Genel Tekrar Testi - 45
Medeni Kanun'un 1. maddesine göre; 'Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa hâkim ---- hukukuna göre, bu da yoksa ---- gibi karar verir; karar verirken ---- ve yargı kararlarından yararlanır.' Boşluklara sırasıyla hangileri getirilmelidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Medeni Kanun'un 1. maddesine göre; 'Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa hâkim ---- hukukuna göre, bu da yoksa ---- gibi karar verir; karar verirken ---- ve yargı kararlarından yararlanır.' Boşluklara sırasıyla hangileri getirilmelidir?
- A) Teamül - Danıştay - Hukuk kuralları
- B) Örf ve âdet - Kanun koyucu - Bilimsel görüşler ✓
- C) Öğreti - Yasama organı - Doktrin
- D) İçtihat - Bilim adamı - Örf ve âdet
- E) Mevzuat - Yargıtay - Bilirkişi raporu
Medeni Kanun'un ilk maddesine göre hâkim, yazılı kaynaklarda hüküm yoksa örf ve âdet hukukuna göre karar verir. Orada da hüküm bulamazsa kanun koyucu gibi kural koyar; bilimsel görüşler (doktrin) ve yargı kararlarından (içtihat) ise yardımcı kaynak olarak yararlanır.
2. 1982 Anayasası'nda yapılan 2017 değişikliğiyle birlikte, yürütme yetkisi ve görevi aşağıdakilerden hangisine verilmiştir?
- A) Bakanlar Kurulu'na
- B) Cumhurbaşkanı'na ✓
- C) Başbakan ve Bakanlar Kurulu'na
- D) Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne
2017 anayasa değişikliğiyle Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu kaldırılmış, yürütme yetkisi ve görevi tek başına Cumhurbaşkanı'na verilmiştir.
3. Cumhurbaşkanının halk tarafından seçildiği, ancak onun yanında yasama organına karşı sorumlu bir başbakan ve bakanlar kurulunun bulunduğu hükümet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Başkanlık sistemi
- B) Yarı başkanlık sistemi ✓
- C) Parlamenter sistem
- D) Meclis hükümeti sistemi
4. Kamu Denetçiliği Kurumunun başında bulunan Kamu Başdenetçisi aşağıdakilerden hangisi tarafından seçilmektedir?
- A) Cumhurbaşkanı
- B) Türkiye Büyük Millet Meclisi ✓
- C) Anayasa Mahkemesi
- D) Bakanlar Kurulu
- E) Danıştay
Kamu Başdenetçisi, anayasa uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından gizli oyla ve dört yıllığına seçilmektedir.
5. Milletlerarası antlaşmaların usulüne uygun şekilde yürürlüğe girebilmesi için 'onaylanmayı uygun bulma' yetkisi hangi anayasal organa aittir?
- A) Cumhurbaşkanı yardımcısı
- B) Cumhurbaşkanı
- C) Türkiye Büyük Millet Meclisi ✓
- D) TBMM Başkanı
- E) Dışişleri Bakanı
Milletlerarası antlaşmaları kanunla uygun bulma yetkisi TBMM'ye, bunları onaylama ve yayımlama yetkisi ise Cumhurbaşkanı'na aittir.
6. Meclisin tatilde veya ara vermede olduğu dönemlerde, TBMM'yi başka hiçbir aracı işlem olmaksızın doğrudan (re'sen) olağanüstü toplantıya çağırma yetkisi olan ikili hangisidir?
- A) Meclis Başkanı ve Meclis ihtisas komisyonları
- B) Cumhurbaşkanı ve Kamu Başdenetçisi
- C) Meclis Başkanı ve Cumhurbaşkanı ✓
- D) Cumhurbaşkanı yardımcısı ve Meclis Başkanı
- E) Meclis Başkanı ve 120 milletvekili
Ara verme veya tatil sırasında Cumhurbaşkanı ve TBMM Başkanı Meclisi doğrudan toplantıya çağırabilir. Üyelerin beşte biri ise TBMM Başkanından çağrı yapılmasını yazılı olarak ister.
