Genel Tekrar Testi - 76
'Yolun kenarına bırakılan çöpler, görevliler tarafından toplandı.' cümlesinin çatı özellikleri hangisinde doğru verilmiştir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. 'Yolun kenarına bırakılan çöpler, görevliler tarafından toplandı.' cümlesinin çatı özellikleri hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Etken - Geçişli
- B) Edilgen - Geçişsiz ✓
- C) Dönüşlü - Geçişli
- D) Edilgen - Geçişli
'toplandı' yükleminin öznesi 'yolun kenarına bırakılan çöpler'dir (sözde özne). Toplama işini yapan 'görevliler' ise örtülü öznedir. İşi yapan belli olmadığı (veya başkası olduğu) için fiil edilgendir. Edilgen fiiller nesne alamadığı için geçişsiz kabul edilir.
2. I. Çok çalıştı ama sınavı kazanamadı. II. Sınavı kazanamadı çünkü çok çalışmadı. Bu iki cümlenin anlam ilişkisi bakımından ortak yönü nedir?
- A) Her ikisi de amaç-sonuç cümlesidir.
- B) Her ikisi de koşul-sonuç cümlesidir.
- C) Her ikisinde de karşıt durumlardan bahsedilmiştir.
- D) Her ikisinde de neden-sonuç ilişkisi vardır. ✓
Birinci cümlede beklentinin tersi bir durum (karşıtlık) vardır. İkinci cümlede ise 'sınavı kazanamama' sonucunun nedeni 'çok çalışmaması'dır. Her iki cümle de bir sonucun gerekçesini veya zıt durumunu ortaya koyduğu için temelinde neden-sonuç ilişkisi barındırır.
3. 'Rüzgâr, denize nazire yaparcasına hırçınlaşıyordu.' cümlesindeki söz sanatları hangileridir?
- A) Benzetme - Abartma
- B) Kişileştirme - Benzetme ✓
- C) Tezat - Konuşturma
- D) Kişileştirme - Tezat
Rüzgâra insana özgü 'nazire yapma' ve 'hırçınlaşma' özellikleri verilerek kişileştirme yapılmıştır. Aynı zamanda 'nazire yaparcasına' ifadesiyle bir durumu başka bir duruma benzetme ilgisi kurulmuştur.
4. Yazarın, güncel bir olay hakkındaki düşüncelerini, gazetedeki köşesinde, kanıtlama amacı gütmeden ve samimi bir dille yazdığı metin türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Makale
- B) Deneme
- C) Sohbet
- D) Fıkra ✓
Bu tanım, güncel konuları ele alan, kısa ve öznel gazete yazısı olan fıkra (köşe yazısı) türüne aittir.
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem benzetme hem de abartma sanatı bir arada kullanılmıştır?
- A) Gözleri, okyanus kadar derin ve gizemliydi. ✓
- B) Bulutlar, pamuk yığınları gibi gökyüzüne dağılmıştı.
- C) Bir ah çeksem dağı taşı eritir.
- D) Kar taneleri, gökten inen melekler gibiydi.
Gözlerin 'okyanus kadar derin' olması hem bir benzetmedir hem de derinliğin derecesini olağanüstü bir boyutta gösterdiği için bir abartmadır.
6. Aşağıdaki cümlelerin hangisi, öğe dizilişi bakımından diğerlerinden farklıdır?
- A) Baharın gelişiyle bütün doğa canlandı.
- B) Sınav sonuçları yarın açıklanacakmış.
- C) Gördüm gözlerindeki o derin hüznü. ✓
- D) Kardeşim, odasında sessizce kitap okuyor.
A, B ve D seçeneklerinde yüklem cümlenin sonunda olduğu için kurallı cümlelerdir. C seçeneğinde ise yüklem ('Gördüm') cümlenin başında yer aldığı için devrik bir cümledir.
