Genel Tekrar Testi - 41
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _kişi adılı (zamiri)_ yoktur?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _kişi adılı (zamiri)_ yoktur?
- A) Bunu size kim söyledi?
- B) Onlar yarın bize gelecekler.
- C) Herkes kendi işini yapsın. ✓
- D) Seninle buraya gelmek istemiyorum.
Kişi zamirleri (ben, sen, o, biz, siz, onlar) insan adının yerini tutar. _'Herkes'_ kelimesi belgisiz zamirdir, _kişi zamiri_ değildir.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'işaret zamiri' vardır?
- A) Bu kitabı okudum.
- B) O günleri özledim.
- C) Bunu bana ver. ✓
- D) Şu adam kim?
Doğru cevap C seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Bunu' ismin yerini işaret yoluyla tutan zamirdir. Diğerleri işaret sıfatıdır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zamir kullanılmamıştır?
- A) Buraya uzun zamandır kimse uğramadı.
- B) Tüm soruları doğru yanıtladı. ✓
- C) Kitabı nereye koyduğumu hatırlamıyorum.
- D) Soruların birkaçı oldukça zordu.
Doğru cevap B seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, B seçeneğinde zamir yoktur. 'Tüm' sözcüğü belgisiz sıfattır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
4. (I) Kendimi bildim bileli, kalabalık önünde konuşmaktan ödüm kopar. (II) Bu durum, söz büyüğün geleneğiyle yetişmemden olsa gerek. (III) Bazıları karşı çıkar belki ama dinlemek, benim konuşmaya yeğlediğim bir şey olmuştur hep. (IV) Öğrenciliğimde "münazara" denen, öğrenciyi konuşturmaya alıştıran etkinlik de yoktu. (V) Konferans önerilerini geri çevirmemin nedeni kendini beğenmişlik değil, beğenmemişliktir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde, hem belgisiz sıfat hem de belgisiz zamir kullanılmıştır?
- A) I.
- B) II.
- C) III. ✓
- D) IV.
III. cümlede 'Bazıları' (belgisiz zamir) ve 'bir şey' (belgisiz sıfat + ad) kullanılmıştır.
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _özel isimlerin yazımıyla_ ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- A) Ayşe Tatile Çıktı filmini izledik.
- B) Yeni bir 'Reşat Nuri Güntekin' romanı okuyor.
- C) Bu yılki tatilimizi Marmara denizinde geçirdik. ✓
- D) Orhan Veli Kanık, Garip akımının temsilcisidir.
Deniz, göl, nehir gibi coğrafi isimler özel isme dahilse büyük harfle başlar. _'Marmara denizinde'_ yerine _'Marmara Denizi'nde'_ şeklinde yazılmalıydı.
6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilden türemiş isim vardır?
- A) Bölge ✓
- B) Yolcu
- C) Simitçi
- D) Evli
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Böl-mek fiilinden 'Böl-ge' ismi türemiştir. Diğerleri isimden isim türetmiştir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı vardır?
- A) Kırmızı elma. ✓
- B) Bu adam.
- C) Bazı günler.
- D) Üç kişi.
İsme sorulan 'Nasıl?' sorusunun cevabıdır. 'Nasıl elma? -> Kırmızı'. (B: İşaret, C: Belgisiz, D: Sayı sıfatı).
8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'Sıra Sayı Sıfatı' kullanılmıştır?
- A) Beşinci kat. ✓
- B) Beş elma.
- C) Beşer kişi.
- D) Beşte bir pay.
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, '-inci' eki sıra bildirir. B (Asıl), C (Üleştirme), D (Kesir). Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer-yön zarfı çekim eki alarak adlaşmıştır?
- A) Dışarıya çıkmak için hazırlık yaptı. ✓
- B) Hızla içeri girdi.
- C) Yukarı bakınca gözleri kamaştı.
- D) Geri dönmek istemedi.
Yer-yön zarfları (aşağı, yukarı, içeri, dışarı vb.) çekim eki aldıklarında zarf görevinden çıkıp isimleşirler. 'Dışarı-ya' kelimesi yönelme hal eki aldığı için artık bir isimdir.
10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _birleşik yapılı sıfat_ kullanılmıştır?
