Genel Tekrar Testi - 34
Kamu kaynaklarının kullanımını meclis adına denetleyen, yüksek mahkeme statüsünde olmamasına karşın hesap yargılaması yürüten anayasal kurum hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Kamu kaynaklarının kullanımını meclis adına denetleyen, yüksek mahkeme statüsünde olmamasına karşın hesap yargılaması yürüten anayasal kurum hangisidir?
- A) Uyuşmazlık Mahkemesi
- B) Sayıştay ✓
- C) Anayasa Mahkemesi
- D) Yargıtay
- E) Danıştay
Sayıştay, kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile sorumluların hesap ve işlemlerini TBMM adına denetler ve kesin hükme bağlar. Anayasa'nın yargı bölümünde düzenlenmiş olmasına rağmen yüksek mahkeme olarak kabul edilmez. “Hesap mahkemesi” ve “TBMM adına mali denetim” ifadeleri Sayıştayı gösterir. Danıştay ve Yargıtay ise sırasıyla idari ve adli yargının yüksek mahkemeleridir.
2. İdari yargı teşkilatındaki görev dağılımı uyarınca, bu yargı kolunun genel görevli ilk derece mahkemeleri hangileridir?
- A) İdare Mahkemesi ve Danıştay
- B) İdare Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesi
- C) Yalnızca Danıştay
- D) İdare Mahkemesi ve Vergi Mahkemesi ✓
- E) Vergi Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesi
İdare mahkemeleri ile vergi mahkemeleri idari yargının genel ilk derece mahkemeleridir. Bölge idare mahkemeleri istinaf mercii, Danıştay ise idari yargının yüksek mahkemesidir; Danıştay kanunda belirtilen bazı davalara ilk derece olarak da bakabilir. Soru genel görevli ilk derece mahkemelerini sormaktadır. Bu nedenle I ve III birlikte alınır; üst derece mercileri seçenek dışında bırakılır.
3. İdari yargılamada derece sistemi ve teşkilat yapısı dikkate alındığında, bu yargı kolundaki üst derece (istinaf ve temyiz) mahkemeleri hangileridir?
- A) Temyiz merci olan Danıştay ile İdare Mahkemeleri
- B) Yalnızca genel görevli olan İdare Mahkemeleri
- C) İdare Mahkemeleri ile Vergi Mahkemeleri
- D) İdare Mahkemeleri ile Bölge İdare Mahkemeleri
- E) Temyiz merci olan Danıştay ile istinaf merci olan Bölge İdare Mahkemeleri ✓
İdare ve vergi mahkemeleri idari yargının genel ilk derece mahkemeleridir. Bölge idare mahkemeleri istinaf, Danıştay ise temyiz mercii olarak üst derece yargı görevini yerine getirir. İdari yargıdaki derece sistemi ilk derece, istinaf ve temyiz şeklindedir. Üst derece mercileri Bölge İdare Mahkemeleri ile Danıştaydır.
4. Kamu hizmetlerinin özel teşebbüslere verilmesini öngören imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde görüş bildirmekle görevli organ hangisidir?
- A) Yargıtay
- B) Danıştay ✓
- C) Devlet Planlama Teşkilatı
- D) Yüksek Denetleme Kurulu
- E) Sayıştay
Danıştay; davaları görmek, idari uyuşmazlıkları çözmek ve kanunla gösterilen diğer görevlerin yanında kamu hizmetleriyle ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmekle görevlidir. Buradaki görev bir yargı kararı vermek değil, imtiyaz sözleşmesi hakkında görüş bildirmektir. Sayıştay mali denetim, Yargıtay ise adli yargının temyiz göreviyle ilişkilidir.
5. Anayasal kararlara göre, Anayasa Mahkemesi tarafından verilen kararların hukuken yürürlüğe girmesi ve geçerlilik kazanması hangi aşamada gerçekleşir?