7. Bir şirketin K, L, M, N departmanlarında çalışan Arda, Banu, Cem ve Deniz adlı kişilerle ilgili şunlar bilinmektedir: - Her kişi farklı bir departmandadır. - Arda, K departmanındadır. - Banu, ne L ne de M departmanındadır. - Cem, N departmanında değildir. Buna göre Cem hangi departmandadır?
- A) K
- B) L
- C) M ✓
- D) N
Arda=K. Banu, L ve M'de değilse, K de dolu olduğu için geriye tek seçenek kalır: Banu=N. Bu durumda Cem ve Deniz'e L ve M departmanları kalır. Cem, N departmanında değil (zaten N dolu). Cem'in L veya M'de olması gerekir. **Soruda eksiklik var. Eğer 'Cem, L'de değildir' denseydi, Cem=M olurdu. Mevcut verilerle Cem, L veya M olabilir. LGS mantığıyla tek çözüm olması gerektiği için bir öncül eksiktir.**
8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki' bağlacı, neden-sonuç ilişkisi kurmuştur?
- A) Dışarı çıktım ki hava alayım.
- B) Öyle yorgunum ki gözlerimi açamıyorum. ✓
- C) Baktım ki kimse kalmamış.
- D) Sen ki bu işlerin ustasısın.
B seçeneğinde 'gözlerini açamamasının' nedeni 'çok yorgun olması'dır. 'ki' bağlacı burada iki yargı arasında bir neden-sonuç bağlantısı kurmuştur.
9. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin çatı özelliği 'dönüşlü-geçişsiz'dir?
- A) Bütün sınıf bahçede toplandı.
- B) Çocuk, annesinin arkasına saklandı.
- C) Bayram için güzelce giyindi. ✓
- D) Sınav sonuçları dün açıklandı.
'giyindi' fiilinin öznesi 'O'dur (gizli). Giyinme işini yapan da, bu işten etkilenen de aynı kişidir (dönüşlü). 'Onu giyindi' diyemediğimiz için fiil aynı zamanda geçişsizdir.
10. Aşağıdaki cümlelerden hangisi yapısına göre birleşik bir cümledir?
- A) Hava güzeldi, hepimiz dışarı çıktık.
- B) Çok yorgunum ve hemen uyumak istiyorum.
- C) Sınavdan yüksek bir not almayı hedefliyor. ✓
- D) Bu konuyu bir daha konuşmayalım.
Birleşik cümle, içinde en az bir fiilimsi barındıran tek yüklemli cümledir. C seçeneğinde 'almayı' sözcüğü isim-fiildir ve cümle bu nedenle birleşiktir. A sıralı, B bağlı, D ise basit bir cümledir.
11. Bir yazarın, herhangi bir konudaki kişisel düşüncelerini, kanıtlama amacı gütmeden, okurla sohbet ediyormuş gibi anlattığı metin türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Makale
- B) Deneme ✓
- C) Eleştiri
- D) Fıkra
Bu tanım, yazarın öznel düşüncelerini samimi bir üslupla kaleme aldığı deneme türüne aittir.
12. Aşağıdaki cümlelerin hangisi, yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
- A) Eve geldi ve hemen uyudu.
- B) Çok çalıştı ama başaramadı.
- C) Hem ağlıyor hem de bir şeyler anlatıyordu.
- D) Güneş doğdu, kuşlar ötmeye başladı. ✓
A, B ve C seçenekleri, iki cümlenin bağlaçlarla birbirine bağlandığı 'bağlı cümle'lerdir. D seçeneği ise iki cümlenin virgülle bağlandığı 'sıralı cümle'dir.
13. 'Ağaç, 'Beni kesmeyin!' diye haykırdı.' cümlesindeki söz sanatları hangileridir?
- A) Benzetme ve Abartma
- B) Kişileştirme ve Konuşturma ✓
- C) Tezat ve Benzetme
- D) Sadece Kişileştirme
İnsan dışı bir varlık olan 'ağacın', insana özgü 'haykırma' (kişileştirme) ve bir cümle kurarak 'konuşma' (konuşturma) eylemlerini yapması sağlanmıştır.
