Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi 2

1. Erzurum Kongresi'nin kararları dikkate alındığında, aşağıdaki maddelerden hangisi bu kongrede kabul edilen esaslardan biri olarak gösterilemez?

• A) Azınlıklara siyasi ve sosyal dengemizi bozucu haklar verilemez.
• B) Manda ve himaye bir daha gündeme gelmemek üzere reddedilmiştir. ✓
• C) Ulusal sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez.
• D) Yabancı devlet işgaline karşı ulus birleşerek karşı koyacaktır.

Manda ve himaye fikri Erzurum Kongresi'nde İLK KEZ reddedilmiştir. 'Bir daha gündeme gelmemek üzere kesin olarak' reddedilmesi ise Sivas Kongresi'nde gerçekleşmiştir.

2. Erzurum Kongresi toplanış amacı ve katılımıyla bölgesel nitelikler taşırken, Sivas Kongresi'ni tam anlamıyla ulusal (milli) bir kongre statüsüne kavuşturan en temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Padişahın kongreyi desteklemesi
• B) Tüm yurttan seçilen delegelerin katılması ✓
• C) İtilaf Devletleri'nin izin vermesi
• D) Sadece manda ve himayenin tartışılması

Erzurum Kongresi'ne sadece Doğu illerinden delegeler katılmıştı. Sivas Kongresi ise Amasya Genelgesi'nde önceden belirtildiği gibi, yurdun her bölgesinden seçilen temsilcilerin katılımıyla toplanmıştır. Bu nedenle 'ulusal' bir kongredir.

3. Temsil Heyeti'nin merkez olarak Ankara'yı belirlemesinde, Mustafa Kemal'in İstanbul'un işgal edilebileceğini öngörmesi dışında, Ankara'nın hangi coğrafi ve stratejik özellikleri etkili olmuştur?

• A) İklim koşullarının kış aylarında mücadeleye elverişli olması
• B) Doğu Cephesi'ne çok yakın bir konumda bulunması
• C) İşgal altında olan bölgelere doğrudan sınır komşusu olması
• D) İşgal bölgesine uzak, Batı Cephesi'ne yakın ve merkezi bir konumda olması ✓

Ankara (27 Aralık 1919), işgal altında olmayıp güvenli olması, İstanbul'u ve Batı Cephesi'ni yakından kontrol edebilecek bir konumda yer alması ve güçlü telgraf/demiryolu hatlarına sahip olması nedeniyle merkez seçilmiştir.

4. Milli Mücadele hazırlık döneminde gerçekleşen; I. Sivas Kongresi, II. Amasya Genelgesi, III. Erzurum Kongresi gelişmelerinden hangilerinde yabancı bir devletin güdümüne girmeyi ifade eden manda ve himaye fikri reddedilmiştir?

• A) Yalnız II
• B) Yalnız I
• C) I ve II
• D) I ve III ✓

Manda ve himaye fikri ilk defa Erzurum Kongresi'nde reddedilmiş, ardından Sivas Kongresi'nde ise bir daha tartışılmamak üzere kesin olarak reddedilerek tam bağımsızlık vurgulanmıştır.

5. Doğu Anadolu Bölgesi'nde Ermeni nüfusun çoğunlukta olduğu ve katliama uğradıkları yönündeki asılsız iddiaları çürüterek ABD'nin bölge politikasını değiştirmesine etki eden raporu hangi isim hazırlamıştır?

• A) Amiral Bristol
• B) Sandler
• C) Dr. Esat Işık
• D) General Harbourd ✓

General Harbord Raporu, Doğu Anadolu'da Türk nüfusunun çoğunlukta olduğunu ve Ermenilere yönelik sistemli bir katliam iddialarının gerçeği yansıtmadığını ortaya koyarak Türklerin davasındaki haklılığını kanıtlayan uluslararası bir belgedir.

