Genel Tekrar Testi - 50
Kurumsal teşkilat yapıları incelendiğinde, aşağıdaki idari kurumlardan hangisi Cumhurbaşkanlığı teşkilatına bağlı olarak faaliyet yürütmez?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Kurumsal teşkilat yapıları incelendiğinde, aşağıdaki idari kurumlardan hangisi Cumhurbaşkanlığı teşkilatına bağlı olarak faaliyet yürütmez?
- A) Savunma Sanayii Başkanlığı teşkilatı
- B) Diyanet İşleri Başkanlığı teşkilatı
- C) Devlet Denetleme Kurulu (DDK)
- D) Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık) ✓
- E) Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanlığı
Kamu Denetçiliği Kurumu Cumhurbaşkanlığına değil, TBMM Başkanlığına bağlıdır.
2. Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kuruluş değildir?
- A) Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği
- B) Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı
- C) Devlet Denetleme Kurulu
- D) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ✓
- E) Diyanet İşleri Başkanlığı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Cumhurbaşkanlığına bağlı kuruluşlar arasında yer almaz.
3. Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) yetki sınırları dikkate alındığında, aşağıdaki kurum veya organlardan hangisi bu kurulun denetim alanı dışında bırakılmıştır?
- A) Kamu bakanlıkları ve bağlı kuruluşlar
- B) Türk Silahlı Kuvvetleri idari birimleri
- C) Bağımsız mahkemeler ve yargı organları ✓
- D) Devlet ortaklığı bulunan iktisadi teşebbüsler
- E) Kamuya yararlı dernekler ve vakıflar
Yargı organları Devlet Denetleme Kurulunun görev alanı dışındadır.
4. Devlet Denetleme Kurulu aşağıdakilerden hangisini denetleyemez?
- A) Kamuya yararlı dernekler
- B) İşçi ve işveren kuruluşları
- C) Türk Silahlı Kuvvetleri
- D) Özel şirketler ✓
- E) Devletten yardım alan vakıflar
Devlet Denetleme Kurulunun genel olarak özel şirketleri denetleme yetkisi yoktur. Kurul, Anayasa'da sayılan kamu kurumları ve belirli kuruluşlar üzerinde denetim yapar.
5. Cumhurbaşkanlığı teşkilat yapısı ve bağlı kurumlar uyarınca, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu hangi bakanlık bünyesinde ilişkilendirilmiş bir kuruluştur?
- A) Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığıyla
- B) Hazine ve Maliye Bakanlığıyla
- C) İçişleri Bakanlığıyla
- D) Kültür ve Turizm Bakanlığıyla ✓
- E) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıyla
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Kültür ve Turizm Bakanlığıyla ilişkilendirilmiştir.
6. Hayati değer taşıyan idari faaliyetlerin, bireysel kazanç amacı güdülmeden toplumsal fayda için yürütülmesini esas alan amaç hangisidir?
- A) Kamu gücü
- B) Kamu tüzel kişiliği
- C) İdari işlem
- D) Kamu yararı ✓
- E) İdari fonksiyon
Kamu yararı, idari faaliyetlerin bireysel kazanç yerine toplumun ortak çıkarını gerçekleştirmeye yönelmesini ifade eder. Yol, okul ve hastane yapılması gibi yaşamsal hizmetlerin kâr amacı olmaksızın yürütülmesi kamu yararı amacına dayanır. Kâr amacı taşımayan ve toplumsal faydayı hedefleyen faaliyet kamu yararını gerçekleştirir.
7. Kamu hizmetlerinin yerinden yönetim (adem-i merkeziyet) esasına göre yürütülmesinin olumsuz yönleri (sakıncaları) arasında yer almayan durum hangisidir?
- A) Yerel karar organlarında partizan veya kayırmacı uygulamalara yol açabilmesi
- B) Hizmetlerin ülke genelinde tamamen tek tip (yeknesak) olarak sunulması ✓
- C) Uzun vadeli planlamalardan ziyade anlık yerel taleplere göre hareket edilmesi
- D) Aşırıya kaçtığında üniter devlet yapısını ve bütünlüğü riske atabilmesi
- E) Merkezi mali denetimin yapılmasında çeşitli zorluklar doğurabilmesi
Yerinden yönetimde farklı kuruluşların yerel koşullara göre hizmet sunması nedeniyle hizmetlerde ülke çapında yeknesaklık sağlanamayabilir. Mali denetim güçlüğü, partizanca uygulamalar ve ülke bütünlüğü bakımından risk doğması da sakıncalar arasında sayılır. Hizmetlerin yeknesak yürütülmesi ise merkezden yönetimin yararlarındandır. Yerinden yönetimde sakınca hizmetlerin yeknesak olması değil, yeknesak olmamasıdır.