- A) Yazarın son romanı çok beğenildi.
- B) Dar görüşlü insanlarla tartışmak zordur. ✓
- C) Kıpkırmızı bir elbise giymişti.
- D) Yeni evleri oldukça genişti.
_'Dar görüşlü'_ sözcüğü _'dar'_ ve _'görüşlü'_ kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş, kendinden sonraki ismi niteleyen _birleşik yapılı bir sıfattır_.
11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'zarf-fiil' (bağ-fiil) cümleye 'durum' anlamı katmıştır?
- A) Koşarak eve gitti. ✓
- B) Eve gelince beni ara.
- C) Sen gideli çok oldu.
- D) Güneş doğarken yola çıktık.
Zarf fiile 'Nasıl?' sorusu sorulduğunda durum, 'Ne zaman?' sorusu sorulduğunda zaman anlamı verir. 'Nasıl gitti? -> Koşarak'. Durum bildirir. Diğerleri zaman bildirir.
12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ile' edat görevindedir?
- A) Vapurla karşıya geçtik. ✓
- B) Elma ile armut aldım.
- C) Ali ile Veli geldi.
- D) Defter ile kalem masada.
'Ve' getirilemiyorsa edattır. 'Vapur ve karşıya geçtik' anlamsız olduğu için edattır. Diğerlerinde 've' gelebildiği için bağlaçtır.
13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'edat' (ilgeç) yoktur?
- A) Senin kadar çalışkanını görmedim.
- B) Bize gelmek üzere evden çıktı.
- C) Sanki beni tanımıyor.
- D) Eve gitti ve yattı. ✓
D seçeneğinde 've' bağlaçtır. A (kadar), B (üzere), C (sanki - edat soylu/benzerlik) edattır.
14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem kişi zamiri hem de adlaşmış sıfat kullanılmıştır?
- A) Kimsesizleri sevindirmek, hepimizin ortak sorumluluğudur.
- B) Yaşlı olanlar, gençlere deneyimlerini aktarmalıdırlar.
- C) Sen, yoksullara yardım etmeyi bir görev bilmelisin. ✓
- D) Onun bu tutumu, bizdeki iyi niyeti zedeledi.
C seçeneğinde '**Sen**' (kişi zamiri) ve '**yoksullara**' (yoksul insanlara anlamında adlaşmış sıfat) kullanılmıştır.
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde basit yapılı bir sıfat kullanılmıştır?
- A) Kırık dökük eşyaları dışarı çıkardılar.
- B) Mavi gömleğiyle herkesin dikkatini çekti. ✓
- C) Gözü yaşlı anneler evlatlarını bekliyor.
- D) Evsiz kalan insanlara yardım eli uzatıldı.
'Mavi' sözcüğü yapım eki almamış ve başka bir kelimeyle birleşmemiştir, kök halindedir (basit).
16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı sıfatla sağlanmamıştır?
- A) O kasabada kaç yıl görev yaptınız?
- B) Bizden tam olarak ne bekliyorsunuz? ✓
- C) Hangi gün bize kararınızı bildirirsiniz?
- D) Ne tarafa gideceksiniz?
'Ne bekliyorsunuz' cümlesinde 'ne' ismin yerini tuttuğu için soru zamiridir. Diğerlerinde (Kaç yıl, Hangi gün, Ne taraf) soru sıfatıdır.
17. Zarif bir kuyruk darbesi Bozar sonra bu sihri, Biter eriyen ayla defne kokulu ayinimiz. Ey ruhumuzdan eksilen kimya! Ey yatışmaz yokluk hissi! Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
- A) Sıfatlarla nitelenmiş isim tamlaması
- B) Sayı sıfatı ✓
- C) İşaret sıfatı
- D) Fiilden türemiş sıfat
Şiirde sayı sıfatı yoktur. 'Bir' sözcükleri 'herhangi bir' anlamında belgisiz sıfattır.
18. Aşağıdakilerin hangisinde hem niteleme sıfatı hem de durum belirteci (zarfı) kullanılmıştır?
- A) Soğuk hava yüzünden erkenden eve dönmek zorunda kaldık.
- B) Güzel sesli sanatçı, sahnede şarkı söylüyordu.
