Genel Tekrar Testi - 5
1982 Anayasası uyarınca, aşağıda belirtilen durumlardan hangisi bir siyasi partinin kapatılmasına ya da devlet yardımından mahrum bırakılmasına yol açabilecek bir ihlal veya yasak kapsamında değildir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. 1982 Anayasası uyarınca, aşağıda belirtilen durumlardan hangisi bir siyasi partinin kapatılmasına ya da devlet yardımından mahrum bırakılmasına yol açabilecek bir ihlal veya yasak kapsamında değildir?
- A) Suç işlenmesini teşvik edici eylemlerin odağı haline gelmek
- B) Demokratik ve laik cumhuriyet ilkelerine aykırı faaliyetlerde bulunmak
- C) Yurt dışında temsilcilik veya parti teşkilatı kurarak faaliyette bulunmak ✓
- D) Yabancı devlet veya kurumlardan maddi destek almak
- E) Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne aykırı faaliyetlerin odağı olmak
Siyasi partilerin yurt dışında örgütlenmesi veya temsilcilik kurması anayasal olarak yasak değildir ve tek başına bir kapatma veya yaptırım nedeni oluşturmaz.
2. İdarenin eylem ve işlemlerini inceleyerek tavsiyelerde bulunan Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık), hangi devlet organına bağlıdır?
- A) Anayasa Mahkemesi Başkanlığına
- B) Cumhurbaşkanlığı makamına
- C) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına ✓
- D) Adalet Bakanlığına
- E) Devlet Denetleme Kuruluna
Kamu Denetçiliği Kurumu, dilekçe komisyonu ile koordineli çalışmak ve idarenin işleyişini meclis adına denetlemek amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı çatısı altında kurulmuştur.
3. 1982 Anayasası'nın 67. maddesinde düzenlenmiş olan seçim ilkeleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu ilkelerden biri değildir?
- A) Oyların gizli verilmesini sağlayan gizli oy ilkesi
- B) Herkesin oy kullanabilmesini sağlayan genel oy ilkesi
- C) Seçmenlerin delegeleri, delegelerin ise temsilcileri seçtiği çift dereceli seçim ilkesi ✓
- D) Seçimlerin yargı organlarının yönetim ve denetiminde yapılması
- E) Seçmenlerin doğrudan temsilcilerini seçtiği tek dereceli seçim ilkesi
Ülkemizde seçimler genel oy ve tek dereceli seçim esasına göre yürütülür. Çift dereceli seçim veya oy hakkının sınırlandırılması gibi kurallar anayasamızda yer almaz.
4. 1982 Anayasası'na göre devletin, alacağı sosyal tedbirlerle 'özel olarak koruyacağı' belirtilen kesimler arasında sayılmayan grup hangisidir?
- A) Çocuklar
- B) Harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri
- C) Gaziler
- D) Engelliler
- E) Kısıtlılar ✓
Anayasa; çocukların, yaşlıların, engellilerin ve gazilerin korunmasını özel bir ödev sayar. Kısıtlılar (vesayet altındakiler) ise medeni hukuk kuralları çerçevesinde korunur ve bu özel anayasal koruma maddesinde sayılmamıştır.
5. Anayasa uyarınca, devletin sosyal ve ekonomik ödevlerini vatandaşlarına sunarken anayasal bir sınır olarak öngörülen ölçüt hangisidir?
- A) Mali kaynaklarının yeterliliği ✓
- B) Kamu yararı gereklilikleri
- C) Planlı kalkınma hedefleri
- D) Kamu personelinin sayısı
- E) Kamu düzeninin korunması
Anayasa'nın 65. maddesi gereğince devlet, vatandaşların sosyal ve ekonomik haklarını sağlamaya yönelik ödevlerini, ekonomik istikrarı korumak adına mali kaynaklarının elverdiği ölçüde ve yeterlilikte gerçekleştirir.
6. 1982 Anayasası'na göre, Türkiye'de ikamet eden yabancıların yetkili makamlara dilekçe verebilmesi için birlikte araması gereken iki şart hangisidir?
