Genel Tekrar Testi - 24

1. “Noktalama işaretlerinden yoksun bir metin yazabilir misin?” diye sordum kendime. Belki sadece nokta kullanarak ya da sadece ünlem işaretiyle yahut da sadece ağır başlı bir virgülle, uzunca bir metnin sonunu getirebilir miyim, diye düşündüm. Bu yazıyı noktalama işaretlerinden kendimi sakınarak yazmaya giriştim ilk etapta. Elbette biliyordum böyle bir metinde bunu denemenin sonuç vermeyeceğini. Zira bunun yeri edebî metinler. Bunun kolay olmadığını bir kez daha anladım bu küçük girişimimle. Bunu deneyen büyük isimler var edebiyat tarihinde. Örneğin sadece virgül kullanarak upuzun cümleler kuran Kolombiyalı usta Gabriel García Márquez ya da “Ulysses”in bir bölümünü noktasız, virgülsüz kaleme alan James Joyce… Beri yandan bazı sözcüklerden ve hatta harflerden tasarruf ederek yazanlar da mevcut. Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• A) Noktalama işaretlerini kullanmadan metin yazmanın zor olduğuna
• B) Kimi yazarların, noktalama işaretlerini kullanmama eğiliminde olduğuna
• C) Kimi yazarların, eserlerinde bazı kelime ve harfleri bilinçli olarak kullanmadıklarına
• D) Bazı yazarların virgülü kullanmadan metin yazabileceğine
• E) Noktalama işaretlerini az kullanarak edebî bir metnin yazılamayacağına ✓

Parçada‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ bazı yazarların noktalama işaretlerini çok sınırlı kullandığı ya da bazı harf ve sözcüklerden kaçındığı anlatılır. Ancak noktalama işaretlerini az kullanarak edebî metin yazılamayacağı değil, bunun zor olduğu söylenir. Doğru cevap E seçeneğidir.

2. • Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme eklerini ayırmak amacıyla kullanılır. • Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda çoğul ekinin dışındaki çekim eklerinden önce konur. • Kişi isimlerinden sonra gelen saygı ve unvan sözlerine getirilen çekim eklerini ayırmak için kullanılır. • Seslerin şiirde ölçü ve söyleyiş gereği düştüğünü göstermek amacıyla kullanılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisi, kesme işaretinin kullanımıyla ilgili bu bilgilerden birine _örnek gösterilemez_?

• A) Güzel günler gelecek, İstanbul şenlenecek ve biz dostlarla Hisar’da buluşup muhabbeti yudumlayacağız. ✓
• B) Dünyanın en büyük alçı çölü 712 km2'lik bir alanı kaplayan, bembeyaz kumları ve egzotik bitkileriyle dikkat çeken White Sands Çölü’dür.
• C) IV. Murat, İznik kadısını soruşturma yapmadan idam ettirdi; bu kararı eleştiren devrin şeyhülislamı Ahizade Hüseyin Efendi’nin de akıbeti kötü oldu.
• D) Bir Barak türküsünün “Nic’oldu da eli kırbaçlı, kırmızı çizmeli beyler nic’oldu?” dizelerini duyar duymaz içim titredi.
• E) Türkiye Büyük Millet Meclisinin 112’nci Birleşiminin 2’nci Oturumunda yasa taslağı üzerinde çeşitli görüşmeler yapıldı.

A‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğindeki 'Hisar’da' ifadesinde yer bildiren kısaltmalı söyleyişten sonra kesme kullanımı ikinci öncülü; B'de 'çölü' özel isme gelen durum ekini birinci öncülü; C'de 'Hüseyin Efendi’nin' unvandan sonra gelen eki üçüncü öncülü; D'de 'Nic’oldu' hece düşmesini gösteren dördüncü öncülü belgeler. Ancak E seçeneğinde kurum ve kuruluş isimlerine gelen çekim eklerinin kesmeyle ayrılmayacağı kuralı gereğince kesme işareti hiç kullanılmamıştır. Dolayısıyla doğru cevap A seçeneğidir.

