Genel Tekrar Testi - 60
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde geçmiş zamanın hikayesi kipiyle çekimlenmiş bir fiil vardır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde geçmiş zamanın hikayesi kipiyle çekimlenmiş bir fiil vardır?
- A) Dışarı çıktığında yağmur yağıyormuş.
- B) O, her zaman yalan söylerdi.
- C) Dün akşam size uğrayacaktım.
- D) Bu konuyu daha önce konuşmuştuk. ✓
Geçmiş zamanın hikayesi çekimi, öğrenilen veya görülen geçmiş zaman kip eklerinden sonra hikaye ek fiili olan '-di' gelmesiyle (-mıştı / -diydi) oluşur. D seçeneğindeki 'konuşmuştuk' fiili, öğrenilen geçmiş zaman eki (-muş) ve ardından gelen hikaye ek fiili (-tu) ile çekimlenmiştir (konuş-muş-tu-k). B seçeneğindeki 'söylerdi' fiili geniş zamanın hikayesi, A seçeneğindeki 'yağıyormuş' fiili şimdiki zamanın rivayeti, C seçeneğindeki 'uğrayacaktım' fiili ise gelecek zamanın hikayesidir.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir 'uyarı' yapılmaktadır?
- A) Kırmızı ışıkta durmak zorunludur.
- B) Kırmızı ışıkta geçtiğini gördüm.
- C) Kırmızı ışıkta beklemeyi sevmiyorum.
- D) Kırmızı ışıkta geçersen ceza yiyebilirsin. ✓
Cümle, 'kırmızı ışıkta geçme' eyleminin olumsuz bir sonucunu (ceza yemek) belirterek, kişiyi bu davranışı yapmaması yönünde uyarmaktadır.
3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hal eki almış bir sözcük yoktur?
- A) Evden geliyorum.
- B) Okulu çok seviyor.
- C) Bugün hava güzel. ✓
- D) Masada kitap var.
A (den), B (u - belirtme), D (da - bulunma). C seçeneğinde hal eki almış sözcük yoktur (Hava ve güzel yalın haldedir).
4. 'Söz gümüşse sükut altındır.' atasözüyle anlatılmak istenen nedir?
- A) Konuşmak çok değerlidir.
- B) Zengin olmak için susmak gerekir.
- C) Yerinde konuşmak iyi olsa da, susmasını bilmek daha değerlidir. ✓
- D) Gümüş ve altın iyi bir yatırımdır.
Doğru cevap C seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, Susmanın (sükut) erdemini anlatan bir atasözüdür. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'iyelik eki' almış bir sözcük vardır?
- A) Okulu boyadılar.
- B) Evi yandı. ✓
- C) Kalemi kırdı.
- D) Defteri aldı.
'Evi yandı' (Onun evi). Sahiplik bildirir. Diğerleri belirtme hal ekidir (Neyi boyadılar? Okulu).
6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yardımcı eylemle kurulan birleşik fiil **yoktur**?
- A) Namaz kıldı.
- B) Teşekkür etti.
- C) Hasta oldu.
- D) Bakakaldı. ✓
'Bakakaldı' (Bak-a-kalmak) sürerlik fiilidir ve kurallı birleşik fiildir. Diğerleri 'etmek, olmak, kılmak' yardımcı eylemleriyle kurulmuştur.
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'yansıma' kökenli bir sözcük **yoktur**?
- A) Su şırıl şırıl akıyordu.
- B) Köpek sabaha kadar havladı.
- C) Kapının menteşeleri gıcırdıyor.
- D) Gökyüzü pırıl pırıl parlıyordu. ✓
Yansıma sözcükler doğadaki seslerin taklidiyle oluşur (şırıl, hav, gıcır). 'Pırıl pırıl' ifadesi *görme* ile ilgilidir, ses (işitme) kökenli olmadığı için yansıma değildir.
8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'özveri' sözcüğünün _eş anlamlısı_ kullanılmıştır?
- A) Bu işi başarmak için çok fedakârlık yaptı. ✓
- B) Herkes kendi çıkarını düşünür olmuş.
- C) Cesaretli insanlar risk almaktan korkmaz.
- D) Sabırlı olmak başarının anahtarıdır.
'Özveri' sözcüğünün eş anlamlısı 'fedakârlık'tır. Cümlede 'fedakârlık' sözcüğü kullanılmıştır.
9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "kimi" sözcüğünün görevi ötekilerden farklıdır?
- A) **Kimi** hayatı kitaplardan öğrenir, **kimi** yaşayarak. ✓
- B) **Kimi** geceler uykum kaçıyor uyuyamıyorum.
- C) **Kimi** öykücüler yaşamın her kesitini anlatır.
- D) **Kimi** insanlar böyle düşünüyor.
A seçeneğinde 'kimi' sözcüğü belgisiz zamir görevindedir. Diğerlerinde belgisiz sıfattır.
10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ünlü değişimi' (kökte) vardır?
- A) Bana ver. ✓
- B) Eve git.
- C) Yola bak.
- D) Seni gördüm.
Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, Ben-e -> Bana. Kökteki ünlü değişmiştir. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.