7. Milletvekillerinin bilgi edinme ve denetim yetkileri kapsamında kullandıkları 'yazılı soru' önergesi, anayasaya göre hangi makamlara yöneltilebilir?
- A) Cumhurbaşkanı ve bakanlara
- B) Sadece Cumhurbaşkanı yardımcılarına
- C) Sadece Cumhurbaşkanına
- D) Bakanlara ve Cumhurbaşkanı yardımcılarına ✓
- E) Cumhurbaşkanı, yardımcıları ve bakanlara
Yazılı soru önergeleri sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlara yöneltilebilir; devletin başı olan Cumhurbaşkanına yazılı soru yöneltilmesi mümkün değildir.
8. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve kabine bakanlarının görevlerine ilişkin suç iddialarını inceleyen ve Yüce Divan süreciyle sonuçlanan meclis denetim mekanizması hangisidir?
- A) Gensoru denetim mekanizması
- B) Yazılı soru önergesi
- C) Meclis soruşturması süreci ✓
- D) Mecliste genel görüşme
- E) Meclis araştırması komisyonu
Bakanların ve Cumhurbaşkanı yardımcılarının cezai sorumluluklarının soruşturulması Meclis soruşturması aracılığıyla yürütülür.
9. Cumhurbaşkanı tarafından meclis seçimlerinin yenilenmesine (erken seçime) karar verilmesi halinde, yenileme seçimi hangi tarihte gerçekleştirilir?
- A) Kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen 120. günde
- B) Kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen 45. günde
- C) Karar tarihinden itibaren 30 gün sonraki ilk pazar günü
- D) Kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen 90. günde
- E) Karar tarihini izleyen 60. günü takip eden ilk pazar günü ✓
Seçimlerin yenilenmesi kararı alındığında seçim, kararın verildiği günden sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü yapılır.
10. Meclis İçtüzüğü'nün hukuki özellikleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
- A) İçtüzük değişiklikleri üzerinde Anayasa Mahkemesi'nin denetim yetkisi yoktur.
- B) Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete'de yayımlanan idari düzenleyici işlemdir.
- C) İçtüzük hükümleri sadece meclis komisyonlarında geçerlidir, kurulda uygulanmaz.
- D) İçtüzük kanun niteliğindedir ve cumhurbaşkanının veto yetkisi bulunur.
- E) Bir parlamento kararıdır ve içtüzük yapmak meclisin yöntemsel bağımsızlığıdır. ✓
TBMM İçtüzüğü bir parlamento kararıdır ve Meclisin yöntemsel bağımsızlığının sonucudur. İçtüzük Anayasa Mahkemesinin denetimine tabidir ve Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanmaz.
11. Anayasa değişikliklerinin Mecliste aldığı kabul oylarına göre Cumhurbaşkanı'nın sahip olduğu yetkilerle ilgili aşağıdaki durumlardan hangisi doğrudur?
- A) 360'ın altında kabul oyu alan bir teklif Cumhurbaşkanının onayına gönderilir.
- B) 400 ve üzeri kabul oyu alan tüm değişiklikleri Cumhurbaşkanı veto etmek zorundadır.
- C) 360 ile 399 arasında kabul oyu alan bir anayasa değişikliği için doğrudan onay yetkisi bulunmaz. ✓
- D) 400 ve üzeri kabul oyu alan bir değişikliği Cumhurbaşkanı halkoyuna sunamaz.
- E) 360 kabul oyu alan bir değişikliği Cumhurbaşkanı doğrudan onaylayabilir.
Beşte üç ile üçte iki arasındaki oylarla kabul edilen değişikliklerde Cumhurbaşkanı kanunu geri gönderebilir veya halkoyuna sunar; üçte iki ve üzerindeki kabulde ise yayımlama, geri gönderme ya da halkoyuna sunma seçenekleri vardır.
12. Anayasa'ya göre, milletvekilleri tarafından hazırlanan yazılı soru önergeleri aşağıdaki makamların hangilerine yöneltilebilir?
- A) Cumhurbaşkanı yardımcılarına ve TBMM başkanına
- B) Cumhurbaşkanına ve Cumhurbaşkanı yardımcılarına
- C) Doğrudan Cumhurbaşkanı yardımcılarına
- D) Bakanlara ve Cumhurbaşkanı yardımcılarına ✓
- E) Yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanına
Yazılı soru, milletvekilleri tarafından Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yöneltilebilir.