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna diğerlerinden farklı bir noktalama işareti getirilmelidir?

• A) Silgi kullanmadan resim çizme sanatına hayat denir
• B) Başkalarının deneyimlerinden ders alacak kadar bilge biri var mıdır ✓
• C) Ruhun elle birlikte çalışmadığı yerde sanat olmaz
• D) Dünyada yaşamayı bilmeyen cennette yaşamayı da bilmez
• E) Herkesin bir güzelliği vardır, herkes görmese de

İlk‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ dört cümle yargı bildirir ve sonuna nokta gelir. E seçeneği soru anlamı taşıdığı için sonuna soru işareti getirilmelidir. Yeni sıralamada doğru cevap B seçeneğidir.

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (’) kullanımıyla ilgili bir _yanlışlık yapılmıştır_?

• A) Düden Şelale’sinin eşsiz manzarası, burayı ziyaret edenleri derinden etkiliyor. ✓
• B) Batı’nın teknolojide lider konuma gelmesi, küresel dengeleri yeniden şekillendirdi.
• C) Selçuklu Devleti, İç Anadolu’nun verimli topraklarında kalıcı eserler bırakmıştı.
• D) Yaz aylarında Boğaz’da yapılan yat turları turistlerin ilgisini çekiyor.
• E) Devlet Memurları Kanunu’nu en ince ayrıntısına kadar öğrenmek gerekiyor.

A‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğindeki proper noun 'Düden Şelalesi'dir. Sonunda üçüncü şahıs iyelik eki olan bir özel isme başka bir çekim eki getirildiğinde, kesme işareti şelalenin iyelik eki olan '-si'den sonra getirilmelidir ('Düden Şelalesi'nin' şeklinde). 'Düden Şelale'sinin' biçimindeki yazım yanlıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

5. • Kendinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul, teşvik bildiren kelimelerden sonra konur. • Tırnak içinde olmayan alıntı cümlelerden sonra konur. • Anlamı güçlendirmek için tekrarlanan kelimeler arasına konur. • Metin içinde art arda gelen zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra konur. Aşağıdaki cümlelerin hangisi, virgülün kullanımıyla ilgili bu bilgilerden birine _örnek gösterilemez_?

• A) Tez zamanda ceketimi alıp gideceğim zaten hiç ait olmadığım bu yerden, dedi öfkeyle.
• B) Her gün spor yapıp, düzenli beslendikçe kendimi daha iyi hissetmeye başladım.
• C) Evet, yıllardır mutlu olduğumuzu söyleyerek kandırıyorduk birbirimizi.
• D) Başarıya ulaşmak için şu üç eylemden hiç vazgeçme: çalışmak, çalışmak ve yine çalışmak.
• E) Sen, hayatın tüm yükünün omuzlarında olduğunu san- san da durum bundan epey farklı. ✓

A‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneği tırnaksız alıntıyı (ikinci öncül), B seçeneği art arda gelen zarf-fiilleri (dördüncü öncül), C seçeneği kabul/ret bildiren sözü (birinci öncül) ve D seçeneği tekrarlanan kelimeleri (üçüncü öncül) örnekler. Ancak E seçeneğinde virgül, şart ekinden sonra yanlış kullanılmıştır veya özneyi ayırma görevi yukarıdaki öncüller arasında yer almamaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

6. İster çok saygın bir dergide yayımlanacak bir deneme olsun ister öğretmene sunulacak bir ödev, bir yazıda aranan en basit ama en temel özellik noktalamanın gereklerini yerine getirmiş olmaktır. Savunulan fikirlerin tutarlılığı, tercih edilen sözcüklerin uygunluğu, gösterilen kaynakların doğruluğu, yaratılan imgelerin gücü de çok önemlidir şüphesiz, ama daha sonra gelir. Önce noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanmak, nokta gereken yere noktayı, virgül gereken yere virgülü koymak şarttır. Bu parçada aşağıdakilerden hangisinden söz edilmektedir?