- A) Türkiye'de mülk sahibi olmak ve vergi mükellefi olmak
- B) Türk vatandaşı biriyle evli olmak ve Türkçe okuryazar olmak
- C) Karşılıklılık esasının bulunması ve en az beş yıl ülkede kalmış olmak
- D) Türkiye'de ikamet ediyor olmak ve karşılıklılık esasının bulunması ✓
- E) Türkiye'de ikamet ediyor olmak ve çalışma iznine sahip olmak
Yabancıların dilekçe hakkından yararlanabilmesi için hem Türkiye'de ikamet etmeleri (yerleşim yeri sahibi olmaları) hem de kendi ülkelerinde de Türk vatandaşlarına aynı hakkın tanınması (karşılıklılık esası) gerekmektedir.
7. 1982 Anayasası uyarınca, çıkarılacak seçim kanunları aşağıda belirtilen hangi iki temel ilke arasında denge kuracak şekilde kaleme alınmalıdır?
- A) Ölçülülük ilkesi ile laiklik ilkesi
- B) Yönetimde istikrar ilkesi ile ölçülülük ilkesi
- C) Hukuk devleti ilkesi ile demokratik devlet ilkesi
- D) Temsilde adalet ilkesi ile yönetimde istikrar ilkesi ✓
- E) Kanun önünde eşitlik ile millî egemenlik ilkesi
Anayasa'nın 67. maddesinde yer alan açık hüküm gereğince, seçim kanunları temsilde adalet ilkesi ile yönetimde istikrar ilkesini dengeli bir biçimde bağdaştıracak biçimde düzenlenir.
8. 1982 Anayasası'nda düzenlenen kamulaştırma müessesesinin hukuki esaslarıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Taksitli ödemede kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır.
- B) Kamulaştırma bedeli kural olarak peşin ödenir.
- C) Kamulaştırma taşınır ve taşınmaz mallar üzerinde yapılabilir. ✓
- D) Kamu tüzel kişileri dışındaki tüzel kişiler kamulaştırma yapamaz.
- E) Bazı özel durumlarda taksitlendirme yapılabilir ve süre beş yılı aşamaz.
Kamulaştırma sadece özel mülkiyette bulunan taşınmaz (gayrimenkul) mallar üzerinde yapılabilir; taşınır mallar kamulaştırma kapsamına girmez.
9. Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nda korunan özel hayatın gizliliği ve korunması hakkına doğrudan aykırılık teşkil eden bir eylemdir?
- A) Kimlik tespiti için kanuni şartlarla parmak izi alınması
- B) Telefonun hâkim kararıyla dinlenmesi
- C) Hâkim kararıyla ev araması
- D) Kamu alanlarının güvenlik kameralarıyla izlenmesi
- E) Hastalık bilgilerinin kişinin rızası olmadan paylaşılması ✓
Kişilerin özel nitelikli kişisel verisi olan sağlık bilgilerinin, yasal bir dayanak veya kişinin rızası olmaksızın açıklanması özel hayatın gizliliğini doğrudan ihlal eder.
10. Hukuki bir boşluk ortamında, mevcut bir anayasal düzeni tamamen ortadan kaldırarak yeni bir anayasa yapma yetkisine sahip olan iktidar türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tali kurucu iktidar
- B) Asli kurucu iktidar ✓
- C) Yasama iktidarı
- D) Yürütme iktidarı
11. Değiştirilmesi için normal kanunların yapılması ve değiştirilmesinden daha zor bir usul öngörmeyen anayasa türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sert anayasa
- B) Kazuistik anayasa
- C) Yumuşak anayasa ✓
- D) Yazılı olmayan anayasa
Yumuşak anayasalar, normal kanunlarla aynı usullerle ve kolayca değiştirilebilen anayasalardır.
12. Mevcut bir anayasanın öngördüğü usul ve kurallara bağlı kalarak, o anayasada değişiklik yapma yetkisine sahip olan iktidar türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Asli kurucu iktidar
- B) Kurulmuş iktidar
- C) Tali kurucu iktidar ✓
- D) Mutlak iktidar
13. Parlamento tarafından hazırlanan bir kanun veya anayasa metninin, yürürlüğe girmesi için halkın onayına sunulması işlemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Halk vetosu
- B) Temsilcilerin azli
- C) Halk girişimi
- D) Referandum ✓
14. Türk anayasa tarihinde 'Cumhuriyet Senatosu' ve 'Millet Meclisi' olmak üzere iki meclisli yapıyı benimseyen anayasa hangisidir?