6. Hakkında bazı bilgiler verilen tarihi şahsiyet kimdir? - Mustafa Kemal'in Harp Okulu'ndan sınıf arkadaşıdır. - Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucu kadrosunda yer almıştır. - 'Millî Mücadele Hatıraları', 'Moskova Hatıraları' ve 'Sınıf Arkadaşım Atatürk' isimli eserleri kaleme almıştır. Bu özelliklere sahip asker ve devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Rauf Orbay
• B) Kâzım Karabekir
• C) Ali Fuat Cebesoy ✓
• D) Adnan Adıvar

Verilen öncüllerdeki bilgiler doğrudan Ali Fuat Cebesoy'a aittir. Özellikle 'Sınıf Arkadaşım Atatürk' ve 'Moskova Hatıraları' onun en bilinen edebi ve tarihi eserleridir.

7. Mustafa Kemal, Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Müdafaa-i Hukuk grubunun kurulmasını istemiş olsa da, milletvekilleri bunun yerine mecliste hangi isimle farklı bir grup oluşturmuşlardır?

• A) Hürriyet ve İtilaf Fırkası
• B) Felah-ı Vatan Grubu ✓
• C) İttihat ve Terakki Fırkası
• D) Müdafaa-i Hukuk Grubu

Mustafa Kemal'in kesin talimatına rağmen, İstanbul'daki padişah baskısından çekinen milletvekilleri 'Müdafaa-i Hukuk' yerine Rauf Orbay önderliğinde 'Felah-ı Vatan' (Vatanın Kurtuluşu) grubunu kurmuşlardır.

8. 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesi ve meclisin dağıtılması, Milli Mücadele'nin seyri açısından hangi olumlu gelişmeye ortam hazırlamıştır?

• A) TBMM'nin açılışını hızlandırması ✓
• B) Temsil Heyeti'nin kurulmasını sağlaması
• C) Sevr'in imzalanmasını geciktirmesi
• D) Milli Mücadele'nin Muharebeler Dönemi'ni başlatması

İstanbul'un resmen işgali, Mebusan Meclisi'nin kapatılması ve milletvekillerinin tutuklanması; Mustafa Kemal'e Ankara'da egemenliği kayıtsız şartsız millete dayanan yeni bir meclis (TBMM) açma fırsatı sunmuş ve ulusal egemenliğe giden süreci hızlandırmıştır. (Not: Bu işgal aynı zamanda Mustafa Kemal'in meclisin İstanbul'da toplanmaması yönündeki uyarısındaki haklılığını ve ileri görüşlülüğünü kanıtlamış olsa da, olumlu tarihî gelişme meclisin Ankara'da açılmasıdır.)

9. Askerlikten istifa etmiş sivil bir Mustafa Kemal'e "Ben ve kolordum emrinizdeyiz Paşam!" diyerek asker selamı veren ve Erzurum Kongresi'nin toplanmasında büyük rol oynayan değerli komutan aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Rauf Orbay (İstanbul)
• B) Refet Bele (Samsun)
• C) Ali Fuat Cebesoy (Ankara)
• D) Kazım Karabekir (Erzurum) ✓

15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa, Doğu'daki Ermeni tehlikesine karşı kongrenin toplanmasına öncülük etmiş ve İstanbul hükümetinin tutuklama emirlerine karşı çıkarak Mustafa Kemal'in Milli Mücadele liderliğini sağlamlaştırmıştır.

10. Sivas Kongresi'nin ardından Temsil Heyeti'nin, İstanbul'daki Damat Ferit Paşa Hükümeti ile Anadolu'nun tüm haberleşmesini keserek ulaşmak istediği temel siyasi hedef nedir?

• A) İtilaf Devletleri ile anlaşmak
• B) Damat Ferit Hükümeti'ni istifaya zorlamak ve milli iradeyi tek otorite haline getirmek ✓
• C) Kendi haberleşme ağını kurmak
• D) Telgraf hatlarının bozuk olması

Sivas Kongresi'ni engellemeye ve basmaya çalışan Damat Ferit Hükümeti'ne karşı bir tepki olarak Anadolu'nun tüm haberleşmesi kesilmiş, bu baskı sonucunda çaresiz kalan hükümet istifa etmek zorunda kalmıştır. Bu olay Temsil Heyeti'nin ilk siyasi zaferi olarak tarihe geçmiştir.

