Genel Tekrar Testi - 125

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir 'abartma (mübalağa)' söz konusudur?

• A) Arkadaşım bana güzel bir hediye aldı.
• B) Marketten ekmek ve süt aldım.
• C) Sabahları erken kalkmayı seviyorum.
• D) Bu kitabı iki günde okudum.
• E) Seni görmek için dağları aştım, denizleri geçtim. ✓

B‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğinde 'dağları aştım, denizleri geçtim' ifadesi gerçekte yaşanması pek mümkün olmayan ya da olduğundan çok daha büyük gösterilen bir durumu anlatmaktadır. Bu durum edebiyatta 'mübalağa (abartma)' olarak adlandırılır. Diğer seçeneklerde gerçekçi ve olağan ifadeler bulunmaktadır.

2. Aşağıdaki cümlelerden hangisi 'kesin bir yargı' bildirmektedir?

• A) Galiba toplantı iptal edildi.
• B) Sanırım yarın hava güzel olacak.
• C) Belki bu yol daha kısa olabilir.
• D) Su, 100 derecede kaynar. ✓
• E) Bu işi tamamlamış olabilirsiniz.

C‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğindeki 'Su, 100 derecede kaynar.' cümlesi bilimsel bir gerçeği ifade etmekte ve kesin bir yargı bildirmektedir. A seçeneğinde 'belki', B'de 'sanırım', D'de 'olabilir', E'de 'galiba' kelimeleri olasılık, tahmin ya da şüphe bildirdiğinden bu cümleler kesin yargı içermez.

3. 'Ne kadar erken kalksan da geç kalacaksın.' cümlesinde aşağıdakilerden hangisi anlatılmak istenmiştir?

• A) Erken kalkmak hiçbir işe yaramamaktadır.
• B) Geç kalmamak için erken kalkılmalıdır.
• C) Erken kalkan işlerini zamanında bitirir.
• D) Ne yapılırsa yapılsın sonuç değişmeyecektir. ✓
• E) Kalkış saati gecikmenin nedenidir.

'Ne‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ kadar erken kalksan da geç kalacaksın.' cümlesindeki 'ne kadar... da' yapısı bir koşulun hiçbir şeyi değiştirmeyeceğini anlatır. Yani ne yapılırsa yapılsın, hangi önlem alınırsa alınsın sonuç aynı olacaktır. Bu nedenle doğru yanıt B seçeneğidir.

4. 'Kitaplarını aldı gitti.' cümlesinde 'gitmek' fiilinin cümleye kattığı ek anlam nedir?

• A) Hareketin tekrarlandığını anlatır.
• B) Hareketin plansız gerçekleştiğini ifade eder.
• C) Hareketin zorla yapıldığını belirtir.
• D) Hareketin kesin ve geri dönüşsüz olduğunu vurgular. ✓
• E) Hareketin yavaş gerçekleştiğini anlatır.

'Aldı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ gitti' yapısında 'gitmek' yardımcı fiil işleviyle kullanılmış ve eylemin kesin, geri dönüşsüz ve tamamlanmış biçimde gerçekleştiğini vurgulamıştır. Bu tür yapılar Türkçede eylemin kalıcı ve kararlı bir şekilde sonuçlandığını anlatmak için kullanılır.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'zaman' anlamı taşıyan bir sözcük yoktur?

• A) Kitabı masanın üzerine koydum. ✓
• B) Şimdi ne yapmamı istersin?
• C) Çocukken çok yaramazdım.
• D) Dün gece çok güzel bir rüya gördüm.
• E) Yarın seni arayacağım.

A‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğinde 'çocukken', B'de 'yarın', C'de 'şimdi', E'de 'dün gece' zaman anlamı taşıyan sözcüklerdir. D seçeneğinde ise 'masanın üzerine' yer/yön bildiren bir sözcük öbeği yer almaktadır; cümlede herhangi bir zaman anlamı taşıyan sözcük bulunmamaktadır.

6. 'Bu işi sen de yapabilirdin.' cümlesinde 'de' sözcüğünün işlevi nedir?

• A) Neden-sonuç ilişkisi kurar.
• B) Koşul bildirir.
• C) Pekiştirme görevi üstlenir.
• D) Dahil etme ve vurgu bildirir. ✓
• E) Karşıtlık anlamı katar.

'de/da'‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ bağlacı bu cümlede 'sen' sözcüğüyle birlikte kullanılmış ve özneyi başka bir kişiyle birlikte değerlendirme, yani 'dahil etme ve vurgulama' işlevi görmektedir. Cümlede 'sen de' ifadesi 'başkaları gibi sen de' anlamını taşımakta, kişiyi bir gruba ya da duruma katmaktadır.

7. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi 'sabırlı olmanın erdemine' vurgu yapar?

• A) Komşu komşunun külüne muhtaçtır.
• B) Dost başa, düşman kazığa bakar.
• C) Damlaya damlaya göl olur. ✓
• D) İt ürür, kervan yürür.
• E) Sakla samanı, gelir zamanı.

'Damlaya‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ damlaya göl olur.' atasözü, küçük çabaların zamanla büyük sonuçlara ulaştıracağını anlatır; bu da sabır ve kararlılığın erdemini vurgular. B'de eleştirilere aldırış etmemek, C'de ilerisini düşünmek, D'de komşuluk ilişkileri, E'de ise dostluk ve düşmanlık ele alınmaktadır.

8. 'Konuşurken sözcükleri dikkatli seçmeli.' cümlesinde anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yabancı sözcüklerden kaçınılmalıdır.
• B) Konuşma hızına dikkat edilmelidir.
• C) Söylenen sözlerin etkisinin farkında olunmalıdır. ✓
• D) Konuşmak yerine yazmayı tercih etmek gerekir.
• E) İnsanlar çok az konuşmalıdır.

'Sözcükleri‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ dikkatli seçmek' ifadesi, konuşurken kullanılan kelimelerin karşı taraf üzerindeki etkisi göz önünde bulundurularak özenli bir dil kullanılması gerektiği anlamına gelir. Bu da sözlerin gücünün ve sonuçlarının farkında olmakla doğrudan ilgilidir; dolayısıyla doğru yanıt C'dir.

9. 'Eli açık biri olduğu için çevresinde hep sevildi.' cümlesinde 'eli açık' sözüyle anlatılmak istenen nedir?

• A) Çok çalışan ve üretken olan
• B) Fiziksel olarak güçlü olan
• C) Cömert ve paylaşımcı olan ✓
• D) Ellerini sık sık yıkayan
• E) Dürüst ve şeffaf davranan

'Eli‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ açık' deyimi Türkçede sahip olduklarını başkalarıyla paylaşmaktan çekinmeyen, cömert davranan kişileri tanımlamak için kullanılır. Cümlede de kişinin bu özelliği sayesinde çevresince sevildiği anlatılmaktadır. Doğru yanıt C'dir.

10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'geçmek' fiili 'bir durumdan başka bir duruma girmek' anlamında kullanılmıştır?

• A) Yolun karşısına geçmek için köprüyü kullandı.
• B) Trenin penceresinden manzara süratle geçiyordu.
• C) Bu yaz tatilini Antalya'da geçirmeyi planlıyor.
• D) Babası ona geçen ay yeni bir bisiklet aldı.
• E) Sınav sonuçları açıklanınca büyük bir sevince geçti. ✓

'Büyük‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ bir sevince geçti' ifadesinde kişi bir ruh hâlinden başka bir ruh hâline girmiştir; bu da 'bir durumdan başka bir duruma girmek' anlamına karşılık gelir. Diğer seçeneklerde sırasıyla yer değiştirme, zaman harcama, hızla gitme ve geçmiş zaman anlamları kullanılmıştır.

11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamıyla kullanılmıştır? (Altı çizili sözcük büyük harfle gösterilmiştir.)

• A) Toplantıda söylediği sözler herkesi YIKTI. ✓
• B) Bahçedeki AĞAÇLAR sonbaharda yapraklarını döktü.
• C) Marketten aldığı SUT bozulmuş çıktı.
• D) Annem her sabah ÇAYI demlenmeye bırakır.
• E) Çocuk okula gitmek için ERKEN uyandı.

'Yıktı'‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sözcüğü temel anlamıyla bir yapıyı yerle bir etmek demektir; ancak bu cümlede söylenen sözlerin insanları şaşkına çevirdiği, derinden etkilediği anlatılmaktadır. Bu kullanım mecaz anlamdır. Diğer seçeneklerdeki sözcükler gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır.

12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'kesmek' fiili 'bir şeyi sona erdirmek' anlamında kullanılmıştır?

• A) Bıçakla ekmek keserken elini kesti.
• B) Müzisyen konserde müziği aniden kesti. ✓
• C) Marangoz tahtayı ikiye kesti.
• D) Kasap eti ince ince kesti.
• E) Berber saçını makasla kesti.

'Müziği‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ aniden kesti' ifadesinde müzik çalmayı sona erdirme, durdurma söz konusudur. Bu, 'bir şeyi sona erdirmek' anlamına karşılık gelir. Diğer seçeneklerin tamamında 'kesmek' fiili bölme, yarma, ayırma gibi temel anlamlarında kullanılmıştır.

13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem olumlu hem de olumsuz anlam bir arada verilmektedir?