8. Toplum hayatında huzur ve düzenin korunmasını hedefleyen kamu düzeni kavramının temel unsurları hangileridir?
- A) Güvenlik, esenlik ve dirlik durumları
- B) Genel sağlık ve esenlik durumunun korunması
- C) Güvenlik, genel sağlık, esenlik ve dirlik unsurlarının tamamı ✓
- D) Güvenlik, genel sağlık ve toplumsal esenlik
- E) Güvenlik ve toplumsal asayişin sağlanması
Kamu düzeninin klasik unsurları güvenlik, dirlik ve esenlik ile genel sağlıktır. Öğretide genel ahlak da kamu düzeninin unsurları arasında değerlendirilebilir. Verilen dört unsurun tamamı kamu düzeninin korunmasına yöneliktir. Güvenlik, genel sağlık, esenlik ve dirlik birlikte kamu düzeninin unsurları oluşturur.
9. Mali sorumluluğu, kâr ve zararı özel işletmeye ait olmak koşuluyla, bir kamu hizmetinin idari bir sözleşme temelinde kurulması ve işletilmesi yöntemi hangisidir?
- A) Ruhsat usulü
- B) İltizam usulü
- C) Emanet usulü
- D) Müşterek emanet usulü
- E) İmtiyaz usulü ✓
İmtiyaz usulünde özel kişi, idareyle yaptığı idari sözleşmeye dayanarak kamu hizmetini kendi masrafı, kârı ve zararıyla belirli süre boyunca kurar ve işletir veya yalnızca işletir. İdarenin gözetim ve denetim yetkisi devam eder. Kâr ve zararın özel kişiye ait olduğu sözleşmeli kamu hizmeti usulü imtiyazdır.
10. Kamu hizmetlerinin sunumuna yön veren temel ilkeler değerlendirildiğinde, tüm kamu hizmetleri için geçerli ve zorunlu olmayan ilke hangisidir?
- A) Yararlananlar arasında tarafsızlık ve nesnellik sağlanması
- B) Değişen koşullara göre hizmetin uyarlanması (değişkenlik)
- C) Hizmetin kesintiye uğramadan sürekli olarak sunulması
- D) Belirlenen kurallar dahilinde düzenli yürütülmesi
- E) Hizmetlerin tamamen ücretsiz (bedelsiz) sunulması ilkesi ✓
Kamu hizmetleri süreklilik ve düzenlilik, değişkenlik veya uyarlama, nesnellik ve eşitlik ilkelerine uygun yürütülür. Bazı kamu hizmetleri ücretsiz sunulsa da bütün kamu hizmetlerinin bedelsiz olması zorunlu değildir; hizmetten yararlananlardan ücret alınabilir. Bedelsizlik tüm kamu hizmetleri için ortak ve zorunlu bir ilke değildir.
11. Cumhurbaşkanlığı bünyesinde kurulan resmi politika kurulları dikkate alındığında, bu kurullar arasında yer almayan yapı hangisidir?
- A) Yükseköğretim Politikaları Kurulu ✓
- B) Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu
- C) Ekonomi Politikaları Kurulu
- D) Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu
- E) Güvenlik ve Dış Politika Kurulu
Cumhurbaşkanlığı politika kurulları arasında Bilim, Teknoloji ve Yenilik; Eğitim ve Öğretim; Ekonomi ile Güvenlik ve Dış Politika kurulları bulunur. Yükseköğretim Politikaları Kurulu adıyla ayrı bir Cumhurbaşkanlığı politika kurulu yoktur. Yükseköğretim alanında YÖK bulunur; 'Yükseköğretim Politikaları Kurulu' politika kurulları listesinde yer almaz.