13. Aşağıda belirtilen durumlardan hangisinde, milletvekilliğinin sona ermesi doğrudan bir 'yargı (mahkeme) kararı' neticesinde ve bu kararın meclise bildirilmesiyle gerçekleşir?
- A) Vekilin Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak görevlendirilmesi
- B) Milletvekilinin kısıtlanmasına (vesayet altına alınmasına) karar verilmesi ✓
- C) Vekilin doğrudan Cumhurbaşkanı seçilmesi
- D) Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi
- E) Bir ay içinde mazeretsiz beş birleşim günü devamsızlık yapılması
Milletvekilinin kısıtlanması veya kesin mahkumiyeti mahkeme kararı ile gerçekleşir ve bu kararın Meclis Genel Kuruluna bildirilmesiyle vekillik düşer.
14. Yasama dokunulmazlığı (suç isnatlarında yargılanmama) güvencesi aşağıdaki makamlardan hangisi için anayasal olarak geçerli değildir?
- A) Kabine bakanları
- B) TBMM Başkanı
- C) Milletvekilleri
- D) Cumhurbaşkanı yardımcıları
- E) Cumhurbaşkanı ✓
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığı hükümlerinden yararlanır. Cumhurbaşkanı ise kendisine özgü anayasal sorumluluk usulüne tabidir.
15. Milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlara yönelttiği, en geç 15 gün içinde yazılı olarak cevaplanması zorunlu olan soru sorma yöntemine ne ad verilir?
- A) Gensoru önergesi
- B) Soruşturma
- C) Genel görüşme talebi
- D) Yazılı soru önergesi ✓
- E) Sözlü soru önergesi
Milletvekillerinin Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sorması, yazılı soru yoludur.
16. Meclis veya Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine (erken seçim yapılmasına) karar verilmesi süreci ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Normal şartlarda TBMM ve Cumhurbaşkanı görev süreleri anayasal olarak 4 yıldır. ✓
- B) Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis seçimlerin yenilenmesine karar verirse Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.
- C) TBMM, üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun oyuyla seçimleri yenileyebilir.
- D) Cumhurbaşkanı seçimlerin yenilenmesine karar verirse milletvekili ve cumhurbaşkanı seçimleri birlikte yapılır.
- E) Meclis seçimlerin yenilenmesine karar verirse milletvekili ve cumhurbaşkanı seçimleri birlikte yapılır.
TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri beş yılda bir aynı gün yapılır.
17. Milletvekillerince bakanlara veya cumhurbaşkanı yardımcılarına yöneltilen yazılı soru önergeleri, muhatabı tarafından en geç kaç gün içinde cevaplanmalıdır?
- A) 5 gün
- B) 10 gün
- C) 60 gün
- D) 15 gün ✓
- E) 30 gün
Yazılı sorular en geç on beş gün içinde cevaplandırılır.
18. TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yollarından biri olan 'Meclis Soruşturması' hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Soruşturma açılması talebi üye tam sayısının salt çoğunluğunun önergesiyle sunulur.
- B) Soruşturma açılması kararı üye tam sayısının beşte üçünün gizli oyuyla alınır.
- C) Yüce Divana sevk edilen bakan veya Cumhurbaşkanı yardımcısının görevi sevk edildiği an kendiliğinden düşer. ✓
- D) Bakan veya yardımcıların cezai sorumluluğunu belirlemeye yönelik bir denetim yoludur.
- E) Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suç iddiaları için istenir.
Yüce Divana sevk edilen bakan veya Cumhurbaşkanı yardımcısının görevi sevk anında değil, ancak Yüce Divan tarafından seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilmesi halinde sona erer.
19. Cumhurbaşkanlığı makamının vefat, istifa veya başka bir sebeple boşalması halinde yapılacak seçimlerle ilgili hangi bilgi yanlıştır?
- A) Boşalmayı takip eden kırk beş gün içinde yeni cumhurbaşkanı seçimi yapılır.