14. Bir lokantada A, B ve C menüleri bulunmaktadır. Bu menüleri sipariş eden Kerem, Lale ve Mine ile ilgili şunlar bilinmektedir: - Herkes farklı bir menü sipariş etmiştir. - Lale, A menüsünü sipariş etmemiştir. - Kerem, B menüsünü sipariş etmiştir. Buna göre Lale hangi menüyü sipariş etmiş olabilir?
- A) Sadece A
- B) Sadece B
- C) Sadece C ✓
- D) A veya C
Kerem=B menüsü. Geriye A ve C menüleri ile Lale ve Mine kaldı. Lale, A menüsünü sipariş etmediğine göre, Lale'ye tek bir seçenek kalır: C menüsü. Bu durumda Mine'ye de A menüsü kalır.
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir eylemin gerçekleşmesi başka bir eylemin gerçekleşmesine bağlanmıştır?
- A) Çok yorulduğu için hemen uykuya daldı.
- B) İlaçlarını içersen kısa sürede iyileşirsin. ✓
- C) Sınavı kazanmak amacıyla kursa yazıldı.
- D) Hava karardı ve sokaklar sessizleşti.
Bu tanım, koşul-sonuç (şart-sonuç) cümlesinin tanımıdır. B seçeneğinde 'iyileşme' sonucunun gerçekleşmesi, 'ilaçlarını içme' koşuluna bağlanmıştır.
16. Aşağıdaki cümlelerden hangisi, yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
- A) Güneş doğdu ve yeni bir gün başladı.
- B) Çok çalıştı ama istediği sonucu alamadı.
- C) Hem konuşuyor hem de not alıyordu.
- D) Eve geldi, üzerini değiştirdi, yemeğe oturdu. ✓
A, B ve C seçenekleri, birden fazla cümlenin bağlaçlarla birbirine bağlandığı 'bağlı cümle'lerdir. D seçeneği ise birden fazla cümlenin virgülle bağlandığı 'sıralı cümle'dir.
17. 'Rüzgâr, asırlık çınarın kulağına bir şeyler fısıldıyordu.' cümlesindeki en belirgin söz sanatları hangileridir?
- A) Benzetme ve Abartma
- B) Kişileştirme ve Tezat
- C) Kişileştirme ve Benzetme ✓
- D) Sadece Kişileştirme
Rüzgâra insana özgü 'fısıldama' özelliği verilerek kişileştirme yapılmıştır. Aynı zamanda çınarın bir 'kulağı' olduğu hayal edilerek bir benzetme (kapalı istiare) ilgisi kurulmuştur.
18. Bir turnuvaya katılan A, B, C, D ve E takımları ile ilgili şunlar bilinmektedir: - Turnuvayı A takımı kazanmıştır (1. olmuştur). - E takımı, sonuncu olmamıştır. - C takımı, D takımından hemen sonraki sırada yer almıştır. - B takımı ile A takımı arasında sadece bir takım vardır. Buna göre turnuvayı 2. sırada bitiren takım hangisidir?
- A) B
- B) C
- C) D
- D) E ✓
Sıralama: 1-2-3-4-5. A=1. 'B ile A arasında bir takım var' bilgisine göre, B=3 olmalıdır (1.A, 2.?, 3.B). (D, C) ikilisi bir bloktur. Bu blok sadece 4. ve 5. sıralara gelebilir (D=4, C=5). Geriye 2. sıra ve E takımı kalır. E takımı sonuncu olmadığı için bu sıralama tüm kurallara uyar. Son durum: 1.A, 2.E, 3.B, 4.D, 5.C. Turnuvayı 2. sırada bitiren E takımıdır.
19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde farklı türde bir fiilimsi kullanılmıştır?
- A) Kitap okumak, en sevdiğim alışkanlıktır.
- B) Onunla konuşmayı dört gözle bekliyorum.
- C) Hayata gülümseyerek bakmak gerekir. ✓
- D) Bu konudaki görüşlerini merak ediyorum.