11. Milli Yemin olarak da bilinen Misakımillî belgesinde çizilen asgari vatan sınırları, hangi tarihi antlaşmanın imzalandığı gündeki mevcut durumu temel almaktadır?

• A) Versay
• B) Mondros ✓
• C) Mudanya
• D) Sevr

Misak-ı Milli sınırları, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalandığı tarih olan 30 Ekim 1918'de henüz düşman işgaline uğramamış Osmanlı topraklarının ayrılmaz bir bütün olduğunu esas alarak çizilmiştir.

12. Damat Ferit Paşa Hükümeti'nin Ali Galip gibi isimleri kullanarak Sivas Kongresi'ni dağıtma girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanması, İstanbul hükümeti cephesinde nasıl bir siyasi sonuca neden olmuştur?

• A) Damat Ferit Paşa Hükümeti'nin istifa etmesine ✓
• B) Mustafa Kemal'in tutuklanmasına
• C) Manda ve himayenin kabul edilmesine
• D) Kongrenin İstanbul'da toplanmasına

Damat Ferit Paşa'nın Sivas Kongresi'ni engelleme çabaları suya düşmüş ve Temsil Heyeti'nin İstanbul'la tüm iletişimi keserek kurduğu baskı sonucunda Damat Ferit Hükümeti istifa etmek zorunda bırakılmıştır.

13. 18 Kasım 1919'da Temsil Heyeti üyeleriyle yapılan toplantıda Mustafa Kemal; "Milli Meclis İstanbul'da toplanacağına göre... temel ilkelere uygun bir tarzda savunabilmek için bir grup oluşturmamız gerekiyor." ifadesini kullanmıştır. Mustafa Kemal'in İstanbul'daki mecliste kurulmasını talep ettiği bu siyasi grup hangisidir?

• A) Halk Zümresi
• B) İstiklal
• C) Müdafaa-i Hukuk ✓
• D) Felah-ı Vatan

Mustafa Kemal, meclise gidecek mebuslardan ilkelerinin savunucusu olacak bir 'Müdafaa-i Hukuk Grubu' kurmalarını istemiştir. Fakat padişahtan çekinen mebuslar bunun yerine 'Felah-ı Vatan Grubu'nu kurmuşlardır.

14. Aşağıdakilerden hangisi Sivas Kongresi'ni Erzurum Kongresi'nden ayıran ve ona ulusal bir kimlik kazandırarak farklı kılan kararlardan biridir?

• A) Milli sınırlar ilk kez çizilmiştir
• B) Tüm milli cemiyetler birleştirilmiş ve Temsil Heyeti ulusal hale getirilmiştir ✓
• C) Manda ve himaye ilk kez reddedilmiştir
• D) Mustafa Kemal ilk kez başkan seçilmiştir

Erzurum'da sadece 'Doğu' illerini temsilen kurulan Temsil Heyeti'nin yetki alanı Sivas'ta tüm yurdu kapsayacak şekilde genişletilmiş ve tüm yöresel savunma cemiyetleri 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' çatısı altında bir araya getirilmiştir.

15. Erzurum Kongresi beyannamesinde kesin bir dille ifade edilen "Manda ve himaye kabul olunamaz" maddesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bolşevik Rusya ile anlaşmayı
• B) Tam bağımsızlığı ✓
• C) Padişaha bağlılığı
• D) Amerikan desteğini almayı

Kongredeki bazı delegelerin güçlü bir devletin mandası altına girmeyi mantıklı bulmasına rağmen bu öneriler kesin olarak reddedilmiş; hiçbir dış güdümün kabul edilmeyeceği ve 'Tam bağımsızlık' (İstiklal-i Tam) ilkesinden asla taviz verilmeyeceği vurgulanmıştır.