- A) Resmi Gazete'de yayımlanarak ilan edildiğinde ✓
- B) TBMM Genel Kurulu'nda okunup kabul edildiğinde
- C) Cumhurbaşkanı tarafından onaylanıp imzalandığında
- D) Yargıtay Büyük Genel Kurulu tarafından tescil edildiğinde
- E) Danıştay Başkanlık Divanı'nca uygun bulunduğunda
Anayasa Mahkemesi kararları kesindir ve gerekçeli olarak Resmî Gazete'de yayımlanır. İptal kararları, Mahkeme tarafından ayrıca ileri bir tarih belirlenmemişse Resmî Gazete'de yayımlandıkları tarihte yürürlüğe girer. Anayasa Mahkemesi kararlarının yürürlüğe girmesi başka bir organın onayına bağlı değildir. Cumhurbaşkanı, TBMM, Yargıtay veya Danıştay bu kararları onaylayamaz.
6. Anayasal bir kurul olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlık görevini yürütecek üyeyi görevlendirme yetkisi hangi mahkemeye verilmiştir?
- A) Yargıtay
- B) Anayasa Mahkemesi ✓
- C) Sayıştay
- D) Danıştay
- E) Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığını, Anayasa Mahkemesinin kendi üyeleri arasından görevlendirdiği üye yapar. Başkanın belirlenmesi Uyuşmazlık Mahkemesinin kendi üyelerine veya diğer yüksek mahkemelere bırakılmamıştır. Uyuşmazlık Mahkemesi ayrı bir yüksek mahkeme olsa da başkanını seçme yetkisi Anayasa Mahkemesine aittir.
7. Adli yargının zirvesi olan Yargıtay'da Birinci Başkanlık ve başkan vekilliği makamlarının görev süresi kaç yıldır?
- A) 12 yıl
- B) 6 yıl
- C) 10 yıl
- D) 5 yıl
- E) 4 yıl ✓
Yargıtay Birinci Başkanı ile başkan vekilleri kendi üyeleri arasından Yargıtay Büyük Genel Kurulunca dört yıl için seçilir. Görev süresi sona erenler yeniden seçilebilir. Yargıtay üyelerinin 12 yıllık görev süresi ile başkan ve başkan vekillerinin 4 yıllık görev süresi farklıdır.
8. Yüksek mahkemelerin ve anayasal kurulların üye seçim esasları uyarınca, aşağıda belirtilen kurumların hangilerine atanan bir üyenin görev süresi bittikten sonra aynı göreve yeniden seçilmesi anayasal olarak yasaktır?
- A) Hâkimler ve Savcılar Kurulu ile Yargıtay
- B) Anayasa Mahkemesi ve Danıştay
- C) Anayasa Mahkemesi, Danıştay ve Yargıtay ✓
- D) Danıştay, Hâkimler ve Savcılar Kurulu ve Yargıtay
- E) Danıştay ve Yargıtay
Anayasa Mahkemesi, Danıştay ve Yargıtay üyeleri 12 yıllık görev süresinin ardından aynı kuruma yeniden üye seçilemez. Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) üyeleri ise 4 yıl için seçilir ve görev süresi sona eren üyelerin yeniden seçilmesi mümkündür. Yeniden seçilme yasağı I, II ve IV numaralı kurumlar için geçerlidir.
9. Sosyal güvenlik kurumları ve bütçe kapsamındaki kamu kurumlarının hesaplarını, gelir-giderlerini meclis adına denetleyip kesin karara bağlayan kurum hangisidir?
- A) Danıştay
- B) Vergi Mahkemesi
- C) Bölge İdare Mahkemesi
- D) Anayasa Mahkemesi
- E) Sayıştay ✓
Sayıştay, merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının gelir, gider ve mallarını TBMM adına denetler. Sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlar ve kanunlarla verilen inceleme görevlerini yerine getirir. “TBMM adına mali denetim” ve “hesapları kesin hükme bağlama” ifadeleri doğrudan Sayıştayı gösterir.
10. Adli yargı ile idari yargı kolları bünyesindeki mahkemeler arasında doğabilecek görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlayan yüksek mahkeme hangisidir?
- A) Anayasa Mahkemesi
- B) Yargıtay
- C) Uyuşmazlık Mahkemesi ✓
- D) Hâkimler ve Savcılar Kurulu
- E) Danıştay
Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevli bağımsız bir yüksek mahkemedir. Böylece farklı yargı kollarının aynı uyuşmazlıkta çelişen kararlar vermesi önlenir. Yargıtay adli, Danıştay idari yargının yüksek mahkemesidir; iki yargı kolu arasındaki uyuşmazlığı ise Uyuşmazlık Mahkemesi çözer.