• A) Noktalama işaretlerini doğru kullanmanın gerekliliğinden ✓
• B) Dergilerde yayımlanacak yazıların titizlikle hazırlanması gerektiğinden
• C) Noktalama işaretlerinin anlatılan konuya göre değişiklik gösterebileceğinden
• D) Noktalama işaretlerinin yanlış kullanılmasının cümlenin anlamını değiştireceğinden
• E) Noktalama işaretlerini kullanmadan yazı yazmanın mümkün olmadığından

Parçada,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yazılan her türlü eserin/ödevin en birincil ve temel şartının noktalama kurallarına riayet etmek olduğu belirtilmiştir. Fikirlerin tutarlılığı ve kelimelerin gücü gibi diğer tüm ögelerin ancak bundan sonra gelebileceği vurgulandığı için noktalama işaretlerini doğru kullanmanın gerekliliğinden söz edilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

7. Nitelikli kütüphaneler sessiz( ) huzurlu alanlar sunmuşlardır veya geniş kütüphaneler, büyük kültürlerin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Modern kütüphaneciliğin de temeli İskenderiye Kütüphanesi’dir( )( )Bilgi en büyük güçtür( )( ) sözü de bu birikimi yansıtmaktadır. Bu parçada parantezle ( ) belirtilen yerlere, aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

• A) (,) (.) (“) (.) (”) ✓
• B) (,) (!) (“) (…) (”)
• C) (-) (.) (“) (.) (”)
• D) (;) (.) (“) (…) (”)
• E) (-) (;) (“) (!) (”)

İlk‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ paranteze eş görevli sıfatları ayırmak için virgül (,) konur. İkinci paranteze biten cümlenin sonu olduğu için nokta (.) konur. Üçüncü paranteze alıntıyı açmak için tırnak işareti (“) getirilir. Dördüncü paranteze alıntı cümle bittiği için nokta (.) getirilir. Beşinci paranteze ise alıntı tırnağını kapatmak için (”) işareti getirilir. Sıralama (,) (.) (“) (.) (”) şeklindedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül kaldırıldığında sözcüğün türü değişir?

• A) Takım, otobüsüne binip havaalanına gitti.
• B) Masa, takımın en ilginç eşyası gibi duruyordu.
• C) Usta, yamağına birtakım talimatlar veriyordu.
• D) İhtiyar, insanlarla iç içe olmaktan hazzetmiyordu. ✓
• E) Genç, koltuğunu bırakıp koridora yöneldi.

“İhtiyar,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ insanlarla...” cümlesinde virgül kaldırılırsa “ihtiyar insanlarla” sözünde “ihtiyar” sıfat görevine geçer. Bu nedenle sözcüğün türü değişir. Yeni sıralamada doğru cevap D seçeneğidir.

9. Sağdan soldan yavruların _ince_ (cılız) (I) seslerinin yükseldiği güzel bir mayıs sabahındayız. _Varsayalım_ (diyelim ki) (II) ormanda yürürken önünüze çaresizce bakınan yaralı bir sincap çıktı. Tabii ki _doğal olarak_ (kendiliğinden) (III) merhamet sahibi her insan gibi ona yardım etmek istersiniz. _Fakat_ (lakin) (IV) onların doğasında bizim şefkatimiz bazen istenmeyen sonuçlar doğurabilir. Bu yüzden _tedbirli_ (temkinli) (V) davranmakta büyük fayda var. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi parantez ( ) içinde verilen açıklamayla anlamca _uyuşmamaktadır_?

• A) I ✓
• B) II
• C) III
• D) IV
• E) V

I‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ numaralı yerde geçen 'tiz' veya 'ince' sesler keskin, yüksek perde sesler demektir; parantez içinde verilen 'cılız' (güçsüz, zayıf) kelimesi bu anlamı tam olarak karşılamaz ve sözcükle anlamca uyuşmamaktadır. Diğer tüm numaralandırılmış sözcükler açıklamalarıyla tam uyumludur. Dolayısıyla doğru cevap A seçeneğidir.