16. Temsil Heyeti'nin Ankara'ya yerleşmesinin ardından, Milli Mücadele'nin hedeflerini halka doğru aktarmak amacıyla kurulan ve daha sonra TBMM'nin yarı resmi yayın organı halini alan gazete hangisidir?

• A) Ceride-i Resmiye
• B) Hakimiyet-i Milliye ✓
• C) Takvim-i Vekayi
• D) İrade-i Milliye

Hakimiyet-i Milliye (Milli Egemenlik) gazetesi, Sivas'ta çıkarılan İrade-i Milliye'nin bir devamı niteliğinde Ocak 1920'de Ankara'da yayın hayatına başlamış ve halkı bilinçlendirmede önemli rol oynamıştır.

17. Milli direnişin örgütlenmesi sürecinde bölgesel olarak toplanan; I. Balıkesir Kongresi, II. Alaşehir Kongresi, III. Erzurum Kongresi gibi kongrelerden hangilerinin doğrudan Batı Cephesi'nin kurulmasına ve Yunan işgaline karşı mücadele edilmesine katkı sağladığı söylenebilir?

• A) I ve III
• B) Yalnız I
• C) I ve II ✓
• D) Yalnız II

Batı Anadolu'da toplanan Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri (Hacim Muhittin Çarıklı önderliğinde), doğrudan Yunan işgaline karşı Kuva-yı Milliye direnişinin teşkilatlanmasında ve Batı Cephesi'nin şekillenmesinde etkili olmuştur.

18. Mustafa Kemal ve Temsil Heyeti'nin 27 Aralık 1919'da faaliyetlerini yürütmek için Ankara'yı merkez olarak belirlemesinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

• A) Ankara'nın resmen başkent ilan edilmiş olması ✓
• B) Ali Fuat Paşa komutasındaki 20. Kolordu'nun burada bulunması
• C) Demiryolu ağına sahip olması ve Batı Cephesi'ne yakınlığı
• D) İstanbul'daki Mebusan Meclisi çalışmalarını yakından takip edebilmek

Temsil Heyeti'nin Ankara'yı merkez seçtiği tarih 27 Aralık 1919'dur. Ankara'nın resmen başkent ilan edilmesi ise Kurtuluş Savaşı kazanıldıktan sonra, Yeni Türk Devleti döneminde 13 Ekim 1923'te gerçekleşmiştir. Dolayısıyla 1919 yılındaki bir kararın nedeni, 1923 yılında gerçekleşecek bir olay olamaz. Diğer seçeneklerde yer alan askerî güvence, ulaşım-lojistik kolaylığı ve İstanbul'a yakınlık gibi unsurlar ise 1919 yılındaki mevcut tarihsel gerçekliklerdir.

19. Son Osmanlı Mebusan Meclisinin ilk başkanı Reşat Hikmet Bey'in vefatından sonra Meclis Başkanlığına kim seçilmiştir?

• A) Ali Rıza Paşa
• B) Celalettin Arif Bey ✓
• C) Rauf Orbay
• D) Salih Paşa

Son Osmanlı Mebusan Meclisinin ilk başkanı Reşat Hikmet Bey'dir. Reşat Hikmet Bey'in kısa süre sonra vefat etmesi üzerine Meclis Başkanlığına Celalettin Arif Bey seçilmiştir.

20. Mustafa Kemal Paşa ve kurmay heyetini 9. Ordu Müfettişliği görevi için İstanbul'dan alarak sağ salim Samsun'a ulaştıran tarihi Bandırma Vapuru'nun kaptanı kimdir?

• A) Salih Paşa
• B) İsmail Hakkı ✓
• C) Rauf Orbay
• D) Ali Fuat Paşa

16 Mayıs 1919'da İstanbul'dan ayrılarak zorlu ve tehlikeli şartlarda Karadeniz'i aşıp 19 Mayıs 1919'da Samsun'a varan Bandırma Vapuru'nu komuta eden deneyimli denizci İsmail Hakkı (Durusu) Bey'dir.