11. Adli yargı kolundaki ilk derece ceza ve hukuk mahkemelerinin kararları için son temyiz ve denetim mercii hangisidir?
- A) Anayasa Mahkemesi
- B) Danıştay
- C) Sayıştay
- D) Yargıtay ✓
- E) Uyuşmazlık Mahkemesi
Yargıtay, adli yargı kolundaki hukuk ve ceza mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı kararların son inceleme merciidir. İdari yargının temyiz mercii ise Danıştaydır. Yargıtay ile Danıştay arasındaki ayrım yargı koluna göre yapılır: adli yargıda Yargıtay, idari yargıda Danıştay görev yapar.
12. Türkiye'deki idari yargı kolunda yer alan ilk derece ve bölge mahkemelerince verilen kararların son temyiz inceleme mercii olan yüksek mahkeme hangisidir?
- A) Yargıtay
- B) Danıştay ✓
- C) Anayasa Mahkemesi
- D) Bölge İdare Mahkemesi
- E) Bölge Adliye Mahkemesi
Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı kararların son inceleme merciidir. Ayrıca kanunda gösterilen bazı davalara ilk derece mahkemesi olarak da bakar. İdari yargıda Bölge İdare Mahkemesi istinaf, Danıştay temyiz merciidir. Adli yargının yüksek mahkemesi ise Yargıtaydır.
13. Merkezi yönetimin Ankara'da yer alan başkent teşkilatı yapıları ve makamları dışında kalan idari yapılanma hangisidir?
- A) Cumhurbaşkanlığı politika kurulları
- B) Bakanlık teşkilatları
- C) Cumhurbaşkanlığı
- D) Taşra teşkilatı bünyesindeki il genel idaresi ✓
- E) İdari görevleri yönüyle Danıştay
Cumhurbaşkanı, bakanlıklar, politika kurulları ve idari görevleri yönüyle Danıştay merkezî idarenin başkentteki teşkilatı içinde değerlendirilir. İl genel idaresi ise merkezî idarenin başkent dışında örgütlenen taşra teşkilatının bir bölümüdür.
14. Anayasamızda düzenlenen ve merkezi idareye görüş, denetim veya danışma desteği sunan başkentteki yardımcı kuruluşlar hangileridir?
- A) Danıştay
- B) Milli Güvenlik Kurulu ve Sayıştay
- C) Danıştay ve Yargıtay
- D) Yargıtay
- E) Danıştay, Milli Güvenlik Kurulu ve Sayıştay ✓
Başkentteki yardımcı kuruluşlar, merkezî idareye görüş, denetim ve danışma yoluyla katkı sunan yapılardır. Danıştay, Millî Güvenlik Kurulu ve Sayıştay bu kapsamda değerlendirilir. Yargıtay ise adli yargının yüksek mahkemesidir. I, II ve III yardımcı kuruluş; IV doğrudan bir yüksek yargı merciidir.
15. İdarenin her türlü eylem ve işleminin kanuna dayanması ve kanun sınırları içinde yürütülmesi, aşağıdaki ilkelerden hangisiyle ifade edilir?
- A) Kuvvetler birliği
- B) İdarenin kanuniliği ✓
- C) Yerinden yönetim
- D) Yetki genişliği
16. Medeni Kanun hükümlerine göre, bir kişinin tek başına veya birlikte evlat edinebilmesi için gereken şartlar arasında hangileri yer alır? I. 35 yaşını doldurmuş olması II. Evlat edinen ile evlatlık arasında en az 18 yaş fark bulunması III. En az yükseköğrenim mezunu olması
- A) I ve II
- B) II ve III
- C) Yalnız I
- D) Yalnız II ✓
- E) Yalnız III
Evlat edinenin evlatlıktan en az on sekiz yaş büyük olması gerekir. Otuz beş yaş ve üniversite mezuniyeti koşulu bulunmamaktadır.
17. Hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlığa uygulayacağı yazılı ya da yazısız hiçbir kuralın bulunmaması durumuna ne ad verilir?
- A) Gerçek olmayan kanun boşluğu
- B) Gerçek kanun boşluğu
- C) Hukuk boşluğu ✓
- D) Kural içi boşluk
- E) Kural dışı boşluk
Somut olaya uygulanabilecek hem yazılı hem de yazısız hukuk kuralının bulunmaması hukuk boşluğudur. Yalnızca yazılı hükmün bulunmaması ise gerçek kanun boşluğu olarak adlandırılır.