10. İnsanın insanı anlama (,)(I) anlatma uğraşında en samimi araç tiyatrodur. Tiyatro (,)(II) yaratıldığı çağın insanın yüreğindeki her duyguyu tüm ayrıntılarıyla gösteren bir ayna görevini üstlenir. Bu (,)(III) günümüze gelinceye kadar hep böyle olmuştur. Eski çağlarda tiyatronun üstlendiği (,)(IV) insanı anlatma görevi günümüzde ise sinemaya geçmiştir. Dünya sineması bu bakış açısı ile ele alınmalı (,)(V) beyaz perdenin çağımız insanını gereği gibi yansıtıp yansıtmadığı çok yönlü tartışılmalıdır. Bu parçada numaralanmış virgüllerden hangisi _yanlış_ kullanılmıştır?

• A) I
• B) II
• C) III
• D) IV ✓
• E) V

IV‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ numaralı '(,)(IV)' ile belirtilen yerde, sıfat-fiil ile nitelenen isim arasına virgül konulamaz (tamlama grubunun arasına noktalama işareti girmez). Dolayısıyla buradaki virgül kullanımı yanlıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

11. Eğer zihin sadece beyinden kaynaklanıyor olsaydı beynimizin yapısı değiştikçe zihnimizin de değişmesi ( ) tabiri caizse ( ) her an yeni bir ( ) ben ( ) ortaya çıkması gerekirdi. Bu parçada ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

• A) (,) (,) (-) (-)
• B) (-) (-) (“) (”) ✓
• C) (-) (-) (,) (,)
• D) (;) (,) (,) (,)
• E) (,) (;) (“) (”)

“Tabiri‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ caizse” ara söz olduğu için kısa çizgilerle, vurgulanan “ben” sözcüğü de tırnakla gösterilmelidir. Doğru sıralama E seçeneğindedir. Yeni sıralamada doğru cevap B seçeneğidir.

12. Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır; ancak özel adlara getirilen yapım ekleri ve bu eklerden sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin kullanımı _yanlıştır_?

• A) Derste Yakup Kadri’nin elçilik yıllarına ait anılarının bir bölümünü okuduk.
• B) Boğazın, seyrine doyum olmayan manzarası eşliğinde çaylarımızı yudumluyoruz. ✓
• C) Orhun Kitabeleri’nin Moğolistan sınırları içinde olduğunu biliyor musun?
• D) Türkçemizin bin yıllık dil serüvenini bu eserden takip etmeniz mümkün.
• E) Ziya Gökalp, yaşadığı dönemde Türkçülüğü savunan önemli düşünürlerdendir.

“Boğaz”‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ burada İstanbul Boğazı anlamında özel ad gibi kullanıldığı için çekim eki kesme işaretiyle ayrılmalıdır: “Boğaz’ın”. E seçeneğinde bu kurala uyulmamıştır. Yeni sıralamada doğru cevap B seçeneğidir.

13. Bir konser çıkışında ünlü kemancı Fritz Kreisler’in bir hayranı ona doğru koşarak coşkuyla ( ) Sizin kadar güzel çalabilmek için bütün hayatımı verirdim. ( ) der. Kreisler cevap verir ( ) ( ) Ben verdim. ( ) Bu parçada yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

• A) (“) (”) (;) (“) (”)
• B) (“) (”) (:) (“) (”) ✓
• C) (:) (,) (:) (-) (-)
• D) (:) (!) (;) (“) (”)
• E) (-) (-) (:) (“) (”)

Aktarılan‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ söz tırnak içine alınır; “der” yükleminden önce iki nokta kullanılır ve cevap da tırnak içinde verilir. Doğru sıralama (“) (”) (:) (“) (”) biçimindedir. Yeni sıralamada doğru cevap B seçeneğidir.

14. Müvezzi geçiyordu. Fon Sadriştayn koltuğundan kalktı, pencereden başını çıkardı. Seslendi: “— Gazeteci, gazeteci!” Bu parçadaki noktalama yanlışı aşağıdaki değişiklerden hangisiyle düzeltilir?