12. Kamu yararı gerekçesiyle, özel mülkiyetteki bir taşınmazın bedelinin peşin ödenmesi koşuluyla mülkiyetinin kamuya geçirilmesi işlemi hangisidir?
- A) Kamulaştırma ✓
- B) Satın alma
- C) Devletleştirme
- D) Trampa (takas)
- E) İstimval
Kamulaştırma, devlet veya diğer kamu tüzel kişilerinin kamu yararının gerektirdiği hâllerde özel mülkiyetteki taşınmazın tamamını veya bir bölümünü gerçek karşılığını ödeyerek zorla edinmesidir. İstimval olağanüstü dönemlerde esas olarak taşınır mallara, devletleştirme ise özel teşebbüslere yöneliktir. Kamu yararı, özel taşınmaz ve bedel unsurları kamulaştırmayı gösterir.
13. Kamu görevlerine alımlarda aranan liyakat ilkesinin kapsamı ve gerekleri düşünüldüğünde, hangisi bu ilkeyle doğrudan ilişkili değildir?
- A) Adayların sahip olduğu yetenek ve ehliyetin öncelikli ölçüt alınması
- B) Personel alım ilanlarının şeffaf biçimde kamuoyuna duyurulması
- C) Sınav ve mülakatların her aşamasında tarafsızlık gözetilmesi
- D) Kurumun mevcut personelini eğitmek için yurt dışına göndermesi ✓
- E) Görevin gerektirdiği en donanımlı adayın seçilmesi
Liyakat; kamu görevine giriş, yükselme ve görevlendirmelerde açıklık, yeterlilik, tarafsızlık ve başarı ölçütlerinin esas alınmasını gerektirir. Kurumların okul açması veya personeli eğitim için yurt dışına göndermesi ise hizmet içinde yetişme ve yükselme imkânıyla bağlantılı kariyer ilkesine ilişkindir. En uygun adayın nesnel ölçütlerle seçilmesi liyakat; personelin yetiştirilmesi kariyerdir.
14. Toplumsal huzurun sağlanması amacıyla belirlenen kamu düzeni kavramının klasik unsurları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu unsurlar arasında yer almaz?
- A) Genel ahlak kurallarına uyulması
- B) Toplumsal dirlik ve esenliğin sürdürülmesi
- C) Güvenlik ve asayişin korunması
- D) Genel sağlık şartlarının güvenceye alınması
- E) Toplum genelinde yaygın eğitim düzeyinin artırılması ✓
Kamu düzeni; güvenlik, dirlik ve esenlik, genel sağlık ve genel ahlak unsurlarından oluşur. Kolluk faaliyetleri bu değerlerin bozulmasını önlemeyi ve bozulan düzeni yeniden kurmayı amaçlar. Genel eğitim kamu hizmeti alanlarından biridir ancak kamu düzeninin unsuru değildir. Eğitim bir kamu hizmeti esasıdır; kamu düzeninin klasik ögeleri arasında sayılmaz.
15. Teşkilat yapısı incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı kurumsal yapılar arasında yer almaz?
- A) Diyanet İşleri Başkanlığı
- B) Devlet Arşivleri Başkanlığı
- C) Genelkurmay Başkanlığı ✓
- D) Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı
- E) Devlet Denetleme Kurulu
Diyanet İşleri Başkanlığı, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, Devlet Arşivleri Başkanlığı ve Devlet Denetleme Kurulu Cumhurbaşkanlığına bağlı yapılardır. Genelkurmay Başkanlığı ise Millî Savunma Bakanlığına bağlıdır. Genelkurmay Başkanlığı Cumhurbaşkanlığına doğrudan bağlı kuruluşlar arasında değil, Millî Savunma Bakanlığı teşkilatı içindedir.
16. Merkezden yönetim (merkeziyetçilik) sisteminin özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu sisteme ait bir özellik değildir?
- A) Hizmetler uzmanlıklarına göre bölünerek bakanlıklar halinde teşkilatlanır.
- B) Hizmetlerin sunumu ve planlanması merkezdeki başkent teşkilatında yapılır.
- C) Kamu hizmetlerinin tüm gelir ve giderleri merkezi bütçede toplanır.
- D) Başkent dışındaki taşra birimleri merkezden bağımsız ayrı birer kamu tüzel kişiliğidir. ✓
- E) Tüm idari mekanizma tek bir devlet tüzel kişiliğine dayanır.