• A) Sınava çalışmadı, bu yüzden başaramadı.
• B) Arkadaşına yardım etmek istedi, hemen koştu.
• C) Kitabı severek okudu ama bitiremedi. ✓
• D) Bugün hava çok güzel ve sıcaktı.
• E) Tatile gidecekti fakat vazgeçmedi.

A‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğinde 'severek okudu' olumlu, 'bitiremedi' olumsuz bir durum bildirmektedir. Böylece cümlede hem olumlu hem olumsuz anlam bir arada yer almaktadır. Diğer seçeneklerde ya yalnızca olumlu ya da yalnızca olumsuz anlam bulunmaktadır; E seçeneğindeki 'vazgeçmedi' çift olumsuz yapısı farklı bir anlam taşır.

14. Aşağıdaki cümlelerden hangisi 'dolaylı anlatım' (aktarma cümle) örneğidir?

• A) Yarın gelmemesi mümkün değildi.
• B) Yarın gelmeyebilirdi.
• C) Yarın gelip gelmeyeceği belliydi.
• D) 'Yarın gelmeyeceğim.' dedi.
• E) Yarın gelmeyeceğini söyledi. ✓

Dolaylı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ anlatımda başkasının söyledikleri, tırnak işareti kullanılmadan cümle yapısı içinde aktarılır. B seçeneğinde konuşanın sözleri '-dığını söyledi' kalıbıyla cümleye dönüştürülmüş, doğrudan aktarım yapılmamıştır. A seçeneği ise doğrudan (direkt) anlatım örneğidir.

15. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde 'zaman' anlamı taşıyan bir sözcük öbeği vardır?

• A) Bahçedeki çiçekler rüzgârla birlikte sallandı.
• B) Çocuklar sınıfın en arka sırasına oturdu.
• C) Annem mutfakta akşam yemeği hazırlıyordu.
• D) Güneş battıktan sonra hava hızla soğudu. ✓
• E) Kapının önünde uzun boylu bir adam duruyordu.

'Güneş‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ battıktan sonra' ifadesi, belirli bir olayın gerçekleştiği zaman dilimini bildiren bir zaman zarfı görevindedir. Bu öbek cümleye zaman anlamı katmaktadır. Diğer seçeneklerde yer (A, D), beraberlik (C) ve eylem bildirme (E) anlamları ön plandadır.

16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir koşul anlamı vardır?

• A) Erken yatarsan sabah dinç uyanırsın. ✓
• B) Müzik dinlemekten hoşlanır.
• C) Kitabı bitirince arkadaşına verdi.
• D) Dışarıda çok soğuk olduğu için eve döndü.
• E) Dün gece çok yağmur yağdı.

Koşul‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ cümlesinde bir şeyin gerçekleşmesi başka bir şeyin gerçekleşmesine bağlıdır. B seçeneğinde 'erken yatarsan' koşulu sağlanırsa 'dinç uyanırsın' sonucu elde edilir. '-sa/-se' eki koşul anlamının en belirgin göstergesidir. A seçeneğinde neden-sonuç, D seçeneğinde ise sıralama anlamı bulunmaktadır.

17. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde 'pekiştirme' anlamı taşıyan bir kullanım vardır?

• A) Sanırım yarın yağmur yağacak.
• B) Belirli bir miktar para biriktirdi.
• C) Biraz yoruldum, oturmam gerekiyor.
• D) Bu elbise çok ama çok pahalıydı. ✓
• E) Belki akşama kadar dönerim.

'Çok‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ama çok' yapısı, bir sıfatı tekrarlayarak anlamı güçlendirmek ve pekiştirmek için kullanılmaktadır. Bu tür tekrar yapıları Türkçede pekiştirme amacıyla başvurulan yaygın bir anlatım biçimidir. Diğer seçeneklerde kesinlik dışı tahmin (C, D), olağan derece belirtme (A, E) anlamları söz konusudur.

18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'karşılaştırma' anlamı yoktur?

• A) Toplantı öngörüldüğünden erken bitti.
• B) Kış ayları yaz aylarından daha uzun sürer.
• C) Bu sınıftaki öğrenciler geçen yılkilerden çalışkandır.
• D) Sabah kalktı, kahvaltısını yaptı ve işe gitti. ✓
• E) Büyük şehirler köylere göre daha kalabalıktır.

E‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğinde birbirini izleyen eylemler sıralanmakta, herhangi bir karşılaştırma yapılmamaktadır. A seçeneğinde 'göre daha', B seçeneğinde örtülü karşılaştırma, C seçeneğinde 'daha uzun', D seçeneğinde 'öngörüldüğünden' yapılarıyla karşılaştırma anlamı verilmiştir.