• A) Aktarma cümlesinin içindeki uzun çizgi atılarak ✓
• B) “kalktı” sözcüğünden sonra noktalı virgül getirilerek
• C) Aktarma cümlesinin içindeki ünlemin yerine nokta getirilerek
• D) “geçiyordu” sözcüğünden sonra noktalı ünlem işareti getirilerek
• E) “Seslendi” sözcüğünden sonraki noktalı virgül atılarak

Aktarma‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ cümlesi tırnak içinde verildiği için ayrıca uzun çizgi kullanılmaz. Yanlışlık, aktarma cümlesinin içindeki uzun çizginin atılmasıyla düzeltilir. Yeni sıralamada doğru cevap A seçeneğidir.

15. Topkapı Sarayı Müzesi ile Türk Kahvesi Kültürünü Araştırma Derneği, kahvenin 500 yıllık serüvenini _ortaya koymak_ (I) (hatırlatmak) amacıyla 'Bir Taşım Keyif' isimli özel bir sergi hazırladı. Sergide pek çok kurumdan kahve kültürüne ait kıymetli yapıtlar _bir araya getiriliyor_ (II) (derleniyor). Kültür ve Turizm Bakanlığının _himayesinde_ (III) (gözetiminde) gerçekleştirilen bu sergi, _bugüne kadar_ (IV) (şimdiye değin) ülkemizde kahve üzerine açılmış en geniş kapsamlı etkinlik olma niteliğini taşıyor. Ziyaretçiler; sergide kahvenin demlenme tarzlarını, botanik niteliklerini ve saraydaki ikram geleneklerini izleyerek geniş bir _yelpazede_ (V) (çok çeşitli alanlarda) kahveyi tahlil etme şansı yakalıyor. Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin anlamı parantez ( ) içinde verilen açıklamayla _uyuşmamaktadır_?

• A) I ✓
• B) II
• C) III
• D) IV
• E) V

I‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ numaralı 'ortaya koymak' sözü, bir şeyi göstermek, sunmak veya sergilemek anlamına gelmektedir. Parantez içinde verilen 'hatırlatmak' sözcüğü ise bu kelimenin anlamını karşılamaz ve onunla uyuşmamaktadır. Diğer tüm numaralandırılmış sözler açıklamalarıyla anlamca uyuşmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap A seçeneğidir.

16. Arada bir insan yapımı olmayan bir şeye dikkatle bak ( ) bir dağ, bir yıldız ( ) akan bir nehrin kıvrımları ( ) O zaman bilgeliği ve sabrı bileceksin ( ) Bu parçada yay ayraçla gösterilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

• A) (;) (,) (…) (.) ✓
• B) (,) (,) (…) (.)
• C) (,) (;) (.) (.)
• D) (;) (;) (…) (.)
• E) (;) (;) (.) (.)

İlk‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ boşluğa noktalı virgül, ikinciye virgül, üçüncüye üç nokta, sona nokta gelmelidir. Bu sıralama B seçeneğinde verilmiştir. Yeni sıralamada doğru cevap A seçeneğidir.

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlam belirsizliğinden (noktalama eksikliğinden) kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

• A) Bazı durumlarda sessiz kalmayı tercih etmek en doğrusudur.
• B) İhtiyar adamın arkasından sessizce yürüyordu sokakta. ✓
• C) Sınava girecek adayların kimliklerini kontrol ettiler.
• D) Çocuklar karnelerini almak için sabırsızlanıyordu.
• E) Bu alandaki açığı kapatmak için yoğun çaba sarf etmeliyiz.

B‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğindeki cümlede 'İhtiyar' kelimesinden sonra virgül konulmadığı için 'ihtiyar adam' şeklinde bir tamlama mı yoksa 'ihtiyar' bir kişinin bir başka adamın arkasından yürüdüğü mü net değildir. Bu durum anlam belirsizliğine (anlatım bozukluğuna) yol açmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

18. Hem hece (I) hem de aruz ölçüsüyle eserler üreten sanatçı (II) aldığı köklü medrese eğitiminin etkisiyle klasik tarzda yazmaya özendiyse de bu kulvarda pek kalıcı olamamıştır. Aruzla kaleme aldığı yapıtları (III) ölümünün ardından yakınları tarafından büyük bir kitap adıyla bastırılmıştır. Asıl ününü heceyle yazdığı koşma (IV) semai ve destanlarla kazanmıştır. Özellikle, memleketinde yaşanan toplumsal acıları lirik bir dille (V) anlattığı şiiriyle adını edebiyat tarihine yazdırmıştır. Bu parçada numaralanmış yerlerden hangilerine virgül (,) _getirilemez_?