C seçeneğindeki 'gülümseyerek' sözcüğü '-erek' ekini alarak zarf-fiil olmuştur. A, B ve D seçeneklerindeki 'okumak', 'konuşmayı' ve 'görüş' sözcükleri ise isim-fiil veya isim-fiilden kalıcılaşmış isimlerdir.
20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi türü, diğerlerinden farklıdır?
- A) Koşarken ayakkabısının bağı çözüldü.
- B) Okunacak kitapları masaya koymuş.
- C) Yüzmek ona iyi geliyor. ✓
- D) Güler yüzlü insanları severim.
A’da “Koşarken” zarf-fiildir (-ken), B’de “Okunacak” sıfat-fiildir (-acak), D’de “Güler” sıfat-fiildir (-r geniş zaman sıfat-fiil). C’de “Yüzmek” isim-fiildir (-mek). Dolayısıyla C diğerlerinden farklıdır.
21. Aşağıdaki cümlelerin hangisi işteş çatılıdır?
- A) Öğrenciler bahçede top oynadı.
- B) İki boksör ringde saatlerce dövüştü. ✓
- C) Sınav sonuçları açıklandı.
- D) Çocuk annesini görünce sevindi.
İşteş fiiller, eylemin karşılıklı/beraber yapıldığını bildirir ve çoğunlukla “-iş” ekiyle kurulur: “dövüşmek”. A’da basit fiil (oynamak), C’de edilgen (açıklanmak), D’de geçişsiz bir fiil (sevinmek) vardır.
22. Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlamca olumsuz, yapı olarak olumludur?
- A) Hiç kimse gelmedi.
- B) O, haksız sayılmaz. ✓
- C) Bu işi yapmayacağım.
- D) Her şey yolunda değil.
“Haksız sayılmaz” cümlesinde olumsuzluk ek'i (-ma/-me) yoktur; yüklem olumludur; ancak anlamca “tam haksız değil” → “kısmen haklı olabilir” gibi olumsuz bir yargı taşır (örtük olumsuz). A ve C’de olumsuzluk açıkça vardır (“gelmedi”, “yapmayacağım”), D’de “değil” olumsuzluk edatıdır.
23. Aşağıdakilerden hangisinde benzetme (teşbih) sanatı vardır?
- A) Rüzgâr şehri uyandırdı.
- B) Gözlerin deniz gibi derindi. ✓
- C) Kapılar bize kapandı.
- D) Şehir ağlıyordu.
B’de açık benzetme vardır: “gözler” benzeyen, “deniz” kendisine benzetilen, “gibi” benzetme edatıdır. A ve D’de kişileştirme (insan dışına insana özgü nitelik yükleme), C’de mecaz (soyutlama) söz konusudur.
24. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “mi” soru eki yanlış kullanılmıştır?
- A) Sen de geliyor musun?
- B) Bu kitabı okudun mu?
- C) Gerçekten mi güzel olmuş? ✓
- D) Sınava hazır mısın?
“mi” soru eki ayrı yazılır ve kendinden önceki kelimeye bitişmez. Vurgu amaçlı “Gerçekten güzel mi olmuş?” olmalıdır; “mi” her zaman ayrı yazılır ve ek aldığı takdirde (mı/mi/mu/mü) yalnızca kendi eklerini alır: “hazır mısın?”, “geliyor musun?”.
25. “Kitap okurken zamanın nasıl geçtiğini anlamıyorum.” cümlesi yapıca hangi türdedir?
- A) Basit cümle
- B) Sıralı cümle
- C) Bağlı cümle
- D) Girişik birleşik cümle ✓
Cümlede “okurken” zarf-fiil (fiilimsi) vardır; fiilimsi alan cümleler birleşik cümledir ve bu tür “girişik birleşik cümle” olarak adlandırılır. Basit cümlede fiilimsi bulunmaz; sıralı cümlede birden çok bağımsız cümle virgül/noktalı virgülle yan yana gelir; bağlı cümlede bağlaç (ve, ama…) ile bağlanır.