Merkezden yönetimde tek bir kamu tüzel kişiliği, yani devlet tüzel kişiliği vardır. Başkent ve taşra teşkilatları bu aynı tüzel kişiliğin parçalarıdır; taşranın merkezden ayrı tüzel kişiliği bulunmaz. Hizmetler merkezde planlanır ve gelir-giderler merkezî bütçede toplanır. Taşra teşkilatı ayrı tüzel kişi değil, devlet tüzel kişiliğinin ülkeye yayılmış uzantısıdır.
17. Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünün korunması ve dış tehditlerin önlenmesine yönelik yürüttüğü idari faaliyet hangisidir?
- A) Kurum içi düzenleme faaliyetleri
- B) Sektörel destekleme faaliyetleri
- C) Genel kamu hizmetleri
- D) İç güvenlik kolluk faaliyetleri
- E) Milli güvenlik faaliyetleri ✓
Millî güvenlik faaliyetleri devletin millî birliğini, ülke bütünlüğünü ve vatanın korunmasını sağlamaya yönelik temel faaliyetlerdir. Kolluk faaliyeti ise daha çok iç güvenlik, kamu düzeni, emniyet ve asayişin korunmasına yöneliktir. Vatanın ve ülke bütünlüğünün korunması millî güvenlik; günlük kamu düzeninin korunması kolluk faaliyetidir.
18. Belirli kamusal hizmetlerin, devlet tüzel kişiliği dışındaki özerk ve ayrı kamu tüzel kişilerince sunulması ve yönetilmesi yöntemi hangisidir?
- A) Yerinden yönetim (adem-i merkeziyet) ✓
- B) Taşra yönetimi sistemi
- C) İdari vesayet denetimi
- D) İdarenin bütünlüğü ilkesi
- E) Yetki genişliği yetkisi
Yerinden yönetim, belirli kamu hizmetlerinin devlet tüzel kişiliği dışında örgütlenen ayrı ve özerk kamu tüzel kişilerince yürütülmesidir. Yer yönünden ve hizmet yönünden yerinden yönetim olmak üzere iki temel biçimi vardır. Hizmetin devlet dışındaki ayrı kamu tüzel kişisine bırakılması yerinden yönetimdir.
19. Kamu hizmetlerine egemen olan temel ilkelerden biri olan 'uyarlama (değişkenlik)' ilkesinin tanımı hangisidir?
- A) Devletin bu hizmetlerden kâr etmeyi düşünmemesidir.
- B) Kamu hizmetlerinin sürekli ve düzenli olarak yürütülmesidir.
- C) Kamu hizmetlerinin değişen ve gelişen koşullara uyarlanmasıdır. ✓
- D) Kamu hizmetlerinin tüm ülkeye ve vatandaşlara eşit bir biçimde götürülmesidir.
- E) İdarenin kamu hizmetlerini yürütürken belirli kişiler ya da kişi grupları arasında ayrım yapmamasıdır.
Uyarlama veya değişkenlik ilkesi, kamu hizmetlerinin teknolojik, ekonomik ve toplumsal gelişmelere göre yenilenmesini ve değişen ihtiyaçlara uygun hâle getirilmesini gerektirir. Kamu hizmeti aynı biçimde donup kalmaz. Değişen ve gelişen koşullara uyum sağlama, değişkenlik ya da uyarlama ilkesidir.
20. Belli bir uzmanlık veya sektörle sınırlı olan özel idari kolluk birimlerinin görev alanına girmeyen faaliyet hangisidir?
- A) Özel şirket veya bankaların güvenliğinin denetlenmesi
- B) Ören yerlerinin ve müzelerin korunması
- C) Toplum sağlığını tehdit eden bulaşıcı hastalıklarla genel mücadele ✓
- D) Ormanlık alanların ve doğal çevrenin korunması
- E) Gümrük kapılarındaki giriş çıkış işlemlerinin denetimi
Özel idari kolluk belirli bir faaliyet alanı veya kişi grubu bakımından yetkilidir; özel güvenlik, müze, orman ve gümrük kolluğu buna örnektir. Bulaşıcı hastalıklarla mücadele ise genel sağlığın korunmasına yönelik genel idari kolluk faaliyetidir. Genel sağlık kamu düzeninin unsurudur ve genel idari kolluğun görev alanındadır.