• A) I ve III
• B) I ve V ✓
• C) II ve III
• D) III ve IV
• E) IV ve V

I‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ numaralı yerde 'Hem ... hem ...' tekrarlı bağlacı bulunduğundan bağlaçların arasına virgül konulamaz. V numaralı yerde ise sıfat-fiil grubu yüklemle/isimle birleştiği için ('lirik bir dille anlattığı şiiri' sıfat tamlamasıdır) araya virgül getirilemez. Dolayısıyla I ve V numaralı yerlere virgül getirilemez. Doğru cevap B seçeneğidir.

19. Kahve ( ) yolculuğunun başından beri gittiği her yerde popüler olmuş ( ) yerleştiği bölgenin kültürüyle harmanlanarak oraya has bir kültür oluşturmuş ( ) zamana meydan okuyan yegâne içecektir ( ) Bu cümlede yay ayraçla gösterilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

• A) (;) (,) (,) (.) ✓
• B) (,) (;) (,) (…)
• C) (,) (;) (;) (…)
• D) (;) (;) (,) (.)
• E) (;) (,) (;) (.)

Cümlede‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ilk boşluğa özneyi ayıran noktalı virgül, sonraki iki yere virgül, sona nokta gelmelidir. Sıralama (;), (,), (,), (.) biçimindedir. Yeni sıralamada doğru cevap A seçeneğidir.

20. Aşağıdakilerin hangisinde kesme işaretinin kullanımı _yanlıştır_?

• A) TV’nin ülkemizdeki macerasının başlangıcı 1966’dır.
• B) Ankaralılar’ın uğrak yerlerinden biridir Hacı Bayram Camii. ✓
• C) Fatih’in, “Avni” mahlasıyla şiirler yazdığını söyledi.
• D) Dilimizde -lık’la türetilmiş pek çok meslek adı vardır.
• E) Çağır Karac’oğlan çağır / Taş düştüğü yerde ağır

Yer‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ adlarına getirilen “-lı/-li” yapım eki kesme işaretiyle ayrılmaz. “Ankaralılar’ın” değil “Ankaralıların” yazılmalıdır. Yeni sıralamada doğru cevap B seçeneğidir.

21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yay ayraç ( ) diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

• A) Chateaubriand (Şatobiryan) 1800’de Paris’e dönerek serbest gazeteci olarak çalışmaya başladı, bir yandan da kitap yazmayı sürdürdü. ✓
• B) Sabahattin Ali’nin bu romanı (Kürk Mantolu Madonna) yıllardır çok satanlar rafındaki yerini koruyor.
• C) Kimi sanatçılarımızın (Necip Fazıl, Ahmet Hamdi, Cahit Sıtkı…) şiirlerinde bireysel temalar işlemiştir.
• D) Beş Şehir, okurda o şehirleri (İstanbul, Ankara, Erzurum, Konya, Bursa) görme isteği uyandıran bir eser.
• E) O yıllarda (1940-1945) ülkemizde de 2. Dünya Savaşı’nın etkisi kendisini gösteriyordu.

A,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ B, D ve E seçeneklerinde yay ayraç açıklama/ek bilgi amacıyla kullanılmıştır. C seçeneğinde ise yabancı özel adın okunuşunu göstermek için kullanılmıştır. Yeni sıralamada doğru cevap A seçeneğidir.