19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'anlam belirsizliği' (çok anlamlılık) söz konusudur?

• A) Pencereyi kapattı ve uyudu.
• B) Kitabı masanın üzerine bıraktı.
• C) Köpek bahçede koşuyor.
• D) Çocuk okuldan eve geldi.
• E) Öğretmen öğrencileri seven biridir. ✓

C‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğindeki 'öğretmen öğrencileri seven biri' ifadesi iki türlü anlaşılabilir: öğretmenin öğrencileri sevmesi ya da öğrencilerin öğretmeni sevmesi. Bu yapı, Türkçede özne belirsizliğinden kaynaklanan bir anlam çokluğu yaratmaktadır. Diğer seçeneklerde anlam açık ve tek yönlüdür.

20. Aşağıdaki cümlelerden hangisi 'istek' anlamı taşımaktadır?

• A) Hava güzel olursa pikniğe gideceğiz.
• B) Kitabı dün akşam bitirdi.
• C) Bugün çok yorulduğundan erken uyudu.
• D) Yarın mutlaka bu işi bitirmelisin.
• E) Keşke o toplantıya gitseydim. ✓

'Keşke'‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sözcüğü Türkçede gerçekleşmemiş ya da gerçekleşmesi zor durumlara duyulan isteği ve pişmanlığı ifade eder. B seçeneğinde konuşan kişi geçmişte yapamadığı bir şeyi yapmayı istediğini belirtmektedir. A seçeneğinde zorunluluk, D seçeneğinde koşul, C ve E'de bildirme anlamı vardır.

21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözcük kendi anlamı dışında bir anlamda kullanılmamıştır?

• A) Ekonomi giderek çöküyor.
• B) Sözleri kalbime ok gibi saplandı.
• C) Sıcak bir çorba içti. ✓
• D) Komşunun çocuğu çok tatlı.
• E) Masanın bacağı kırılmış.

E‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğinde 'sıcak' sözcüğü gerçek anlamıyla, yani ısısı yüksek olan bir çorba için kullanılmaktadır; mecaz anlam yoktur. A'da 'saplandı' (elem verdi), B'de 'çöküyor' (kötüye gidiyor), C'de 'bacak' (masanın ayağı → insan organı adının mecaza aktarımı), D'de 'tatlı' (güzel, sevimli) sözcükleri mecaz ya da terim anlam taşımaktadır.

22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'olasılık' anlamı taşıyan bir kullanım vardır?

• A) Annem pazardan meyve aldı.
• B) Hava bulutlu; yağmur yağabilir. ✓
• C) Ödevini zamanında teslim etti.
• D) Bu gece erken yatacak.
• E) Toplantı saat üçte başladı.

C‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğindeki 'yağabilir' ifadesi '-ebil-' kipiyle olasılık anlamı taşımaktadır; yağmurun yağıp yağmayacağı kesin değil, mümkün görünmektedir. A seçeneğindeki '-acak' gelecek zaman kesinliği bildirir. B, D ve E seçeneklerinde ise kesin ve gerçekleşmiş olgular bildirilmektedir.

23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'abartma' sanatı yapılmıştır?

• A) Sonbaharda yapraklar sararır ve dökülür.
• B) Geçen yıl çok yağmur yağdı.
• C) Bu yolu yüz kere anlattım, artık bil artık. ✓
• D) Kardeşim benden iki yaş küçüktür.
• E) Sabahları erken kalkmayı severim.

'Yüz‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ kere anlattım' ifadesinde gerçek bir sayı söz konusu değildir; konuşmacı anlatma eylemini olduğundan çok göstererek abartma yapmıştır.

24. Aşağıdaki cümlelerden hangisi dolaylı bir şikâyet bildirmektedir?

• A) Sınavda başarılı olman için çalışmalısın.
• B) Bugün hava çok güzel, dışarı çıksak iyi olur.
• C) Bu sokağın kaldırımları çok bozuk. ✓
• D) Kitabı bitirince bana ver.
• E) Marketten ekmek alabilirsin.

'Bu‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sokağın kaldırımları çok bozuk' cümlesi açıktan bir şikâyet bildirmeden, konunun kötü durumunu ifade ederek dolaylı yoldan şikâyeti dile getirmektedir.

25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'geçmek' sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?

• A) Sınıftan sınıfa geçmek için çok çalıştı. ✓
• B) Tren köprüden geçti.
• C) Çocuklar sokaktan geçerken güldüler.
• D) Araç kavşaktan geçti.
• E) Yolcu kapıdan geçti.

'Sınıftan‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sınıfa geçmek' ifadesinde 'geçmek' sözcüğü fiziksel bir hareketi değil, eğitimde bir üst düzeye yükselmeyi anlatan mecaz bir kullanımdır.