- C) Yavaş adımlarla yürüyerek tehlikeli bölgeden uzaklaştı. ✓
- D) Bu geniş salonda sadece birkaç kişi oturuyordu.
C seçeneğinde '**Yavaş adımlarla**' ifadesindeki 'yavaş', 'adım' adını niteleyen **niteleme sıfatı**dır. '**yürüyerek**' eylemsisini durum yönünden niteleyen ise 'yürüyüşün yavaş olması' anlamını taşıyan **durum belirteci**dir (yürüme eyleminin nasıl gerçekleştiği).
19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki' eki sözcüğü sıfat yapmıştır?
- A) Benimki daha güzel.
- B) Seninki nerede?
- C) Duydum ki gelmişsin.
- D) Duvardaki saat durmuş. ✓
'Duvardaki saat' (Hangi saat?). -ki eki yer bildiren sözcüğe gelerek sıfat yapmıştır.
20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'da/de' bağlaç görevinde kullanılmıştır?
- A) Sen de gelmelisin. ✓
- B) Evde kimse yok.
- C) Okulda tören var.
- D) Yolda kaza olmuş.
A seçeneğindeki 'de', cümleye 'başkaları gibi sen dahi/bile' anlamı katan bir bağlaçtır ve kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır. Bağlaç olan 'da/de' cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı daralsa da yapısı bozulmaz (Sen gelmelisin). Diğer seçeneklerdeki (B, C, D) 'da/de' ekleri ise bulunma durumu (hâl) ekidir, isme bitişik yazılır ve cümlede yer (nerede) bildirir.
21. Aşağıdaki dizelerin hangisinde bir sıfat tamlaması, bir başka adın sıfatı görevinde kullanılmıştır?
- A) Nasıl bırakıp gideceğiz bu mavi denizi
- B) Bir avuç ışıktı incecik yüzü ✓
- C) En derin uykular, en tatlı uykulardır
- D) Geçmiş bir zamanı kalbim bulmak üzeredir
B seçeneğinde '*bir avuç*' (sıfat tamlaması/sıfat grubu), '*ışık*' adını niteleyen sıfat görevindedir.
22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sözcük hem belirtme hem de niteleme sıfatı almıştır?
- A) Birçok genç yazar, işe taklitle başlamıştır. ✓
- B) Yazar, birçok hatırayı üzülerek anlatıyor.
- C) Herhangi bir kitabı seçebilirsiniz.
- D) Güler yüzlü, esprili insanları severim.
'Genç' (Niteleme) ve 'Birçok' (Belirtme-Belgisiz) sıfatları 'yazar' ismini nitelemiş/belirtmiştir.
23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _isim-fiil (mastar)_ kullanılmıştır?
- A) Yolun karşısına geçişi çok tehlikeliydi. ✓
- B) Koşarak gelen çocuk yere düştü.
- C) Soru çözmeden konuyu anlayamazsın.
- D) Gelecek yıl yurt dışına taşınacak.
'Yolun karşısına geçişi...' ifadesinde 'geçiş' (geç-iş) sözcüğü '-iş' isim-fiil ekini alarak eylemin adını almıştır. Bu bir isim-fiildir. Diğerleri: 'koşarak' (zarf-fiil), 'çözmeden' (zarf-fiil), 'gelecek yıl' (sıfat-fiil).
24. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret sıfatı kullanılmıştır?
- A) O adamı tanımıyorum. ✓
- B) Bunu bana ver.
- C) Şunlar çok güzel.
- D) Öteki benim.
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'O' sözcüğü 'adam' ismini işaret ettiği için sıfattır. Diğerleri zamirdir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması yoktur?
- A) Mavi gökyüzü içimizi açtı.
- B) Yazarın son romanını okudun mu?
- C) Evin bahçesinde çocuklar oynuyor. ✓
- D) Zor sorular öğrencileri terletti.
'Evin bahçesinde çocuklar oynuyor.' cümlesinde 'Evin bahçesi' belirtili isim tamlamasıdır, sıfat tamlaması yoktur. Diğer seçeneklerde 'Mavi gökyüzü', 'son roman', 'Zor sorular' sıfat tamlamalarıdır.