11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'emir kipi' ile çekimlenmiş bir fiil vardır?
- A) Buraya gel. ✓
- B) Ders çalışmalısın.
- C) Sinemaya gidelim.
- D) Yarın gelecek.
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Gel' fiili 2. tekil şahıs emir kipiyle çekimlenmiştir. (Eki yoktur). Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
12. Yeşilin sarıya döndüğü bir sonbahar günü... Yaprakların büyülü renkleri, vadinin her iki yakasına yayılıyor. Yağmur damlaları, aracın camlarını hafif hafif ıslatıyor. Bir minibüs dolusu gazeteciyiz. Türkiye'nin en önemli doğa alanlarından birine ulaşmak için Erzurum'dan İspir'e gidiyoruz. İki saatten fazla sürüyor yolculuk. Ama ne yolculuk... Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Bir amaç belirtilmiştir.
- B) Karşılaştırmadan yararlanılmıştır.
- C) Benzetme yapılmıştır. ✓
- D) Öykülemeye başvurulmuştur.
Parçada amaç ('ulaşmak için'), karşılaştırma ('en önemli'), öyküleme (yolculuk) ve betimleme vardır. Ancak 'gibi' ya da 'sanki' gibi benzetme edatları kullanılmamıştır (büyülü renkler mecazdır, benzetme değil). Cevap Anahtarı: C
13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ilgi eki' (tamlayan eki) kullanılmamıştır?
- A) Benim kalemim.
- B) Okulun kapısı.
- C) Evin yolu.
- D) Ali'den aldım. ✓
A (Ben-im), B (Okul-un), C (Ev-in) tamlayan ekidir. D şıkkında '-den' ayrılma hal ekidir.
14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'aşamalı bir durum' bildiren ifade vardır?
- A) Hava giderek soğuyor. ✓
- B) Aniden yağmur bastırdı.
- C) Birdenbire karşıma çıktı.
- D) Hemen eve gel.
Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, 'Giderek', 'günden güne', 'yavaş yavaş' gibi ifadeler aşamalı durum bildirir. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.
15. bizim ağız açmaya hakkımız olmasın. Bu bilgi iklimlere, aylara, Franel'e ve Escales'e göre değişiyor. Hekiminiz uykuyu, şarabı ve eti sizin için zararlı görüyorsa üzülmeyin; ben size onun gibi düşünmeyen bir başka hekim bulurum. Düşüncenin akışına göre, bu paragrafın giriş cümlesi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A) Hekimlik bilgisi her hekimde aynı şeylerin önerilmesini sağlıyor mu da ✓
- B) Hekimlik bilgisi son sözünü söylemiş olmalı ki,
- C) Hekimler her şeyden önce dürüst olsun ki,
- D) Hekimlik bilgisi doğruları içermiyor ki,
Parçanın devamında hekim görüşlerinin kişiye ve duruma göre değiştiği anlatılmaktadır. Bu durum, hekimlik bilgisinin mutlak olmadığı sorusuyla başlatılabilir. Cevap Anahtarı: A
16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'hayali ögeler' yer almaktadır?
- A) Bulutlar, Güneş'e küsmüş ağlıyordu. ✓
- B) Sabah erkenden kalkıp işe gitti.
- C) Kitabın sayfalarını hızlıca çevirdi.
- D) Yolda gördüğü kediye süt verdi.
Bulutların küsmesi ve ağlaması gerçekte olmayan, hayali (kişileştirme) durumlardır.
17. Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından _birleşik_ bir cümledir (Girişik Birleşik)?
- A) Güneş açtı, herkes dışarı çıktı.
- B) Yorulduğunu hissedince mola verdi. ✓
- C) Hava soğuktu ve kar yağıyordu.
- D) Sabah oldu, horozlar öttü.
Birleşik cümle (Girişik Birleşik), tek bir ana yüklemi olan ve içinde en az bir fiilimsi (yan cümlecik) bulunduran cümledir. 'Yorulduğunu hissedince mola verdi.' cümlesinde 'mola verdi' (ana yüklem) ve 'hissedince' (zarf-fiil), 'yorulduğunu' (sıfat-fiil) yan cümlecikleri vardır. A, C ve D seçenekleri ise 'bağlı cümle' veya 'sıralı cümle'dir (birden çok yüklem vardır).
18. Aşağıdakilerden hangisi 'öz eleştiri' cümlesidir?
- A) Senin hataların yüzünden kaybettik.
- B) Herkes hata yapabilir.
- C) İşler istediğimiz gibi gitmedi.
- D) Bu konuda daha dikkatli olmalıydım. ✓
Kişinin kendi hatasını veya eksikliğini dile getirmesi (dikkatli olmalıydım) öz eleştiridir.
19. Sanırım, herkes için "İşte şimdi yaşıyorum!" diye düşündüğü bir deneyim vardır. Bazıları için bu, spor yapmak, dans etmek olabilir. Benim içinse yolculuk. Yolculukta iki yönlü bir hareket var. Bir taraftan dünyaya açılıyorsunuz ama bir taraftan da değişik şeyler gördüğünüz için kendinizi fark ediyor ve içinize çekilip orada ikinci bir yolculuğa çıkıyorsunuz. Benim için yolculuğun çekici yanı bu. Böyle konuşan bir kişinin aşağıdakilerden hangisini söylemesi beklenmez?