21. Kişinin kendi vicdanına karşı uymakla yükümlü olduğu, 'yalan söylememek', 'iyi niyetli olmak' gibi ödevleri içeren ahlak kuralları türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Objektif ahlak kuralları
- B) Sübjektif ahlak kuralları ✓
- C) Din kuralları
- D) Görgü kuralları
Kişinin kendi vicdanına karşı olan ödevlerini düzenleyen kurallara sübjektif ahlak kuralları; diğer insanlara karşı olan ödevlerini düzenleyen kurallara ise objektif ahlak kuralları denir.
22. Kamu hizmetlerinin devlet tüzel kişiliği bünyesinde, başkent teşkilatı ve taşra birimleri vasıtasıyla tek elden yürütülmesi ilkesi hangisidir?
- A) Kamu tüzel kişiliği
- B) Merkezden yönetim ilkesi ✓
- C) İdarenin bütünlüğü ilkesi
- D) Coğrafi yerinden yönetim
- E) İdari vesayet yetkisi
Merkezî yönetim, kamu hizmetlerinin devlet tüzel kişiliği içinde başkent ve taşra teşkilatı aracılığıyla, merkezden ve tek elden yürütülmesidir. Karar alma ve denetim yetkisi merkezî idarenin hiyerarşisi içinde kullanılır. Hizmetlerin başkentten ve tek elden yürütülmesi merkezî yönetimin ayırt edici özelliğidir.
23. Kamu hizmetlerinin konuları, sunum yöntemleri ve alanlarına göre yapılan sınıflandırmalarda, hangileri kamu hizmeti türleri kapsamında kabul edilir?
- A) Tekelli-tekelsiz kamu hizmetleri
- B) Tekelli-tekelsiz, milli-mahalli ve yararlanma biçimine göre olanlar
- C) Tekelli-tekelsiz ile milli-mahalli kamu hizmetleri
- D) Tekelli-tekelsiz, milli-mahalli, yararlanma biçimine göre olanlar ve bilimsel-kültürel olanların tamamı ✓
- E) Milli-mahalli ile bilimsel-kültürel kamu hizmetleri
Kamu hizmetleri faaliyet konusu, hizmetin yürütüldüğü alan, yararlanma biçimi ve tekel niteliği gibi farklı ölçütlere göre sınıflandırılabilir. Tekelli-tekelsiz, millî-mahallî, bireysel-birlikte yararlanılan ve bilimsel-kültürel kamu hizmetlerinin tamamı geçerli sınıflandırmalardır. Dört öncül de kamu hizmetlerine ilişkin kabul edilen tür ayrımlarındandır.
24. Kamu düzenini sarsan bir suç işlendikten sonra delilleri toplamak ve şüphelileri adli makamlara sevk etmekle görevli kolluk hangisidir?
- A) Askeri kolluk
- B) Özel kolluk
- C) Önleyici kolluk
- D) Adli kolluk ✓
- E) İdari kolluk
İdari kolluk kamu düzeni bozulmadan önce önleyici nitelikte faaliyet gösterir. Kamu düzeni bozulduktan ve suç işlendikten sonra suçun failini ve delillerini ortaya çıkarmaya yönelik faaliyetler ise adli kolluk tarafından yürütülür. Suç öncesi idari kolluk, suç sonrası adli kolluk görev yapar.
25. Kamu esenliğini, güvenliğini, genel sağlığı ve ahlakı koruyarak toplumsal dirlik ve düzeni sağlamak amacıyla yürütülen idari faaliyetlere ne ad verilir?
- A) Kamu hizmetleri
- B) Planlama ve koordinasyon
- C) Kolluk faaliyetleri ✓
- D) Milli güvenliğin korunması
- E) İç düzen ve teşkilat faaliyetleri
Kolluk faaliyetleri, güvenlik, dirlik ve esenlik, genel sağlık ve genel ahlak unsurlarından oluşan kamu düzenini korumaya yönelik idari faaliyetlerdir. Amaç bireylerin toplum içinde güvenli ve huzurlu biçimde yaşayabilmesini sağlamaktır. Gündelik kamu düzeninin korunması kolluk faaliyetidir.