- A) 1961 Anayasası ✓
- B) 1924 Anayasası
- C) 1921 Anayasası
- D) 1982 Anayasası
15. 1921 Anayasası'nda yapılan 1923 değişikliği ile aşağıdakilerden hangisi anayasa metnine eklenmiştir?
- A) Kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmesi
- B) Çok partili hayata geçiş kararı
- C) Başbakanlık makamının kaldırılması
- D) Devletin hükümet şeklinin Cumhuriyet olduğu ✓
16. Türk anayasa tarihinde 'egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu' ilk kez belirten anayasa hangisidir?
- A) 1876 Kanun-i Esasi
- B) 1921 Anayasası ✓
- C) 1924 Anayasası
- D) 1961 Anayasası
17. 'Devletin dini İslam'dır' ibaresi hangi yılda yapılan anayasa değişikliği ile 1924 Anayasası'ndan çıkarılmıştır?
- A) 1928 ✓
- B) 1937
- C) 1924
- D) 1934
18. Türk tarihinin ilk anayasası olan 1876 Kanun-i Esasi'nin özelliklerinden biri değildir?
- A) Padişahın mutlak veto yetkisinin bulunması
- B) Meclisi açma ve kapama yetkisinin padişaha ait olması
- C) Hükümetin meclise karşı sorumlu olması ✓
- D) İki meclisli bir parlamento yapısının öngörülmesi
1876 Kanun-i Esasi'nin ilk halinde hükümet meclise karşı değil, padişaha karşı sorumluydu.
19. Atatürk ilkeleri, hangi yılda yapılan değişiklikle 1924 Anayasası'na eklenmiştir?
- A) 1928
- B) 1934
- C) 1937 ✓
- D) 1945
20. Aşağıdakilerden hangisi 1921 Anayasası'nın (Teşkilat-ı Esasiye) özelliklerinden biri değildir?
- A) Çerçeve anayasa niteliğinde olması
- B) Yumuşak bir anayasa olması
- C) Temel hak ve hürriyetleri genişçe düzenlemesi ✓
- D) Güçler birliği ilkesini benimsemesi
21. Aşağıdakilerden hangisi 1924 Anayasası'nın özelliklerinden biri değildir?
- A) Güçler birliği, görevler ayrılığı ilkesini benimsemesi
- B) Sert ve kazuistik bir anayasa olması
- C) Anayasa Mahkemesi'ni kurması ✓
- D) Tek meclisli parlamento yapısını koruması
Anayasa Mahkemesi ilk kez 1961 Anayasası ile kurulmuştur, 1924 Anayasası'nda yoktur.
22. Türk anayasa tarihinde 'güçler ayrılığı' ilkesini ilk kez açık ve net bir şekilde benimseyen anayasa hangisidir?
- A) 1921 Anayasası
- B) 1924 Anayasası
- C) 1982 Anayasası
- D) 1961 Anayasası ✓
23. 1960 askeri müdahalesi sonrasında yeni anayasa yapılana kadar yasama yetkisini kullanan askeri merci hangisidir?
- A) Milli Güvenlik Konseyi
- B) Milli Birlik Komitesi ✓
- C) Danışma Meclisi
- D) Temsilciler Meclisi
27 Mayıs 1960 darbesi sonrasında yasama yetkisini üstlenen askeri organ Milli Birlik Komitesi'dir.
24. Türk anayasa tarihinde hem yasama hem de yürütme yetkisinin mecliste toplandığı 'meclis hükümeti sistemini' benimseyen tek anayasa hangisidir?
- A) 1921 Anayasası ✓
- B) 1924 Anayasası
- C) 1961 Anayasası
- D) 1982 Anayasası
25. Türk hukuk tarihinde 'ikili anayasa dönemi' olarak adlandırılan süreç hangi yıllar arasında yaşanmıştır?
- A) 1921 - 1924 ✓
- B) 1924 - 1961
- C) 1909 - 1921
- D) 1876 - 1908
1921 Anayasası, 1876 Kanun-i Esasi'yi yürürlükten kaldırmadığı için 1924 yılına kadar iki anayasa birlikte uygulanmıştır.