- B) Genel seçimlere bir yıldan fazla kalmışsa yeni seçilen cumhurbaşkanı kalan meclis süresini tamamlar.
- C) Cumhurbaşkanlığı seçimi zorunlu olarak belediye ve yerel seçimlerle aynı gün gerçekleştirilir. ✓
- D) Yeni cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayana kadar cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder.
- E) Genel seçimlere bir yıl veya daha az kalmışsa meclis seçimleri de birlikte yenilenir.
Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması hâlinde seçim, mahallî idare seçimleriyle zorunlu olarak aynı gün yapılmaz.
20. 1982 Anayasası hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçim süreci ve kuralları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Seçilen cumhurbaşkanının varsa üyesi olduğu siyasi partisiyle bağı kesilmez.
- B) Cumhurbaşkanı, seçmenler tarafından doğrudan halk oylamasıyla seçilir.
- C) Seçilen adayın eğer TBMM milletvekilliği sıfatı varsa bu sıfatı sona erer.
- D) Seçimler, seçmenlerin temsilcileri vasıtasıyla yaptığı iki dereceli sistemle olur. ✓
- E) Seçilen cumhurbaşkanının normal görev süresi 5 yıl olarak belirlenmiştir.
Cumhurbaşkanı seçimi iki dereceli değil, halkın doğrudan oy kullandığı tek dereceli ve gerekirse iki turlu bir seçim sistemiyle gerçekleştirilir.
21. Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) anayasal statüsü, yapısı ve toplantı dönemleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Kurulun doğal başkanı devletin başı olan cumhurbaşkanıdır.
- B) MGK olağan olarak iki ayda bir cumhurbaşkanı çağrısıyla toplanır.
- C) Cumhurbaşkanı yardımcıları 2017 yılındaki değişikliklerle kurul üyesi olmuştur.
- D) Hukuk sistemimizde ilk kez 1961 Anayasası ile düzenlenmiştir.
- E) Kurulda alınan tüm güvenlik kararları yürütme için hukuken bağlayıcıdır. ✓
Millî Güvenlik Kurulunun kararları bağlayıcı değil, tavsiye niteliğindedir.
22. Devlet Denetleme Kurulu (DDK) başkanı ve kurul üyelerinin atamaları kim tarafından gerçekleştirilir?
- A) Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından
- B) Cumhurbaşkanı kararıyla ✓
- C) Milli Güvenlik Kurulu önerisiyle
- D) Adalet Bakanı kararnamesiyle
- E) İçişleri Bakanlığı yazısıyla
Devlet Denetleme Kurulunun başkan ve üyelerini Cumhurbaşkanı atar.
23. İki kez Cumhurbaşkanlığı yapmış bir kişinin, anayasaya göre üçüncü defa cumhurbaşkanı adayı olabilmesinin tek yasal istisnası hangisidir?
- A) Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclisin seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde ✓
- B) Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde yapılacak ilk seçimde
- C) Meclisin seçimlerin yenilenmesine karar verdiği her durumda
- D) Cumhurbaşkanının kendi kararıyla meclis seçimlerini yenilemesi halinde
- E) Cumhurbaşkanının sağlık veya benzeri nedenlerle görevinden istifa etmesi durumunda
Cumhurbaşkanının ikinci döneminde TBMM seçimlerin yenilenmesine karar verirse Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.
24. 1982 Anayasası uyarınca, kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarma yetkisine sahip olanların tam listesi hangisidir?
- A) Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı makamı
- B) Cumhurbaşkanı ve bakanlıklar
- C) Cumhurbaşkanı ve bağımsız kamu tüzel kişileri
- D) Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve tüm kamu tüzel kişileri ✓
- E) Bakanlıklar ve yerel idari kamu tüzel kişileri
Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri kendi görev alanlarıyla ilgili yönetmelik çıkarabilir.
25. Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantılarına anayasa uyarınca kim başkanlık eder?
- A) Milli Savunma Bakanı
- B) Genelkurmay Başkanı
- C) Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri
- D) Cumhurbaşkanı ✓
- E) Cumhurbaşkanı yardımcısı
Millî Güvenlik Kurulu Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanır.