Kurtuluş Savaşı Muharebeleri (Cepheler) 1

1. Kurtuluş Savaşı'nda Yunan ordusuna karşı kazanılan _ilk büyük zafer_ hangisidir?

• A) II. İnönü Muharebesi
• B) Büyük Taarruz
• C) I. İnönü Muharebesi ✓
• D) Sakarya Meydan Muharebesi

I. İnönü Muharebesi (6-11 Ocak 1921), TBMM'nin kurduğu Düzenli Ordu'nun Batı Cephesi'nde kazandığı ilk zaferdir. Bu zafer, düzenli orduya olan güveni artırmış ve TBMM'nin otoritesini güçlendirmiştir.

2. Kurtuluş Savaşı'nda düzenli ordunun kurulması hangi _başarısızlık_ üzerine hızlanmıştır?

• A) Gediz Muharebesi ✓
• B) Sakarya Meydan Muharebesi
• C) Büyük Taarruz
• D) Kütahya-Eskişehir Savaşları

Kuvâ-yi Milliye birliklerinin Gediz Muharebesi'nde Yunanlılara karşı başarısız olması, disiplinsiz birliklerle zafer kazanılamayacağını göstermiş ve düzenli orduya geçiş sürecini hızlandırmıştır.

3. _Sakarya Meydan Muharebesi_ hangi yıl yapılmıştır?

• A) 1921 ✓
• B) 1922
• C) 1919
• D) 1920

Sakarya Meydan Muharebesi, 23 Ağustos - 13 Eylül 1921 tarihleri arasında (22 gün 22 gece) yapılmıştır. Türk ordusunun son savunma savaşıdır ve zaferle sonuçlanmıştır.

4. _Büyük Taarruz_ (Başkomutanlık Meydan Muharebesi) hangi tarihte başlamıştır?

• A) 26 Ağustos 1922 ✓
• B) 19 Mayıs 1919
• C) 23 Nisan 1920
• D) 30 Ağustos 1922

Büyük Taarruz, 26 Ağustos 1922 sabahı Kocatepe'den topçu ateşiyle başlamıştır. 30 Ağustos'ta Dumlupınar'da düşman çember içine alınıp imha edilmiş ve takip harekatıyla 9 Eylül'de İzmir'e girilmiştir.

5. _Mudanya Ateşkes Antlaşması_'nın en önemli diplomatik başarısı nedir?

• A) Osmanlı Devleti'nin sona ermesi
• B) İstanbul, Boğazlar ve Doğu Trakya'nın savaş yapılmadan kurtarılması ✓
• C) Yunan işgaline son verilmesi
• D) Milli sınırların belirlenmesi

Mudanya Ateşkesi (11 Ekim 1922) ile Türk ordusu savaşmadan İstanbul'u, Boğazları ve Doğu Trakya'yı diplomatik yolla geri almayı başarmıştır.

6. Kurtuluş Savaşı'nda _Tekalif-i Milliye Emirleri_ hangi savaş öncesinde ve kim tarafından yayınlanmıştır?

• A) Kütahya-Eskişehir - Refet Bele
• B) Sakarya Savaşı - Mustafa Kemal Paşa ✓
• C) I. İnönü - Fevzi Çakmak
• D) Büyük Taarruz - İsmet Paşa

Tekalif-i Milliye Emirleri, Kütahya-Eskişehir yenilgisinden sonra ordunun acil ihtiyaçlarını halktan karşılamak amacıyla Başkomutan yetkisiyle Mustafa Kemal Paşa tarafından Sakarya Savaşı öncesinde yayınlanmıştır.

7. _Kütahya-Eskişehir Savaşları_'nın (yenilgisinin) ardından TBMM'nin aldığı en radikal karar nedir?

• A) Lozan Antlaşması'nın imzalanması
• B) Saltanatın kaldırılması
• C) Düzenli ordunun kaldırılması
• D) Mustafa Kemal Paşa'ya Başkomutanlık yetkisinin verilmesi ✓

Yenilgi sonrası Meclis'te tartışmalar çıkmış, Mustafa Kemal Paşa sorumluluğu üzerine alarak Meclis'in tüm yetkilerini 3 aylığına kendisine devreden 'Başkomutanlık Kanunu'nun çıkarılmasını sağlamıştır.

8. _Sakarya Meydan Muharebesi_'nden sonra Mustafa Kemal’e TBMM tarafından hangi unvan ve rütbe verilmiştir?

• A) Paşa ve Halife
• B) Mareşal ve Gazi ✓
• C) Başkomutan ve Orgeneral
• D) Gazi ve Cumhurbaşkanı

Sakarya Zaferi'nin (1921) ardından TBMM, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'ya 'Gazi' unvanı ve 'Mareşal' rütbesi vermiştir.

9. Kurtuluş Savaşı'nda _Güney Cephesi_'nde (Antep, Maraş, Urfa) düzenli ordu yerine kimler savaşmıştır?

• A) Kuvâ-yi İnzibatiye
• B) Kuvâ-yi Milliye ✓
• C) Merkez Ordusu
• D) 15. Kolordu

Güney Cephesi'nde düzenli ordu savaşmamıştır. Fransız ve Ermeni işgaline karşı bölge halkı kendi imkanlarıyla (Kuvâ-yi Milliye) direniş göstermiş ve şehirlerini savunmuştur.

10. _II. İnönü Muharebesi_'nin kazanılmasından sonra İsmet Paşa'ya çektiği telgrafta Mustafa Kemal ne demiştir?

• A) Geldikleri gibi giderler.
• B) Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır.
• C) Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz. ✓
• D) Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir.

Mustafa Kemal, II. İnönü Zaferi'nden sonra İsmet Paşa'ya çektiği kutlama telgrafında 'Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz.' diyerek zaferin psikolojik önemini vurgulamıştır.

11. Kurtuluş Savaşı'nda _Doğu Cephesi_'nde Ermenilere karşı savaşan ve _Gümrü Antlaşması_'nı imzalayan komutan kimdir?

• A) Refet Bele
• B) İsmet İnönü
• C) Kazım Karabekir ✓
• D) Ali Fuat Cebesoy

15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa, Doğu Cephesi'nde Ermenileri yenilgiye uğratmış ve TBMM adına Gümrü Antlaşması'nı imzalayarak Doğu Cephesi'ni kapatmıştır.

12. _Ankara Antlaşması_ (1921) hangi savaşın sonucunda ve hangi devletle imzalanmıştır?

• A) Büyük Taarruz - İtalya
• B) Kütahya-Eskişehir - Yunanistan
• C) Sakarya Savaşı - Fransa ✓
• D) I. İnönü - İngiltere

Sakarya Zaferi'nin ardından Fransa, TBMM ile Ankara Antlaşması'nı imzalayarak Güney Cephesi'nden çekilmiş ve TBMM'yi tanıyan ilk İtilaf Devleti olmuştur.

13. Kurtuluş Savaşı'nda _Kars, Ardahan ve Batum_'un (Elviye-i Selase) durumunu kesinleştiren antlaşma hangisidir?

• A) Moskova Antlaşması
• B) Gümrü Antlaşması
• C) Kars Antlaşması ✓
• D) Lozan Antlaşması

Sakarya Zaferi'nden sonra Sovyet Rusya'ya bağlı Kafkas Cumhuriyetleri ile imzalanan Kars Antlaşması ile Türkiye'nin Doğu sınırı kesin halini almıştır.

14. Mustafa Kemal Paşa'nın '_Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır._' emrini verdiği savaş hangisidir?

• A) Büyük Taarruz
• B) Kütahya-Eskişehir Savaşları
• C) I. İnönü Muharebesi
• D) Sakarya Meydan Muharebesi ✓

Mustafa Kemal, Sakarya Savaşı'nda klasik hat savunması yerine alan savunması stratejisini uygulamış ve 'Vatanın her karış toprağı vatandaş kanıyla sulanmadıkça terk olunamaz' diyerek orduya direnme gücü vermiştir.

15. Kurtuluş Savaşı sırasında _düzenli ordunun aldığı tek yenilgi_ ve geri çekilme hangi savaştır?

• A) Büyük Taarruz
• B) I. İnönü Muharebesi
• C) Kütahya-Eskişehir Savaşları ✓
• D) Sakarya Meydan Muharebesi

Kütahya-Eskişehir Savaşları (Temmuz 1921), düzenli ordunun tek yenilgisidir. Yunan ordusu Afyon, Kütahya ve Eskişehir'i işgal etmiş, Türk ordusu Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmiştir.

16. Kurtuluş Savaşı'nda _Batı Cephesi_'nde Yunanlılara karşı savaşan düzenli ordunun komutanı kimdir?

• A) Ali Fuat Cebesoy
• B) Refet Bele
• C) İsmet Paşa ✓
• D) Kazım Karabekir

Ali Fuat Paşa'nın Gediz başarısızlığından sonra Batı Cephesi ikiye ayrılmış, asıl kuvvetlerin başına İsmet Bey getirilmiştir. I. ve II. İnönü Zaferlerini kazanmıştır.

17. I. TBMM'nin uluslararası alanda imzaladığı _ilk antlaşma_ ve siyasi başarı hangisidir?

• A) Moskova Antlaşması
• B) Gümrü Antlaşması ✓
• C) Lozan Antlaşması
• D) Ankara Antlaşması

Gümrü Antlaşması (3 Aralık 1920), Ermenistan ile imzalanmıştır. TBMM'nin ilk siyasi zaferidir. Ermenistan, Sevr'deki haklarından vazgeçen ilk devlet olmuştur.

18. Kurtuluş Savaşı'nda _İtalya_'nın Anadolu'dan tamamen çekilmesi hangi zaferden sonra gerçekleşmiştir?

• A) II. İnönü Zaferi
• B) I. İnönü Zaferi
• C) Sakarya Meydan Muharebesi ✓
• D) Büyük Taarruz

İtalyanlar, II. İnönü Zaferi'nden sonra çekilmeye başlamış, ancak Kütahya-Eskişehir yenilgisiyle duraklamışlardır. Sakarya Zaferi'nin kazanılmasıyla Anadolu'dan tamamen çekilmişlerdir.

19. Büyük Taarruz öncesinde orduya taarruz eğitiminin verilmesi ve hazırlıkların tamamlanması için yaklaşık ne kadar süre beklenmiştir?

• A) 3 ay
• B) 6 ay
• C) 1 ay
• D) 1 yıl ✓

Sakarya Zaferi (Eylül 1921) ile Büyük Taarruz (Ağustos 1922) arasında yaklaşık 1 yıllık bir hazırlık süreci geçmiştir. Bu sürede ordu taarruza hazırlanmış ve eksikler giderilmiştir.

20. _Moskova Antlaşması_ (1921) ile Sovyet Rusya'ya verilen ve Misak-ı Milli'den _ilk taviz_ sayılan yer neresidir?

• A) Hatay
• B) Kars
• C) Batum ✓
• D) Ardahan

Moskova Antlaşması'nda, Sovyet Rusya'nın desteğini almak ve Gürcistan sınırını güvenceye almak için Misak-ı Milli sınırları içindeki Batum, Gürcistan'a bırakılmıştır.

21. Kurtuluş Savaşı'nda _ilk kurşun_ (Hasan Tahsin) hangi ilimizin işgali sırasında atılmıştır?

• A) Adana
• B) İstanbul
• C) Antalya
• D) İzmir ✓

Hasan Tahsin, 15 Mayıs 1919'da Yunanlıların İzmir'i işgali sırasında düşmana ilk kurşunu sıkarak Milli Mücadele'nin sembol isimlerinden biri olmuştur.

22. Milli Mücadele Dönemi'nde Güney Cephesi'nde, Maraş'ta işgalci Fransız ve Ermeni askerlerine karşı ilk kurşunu sıkarak şehrin destansı direnişini başlatan sembol halk kahramanı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Şahin Bey
• B) Yörük Ali Efe
• C) Sütçü İmam ✓
• D) Ali Saip Bey

Maraş'ta Fransız-Ermeni askerlerinin Türk kadınlarına saldırması üzerine ilk kurşunu atarak direnişi başlatan tarihi şahsiyet Sütçü İmam'dır. Diğer şıklardaki kahramanlarımızın görev yerleri ise şöyledir: Şahin Bey (Antep), Ali Saip Bey (Urfa) ve Yörük Ali Efe (Batı Cephesi / Aydın).

23. I. İnönü Zaferi'nin _uluslararası_ sonuçlarından biri olan ve TBMM'nin ilk kez bir konferansa davet edildiği olay hangisidir?

• A) Paris Barış Konferansı
• B) Londra Konferansı ✓
• C) Lozan Konferansı
• D) San Remo Konferansı

I. İnönü Zaferi sonrası İtilaf Devletleri, Sevr'i yumuşatarak kabul ettirmek amacıyla Londra Konferansı'nı toplamış ve TBMM'yi de davet etmek zorunda kalmışlardır.

24. Londra Konferansı'nda İstanbul Hükümeti adına söz alan _Tevfik Paşa_'nın 'Sözü milletin gerçek temsilcisi olan TBMM delegelerine bırakıyorum' demesi neyi engellemiştir?

• A) Ankara'nın başkent olmasını
• B) Savaşın bitmesini
• C) İkilik çıkarma planını ✓
• D) Sevr'in kabul edilmesini

İtilaf Devletleri, konferansa iki tarafı da çağırarak aralarındaki anlaşmazlıktan yararlanıp Sevr'i kabul ettirmeyi planlıyordu. Tevfik Paşa'nın bu jesti, bu planı bozmuş ve TBMM'yi tek temsilci konumuna getirmiştir.

25. İstiklal Marşı hangi savaşın kazanılmasından sonra kabul edilmiştir?

• A) I. İnönü Zaferi ✓
• B) Kütahya-Eskişehir Savaşı
• C) Büyük Taarruz
• D) Sakarya Zaferi

İstiklal Marşı, I. İnönü Zaferi'nin getirdiği moral ve coşku ortamında, 12 Mart 1921'de TBMM tarafından kabul edilmiştir.