selçuklu Devleti

Orta Asya'da kurulan ilk Türk İslam devleti Karahanlılar'dır (Mısır'da kurulan ise Tolunoğulları'dır, ancak genel 'Türk İslam devleti' tanımında Orta Asya kökeniyle Karahanlılar öne çıkar).

17. Osmanlı Devleti'nde 'Layiha' adı verilen raporların hazırlanması ve devlet yönetiminde reform önerilerinin sunulması geleneği aşağıdaki hangi dönemde başlamıştır?

• A) Meşrutiyet Dönemi
• B) II. Mahmut Dönemi
• C) III. Selim Dönemi ✓
• D) Tanzimat Dönemi

Layiha (rapor) hazırlama geleneği III. Selim Dönemi'nde başlamış, devlet adamları ve aydınlar devlet yönetiminde reform önerileri sunmuşlardır. III. Selim Dönemi, 1789-1807 yılları arasında sürmüştür. Layiha geleneği, Osmanlı'nın modernleşme çabalarının bir parçasıdır. Devlet adamları, devletin sorunlarını çözmek için raporlar hazırlamıştır. Layiha geleneği, Osmanlı bürokrasisinde önemli bir yer tutmuştur.

18. Osmanlı Devleti'nde, koyun ve keçi gibi küçükbaş hayvanlardan alınan vergiye ne ad verilir?

• A) Cizye
• B) Ağnam ✓
• C) Haraç
• D) Öşür

Küçükbaş hayvan vergisinin adı Ağnam vergisidir.

19. 1937 yılında Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanan Sadabat Paktı'nın kuruluş amacı nedir?

• A) SSCB'nin yayılmacılığına karşı koymak
• B) Almanya'nın Balkanlardaki tehdidine karşı durmak
• C) İtalya'nın Orta Doğu'daki yayılmacı siyasetine karşı önlem almak ✓
• D) Ekonomik işbirliğini geliştirmek

Sadabat Paktı, İtalya'nın Habeşistan'ı işgali ve Doğu Akdeniz'deki tehditlerine karşı sınır güvenliğini sağlamak için kurulmuştur.

20. Arapların I. Dünya Savaşı'nda İngilizlerle İş birliği yapmaları hangi fikir akımının başarılı olmadığını gösterir?

• A) Panslavizm
• B) Panislamizm ✓
• C) Türkçülük
• D) Osmanlıcılık

Arapların I. Dünya Savaşı'nda İngilizlerle İş birliği yapmaları, Panislamizm (Ümmetçilik) fikir akımının başarılı olmadığını gösterir. Panislamizm, Arapları Osmanlı Devleti'nin etrafında toplayamamıştır. Arapların ihaneti, Osmanlı Devleti'nin parçalanmasını hızlandırmıştır. Panislamizm'in başarısızlığı, Osmanlı Devleti'nin çöküşünü hızlandırmıştır. Panislamizm'in başarısızlığı, Osmanlı tarihinin önemli olaylarındandır.

21. Anadolu Selçuklularında ekonomik ve sosyal nedenlerle, peygamberlik iddiasıyla çıkan isyan hangisidir?

• A) Celali İsyanları
• B) Şeyh Bedreddin İsyanı
• C) Babai İsyanı
• D) Baba İshak İsyanı ✓

Baba İshak İsyanı (1240), Anadolu Selçuklu Devleti'nde ekonomik sıkıntılar ve sosyal adaletsizlik nedeniyle çıkmış büyük bir halk isyanıdır. Baba İshak adlı bir derviş, peygamberlik iddiasıyla halkı ayaklandırmıştır. İsyan, büyük bir güçle bastırılmış ancak devletin gücünü zayıflatmıştır. Bu isyan, Moğolların Anadolu'ya saldırma cesaretini artırmıştır.

22. Türklerde ilk vezir kimdir?

• A) Mukan Kağan
• B) Bilge Kağan
• C) Yollug Tigin
• D) Tonyukuk ✓

Tonyukuk, Türk tarihinde ilk vezir olarak bilinir. II. Göktürk Devleti'nin önemli devlet adamlarındandır. İlteriş Kutluk Kağan ve Bilge Kağan dönemlerinde vezirlik yapmıştır. Kendi adına dikilen Tonyukuk Abidesi, Türk tarihinin önemli belgelerindendir.

23. Osmanlı'da gemilerin yapımı ve tersanelerin her türlü faaliyetlerinden kim sorumludur?

• A) Kaptan-ı Derya
• B) Tersane Emini ✓
• C) Amiral
• D) Reis

Tersane Emini, Osmanlı Devleti'nde gemilerin yapımı ve tersanelerin her türlü faaliyetlerinden sorumlu olan görevlidir. Tersane Emini, tersane işlerini yönetirdi. Bu görev, Osmanlı denizcilik sisteminin önemli bir parçasıdır. Tersane Emini, Kaptan-ı Derya'ya bağlıdır. Tersane Emini, günümüzdeki tersane müdürüne benzer.

24. Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun üyelerinden olan ve adalet, eğitim ve kültür işlerinden sorumlu olan görevli (bakan) kimdir?

• A) Reisülküttab
• B) Nişancı
• C) Kazasker ✓
• D) Defterdar

Kadı ve müderrislerin atamasını yapan, adalet ve eğitim işlerinden sorumlu divan üyesi Kazasker'dir. Kazasker, Osmanlı Divan-ı Hümayun'unun önemli üyelerindendir. Kazasker, adalet ve eğitim işlerinden sorumludur. Kadılar, şer'i hukuku uygulayan hakimlerdir. Müderrisler, medreselerde ders veren öğretmenlerdir.

25. 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye hangi hakkı elde etmiştir?

• A) Boğazlarda asker bulundurma ve tam egemenlik ✓
• B) Savaş tazminatı alma hakkı
• C) Boğazlardan geçişi yasaklama hakkı
• D) Adaları silahlandırma hakkı

Montrö ile Boğazlar Komisyonu kaldırılmış, Türkiye'nin Boğazların her iki yakasında asker bulundurma hakkı ve geçişleri düzenleme yetkisi (tam egemenlik) tanınmıştır.