18. Türk Ceza Kanunu'na göre, sağır ve dilsiz bireylerin ceza ehliyetinin başlaması için doldurulması gereken asgari yaş kaçtır?
- A) 13
- B) 15 ✓
- C) 18
- D) 21
- E) 12
sağır ve dilsiz kişiler bakımından ceza ehliyetinin on beş yaşın doldurulmasıyla başladığı kabul edilmiştir.
19. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'na göre yerleşim yeri (ikametgâh) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Sürekli kalma niyetiyle oturulan yere yerleşim yeri denir.
- B) Velayet altındaki çocuğun yerleşim yeri anne ve babasının yerleşim yeridir.
- C) Evli kadının yerleşim yeri kocasının yerleşim yerine tabidir. ✓
- D) Herkes kural olarak tek bir yerleşim yerine sahip olabilir.
- E) Vesayet altındaki kişinin yerleşim yeri bağlı olduğu vesayet makamının bulunduğu yerdir.
Eşler ortak bir yerleşim yeri seçebileceği gibi birbirinden bağımsız yerleşim yerleri de edinebilir. Evli kadının yerleşim yerinin zorunlu olarak kocasına bağlı olduğu ifadesi yanlıştır.
20. Devletin kamu hizmetlerinin finansmanı amacıyla yükümlülerden kanun zoruyla ve karşılıksız olarak topladığı maddi değere ne ad verilir?
- A) Harç
- B) Vergi ✓
- C) Kamulaştırma
- D) Şerefiye
- E) Resim
Vergi, devletin kamu giderlerini karşılamak için kişilerden karşılıksız olarak aldığı ekonomik değerdir. Harç belirli bir kamu hizmetinden yararlanma, resim ise izin karşılığında alınır.
21. Aşağıdakilerden hangisi Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen ceza türlerinden biri değildir?
- A) Müebbet hapis cezası
- B) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası
- C) Süreli hapis cezası
- D) Genel müsadere cezası ✓
- E) Kısa süreli hapis cezası
Türk Ceza Kanunu'nda süreli, müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları yer alır. Genel müsadere cezası ise hukuk sistemimizde yasaklanmıştır ve yer almaz.
22. Türk Ceza Kanunu'na göre, aşağıdakilerden hangisi kısa süreli hapis cezası kapsamındadır?
- A) Beş yıl veya daha az süreli hapis cezaları
- B) Altı ay veya daha az süreli hapis cezaları
- C) Bir yıl veya daha az süreli hapis cezaları ✓
- D) Üç yıl veya daha az süreli hapis cezaları
- E) İki yıl veya daha az süreli hapis cezaları
TCK Madde 49'a göre, hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır.
23. Kanunda somut uyuşmazlığa dair yazılı bir kural bulunmasına karşın, bu kuralın tatmin edici ve adil bir çözüm sunmaması durumunda hangi boşluk türü oluşur?
- A) Gerçek olmayan boşluk
- B) Kural içi boşluk
- C) Hukuk boşluğu
- D) Kanun boşluğu
- E) Örtülü boşluk ✓
Kanunda bir hüküm bulunmasına rağmen hükmün somut olayı adil ve yeterli biçimde çözmemesi örtülü boşluk olarak adlandırılır.
24. Suç profesine göre, aşağıdakilerden hangisi bir fiilin suç oluşturabilmesi için gereken genel unsurlar arasında yer almaz?
- A) Hareket
- B) Süreklilik ✓
- C) İhmal
- D) Kanuni unsur
- E) Taksir
Suçun kanuni, maddi ve manevi unsurları vardır. Hareket ve ihmal maddi unsurla, taksir ise manevi unsurla ilişkilidir. Süreklilik suçun zorunlu unsurlarından değildir.
25. Türk Borçlar Kanunu'na göre, kanunda özel bir süre belirtilmemiş alacaklar için geçerli olan genel zamanaşımı süresi kaç yıldır?
- A) 12 yıl
- B) 1 yıl
- C) 5 yıl
- D) 10 yıl ✓
- E) 3 yıl
Türk Borçlar Kanunu'nda başka bir süre öngörülmedikçe alacaklar için genel zamanaşımı süresi on yıldır.