21. Hakkında yakalama kararı olması ve güvenlik gerekçesiyle İstanbul'daki Son Osmanlı Mebusan Meclisi çalışmalarına fiilen katılamayan Mustafa Kemal Paşa, bu meclise hangi ilin milletvekili (mebusu) olarak seçilmiştir?

• A) Samsun
• B) Sivas
• C) Erzurum ✓
• D) Ankara

Amasya Görüşmeleri sonrasında yurdun dört bir yanında yapılan seçimlerde Mustafa Kemal Paşa, Erzurum'dan mebus (milletvekili) seçilerek meclise girme hakkı kazanmış, ancak tutuklanma tehlikesi sebebiyle İstanbul'a gitmemiştir.

22. 16 Mart 1920'de İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilip meclisin basılması üzerine Mustafa Kemal, yayımladığı genelge ile Anadolu halkına hangi gelişmenin müjdesini vermiştir?

• A) Saltanatın kaldırıldığını
• B) Ankara'da 'olağanüstü yetkilere sahip bir meclisin' toplanacağını ✓
• C) Savaşa son verildiğini
• D) Manda ve himayenin kabul edildiğini

İstanbul'un işgali ve milletvekillerinin tutuklanmasıyla milli iradenin yansıyacağı bir kurum kalmayınca Mustafa Kemal hızla harekete geçerek Ankara'da 'kurucu ve olağanüstü yetkilere sahip' yepyeni bir meclisin (TBMM) toplanacağını duyurmuştur.

23. Misak-ı Milli kararları içerisinde yer alan ekonomik bağımsızlık vurgusu doğrultusunda, ilk kez kesin ve net bir dille kaldırılması talep edilen ve Osmanlı'yı borç batağına sürükleyen kısıtlama aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Manda ve Himaye
• B) Azınlık Hakları
• C) Kapitülasyonlar ✓
• D) Düyun-u Umumiye (Borçlar)

Misak-ı Milli'de 'Siyasi, adli ve mali gelişmemizi engelleyen her türlü sınırlamalar kabul edilemez' maddesiyle yabancılara verilen ayrıcalıklar olan kapitülasyonların kesin olarak reddedildiği vurgulanmış, tam ekonomik bağımsızlık hedeflenmiştir.

24. Misak-ı Milli beyannamesinde, statüsü tartışmalı olan Batı Trakya ve Elviye-i Selase (Kars, Ardahan, Batum) bölgelerinin siyasi geleceğinin hangi yöntemle ve adil bir şekilde belirlenmesi gerektiği savunulmuştur?

• A) Osmanlı'ya geri verilmeliydi
• B) Bağımsız olmalıydı
• C) Gerekirse _halk oylaması_ yapılmalıydı ✓
• D) İtilaf Devletleri'ne bırakılmalıydı

Misak-ı Milli, bu bölgelerde Türk/Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğuna inandığı için Wilson İlkeleri'ne de uygun düşecek şekilde demokratik bir 'halk oylaması' (referandum) yapılmasını açıkça talep etmiştir.

25. İtilaf Devletleri'nin, Anadolu'daki Amasya Görüşmeleri sürecine ve ülke genelinde yapılacak olan milletvekili seçimlerine ses çıkarmayıp müdahale etmemesinin temel siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) İşgali sona erdirecek olmalarıyla
• B) Kendileri aleyhinde bir karar alamayacaklarını düşünmeleriyle ✓
• C) Anadolu'yu mandacılık ile yöneteceklerine inanmalarıyla
• D) Mondros Ateşkes Antlaşması'nı kendilerine yeterli görmeleriyle

İtilaf Devletleri, donanmalarıyla namlularını çevirdikleri ve fiilen işgal altında tuttukları İstanbul'da toplanacak bir meclisin, padişah baskısı varken kendi çıkarlarına ters düşen cesur kararlar alamayacağını düşündüğü için seçimlere müdahale gereği duymamıştır.