- A) Dünyayı görmek kadar, kendimle hesaplaşmak için de yolculuk yapıyorum.
- B) Temel amacım, dünyaya değişik açılardan bakabilmektir.
- C) Yaşadığım yerden olabildiğince farklı yerlere gitmenin beni geliştireceğine inanırım.
- D) Gördüklerimin beni etkilemesine izin vermem, çünkü kalıplarımın dışına çıkmak istemem. ✓
Yazar, yolculuğun hem dünyaya açılım hem de içe çekilme (kendini fark etme) getirdiğini belirtmiştir. 'Etkilenmeye izin vermemek', bu bakış açısıyla çelişir. Cevap Anahtarı: D
20. 'Bu sanatçının dili çok _sade_.' cümlesindeki 'sade' kelimesinin zıt anlamlısı aşağıdakilerden hangisinde kullanılmıştır?
- A) Toplantıya _yalın_ kıyafetlerle katılmıştı.
- B) Yazar, son eserinde _ağdalı_ bir dil kullanmayı tercih etmiş. ✓
- C) Olayları _karmaşık_ hale getirmeyi seviyordu.
- D) Çok _açık_ sözlü bir insandır.
'Sade dil' (anlaşılır, süssüz) kelimesinin zıt anlamlısı 'süslü, ağır, ağdalı' dildir. B seçeneğindeki 'ağdalı' sözcüğü bu anlamı karşılamaktadır. 'Karmaşık' (karışık), 'yalın' (eş anlamlısı), 'açık' (net) zıt anlamlısı değildir.
21. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, tamlananı tamlayandan önce söylenmiş bir belirtili ad tamlaması vardır?
- A) Kırmızı bir kuştur **soluğum** kumral göklerinde **saçlarının** ✓
- B) Çalgıcının biridir belki de macun satan
- C) Denizin ortasında motorumuz durdu
- D) Taşlarda yüzümün yarısını gördüm
A seçeneğinde '**saçlarının soluğu**' tamlamasında tamlanan '**soluğum**' tamlayandan ('saçlarının') önce gelmiştir.
22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _kesinlik_ anlamı _yoktur_?
- A) Sınav sonuçları bu hafta açıklanacakmış. ✓
- B) Bu eser, Türk edebiyatının en önemli eseridir.
- C) Toplantı saat 10.00'da başlayacak.
- D) Güneş, doğudan doğar.
_'Açıklanacakmış'_ fiilindeki _-mış_ eki, cümlenin anlamını _duyma/rivayet_ (kesin olmama) anlamıyla desteklemektedir.
23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde türemiş fiil vardır?
- A) Çiçekleri her gün sular. ✓
- B) Beni görünce kaçtı.
- C) Dersi dikkatle dinle.
- D) Yarın bize gel.
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Su-la-r. İsimden fiil yapan -la eki almıştır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
24. İkinci Yeni şiiri, Türk şiirinin süregelen akışı içinde bir kilometre taşı olmuştur. 1950’li yılların sonlarına doğru bu şiir akımı kendisini duyurmuş ve 1960’lı yılların başında da kendi kendine gündemden çıkmıştır. Özellikle Garip şiirinden sonra, şiirimiz yeni biçimler ve olanaklar denemeye girişmiş ve bunun sonucu olarak da İkinci Yeni, hem Garip şiirinin belli başlı unsurlarından kendisini yalıtmış hem de o güne dek ülkemizde rastlanmayan bir dize yapısı ve sözcük kullanımı ile ortaya çıkmıştır. Renk ve görsellik bu şiirde konumunu iyice belirginleştirmiş ve imgenin kendi dilini oluşturmasına olanak sağlanmıştır. Böylelikle günlük konuşma dilinden ayrı bir şiir dili oluşturulmuştur. Bu parçadan İkinci Yeni şiiriyle ilgili olarak aşağıdakilerin hangisine varılamaz?
- A) Belirli bir süre içinde etkili olduğuna
- B) Özgün yönlerinin bulunduğuna
- C) Bazı ögelerin ön plana çıkarıldığına
- D) Güncellikten ve yaşamdan uzaklaşıldığına ✓
Parçada, İkinci Yeni'nin 'günlük konuşma dilinden ayrı bir şiir dili' oluşturduğu belirtilmiştir. Ancak bunun şiiri **güncellikten ve yaşamdan uzaklaştırdığına** dair bir bilgi çıkarılamaz.
25. Aşağıdaki ikilemelerden hangisi 'biri anlamlı biri anlamsız' sözcüklerden oluşmuştur?
- A) Doğru dürüst
- B) İri yarı
- C) Eğri büğrü ✓
- D) Yalan yanlış
Eğri (anlamlı), Büğrü (tek başına anlamsız). A ve D'de ikisi de anlamlı veya yakın anlamlıdır. İri-yarı (İri anlamlı, Yarı anlamsızdır ama TDK bu kategoride en net örnek olarak Eğri-Büğrü'yü verir).