22. Rıza Efendi düşündü ( ) Amma da yapıyordu ha ( ) Evinde iken kafası hiç böyle olmaza işlemezdi ama neden olmasındı ( ) Fen sayesinde şu hayal ettiklerim pekâlâ mümkündür ( ) dedi kendi kendine. Bu parçada yay ayraçla gösterilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

• A) (…) (.) (!) (,)
• B) (.) (!) (?) (,) ✓
• C) (…) (!) (?) (,)
• D) (!) (!) (?) (;)
• E) (.) (…) (!) (;)

İlk‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ cümle tamamlandığı için nokta, şaşma bildiren ikinci cümleye ünlem, soru anlamlı üçüncüye soru işareti ve aktarma öncesine virgül gelir. Doğru sıralama D seçeneğindedir. Yeni sıralamada doğru cevap B seçeneğidir.

23. Tarihî romanların tekinsiz (güven duyulmayan) (I) dehlizlerinde gezerken korkudan coşkuya, hüzünden şaşkınlığa pek çok duyguyu tadan okur; olayların ya da gerilimin dozu ne derece artarsa artsın, anlatılanların kendine ilişmeyeceğini (karışmayacağını, müdahale etmeyeceğini) (II) bilmenin güvenindedir. Bununla birlikte, ilhamını (esin kaynağını) (III) gerçek hayattan alan öykülerin sunduğu okuma serüveni, okuyucuda daha farklı tesirler (etkiler) (IV) bırakabilir. Bir eserde anlatılanların kurmaca olduğunu bilmek başka şey, daha önce yaşanıp sonradan kâğıda döküldüğünü (kitap olarak basıldığını) (V) bilmek başka. Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin anlamı parantez ( ) içinde verilen açıklamayla _uyuşmamaktadır_?

• A) I
• B) II
• C) III
• D) IV
• E) V ✓

V‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ numaralı 'kâğıda dökülmek' sözü, bir düşünceyi veya olayı yazıya geçirmek, yazmak anlamına gelir; bu sözün 'kitap olarak basılmak' anlamı yoktur. Bu nedenle parantez içindeki açıklamayla uyuşmamaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

24. Çocukluğumun en tatlı anıları (I) o yüksek dağlar (II) yeşil yaylalar (III) coşkuyla akan dereler (IV) gökyüzünde uçuşan kartallardı. Ama asıl unutamadığım şey, doğanın o derin huzuruydu. Çimenlerin üzerine uzanıp berrak gökyüzünü izlerdim. Sarkıtlardan süzülen su damlaları (V) adeta doğanın sesini fısıldardı bana. Bu parçada numaralanmış yerlerden hangisine diğerlerinden farklı bir noktalama işareti getirilmelidir?

• A) I ✓
• B) II
• C) III
• D) IV
• E) V

I‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ numaralı yere cümlenin yüklemi ('kartallardı') sona geldiği ve özneden sonra gelen eş görevli kelimeler sıralanmaya başladığı için farklı bir noktalama getirilmelidir. II, III ve IV numaralı yerler eş görevli tamlamaları ayırdığı için virgül (,) almalıdır. V numaralı yer ise yüklemle birleşen bir sıfat-fiil grubu olduğu için herhangi bir işaret almamalıdır. Dolayısıyla I numaralı yer farklı olmalıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama yanlışı _yapılmamıştır_?

• A) Şirketin durumunu görüşmek için Selim Bey’le 10:30’da rıhtımda buluşacaktık.
• B) Bu konağa -konak demeye de bin şahit ister ya- yerleşip dinlenmeye karar verdik. ✓
• C) Öğretmen sınıftaki Ahmet’lerin ayağa kalmalarını isteyince sınıfta bir uğultudur koptu.
• D) Sevgi konusunda Sait Faik’e kulak verelim: ‘Bir insanı sevmekle başlar her şey.’
• E) Bahadır Karakoç (Abdürrahim Karakoç’un (1932-2012) ağabeyi) halk şiirinin kuvvetli temsilcilerindendi.

B‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğinde ara söz kısa çizgilerle doğru ayrılmıştır. Diğer seçeneklerde tırnak, kesme, tarih yazımı veya saat yazımıyla ilgili noktalama yanlışları vardır. Yeni sıralamada doğru cevap B seçeneğidir.